Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 3781
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَادَةَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الْجِهَادِ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ أَوْ أَمِيرٍ جَائِرٍ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ubada Al Wasithi] ko, a y’a fɔ an ye [Yazid] -kɔrɔ ye Yazid bin Harun- ko, a y’a fɔ an ye [Isirayɛli] ko, a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Juhada] ka bɔ [Athiya Al’Aufi] ka bɔ [Abu Sa’id Al Rahullalah ko: ‘Jihadi min ka bon ni bɛɛ ye, o ye ka tiɲɛn lase kuntigi jugu ma, walima ɲɛmɔgɔ jugu ma’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3782
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ الْمُوصِلِيُّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ الْعُرْسِ ابْنِ عَمِيرَةَ الْكِنْدِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا عُمِلَتْ الْخَطِيئَةُ فِي الْأَرْضِ كَانَ مَنْ شَهِدَهَا فَكَرِهَهَا وَقَالَ مَرَّةً أَنْكَرَهَا كَانَ كَمَنْ غَابَ عَنْهَا وَمَنْ غَابَ عَنْهَا فَرَضِيَهَا كَانَ كَمَنْ شَهِدَهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنْ مُغِيرَةَ ابْنِ زِيَادٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ مَنْ شَهِدَهَا فَكَرِهَهَا كَانَ كَمَنْ غَابَ عَنْهَا
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Ibnul ‘Ala] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Bakr] ko, a y’a fɔ an ye [Mughirah bin Ziyad Al Mushili] ka bɔ [Adi bin Adi] ka bɔ [Al’urs bin Amirah Al Kindi] ka bɔ cira sallallahu ‘alaihi wasallam, a ko: ‘Ni mɔgɔw be yen. a kɔniya, tariki wɛrɛ kɔnɔ,’ o kɔ, a b’o sɔsɔ, a be komi mɔgɔ min t’a ye. O wagati la, mɔgɔ min t’a ye, nka a ka di a ye ka mɛnni kɛ, o tuma na, a be komi mɔgɔ min b’a yera’. A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Yunusi] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Shihab] ka bɔ [Al Mughirah bin Ziyad] ka bɔ [Adi bin Adi] ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam la i n’a fɔ a be hadisi kɔnɔ cogo min na. A ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ y’a ye, ka ban, o tigi be komi mɔgɔ min t’a ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3783
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَحَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَهَذَا لَفْظُهُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ و قَالَ سُلَيْمَانُ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَنْ يَهْلَكَ النَّاسُ حَتَّى يَعْذِرُوا أَوْ يُعْذِرُوا مِنْ أَنْفُسِهِمْ
A fɔra an ye ko [Suliman bin Harb] ni [Hafsh bin Umar] fila bɛɛ ko; y’a fɔ an ye [Syu’bah] - ani nin ye lafadz ye ka bɔ a la - ka bɔ [Amru bin Murrah] fɛ ka bɔ [Abu Al Bakhtari] la a ko: ‘A fɔra ne ye [mɔgɔw] minw y’a mɛn ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko, k’a sɔrɔ Suleima y’a fɔ ko: ‘A y’a fɔ ne ye ko: ‘A y’a fɔ ne ye ko: ‘A y’a fɔ n’ ye ko: ‘A y’a fɔ n’ ye ko a tericɛ lo. wasallam, ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Adamadenw tɛ tunu fɔɔ n’u ye fili caaman kɛ, walima a ko n’u ye sababuw sɔrɔ u ka filiw kama’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3784
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ سُلَيْمَانَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ صَلَاةَ الْعِشَاءِ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتُكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ عَلَى رَأْسِ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَوَهِلَ النَّاسُ فِي مَقَالَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ فِيمَا يَتَحَدَّثُونَ عَنْ هَذِهِ الْأَحَادِيثِ عَنْ مِائَةِ سَنَةٍ وَإِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ الْيَوْمَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ يُرِيدُ بِأَنْ يَنْخَرِمَ ذَلِكَ الْقَرْنُ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal] ko, a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq] ko, a y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [Az Zuhri] a ko; a y’a fɔ n ye [Salim bin Abdullah] ni [Abu Bakri bin Suleman] ko [Abdullah bin Umar] ko; Suu dɔ la, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye wulafɛ seli kɛ n’an ye a ka ɲɛnamaya loon labanw na. A foli kɔ, a y’a yɛrɛ wuli k’a fɔ ko: ‘N y’a kɔrɔsi nin sufɛ, aw mɔgɔw, tiɲɛ na, saan kɛmɛ nataw la, mɔgɔ si tɛna to dugukolo nin kan - k’a ta o sufɛ - ka to -ɲɛnama-’. Ibnu Umar ko, mɔgɔw ye Rasulullah ka kuma mɛn minkɛ, mɔgɔw y’u yɛrɛ ɲininga ‘saan kɛmɛ’ kɔrɔ la a ka kumaw na. Tiɲɛ na, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Mɔgɔ minw be niin na bi, saan kɛmɛ nataw la, mɔgɔ si tɛna to niin na dugukolo kan’. O kɔrɔ, a y’a sinsin a kan ko o wagati bena kɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3785
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَهْلٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ يُعْجِزَ اللَّهُ هَذِهِ الْأُمَّةَ مِنْ نِصْفِ يَوْمٍ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Sahl] ko, a y’a fɔ an ye [Hajaj bin Ibrahima] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb] ko, a y’a fɔ ne ye [Mu’awiyah bin Salih] ka bɔ [‘Abdurrahman bin Jubair] ka bɔ [a fa] ka bɔ [Abu Tsa’labah ‘Al Khusyallahul ko: 'Ala tɛna nin ummat barika ka dɔgɔya abada ka bɔ tile tilancɛ la -lakunko loon na-'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3786
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا تَعْجِزَ أُمَّتِي عِنْدَ رَبِّهَا أَنْ يُؤَخِّرَهُمْ نِصْفَ يَوْمٍقِيلَ لِسَعْدٍ وَكَمْ نِصْفُ ذَلِكَ الْيَوْمِ قَالَ خَمْسُ مِائَةِ سَنَةٍ
A fɔra an ye [Amru bin Usman] ko, a fɔra an ye [Abu Al Mughirah] ko, a fɔra ne ye [Shafwan] ka bɔ [Syuraih bin Ubaid] ka bɔ [Sa’d bin Abu Waqash] ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ko tuma min na an tɛna sibbpe u ka, ne yɛrɛ tɛna u ka ho. a be ban u fɛ tile tilancɛ kɔnɔ’. O kɔ, u ye Sa’d ɲininga ko: ‘O wagati la, tile tilancɛ tun be kɛ joli ye?’ A ko: «Saan kɛmɛ duuru.»
Hadith
Imam Abu Dawud : 3787
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام أَحْرَقَ نَاسًا ارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَمْ أَكُنْ لِأُحْرِقَهُمْ بِالنَّارِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللَّهِ وَكُنْتُ قَاتِلَهُمْ بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ وَيْحَ ابْنِ عَبَّاسٍ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Muhamadu bin Hanbal] ko, a y’a fɔ an ye [Isma’il bin Ibrahim] ko, a y’a fɔ an ye [Ayyub] ka bɔ [Ikrimah] la ko Ali Alaihis salam ye mɔgɔw jeni tuma dɔ la minw bɔra silamɛya la. O kɔ, kibaro sera [Ibn Abbas] ma fɔɔ a ko: «Tiɲɛ na, ne tɛna u jeni tasuma na abada.» N y’a mɛn ko: ‘Aw kana tɔɔrɔ ni Ala ka tɔɔrɔ ye’. ani ne ye kɛlɛ kɛ n’u ye ka kɛɲɛ ni Ala ka ciden ka kumaw ye. Tiɲɛ na, cira sallallaahu a ko: ‘Ni mɔgɔ o mɔgɔ y’a ka diinɛ yɛlɛma, i k’o tigi faga’. O labanna ka se Ali Alaihis ka foli ma, fɔɔ a ko ‘Ibn Abbas ka tiɲɛ lo’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3788
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ دَمُ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ
A y’a fɔ an ye [Amru bin Aun] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abdullah bin Murrah] ka bɔ [Masruq] ka bɔ [Abdullah] a ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi desallam ko: ‘A tɛ halal ye ka batoli kɛ silamɛ joli la. Ne ye Ala ka ciden ye fɔɔ sababu saba dɔ la kelen; bangebaga minw be kakalaya kɛ, ka niin faga -qisas- ka silamɛya bɔ -murtad- minw b’u yɛrɛ bɔ jama la -silamɛ jama-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3789
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ رَجُلٌ زَنَى بَعْدَ إِحْصَانٍ فَإِنَّهُ يُرْجَمُ وَرَجُلٌ خَرَجَ مُحَارِبًا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّهُ يُقْتَلُ أَوْ يُصْلَبُ أَوْ يُنْفَى مِنْ الْأَرْضِ أَوْ يَقْتُلُ نَفْسًا فَيُقْتَلُ بِهَا
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Sinan Al Bahili] ko, a y’a fɔ an ye ko [Ibrahima bin Tahman] ka bɔ [Abdul Aziz bin Rufai’] ka bɔ [Ubaid bin Umair] ka bɔ [‘Aisyah radliallahu ‘anha] a ko, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tɛ haliod ye ko: ‘Ne ala - min ka kan ni batoli ye - fo ni Ala ye ani Muhamadu ye Ala ka ciden ye fo ni sababu saba dɔ la kelen ye; Ni mɔgɔ min ka jɛnɛya kɛ furu kɔ, o tigi ka kan ka bon ni kabakuru ye; Ni mɔgɔ dɔ bɔra ka taga Ala n’a ka ciden kɛlɛ, a ka kan ka faga, k’a gwengwen kuru kan, walima k’a gwɛn ka bɔ jamana kɔnɔ. Ni mɔgɔ min ka mɔgɔ wɛrɛ faga, o tigi ka kan ka faga fagari kosɔn’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3790
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَىأَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعِي رَجُلَانِ مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي وَالْآخَرُ عَنْ يَسَارِي فَكِلَاهُمَا سَأَلَ الْعَمَلَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاكِتٌ فَقَالَ مَا تَقُولُ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتَ شَفَتِهِ قَلَصَتْ قَالَ لَنْ نَسْتَعْمِلَ أَوْ لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ وَلَكِنْ اذْهَبْ أَنْتَ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ فَبَعَثَهُ عَلَى الْيَمَنِ ثُمَّ أَتْبَعَهُ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْهِ مُعَاذٌ قَالَ انْزِلْ وَأَلْقَى لَهُ وِسَادَةً وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ مُوثَقٌ قَالَ مَا هَذَا قَالَ هَذَا كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ رَاجَعَ دِينَهُ دِينَ السُّوءِ قَالَ لَا أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ اجْلِسْ نَعَمْ قَالَ لَا أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ تَذَاكَرَا قِيَامَ اللَّيْلِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ أَمَّا أَنَا فَأَنَامُ وَأَقُومُ أَوْ أَقُومُ وَأَنَامُ وَأَرْجُو فِي نَوْمَتِي مَا أَرْجُو فِي قَوْمَتِي
A fɔra an ye ko [Amadu bin Hanbali] ni [Musadad] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye ko [Yaya bin Sa’id] ko; [Musada] ko; a y’a fɔ an ye [Kura bin Khalid] ko, a y’a fɔ an ye [Humaid bin Hilal] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Burdah] a ko; [Abu Musa] ko: «Ne ye cira sallallahu ni mɔgɔ fila kunbɛn ka bɔ Al Ash’ari la; o fla ra kelen tun bɛ ne kininboroyanfan fɛ, kelen tun bɛ ne numanboroyanfan fɛ. U fila bɛɛ y’a ɲini ka baara ɲini, k’a sɔrɔ cira (saw) y’a makumu. O kɔ, a ko: ‘E Abu Musa, e ka miiriya ye mun ye? Walima a ko: «E Abdullah bin Qais wa?» Ne - Abu Musa - ko: ‘Min y’i ci ni tiɲɛ ye, n tun t’a lɔn u b’a fɛ min na, n tun t’a lɔn fana ko u fila bɛɛ fana ye baara ɲini. A kɛra i n’a fɔ n’ y’a ye ko siwak min tun b’a dakun jukɔrɔ, o tun sɔgɔra. O kɔ, a ko: ‘An tɛna baara kɛ abada, wala a ko: ‘Mɔgɔ min b’a fɛ a k’an ka baara kɛ, an tɛna o tigi ta baara la abada. E Abu Musa, taga, walima a ko: ‘E Abu Abdullah bin Qais’. O kɔ, cira ye Abu Musa ci ka taga Yemen, o kɔ, Mu’adz bin Jabal tugura o kɔ. Mu’adz nana tuma min na, Abu Musa ko: ‘I ka jigi yan’. O kɔ, Abu Musa ye kunbilanan dɔ ta Mu’adz ye. Nka yɔrɔnin kelen a gɛrɛfɛ - Mu’adz - cɛ dɔ tun sirinin lo, Mu’adz y’a ɲininga ko : ‘Nin ye jɔn ye?’ Abu Musa y’a jaabi ko: ‘Nin ye yahutu ye, a tun donna silamɛya la fɔlɔ, nka a kɔsegira a ka diinɛ jugu la’. Mu’adz ko o kɔ, n’ tɛ sigi fɔɔ n’a fagara, i n’a fɔ Ala n’a ka ciden ka sariya cogoya dɔ. A y’o fɔ siɲɛ saba. Abu Musa ko, 'A faamuna, sisan, sigi'. Mu’adz ko: ‘Ne tɛna sigi fɔɔ a ka faga, i n’a fɔ Ala n’a ka ciden ka sariya cogoya dɔ’. A y’o fɔ siɲɛ saba. O kɔ, Abu Musa ye yamaruya di ka ɲangili kɛ, ani u ye saya jalaki tigɛ o cɛɛ kan. O kɔ, u ye sufɛ delili kofɔ, u fila la kelen - Mu’adz bin Jabal - o kɔ, a ko: ‘N’ be sinɔgɔ ka wuli, walima a ko, ‘aw ka wuli ka sinɔgɔ.’ Ani ne jigi b’a kan ko ni ne sinɔgɔra, ne bɛ -sara- sɔrɔ i n’a fɔ ne kununa tuma min na'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3791
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحِمَّانِيُّ يَعْنِى عَبْدَ الْحَمِيدِ ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى وَبُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَقَدِمَ عَلَيَّ مُعَاذٌ وَأَنَا بِالْيَمَنِ وَرَجُلٌ كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ فَارْتَدَّ عَنْ الْإِسْلَامِ فَلَمَّا قَدِمَ مُعَاذٌ قَالَ لَا أَنْزِلُ عَنْ دَابَّتِي حَتَّى يُقْتَلَ فَقُتِلَ قَالَ أَحَدُهُمَا وَكَانَ قَدْ اسْتُتِيبَ قَبْلَ ذَلِكَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَأُتِيَ أَبُو مُوسَى بِرَجُلٍ قَدْ ارْتَدَّ عَنْ الْإِسْلَامِ فَدَعَاهُ عِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ قَرِيبًا مِنْهَا فَجَاءَ مُعَاذٌ فَدَعَاهُ فَأَبَى فَضَرَبَ عُنُقَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ لَمْ يَذْكُرْ الِاسْتِتَابَةَ وَرَوَاهُ ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُوسَى لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الِاسْتِتَابَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَلَمْ يَنْزِلْ حَتَّى ضُرِبَ عُنُقُهُ وَمَا اسْتَتَابَهُ
A y’a fɔ an ye ko [Ali Hasan bin Ali] ko, a y’a fɔ an ye ko [Ali Himani] - o kɔrɔ ye Abdul Hamid bin Abdurrahman Al Himani - ka bɔ [Thalhah bin Yahya] la ani [Buraid bin Abdullah bin Abu Burda] ka bɔ [Abu Burda] ka bɔ [Abu Musa] la a tun be yen tuma min na Jew o min tun be yen. a donna silamɛya la ani o kɔ, a bɔra diinan na. Mu’adz sera tuma min na, a ko: ‘Ne tɛna jigi n’ ka kulu kan fɔɔ ale - yahutu - ka faga’. A laban, u y’o Yahutu faga. O fila la kelen - Abu Musa ni Mu’adz - ko, ‘A ɲinina Yahutu fɛ a ka nimisa sanni k’a faga’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu Ibnul ‘Ala] ko, a y’a fɔ an ye [Hafsh] ko, a y’a fɔ an ye [Ash Syaibani] ka bɔ [Abu Burdah] la ni maana kelen ye. A -Abu Burdah- ko: «Cɛɛ dɔ nana [Abu Musa] fɛ, min tun bɔra silamɛya la. O kɔ, a y’a weele - ko a ka nimisa - tile mugan kɔnɔ, wala a ka dɔgɔ n’o ye. O kɔ, Mu’adz nana k’a weele -ka nimisa-, nka cɛɛ nin ma sɔn, fɔɔ a laban na Mu’adz y’a kan tigɛ. Abu Dawud ko: ‘Nin hadisi lakali [Abdul Malik bin Umair] fɛ ka bɔ [Abu Burdah] fɛ, nka a ma ‘nimisa ɲini’ kuma fɔ. [Ibn Fudhail] fana ye maana lakali ka bɔ [Ash Syaibani] fɛ ka bɔ [Sa’id bin Abu Burdah] fɛ, ka bɔ [a fa] fɛ, ka bɔ [Abu Musa] fɛ, ani a fana ma ‘nimisa ɲini’ kuma fɔ a ka hadisi kɔnɔ. A y’a fɔ an ye [Ibn Mu’adz] ko, a y’a fɔ an ye [n fa] ko, a y’a fɔ an ye [Al Mas’udi] ka bɔ [Al Qasim] la ni nin maana ye, a ko, ‘Mu’adz tun ma jigi fɔlɔ ka bɔ a ka mɔbili kɔnɔ fo cɛɛ -murutinin- y’a kan tigɛ k’a sɔrɔ a m’a ɲini a fɛ a ka nimisa fɔlɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3792
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ يَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَزَلَّهُ الشَّيْطَانُ فَلَحِقَ بِالْكُفَّارِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُقْتَلَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَاسْتَجَارَ لَهُ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَأَجَارَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Muhamadu Al Marwazi] ko, a y’a fɔ an ye [Ali bin Al Husain bin Waqid] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Yazid An Nahwi] ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] la a ko: ‘Abdullah bin Sa’d bin Abu Sarh ka bɛn ni Ala ye siɲɛ kelen. ‘alaihi wasallam, nka Sutana y’a bɔ sira kan fɔɔ a farala kafiriw kan. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam fana y'a fɔ a ye ko a k'a faga Mɛki dugu dayɛlɛli -minɛ- wagati la. Nka, Usman bin Affan y’a latanga, ani Rasulullah y’a latanga’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3793
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ نَصْرٍ قَالَ زَعَمَ السُّدِّيُّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ فَتْحِ مَكَّةَ اخْتَبَأَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ عِنْدَ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَجَاءَ بِهِ حَتَّى أَوْقَفَهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَايِعْ عَبْدَ اللَّهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثَلَاثًا كُلُّ ذَلِكَ يَأْبَى فَبَايَعَهُ بَعْدَ ثَلَاثٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَا كَانَ فِيكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ يَقُومُ إِلَى هَذَا حَيْثُ رَآنِي كَفَفْتُ يَدِي عَنْ بَيْعَتِهِ فَيَقْتُلُهُ فَقَالُوا مَا نَدْرِي يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا فِي نَفْسِكَ أَلَّا أَوْمَأْتَ إِلَيْنَا بِعَيْنِكَ قَالَ إِنَّهُ لَا يَنْبَغِي لِنَبِيٍّ أَنْ تَكُونَ لَهُ خَائِنَةُ الْأَعْيُنِ
A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba] ko, a y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Al Mufadhal] ko, a y’a fɔ an ye [Asbath bin Nashr] a ko; [I n’a fɔ Sudi] lanin b’a la cogo min na, a y’a lakali ka bɔ [Mush’ab bin Sa’d] fɛ ka bɔ [Sa’d] la a ko: ‘Tuma min na Makka dugu dayɛlɛli -minɛ- kɛra, Abdullah bin Sa’d bin Abu Sarh dogora Usman bin Affan kɔfɛ -a ye latanga ɲini-. O kɔ, Usman y’a ta ka taga n’a ye kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ k’a fɔ a ye ko: ‘E Rasulullah, i ka kantigiya kɛ Abdullah ye’. O kɔ, a y’a kuun kɔrɔta k’a filɛ siɲɛ saba, o siɲɛ kelen kelen bɛɛ la, a tun be sigasiga ka sɔn a ma. Nka, a siɲɛ sabanan na, a sɔnna ani a y’a daa di ko a bena kantigiya kɛ. O kɔ, a y’a yɛrɛ ɲɛsin a tɔɲɔgɔnw ma, k’a fɔ ko: ‘Yala hakilitigi dɔ tɛ aw cɛma - min lanin b’a la Ala ka ciden ka latigɛli la - min lɔra nin mɔgɔ nin kan - ka latanga garanti ɲini -, min n’a ye n’ ye n’ bolo minɛna ka kantigiya kɛ a ye, a tun bena a faga wa’. o cogo ra o -teriw- ko; ‘An t’a lɔn min b’i la, e Ala ka ciden, n’i ma tagamasiɲɛ kɛ an ye n’i ɲɛɛw ye, Rasulullah ko; ‘Tiɲɛ na, a man ɲi Kira ka kɛ hɔɔrɔn ye n’a ɲɛɛ tagamasiɲɛw ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3794
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ إِلَى الشِّرْكِ فَقَدْ حَلَّ دَمُهُ
A fɔra an ye [Qutaibah bin Sa’id] ko, a fɔra an ye [Humaid bin Abdurrahman] ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [Abu Ishaq] fɛ ka bɔ [Ash Sya’bi] fɛ ka bɔ [Jarir] la a ko: ‘Ne ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn ko: ‘Ni a ka baarakɛla bolila ka bɔ jamana na. ye halal ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3795
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ أَعْمَى كَانَتْ لَهُ أُمُّ وَلَدٍ تَشْتُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقَعُ فِيهِ فَيَنْهَاهَا فَلَا تَنْتَهِي وَيَزْجُرُهَا فَلَا تَنْزَجِرُ قَالَ فَلَمَّا كَانَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ جَعَلَتْ تَقَعُ فِي النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَشْتُمُهُ فَأَخَذَ الْمِغْوَلَ فَوَضَعَهُ فِي بَطْنِهَا وَاتَّكَأَ عَلَيْهَا فَقَتَلَهَا فَوَقَعَ بَيْنَ رِجْلَيْهَا طِفْلٌ فَلَطَّخَتْ مَا هُنَاكَ بِالدَّمِ فَلَمَّا أَصْبَحَ ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ أَنْشُدُ اللَّهَ رَجُلًا فَعَلَ مَا فَعَلَ لِي عَلَيْهِ حَقٌّ إِلَّا قَامَ فَقَامَ الْأَعْمَى يَتَخَطَّى النَّاسَ وَهُوَ يَتَزَلْزَلُ حَتَّى قَعَدَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا صَاحِبُهَا كَانَتْ تَشْتُمُكَ وَتَقَعُ فِيكَ فَأَنْهَاهَا فَلَا تَنْتَهِي وَأَزْجُرُهَا فَلَا تَنْزَجِرُ وَلِي مِنْهَا ابْنَانِ مِثْلُ اللُّؤْلُؤَتَيْنِ وَكَانَتْ بِي رَفِيقَةً فَلَمَّا كَانَ الْبَارِحَةَ جَعَلَتْ تَشْتُمُكَ وَتَقَعُ فِيكَ فَأَخَذْتُ الْمِغْوَلَ فَوَضَعْتُهُ فِي بَطْنِهَا وَاتَّكَأْتُ عَلَيْهَا حَتَّى قَتَلْتُهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا اشْهَدُوا أَنَّ دَمَهَا هَدَرٌ
A y’a fɔ an ye [Abbad bin Musa Al Khuttali] ko, a y’a fɔ an ye [Isma’il bin Ja’far Al Madani] ka bɔ [Isirayɛli] ka bɔ [Usman Asy Siyahham] ka bɔ [Ikrimah] a ko, [Ibn Abbas] y’a fɔ an ye siɲɛ kelen; 'Fiyentɔ dɔ tun be ni Ummul Walad ye - jɔnmuso dɔ min tun ye a muso ye - min ye kira sallallaahu 'alaihi wasallam neni, ani a y'o kɛ tiɲɛ na - o neni -. Cɛɛ y’a bali k’a lasiran nka a ma lalɔ ani a tora k’a bali nka muso m’a janto a la. Ibn Abbas y’a fɔ tugun ko: ‘Suu dɔ la, muso ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam kɔrɔfɔ tugun, o la, cɛɛ ye muru sɔgɔnin dɔ ta k’a bila muso kɔnɔbara kan k’a sɔgɔ. Cɛɛ y’a faga, k’a sɔrɔ deen fitinin dɔ wolola muso senw cɛma, a tora joli la. Sɔgɔmada sera tuma min na, o koo fɔra cira sallallaahu alayihi wasallam ye. A ye jama lajɛn o kɔ, k’a fɔ ko: ‘Ne be kali Ala la mɔgɔ dɔ kan, a ye wale dɔ kɛ ne sababu la, a be tiɲɛ kɔnɔ’. O kɔ, fiyentɔ y’a sen don mɔgɔw cɛma fɔɔ ka taga sigi kira sallallaahu alayihi wasallam ɲɛfɛ. A y’a fɔ o kɔ ko: ‘E Ala ka ciden, ne lo y’a cɛɛ ye. Nka a y’i kɔrɔfɔ ani k’i neni, n y’a bali ani k’a lasiran, nka a m’o lalɔ wala k’a ɲɛɛ tugu o kan. Ka bɔ ale fɛ, ne ye dugawu sɔrɔ ni den cɛɲuman fila ye i n’a fɔ lolo minw be mɛnɛmɛnɛ, nin muso be ne kanu kosɔbɛ. Nka, kunu sufɛ, a y’i kɔrɔfɔ ani k’i neni, o kɔ, n ye muru sɔgɔnin dɔ ta, n ye muru don a kɔnɔbara la, n y’a sɔgɔ fɔɔ a sara.’ O kɔ, cira ko: ‘Aw k’a lɔn ko muso joli ye gwansan ye -halal-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3796
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ يَهُودِيَّةً كَانَتْ تَشْتُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقَعُ فِيهِ فَخَنَقَهَا رَجُلٌ حَتَّى مَاتَتْ فَأَبْطَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَمَهَا
A y’a fɔ an ye ko [Usman bin Abu Syaiba] ani [Abdullah Ibnul Jarrah] ka bɔ [Jarir] ka bɔ [Mughirah] ka bɔ [Ash Sha’bi] ka bɔ [Ali radliallahu ‘anhu] ko: ‘Yahutu muso dɔ ye kira sɔsɔ. O kɔ, Rasulullah y’a to a joli tununa’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3797
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ يُونُسَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَنُصَيْرُ بْنُ الْفَرَجِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطَرِّفٍ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكُنْتُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَى رَجُلٍ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ فَقُلْتُ تَأْذَنُ لِي يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ فَأَذْهَبَتْ كَلِمَتِي غَضَبَهُ فَقَامَ فَدَخَلَ فَأَرْسَلَ إِلَيَّ فَقَالَ مَا الَّذِي قُلْتَ آنِفًا قُلْتُ ائْذَنْ لِي أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ أَكُنْتَ فَاعِلًا لَوْ أَمَرْتُكَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ لَا وَاللَّهِ مَا كَانَتْ لِبَشَرٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا لَفْظُ يَزِيدَ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ أَيْ لَمْ يَكُنْ لِأَبِي بَكْرٍ أَنْ يَقْتُلَ رَجُلًا إِلَّا بِإِحْدَى الثَّلَاثِ الَّتِي قَالَهَا رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُفْرٌ بَعْدَ إِيمَانٍ أَوْ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ بِغَيْرَ نَفْسٍ وَكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْتُلَ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu] ka bɔ [Yunus] ka bɔ [Humaid bin Hilal] ka bɔ kira sallallaahu ‘alayihi wasallam. -cogo wɛrɛ la a fɔra- A fɔra an ye ko [Harun bin Abdullah] ni [Nushair Ibnul Faraj] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye ko [Abu Usamah] ka bɔ [Yazid bin Zurai’] ka bɔ [Yunus bin Ubaid] ka bɔ [Humaid bin Hilal] ka bɔ [Abudula bin Mutharrif] ka bɔ [Abu Barzah] ko: ‘Ne tun be [Abu Bakri radliallahu ‘anhu] gɛrɛfɛ loon dɔ la, a tun be dimi cɛɛ dɔ la ani a ka a. N y’a fɔ o kɔ ko : «E kalifa Rasulullah, n be se k’a kuun tigɛ wa?» Abu Barza ko: «Ne ka kumaw y’a to a ka dimi tununa. O kɔ, a wilila ka don bon kɔnɔ. O kɔ, Abu Bakri ye ciden ci -ka n wele-, Abu Bakri ko: 'I ye mun fɔ sisan?' N y’a jaabi ko: ‘N ye sira ɲini k’a kan tigɛ ka kɔn’. Abu Bakri y’a fɔ tugun ko: ‘I bena o kɛ n’ ye yamaruya di i ma wa?’ N y'a jaabi ko: 'Tiɲɛn lo.' Abu Bakri y’a fɔ o kɔ ko: ‘Ala ka sira la, ayi! Mɔgɔ si tɛ se ka tɛmɛ -Muhamadu ka ladili kan. Abu Dawuda ko: «Nin ye Yazid ka lafadz ye. Ahmad bin Hanbal ko, 'O kɔrɔ, Abu Bakri tun tɛna mɔgɔ si faga fo ni sababu saba nunu kelen tɛ - silamɛ fagali dagalen lo - i n'a fɔ cira sallallaahu 'alaihi wasallam y'a fɔ cogo min na. O ye; lanayabali lanaya kɔ, kakalaya furu kɔ ani niin fagali. O lo y’a to kira ye mɔgɔfaga daga.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3798
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ قَوْمًا مِنْ عُكْلٍ أَوْ قَالَ مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلِقَاحٍ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَانْطَلَقُوا فَلَمَّا صَحُّوا قَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا النَّعَمَ فَبَلَغَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرُهُمْ مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي آثَارِهِمْ فَمَا ارْتَفَعَ النَّهَارُ حَتَّى جِيءَ بِهِمْ فَأَمَرَ بِهِمْ فَقُطِعَتْ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ وَسُمِرَ أَعْيُنُهُمْ وَأُلْقُوا فِي الْحَرَّةِ يَسْتَسْقُونَ فَلَا يُسْقَوْنَقَالَ أَبُو قِلَابَةَ فَهَؤُلَاءِ قَوْمٌ سَرَقُوا وَقَتَلُوا وَكَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَحَارَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ فَأَمَرَ بِمَسَامِيرَ فَأُحْمِيَتْ فَكَحَلَهُمْ وَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَمَا حَسَمَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ قَالَ أَخْبَرَنَا ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَلَبِهِمْ قَافَةً فَأُتِيَ بِهِمْ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي ذَلِكَ{ إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا }الْآيَةَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ وَقَتَادَةُ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَنَسٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمْ يَكْدِمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ عَطَشًا حَتَّى مَاتُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَهُ زَادَ ثُمَّ نَهَى عَنْ الْمُثْلَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ خِلَافٍ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ وَسَلَّامُ بْنُ مِسْكِينٍ عَنْ ثَابِتٍ جَمِيعًا عَنْ أَنَسٍ لَمْ يَذْكُرَا مِنْ خِلَافٍ وَلَمْ أَجِدْ فِي حَدِيثِ أَحَدٍ قَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ إِلَّا فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ
A fɔra an ye [Sulaiman bin Harb] ko, a fɔra an ye [Hamadu] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Abu Qilabah] ka bɔ [Anas bin Malik] ko, ‘Mɔgɔ dɔw bɔra Ukl, walima a ko, ‘ka bɔ Uraina ka na Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihial ye. Nka, u tun ma bɛn Madina ka wagati ma - fɔɔ u banana -. O kɔ, Rasulullah y’a fɔ ko u ka liqah - ɲɔgɔmɛ kɔnɔman - di u ma. A y’a fɔ u ye k’u ka ɲɔgɔmɛ ɲɛgɛnɛ ni nɔnɔ min. U tagara ɲɔgɔmɛmarayɔrɔ la, nka u kɛnɛyara tuma min na, u ye cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka sagakulu faga ka ɲɔgɔmɛw ta ka taga n’u ye. Tilefɛ, min kɛra u la, o kibaro sera cira sallallahu ma. O kɔ, cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ye - mɔgɔ damadɔ - ci ka tugu u kɔ. Tile tun ma bɔ fɔlɔ, u tun ye mɔgɔw minɛ ka na n'u ye a ɲakɔrɔ. A ye ci di fana ko u ka u ɲangi, k’u bolow n’u seenw tigɛ, k’u ɲɛɛw bɔ k’u fili kongokolon kɔnɔ. U ye minfɛn ɲini nka u m’a di u ma’. [Abu Qilabah] ko: ‘O mɔgɔw ye sonyali kɛ, ka mɔgɔ faga, ka muruti ka ban limaniya kɔ, ka kɛlɛ kɛ ni Ala n’a ka ciden ye’. A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il] ko, a y’a fɔ an ye [Wuhaib] ka bɔ [Ayyub] la n’a ka sanad ye i n’a fɔ hadisi kɔnɔ. Nka, a y’a fara a kan a ka hadisi kɔnɔ ko: ‘A ye yamaruya di ko u ka nɛgɛ gwansan caman ta, o kɔfɛ, u y’u tigɛ -ni nɛgɛ nunu ye-, u bolow n’u senw fana tigɛra, nka a ma yamaruya di k’u ka joli bali ni nɛgɛ gwansan dɔ sirili ye’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ash Saba bin Sufyan] ko; y’o fɔ an ye. -cogo wɛrɛ la a fɔra- A y’a fɔ an ye [Amru bin Usman] ko, a y’a fɔ an ye [Al Walid] ka bɔ [Al Auza’i] la ka bɔ [Yahya] -kɔrɔ ye Yahya bin Abu Katsir- ka bɔ [Abu Qilaba] ka bɔ [Anas bin Malik] la ni hadisi kelen ye. O hadisi kɔnɔ, a ko: ‘O kɔ, a ye teliksandi ci ka taga u ɲini, fɔɔ a laban na, u minɛna. Anas ko: ‘Ala Tabaaraka Wa Ta’ala y’o kɔ, a ye ayata nin jigi: ‘-Tiɲɛ na, sara be kɛ mɔgɔ minw kan, minw be Ala n’a ka ciden kɛlɛ ka tiɲɛni kɛ..-’ -Qs. Ali Mayada: 33-. A y’a fɔ an ye ko [Musa bin Isma’il] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu] ko, a y’a fɔ an ye [Thabit] ani [Qatadah] ani [Humaid] ka bɔ [Anas bin Malik] fɛ a y’o hadisi kofɔ o kɔ. Anas ko: ‘Ne y’u dɔ ye a be dugukolo nɛnɛna n’a daa ye sabu minɔgɔ tun b’a la, fɔɔ a labanna ka sa’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Basyyar] ko, a y’a fɔ an ye [Ibn Abu Adi] ka bɔ [Hsyam] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Anas bin Malik] ka hadisi kelen, nka a y’a fara a kan ko, ‘o kɔ, a ye mutslah bali - Ka suu tigɛ walima ka suu tigɛ -. a ma foyi fɔ; 'min ye fili kɛ' -kuruwa-. [Syu’ba] fana ye maana lakali ka bɔ [Katada] la ani [Salam bin Miskin] la, ka bɔ [Tabit] la. O bɛɛ fana bɔra [Ana] le ra, nka o si tɛ kuma fɔ; Min filila - a y’a bolow n’a seenw tigɛ kuruwa kan -. N ma mɔgɔ si sɔrɔ abada hadisi kɔnɔ min kofɔra; ‘a y’u bolow n’u seenw tigɛ ka kɛ kuruwa ye’, fɔɔ hadisi min lakali Hammad bin Salamah fɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3799
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبِدْ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَحْمَدُ هُوَ يَعْنِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ نَاسًا أَغَارُوا عَلَى إِبِلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقُوهَا وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤْمِنًا فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمْ فَأُخِذُوا فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْقَالَ وَنَزَلَتْ فِيهِمْ آيَةُ الْمُحَارَبَةِ وَهُمْ الَّذِينَ أَخْبَرَ عَنْهُمْ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ الْحَجَّاجَ حِينَ سَأَلَهُ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Salih] ko, a y’a fɔ an ye [Abdullah bin Wahb] ko, a y’a fɔ ne ye [Amru] ka bɔ [Sa’id bin Abu Hilal] ka bɔ [Abu Az Zinad] ka bɔ [Abdullah bin Ubaidulah] -Ahmadu ko; a tun ye Abdullah bin Ubaidullah bin Umar bin Al Khaththab ye- ka bɔ [Ibn Umar] la a ko: ‘Mɔgɔ dɔw ye ciden ka ɲɔgɔmɛw sonya, u bɔra silamɛya la ka ciden ka sagadɛndɛlaw faga minw tun limaniyara. O kɔ, a ye kɔrɔsilikɛlaw ci ka tugu u kɔ ani u y’u minɛ. A y’u bolow n’u seenw tigɛ, k’u ɲɛɛw bɔ’. Ibn Umar y’a fɔ tugun ko: ‘O kɔ, Al Muharabah -kɛlɛ- ka ayata min be kuma u koo la, o jigira. O lo ye Anas bin Malik ka rapɔɔri ye Al Hajjaj ye tuma min na a y’a ɲininga’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3800
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَطَّعَ الَّذِينَ سَرَقُوا لِقَاحَهُ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ بِالنَّارِ عَاتَبَهُ اللَّهُ تَعَالَى فِي ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا }الْآيَةَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ كَانَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ يَعْنِي حَدِيثَ أَنَسٍ
A fɔra an ye [Ahmadu bin Amru bin As Sarh] ko, a fɔra an ye [Ibn Wahb] ko, a fɔra ne ye [Al laits bin Sa’d] ka bɔ [Muhamadu bin ‘Ajlan] ka bɔ [Abu Az Zinad] ko, ‘Tuma min na Ala ka ciden tagara a ka bolo tigɛ ani min y’a bolo tigɛ -the ɲɔgɔmɛw ni tasuma ye, Ala Ta’ala y’o kɛwale sɔsɔ. O kɔ, Ala ye ayata nin jigi: '-Tiɲɛ na, mɔgɔ minw be Ala n'a ka ciden kɛlɛ ka tiɲɛni kɛ dugukolo kan, olu ka jurusara kuntaala kelenpe ye k'u faga walima k'u gwengwen kuruwa kan..-''. Muhamadu bin Katiri y’a fɔ an ye ko; y’o fɔ an ye. -cogo wɛrɛ la a kofɔra- A y’a fɔ an ye Musa bin Isma’il ko, a y’a fɔ an ye Hammam ka bɔ Qatadah ka bɔ Muhammad bin Sirin a ko, ‘Nin tun kɛra sanni hudud sariya ka bɔ kɛnɛ kan, o ye i n’a fɔ a fɔra cogo min na Anas ka hadisi kɔnɔ’.
