Imam Abu Dawud : 361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصُّنَابِحِيِّ قَالَزَعَمَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَنَّ الْوِتْرَ وَاجِبٌ فَقَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَمْسُ صَلَوَاتٍ افْتَرَضَهُنَّ اللَّهُ تَعَالَى مَنْ أَحْسَنَ وُضُوءَهُنَّ وَصَلَّاهُنَّ لِوَقْتِهِنَّ وَأَتَمَّ رُكُوعَهُنَّ وَخُشُوعَهُنَّ كَانَ لَهُ عَلَى اللَّهِ عَهْدٌ أَنْ يَغْفِرَ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ فَلَيْسَ لَهُ عَلَى اللَّهِ عَهْدٌ إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ وَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Harb Al Wasithi] yenna-aɣ-d [Yazid bin Harun] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Mutharrif] si [Zaid bin Aslam] si [‘Atha` bin Yasar] si [Abdullah bin Ash Shunabihi] yenna-d; Abu Muhammad yettwali belli taẓallit n witr d wajib. Ihi [Ubadah bin Ash Camit] yenna-d; Abu Muhammad yeskerfiḍ, ttcehhideɣ belli yiwet n tikkelt sliɣ i Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yenna-d: ‘Xemsa n tẓalliyin i d-yessuter Rebbi Ta’ala, win ara ikemlen wudman-is yerna ad yeẓẓal s lmendad n wakud yerna ad ikemmel lquḍ-is d khushu’, syenna yesɛa azref ad as-d-yawi lebɣi i win ur t-yexdim ara. ur isɛi lemâahda i Öebbi; Ma Irad Öebbi, ad as Isemmeê, ma ihwa yaS, ad t Iâaqeb'.
Imam Abu Dawud : 362
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ بَعْضِ أُمَّهَاتِهِ عَنْ أُمِّ فَرْوَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ فِي أَوَّلِ وَقْتِهَاقَالَ الْخُزَاعِيُّ فِي حَدِيثِهِ عَنْ عَمَّةٍ لَهُ يُقَالُ لَهَا أُمُّ فَرْوَةَ قَدْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ
Nnan-aɣ-d [Muḥemmed Ḥebdallah Al Khuzaɛi] ed [Ḥebdallah Ḥebdallah] nnan-d deg sin; Mi aɣ-d-yenna [Abdellah bin Ɛumar] si [Al Qasim bin Ghannam] si [kra si yemma-s] si [Ummu Farwah] yenna-d; Rasulullah sallallahu alayhi wasallam was asked; D acu i d lxedma yesɛan azal akk? Yerra-yas-d: ‘Ṭẓalla di tazwara n lweqt!’. Yenna-d Al-Khuza’i deg ḥadit-is si xali-s umi semman Umm Farwah i d-yefkan lḥeqq i Nnbi s.al.al.al.ah.
Imam Abu Dawud : 363
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عُمَارَةَ بْنِ رُؤَيْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ أَخْبِرْنِي مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَلِجُ النَّارَ رَجُلٌ صَلَّى قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ أَنْ تَغْرُبَقَالَ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالَ نَعَمْ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي فَقَالَ الرَّجُلُ وَأَنَا سَمِعْتُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ
Yenna-aɣ-d [Musaddad] yenna-aɣ-d [Yahya] si [Smaɛil bin Abu Khalid] yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin Umarah bin Ru`aibah] si [Baba-s] yenna-d; Illa yiwen wergaz si at Basra i t-yesteqsan; yenna-d; Ini-yi-d d acu i tesliḍ si Nnbi sallallahu aleyhi wasallam. Nniɣ-as; Sliɣ yiwet n tikkelt i Nnbi sallallahu alaihi wasallam yenna-d: ‘Ulac win ara yekcem ɣer lǧennet win ara ixeddmen taẓallit uqbel ad d-yeffeɣ yiṭij d uqbel ad yeɣli’. Yesteqsa-t; Sliḍ-as-d s tidett seg-s? -yesteqsa-t tlata n tikkal- Yerra-d ; Ih, yal mi ara d-yerr yenna-d; Imeẓẓuɣen-iw slan-as yerna ul-iw yefhem-it. Ihi argaz-nni yenna-d; Sliɣ-as daɣen ssalllahu alayhi wasallam yenna-d akka.
Imam Abu Dawud : 364
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ فَضَالَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَعَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ فِيمَا عَلَّمَنِي وَحَافِظْ عَلَى الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ قَالَ قُلْتُ إِنَّ هَذِهِ سَاعَاتٌ لِي فِيهَا أَشْغَالٌ فَمُرْنِي بِأَمْرٍ جَامِعٍ إِذَا أَنَا فَعَلْتُهُ أَجْزَأَ عَنِّي فَقَالَ حَافِظْ عَلَى الْعَصْرَيْنِ وَمَا كَانَتْ مِنْ لُغَتِنَا فَقُلْتُ وَمَا الْعَصْرَانِ فَقَالَ صَلَاةُ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَصَلَاةُ قَبْلَ غُرُوبِهَا
Yenna-aɣ-d [Amru bin Aun] yenna-aɣ-d [Khalid] si [Dawud bin Abu Hind] si [Abu Harb bin Abu Al Aswad] si [Abdullah bin Fadhalah] si [Baba-s] yenna-d; Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam yesselmed-iyi, yerna gar wayen iyi-d-isselmed d: ‘U ḥadret xemsa n tẓallit n yal ass’. Yenna-d; Nniɣ-as; Deg tidet, d tallit ideg sɛiɣ aṭas n lxedma, ihi ssuter-iyi-d s kra yellan deg-s, ma ssawḍeɣ-t ad iyi-iɛeǧb. Ihi yenna: 'Ḥadret snat n tẓallit n Asr'. Yerna aya mačči d aḥric si tutlayt-nneɣ -ihi ur nefhim ara-, dɣa steqsaɣ; D acu-tent snat n tẓallit n Asr? Yerra-yas: ‘Ẓẓal uqbel ad d-yeffeɣ yiṭij, uqbel ad yeɣli’.
Imam Abu Dawud : 365
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَأَبَانُ كِلَاهُمَا عَنْ خُلَيْدٍ الْعَصَرِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ مَنْ جَاءَ بِهِنَّ مَعَ إِيمَانٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ مَنْ حَافَظَ عَلَى الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ عَلَى وُضُوئِهِنَّ وَرُكُوعِهِنَّ وَسُجُودِهِنَّ وَمَوَاقِيتِهِنَّ وَصَامَ رَمَضَانَ وَحَجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَأَعْطَى الزَّكَاةَ طَيِّبَةً بِهَا نَفْسُهُ وَأَدَّى الْأَمَانَةَقَالُوا يَا أَبَا الدَّرْدَاءِ وَمَا أَدَاءُ الْأَمَانَةِ قَالَ الْغُسْلُ مِنْ الْجَنَابَةِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdurrahman Al Anbari] yenna-aɣ-d [Abu Ali Al Hanafi, Ubaydullah bin Abdul Majid] yenna-aɣ-d [‘Imran Al Qaththan] yenna-aɣ-d [Qatadah] d [Aban] sin si [Khulaid Al ‘Ashari] si [Abu Ad Darda`; Yenna-d Nnbi sallallahu alayhi wasallam: ‘Xemsa n tɣawsiwin ma yella ixeddem bnadem s liman, ad yekcem ɣer lǧennet; win ara yeṭṭfen xemsa n tẓalliyin n yal ass ɣer yidis n tẓallit-nsen, ruku’, sujud d wakud-nsen, ad yeḍfer aẓummu n Remḍan, ad iḥejj ɣer Baitullah ma yella yezmer, ad ixelleṣ zakat s usḥulfu n ṛṛuḥ, yerna ad yeḍfer lewṣayat’. Steqsan; A Abu Ad-Darda, d acu i d anamek n tkemmelt n lewṣayat ? Yerra-yas-d; Ddem iman-ik!
Imam Abu Dawud : 366
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْمِصْرِيُّ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ ضُبَارَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سُلَيْكٍ الْأَلْهَانِيِّ أَخْبَرَنِي ابْنُ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ قَالَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ إِنَّ أَبَا قَتَادَةَ بْنَ رِبْعِيٍّ أَخْبَرَهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى إِنِّي فَرَضْتُ عَلَى أُمَّتِكَ خَمْسَ صَلَوَاتٍ وَعَهِدْتُ عِنْدِي عَهْدًا أَنَّهُ مَنْ جَاءَ يُحَافِظُ عَلَيْهِنَّ لِوَقْتِهِنَّ أَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَمْ يُحَافِظْ عَلَيْهِنَّ فَلَا عَهْدَ لَهُ عِنْدِي
Yenna-aɣ-d [Ḥaywah bin Syuraih Al Mishri] yenna-aɣ-d [Baqiyyah] si [Dlubarah bin Abdullah bin Sulaik Al Alhani] yenna-yi-d [Ibnu Nafi’] si [Ibnu Syihab Az Zuhri] yenna-d; [Sa’id bin Al Musayyib] yenna-d belli [Abu Qatadah bin Rib’iy] ixebber-as belli Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yenna-d: ‘Arebbi Ta’ala yenna-d: ‘S tidett, ttḥettimeɣ agdud-ik ad iẓẓall xemsa n tikkal deg wass, yerna ttwaɛeḍḍleɣ belli win ara yeṭṭfen lawan-is, ur t-id-ttafeɣ ara, ur t-id-ttafeɣ ara. Ɛuhdeɣ-t'.
Imam Abu Dawud : 367
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ يَعْنِي الْجَوْنِيَّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا كَانَتْ عَلَيْكَ أُمَرَاءُ يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ أَوْ قَالَ يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ أَدْرَكْتَهَا مَعَهُمْ فَصَلِّهَا فَإِنَّهَا لَكَ نَافِلَةٌ
Yenna-aɣ-d [Musaddad] yenna-aɣ-d [Hammad bin Zaid] si [Abu Imran Al Jauni] si [Abdullah bin Ash Shamit] si [Abu Dzarr] yenna-d; Yenna-yi-d Rasulullah Sallallahu alayhi wasallam : « A Abu Dzarr, d acu ara txedmeḍ mi ara tesɛuḍ imḍebbren ay d-yettkemmilen taẓallit, neɣ netta ad d-yini : kemmel taẓallit ? Rriɣ-as; A Amazan n Öebbi, ihi, d acu i yi tumev ad xedme$? Yerra-yas-d: “Ẓẓal di lweqt iwulmen, ma tufiḍ tẓallem yid-sen, xeddem-it, axaṭer ad yili d lxir n tẓallit n nafilah fell-awen”.
Imam Abu Dawud : 368
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ دُحَيْمٌ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي حَسَّانُ يَعْنِي ابْنَ عَطِيَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَابِطٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الْأَوْدِيِّ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ الْيَمَنَ رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْنَا قَالَ فَسَمِعْتُ تَكْبِيرَهُ مَعَ الْفَجْرِ رَجُلٌ أَجَشُّ الصَّوْتِ قَالَ فَأُلْقِيَتْ عَلَيْهِ مَحَبَّتِي فَمَا فَارَقْتُهُ حَتَّى دَفَنْتُهُ بِالشَّامِ مَيِّتًا ثُمَّ نَظَرْتُ إِلَى أَفْقَهِ النَّاسِ بَعْدَهُ فَأَتَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ فَلَزِمْتُهُ حَتَّى مَاتَ فَقَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ بِكُمْ إِذَا أَتَتْ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ لِغَيْرِ مِيقَاتِهَا قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا وَاجْعَلْ صَلَاتَكَ مَعَهُمْ سُبْحَةً
Yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Ibrahim, Duhaim Ad Dimasyqi] yenna-aɣ-d [Al Walid] yenna-aɣ-d [Al Auza’i] yenna-yi-d [Hassan bin ‘Athiyyah] si [Abdurrahman bin Sabith] si [Amru bin Maimun Al Audi] yenna-d; Mu'adz bin Jabal yusa-d ɣur-neɣ d amazan n Rasulullah. Yenna-d; Sliɣ i takbirt-is di tẓallit n lfajer, d amdan s ṣṣut ɛlayen. Syin yeɛǧeb-iyi-t, dɣa ur t-ǧǧiɣ ara - dima ḥemmleɣ-t - armi t-meḍleɣ di Surya asmi yemmut. Syin, nudan-d amdan ay d-yellan d aɛeqli akk deffir-s, dɣa ṛuḥeɣ ɣer [Ibn Mas’ud], yerna ḍefren-t armi ay yemmut. Yenna-yi-d yiwet n tikkelt; Yenna-yi-d yiwet n tikkelt Rasulullah sallallahu alayhi wasallah : « D acu ara txedmeḍ ma yella imḍebber-ik ur yeẓẓalla ara deg wakud-is ? Nniɣ-as; D acu i yi-teppumev mi t-ufi$, a Amazan n Öebbi? Yerra-yas: “Ẓẓal di lweqt, rret taẓallit-nwen yid-sen d nafilah”.
Imam Abu Dawud : 369
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ بْنِ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى عَنْ ابْنِ أُخْتِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ الْمَعْنَى عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْحِمْصِيِّ عَنْ أَبِي أُبَيٍّ ابْنِ امْرَأَةِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا سَتَكُونُ عَلَيْكُمْ بَعْدِي أُمَرَاءُ تَشْغَلُهُمْ أَشْيَاءُ عَنْ الصَّلَاةِ لِوَقْتِهَا حَتَّى يَذْهَبَ وَقْتُهَا فَصَلُّوا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُصَلِّي مَعَهُمْ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ وَقَالَ سُفْيَانُ إِنْ أَدْرَكْتُهَا مَعَهُمْ أُصَلِّي مَعَهُمْ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Qudamah bin Aɛyan] yenna-aɣ-d [Jarir] si [Mansur] si [Hilal bin Yasaf] si [Abu Al Mutsanna] si [Mmi-s n weltma-s Ubadah bin Ash Shamit] si [Ubadah bin Ash Shamit] - akken daɣen i d-yenna AlMulai si wayeḍ, Anbari] yenna-aɣ-d [Waki’] si [Sufyan] deg unamek si [Mansur] si [Hilal bin Yasaf] si [Abu Al Mutsanna Al Himshi] si [Abu Ubay bin Imra`ah Ubadah bin Ash Shamit] si [Ubadah bin Ash Shamit] yenna-d; Yenna-d Rasulullah sallallaahu alaihi wasallah: “S tidet, ad ilin deffir-i imḍebbren-nwen ara iḥebsen timsal n ddunit si uxeddim n tẓallit deg wakud alamma d lawan n tmuɣli”. Ihi ẓẓall di lweqt iwulmen’. Yella yiwen wergaz yesteqsay; Ay Amazan n Öebbi, day ula d nekwni nettẓalla yidsen? Yerra-yas: ‘Ih, ma tebɣiḍ’. Yenna-d Sufyan; Ma ufiɣ iman-iw ţẓallaɣ yid-sen, eɛni ţẓallaɣ ula d nekk yid-sen? Yerra-yas: ‘Ih, ma tebɣiḍ’.
Imam Abu Dawud : 370
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو هَاشِمٍ يَعْنِي الزَّعْفَرَانِيَّ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ مِنْ بَعْدِي يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ فَهِيَ لَكُمْ وَهِيَ عَلَيْهِمْ فَصَلُّوا مَعَهُمْ مَا صَلَّوْا الْقِبْلَةَ
Yenna-aɣ-d [Abu Al Walid Ath Thayalisi] yenna-aɣ-d [Abu Hasyim Az Za’farani] yenna-yi-d [Salih bin Ubaid] si [Qabishah bin Waqash] yenna-d; Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yenna-d: “Ad d-yas wass deffir-i anda imḍebbren-nwen ad kksen taẓallit-nsen, sakkin, i kečč - mazal-ik - ad t-id-tawiḍ s lxir deg wakud aydeg ttawin-d ddnubat, ihi qqimet tẓallit deffir-sen skud ttmuqulen ɣer lqibla.
Imam Abu Dawud : 371
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَفَلَ مِنْ غَزْوَةِ خَيْبَرَ فَسَارَ لَيْلَةً حَتَّى إِذَا أَدْرَكَنَا الْكَرَى عَرَّسَ وَقَالَ لِبِلَالٍ اكْلَأْ لَنَا اللَّيْلَ قَالَ فَغَلَبَتْ بِلَالًا عَيْنَاهُ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا بِلَالٌ وَلَا أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا ضَرَبَتْهُمْ الشَّمْسُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَّلَهُمْ اسْتِيقَاظًا فَفَزِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا بِلَالُ فَقَالَ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْتَادُوا رَوَاحِلَهُمْ شَيْئًا ثُمَّ تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ لَهُمْ الصَّلَاةَ وَصَلَّى بِهِمْ الصُّبْحَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ أَقِمْ الصَّلَاةَ لِلذِّكْرَىقَالَ يُونُسُ وَكَانَ ابْنُ شِهَابٍ يَقْرَؤُهَا كَذَلِكَ قَالَ أَحْمَدُ قَالَ عَنْبَسَةُ يَعْنِي عَنْ يُونُسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ لِذِكْرِي قَالَ أَحْمَدُ الْكَرَى النُّعَاسُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَحَوَّلُوا عَنْ مَكَانِكُمْ الَّذِي أَصَابَتْكُمْ فِيهِ الْغَفْلَةُ قَالَ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ وَأَقَامَ وَصَلَّى قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ مَالِكٌ وَسُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ وَابْنِ إِسْحَقَ لَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ الْأَذَانَ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ هَذَا وَلَمْ يُسْنِدْهُ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا الْأَوْزَاعِيُّ وَأَبَانُ الْعَطَّارُ عَنْ مَعْمَرٍ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Salih] yenna-yaɣ-d [Ibnu Wahb] yenna-yi-d [Yunus] si [Ibnu Shihab] si [Ibnu Al Musayyib] si [Abu Hurairah] belli Amazan n Rebbi s sallallahu alahi wasallam s tuɣalin s yiḍ, ikemmel ur yettkemmil ara deg yiḍ. yeḥbes akken ad yesteɛfu. Yenna-yas i Bilal : Ḥadret fell-aɣ iḍ-agi ! D acu kan, yiḍes yeɣleb Bilal dɣa yeɣli-d deg yiḍes deg wakud aydeg yella yettkel ɣef tkeṛṛust-nnes. Ur d-yekker ara Nnbi s yiḍes-is, ula d Bilal, ula d yiwen si yimeddukal-is, ihi tafat n yiṭij teɣli-d fell-asen, yerna amezwaru i d-yekker d Rasulullah Ssalllahu alayhi wasallam, ihi Rasulullah ssallam yeḥbes aṭas, yenna-d: “A Bilal!” Yerra-yas-d Bilal; Iɣleb-iyi yiḍes akken i k-ɣleb, a Amazan n Öebbi! Ihi ssawḍen ad sbedden takerrust-nsen akken ad t-id-ssiwḍen si wanda llan ttnadin, sakkin, Nnbi sallallaahu alaihi wasallam ixeddem wuḍu sakkin yumer Bilal ad d-yessuffeɣ Iqamat sakkin yeẓẓal taẓallit n Fajr s lǧamaɛ yid-sen. Mi yekfa taẓallit, yenna: "Win yettun ad ixeddem taẓallit, ad tt-yexdem asmi ara d-yemmekti, acku Öebbi Taɛala yenna: "U sbeddet taẓallit akken ad iyi-d-tesmektim". Yenna-d Yuna; Akka i t-yeɣra Ibn Shihab. Yenna-d Ḥmed; [Anbasah] dɣa si [Yunus] deg ḥadit-agi yeqqar-d; ‘lidzikri’. Yenna-d Ḥmed; 'alkara' anamek-is d iḍes. Yenna-yaɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-aɣ-d [Aban] yenna-aɣ-d [Maɛmar] si [Az-Zuhri] si [Saɛid bin Al Musayyib] si [Abu Hurairah] deg ḥadit-agi yenna-d Rresulullah sallallahu alayhi wasallam: ‘Ssiweḍ-iyi-d si wemkan anda tettẓallam ɣer umkan nniḍen deg tẓallit! Yerna yumer Bilal ad yexdem aẓawan syin ad yexdem iqamat syin ad yeẓẓal. Yenna-d Abu Dawud; Ḥekkun-t-id [Malik], [Sufyan bin Uyainah], [Al Auzai’i] akked [Abdurrazzaq] si [Ma’mar] akked [Ibn Ishaq], yerna akk-nsen ur d-bdern ara lḥeqq n tẓallit deg lḥadit n Az Zuhri, yerna ula d yiwen deg-sen ur iga isnad n AlAzay’an [AlAzay’ ex]. [Maɛmar].
Imam Abu Dawud : 372
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ لَهُ فَمَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمِلْتُ مَعَهُ فَقَالَ انْظُرْ فَقُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ هَذَانِ رَاكِبَانِ هَؤُلَاءِ ثَلَاثَةٌ حَتَّى صِرْنَا سَبْعَةً فَقَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا يَعْنِي صَلَاةَ الْفَجْرِ فَضُرِبَ عَلَى آذَانِهِمْ فَمَا أَيْقَظَهُمْ إِلَّا حَرُّ الشَّمْسِ فَقَامُوا فَسَارُوا هُنَيَّةً ثُمَّ نَزَلُوا فَتَوَضَّئُوا وَأَذَّنَ بِلَالٌ فَصَلَّوْا رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ ثُمَّ صَلَّوْا الْفَجْرَ وَرَكِبُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ قَدْ فَرَّطْنَا فِي صَلَاتِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَا تَفْرِيطَ فِي النَّوْمِ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ عَنْ صَلَاةٍ فَلْيُصَلِّهَا حِينَ يَذْكُرُهَا وَمِنْ الْغَدِ لِلْوَقْتِحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ سُمَيْرٍ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيُّ مِنْ الْمَدِينَةِ وَكَانَتْ الْأَنْصَارُ تُفَقِّهُهُ فَحَدَّثَنَا قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشَ الْأُمَرَاءِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَلَمْ تُوقِظْنَا إِلَّا الشَّمْسُ طَالِعَةً فَقُمْنَا وَهِلِينَ لِصَلَاتِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُوَيْدًا رُوَيْدًا حَتَّى إِذَا تَعَالَتْ الشَّمْسُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَلْيَرْكَعْهُمَا فَقَامَ مَنْ كَانَ يَرْكَعُهُمَا وَمَنْ لَمْ يَكُنْ يَرْكَعُهُمَا فَرَكَعَهُمَا ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادَى بِالصَّلَاةِ فَنُودِيَ بِهَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ أَلَا إِنَّا نَحْمَدُ اللَّهَ أَنَّا لَمْ نَكُنْ فِي شَيْءٍ مِنْ أُمُورِ الدُّنْيَا يَشْغَلُنَا عَنْ صَلَاتِنَا وَلَكِنَّ أَرْوَاحَنَا كَانَتْ بِيَدِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَرْسَلَهَا أَنَّى شَاءَ فَمَنْ أَدْرَكَ مِنْكُمْ صَلَاةَ الْغَدَاةِ مِنْ غَدٍ صَالِحًا فَلْيَقْضِ مَعَهَا مِثْلَهَا حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَبَضَ أَرْوَاحَكُمْ حَيْثُ شَاءَ وَرَدَّهَا حَيْثُ شَاءَ قُمْ فَأَذِّنْ بِالصَّلَاةِ فَقَامُوا فَتَطَهَّرُوا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ فَتَوَضَّأَ حِينَ ارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى بِهِمْ
Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-aɣ-d [Ḥammad] si [Thabit Al Bunani] si [Abdullah bin Rabah Al Ansari] yenna-aɣ-d [Abu Qatadah] belli Nnbi sallallahu alayhi wasallam yiwet n tikkelt yedda deg yiwen n usikel, deg yiwet n tikkelt yeffeɣ-d si webrid yerna nekk ḍefren-t. Yenna-yas : 'Muqel - tettwaliḍ yiwen -?' Nniɣ-as; Yella yiwen n uɛudiw, sin, d tlata. Armi d sebɛa yid-neɣ. Yenna-d syin: Ḥadret taẓallit-nneɣ, d taẓallit n Fajr. Syin ttwaqelqen imeẓẓuɣen-nsen - ur slin i wacemma imi llan ttnadin ɣef yiḍes - akken ulac d acu ara ten-id-yessekren anagar lḥemla n yiṭij. Lḥan kra n lweqt, syin ḥebsen deg yiwen n umkan, xedmen ţţuẓu. Bilal yefka-d tiɣri n tẓallit, syin ẓẓallen taẓallit n ssunna snat n tẓallit uqbel ad d-yali wass, syin ẓẓalen taẓallit n lfajer, ddan-d ɣer deffir. Kra deg-sen nnan i wiyaḍ; Nella d iɛewwiqen deg tẓallit-nneɣ. Ihi Nnbi sallallaahu alaihi wasallam yenna-d : « Ur yelli lḥeq deg yiḍes, di tidet lḥeq yella kan mi ara d-yekker. Ma yella yiwen degwen yettu ad iẓall, ihi, ẓẓall mi ara d-yemmekti di lawan-nni, ass i d-iteddun. Yenna-aɣ-d [Ali bin Nadlr] yenna-aɣ-d [Wahb bin Jarir] yenna-aɣ-d [Al Aswad bin Syaiban] yenna-aɣ-d [Khalid bin Sumair] yenna-aɣ-d; [Abdullah bin Rabah Al Ansari] yusa-d ɣur-neɣ si Lmedina, Ansar ḥesben-t d argaz n tẓallit. Syin yenna-yaɣ-d, yenna-d; Mi iyi-d-yenna [Abu Qatadah Al Ansari], amsebrid n Rresulullah, yenna-d; Rasulullah Sallallah alayhi wasallam yuzen-d yiwet n tikkelt yiwen n lɛesker n yimḍebbren -Jaisy Al Umara`- s teqsiḍt-agi. Yenna-d; Ulac d acu i ɣ-d-yesfaydin anagar iṭij i d-yeffɣen s lqedd. Ihi nekker-d s lxuf d tugdi aṭas imi ur neẓẓall ara. Yenna-d Nnbi s.al.allahu aleyhi wasallah: 'Sslemdet'. Armi d asmi d-yeffeɣ yiṭij, yenna-d Rasulullah sallallahu alaihi wasallam: ‘Win yebɣan deg-wen ad iẓẓall taẓallit n sunna n snat n tẓallit deg tmeddit, ad yexdem akka’. syin, Rresulullah ssalllahu alayhi wasallam yumer s tẓallit n tẓallit, syin yeẓẓall yettḍafar-aɣ. Deffir n tẓallit yenna: “Ssen belli nesnemmer Öebbi s tidett imi ur nelli ara deg temsal n ddunit i aɣ-iḥebsen si tẓallit, maca iṛuḥaniyen-nneɣ llan gar ifassen n Öebbi Azza wa Jalla, Netta Issufuɣ-iten yal mi ara yebɣu”. Win deg-wen i d-yewwin taẓallit n ṣṣbeḥ, azekka-nni, ad yili yid-es qadla`lah. Yenna-yaɣ-d [Amr bin Aun] yenna-aɣ-d [Khalid] si [Hucain] si [Ibn Abu Qatadah] si [Abu Qatadah] deg ḥadit-a. Yebder-d; Inna Nnbi sallallaahu alaihi wasallam: “S tidep, Öebbi yeṭṭef iṛuḥaniyen nnwen akken ibɣa, yerna yessufuɣ-iten akken ibɣa”. Kker ad d-tiniḍ aẓawan. Ihi kkren, ssizdgen iman-nsen, armi d asmi d-yeffeɣ yiṭij, ibedd-d Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yeẓẓall s tmuɣli n yemḥaddiyen. Yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-aɣ-d [Abtsar] si [Hucain] si [Abdullah bin Abu Qatadah] si [baba-s] si Nnbi s yiwen n unamek. Yebder-d; Syin, yexdem ţţaẓẓit mi d-yeffeɣ yiṭij, syin yeẓẓall akken ad ten-id-yesselḥu.
Imam Abu Dawud : 373
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَهُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ أَنْ تُؤَخِّرَ صَلَاةً حَتَّى يَدْخُلَ وَقْتُ أُخْرَى
Yenna-aɣ-d [Al Abbas Al Anbari] yenna-aɣ-d [Sliman bin Dawud Ath Thayalisi] yenna-aɣ-d [Sliman bin Al Mughirah] si [Tsabit] si [Abdullah bin Rabah] si [Abu Qatadah] yenna-d; Yenna-d Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam: ‘Ulac lḥeq mi ara teṭṭseḍ, maca lḥeq yettili kan mi ara d-yekker, dɣa d ayen i d-yettawin s tgara n tẓallit alamma d asmi ara d-yaweḍ wakud n tẓallit nniḍen’.
Imam Abu Dawud : 374
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا لَا كَفَّارَةَ لَهَا إِلَّا ذَلِكَ
Nnan-aɣ-d [Muḥemmed bin Kathir] yenna-aɣ-d [Hammam] si [Qatadah] si [Anas bin Malik] dakken Nnbi sallallahu alaihi wasallah yenna-d: ‘Win yettun ad ixeddem taẓallit, ad tt-yexdem mi ara d-yemmekti, ulac lxir fell-as anagar aya’.
Imam Abu Dawud : 375
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي مَسِيرٍ لَهُ فَنَامُوا عَنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَاسْتَيْقَظُوا بِحَرِّ الشَّمْسِ فَارْتَفَعُوا قَلِيلًا حَتَّى اسْتَقَلَّتْ الشَّمْسُ ثُمَّ أَمَرَ مُؤَذِّنًا فَأَذَّنَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَقَامَ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ
Nenna-as i [Wahb bin Baqiyyah] si [Khalid] si [Yunus bin Ubaid] si [Al Hasan] si [Imran bin Hushain] belli yiwet n tikkelt, Umazan n Öebbi, s.a.w., yella deg yiwen n usikel d yimeddukal-is, ɣlin akk deg yiḍes si tẓallit n ṣṣbeḥ n tmeddit, llan ttwaḍḍfen. Ihi msefhamen cwiṭ akken ur tt-id-ttawin ara yiṭij, sakkin, yettunefk-as lameṛ i yiwen ad d-yini taẓallit, dɣa yessawel-d syin iga snat n tẓallit n ssunna uqbel taẓallit n ṣṣfa, syin yenna-d iqamat deffir waya iga taẓallit n ṣṣfa.
Imam Abu Dawud : 376
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ وَهَذَا لَفْظُ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ حَدَّثَهُمْ عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ يَعْنِي الْقِتْبَانِيَّ أَنَّ كُلَيْبَ بْنَ صُبْحٍ حَدَّثَهُمْ أَنَّ الزِّبْرِقَانَ حَدَّثَهُ عَنْ عَمِّهِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَنَامَ عَنْ الصُّبْحِ حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ فَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَنَحَّوْا عَنْ هَذَا الْمَكَانِ قَالَ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ تَوَضَّئُوا وَصَلَّوْا رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى بِهِمْ صَلَاةَ الصُّبْحِحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ حَدَّثَنَا مُبَشِّرٌ يَعْنِي الْحَلَبِيَّ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ ذِي مِخْبَرٍ الْحَبَشِيِّ وَكَانَ يَخْدُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَتَوَضَّأَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وُضُوءًا لَمْ يَلْثَ مِنْهُ التُّرَابُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ غَيْرَ عَجِلٍ ثُمَّ قَالَ لِبِلَالٍ أَقِمْ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَلَّى الْفَرْضَ وَهُوَ غَيْرُ عَجِلٍ قَالَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ صُلَيْحٍ حَدَّثَنِي ذُو مِخْبَرٍ رَجُلٌ مِنْ الْحَبَشَةِ و قَالَ عُبَيْدٌ يَزِيدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ حَرِيزٍ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ ذِي مِخْبَرٍ ابْنِ أَخِي النَّجَاشِيِّ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَأَذَّنَ وَهُوَ غَيْرُ عَجِلٍ
Yenna-aɣ-d [Abbas Al Anbari], -Am wakken ay d-yenna si ubrid niḍen-, Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Shalih] yerna d aya ay d awal n Ɛebbas ay d-yenna [Abdullah bin Yazid] si [Haiwah bin Syuraih] si [Ayyasy bin Ɛebbas] ay sen-d-yenna [Ayyasy bin Abbas Al Qitba]. [Az Zibriqan] yenna-yas-d, si [xali-s, Amru bin Umayyah Adl Dlamri] yenna-d; Nella d Nnbi (Nnbi) s kra n tmuɣliwin-is. Yiwet n tikkelt yeṭṭes si tẓallit n lfajr armi d asmi d-yeffeɣ yiṭij. Ihi, yekker-d Resulullah (s.al.al.) , yenna-yasen ; ‘Ssuqel si umkan-a’. Ikemmel yenna; Syin yumeṛ Bilal ad yessiwel ɣer tẓallit, syin rran-d ţţuẓẓalt, ẓẓallen snat n rrakat n ssunna deg tmeddit. Syin, yumeṛ Bilal ad d-yessuffeɣ iqamat, yerna d netta ay ten-id-yesselḥayen daɣen deg tẓallit n Fajr. Yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Al Hasan] yenna-aɣ-d [Hajjaj bin Muḥemmed] yenna-aɣ-d [Hariz]. -Am wakken daɣen, yettwaḥka-d si ubrid niḍen-, Yettwaḥseb-aɣ-d [Ubaid bin Abi Al Wazir] yenna-aɣ-d [Mubasysyir Al Halabi] yenna-aɣ-d [Hariz bin Uthman] yenna-yi-d [Yazid bin Salih] si [Dzu Mikhbar Al Habasyi], yella d aqeddac-a isallen. Yebder-d; Syin, netta, d Nnbi sallallahu alayhi wasallam, ixeddem ţţaẓẓit, ur t-id-yesban ara ula d yiwen n lɣella. Syin yumer Bilal ad yessiwel, syin ad ibedd ad yeẓẓal taẓallit n sunnat n snat n rrakat deg tmeddit war ma yettɛeṭṭil. Syin yenna-yas i Bilal : 'Sbeggen-d iqamat'. Syin, yeẓẓal taẓallit n fardhu - Fajr - war ma yettɛeṭṭil. Yenna-d si [Hajjaj] si [Yazid bin Sulayh] yenna-yi-d [Dzu Mikhbar] yiwen wergaz si Habasyah. U [Ubaid] inna [Yazid bin Salih] inna; Yenna-aɣ-d [Mu`amal bin Al Fadll] yenna-aɣ-d [Al Walid] si [Hariz bin Uthman] si [Yazid bin Salih] si [Dzu Mikhbar, mmi-s n gma-s n An Najasyi] deg ḥadit-a. Yebder-d; Bilal yenna-d azan n tẓallit war ma yettɛeṭṭil.
Imam Abu Dawud : 377
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي عَلْقَمَةَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَأَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَكْلَؤُنَا فَقَالَ بِلَالٌ أَنَا فَنَامُوا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ فَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ افْعَلُوا كَمَا كُنْتُمْ تَفْعَلُونَ قَالَ فَفَعَلْنَا قَالَ فَكَذَلِكَ فَافْعَلُوا لِمَنْ نَامَ أَوْ نَسِيَ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Al Mutsanna] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Jaɛfar] yenna-aɣ-d [Syu’bah] si [Jami’ bin Syaddad] Sliɣ [Abdurrahman bin Abu Alqamah] Sliɣ [Abdullah bin Mas’ud] yenna-d; Nessaweḍ-d d Rasulullah sallallahu alayhi wasallam deg tallit n ṭṭrad n Hudaibiyah. Yenna-d Rasulullah (s.al.al.) : « Anwa ara ɣ-iḥadren ? Yerra-yas-d Bilal; I. Ṭṭsen armi d-yenqer yiṭij. Syin, yekker-d Nnbi sallallahu alayhi wasallam, yenna-yas: ‘Xedmet taẓallit n ṣṣbeḥ akken txeddmem zik’. Yenna-d; Ihi nexdem. Yenna-d: ‘Xedmet akka i kra n win ara yeṭṭsen neɣ ara yettun ad iẓall. '
Imam Abu Dawud : 378
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أُمِرْتُ بِتَشْيِيدِ الْمَسَاجِدِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَتُزَخْرِفُنَّهَا كَمَا زَخْرَفَتْ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ash Shabbah bin Sufyan] yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] si [Sufyan Ats Tsauri] si [Abu Fazarah] si [Yazid bin Al Ashamm] si [Ibn Abbas] yenna-d; Yenna-d Rasulullah sallallahu alayhi wasallam: ‘Ur iyi-d-fki ara lameṛ ad sfeḍḥeɣ timesgidiwin’. Yenna-d Ibn Ɛebbas; D tidet, ad tcebbḥem leǧwameɛ akken cebbḥen Udayen akked Yimasiḥiyen imukan-nsen n tẓallit.
Imam Abu Dawud : 379
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ وَقَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَبَاهَى النَّاسُ فِي الْمَسَاجِدِ
Iqqar-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdellah Al Khuzaɛi] yenna-aɣ-d [Ḥammad bin Salamah] si [Ayyub] si [Abu Qilabah] si [Anas] d [Qatadah] si [Anas] belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ass n lḥisab ur d-yettas ara.
Imam Abu Dawud : 380
حَدَّثَنَا رَجَاءُ بْنُ الْمُرَجَّى حَدَّثَنَا أَبُو هَمَّامٍ الدَّلَّالُ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَبَّبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ أَنْ يَجْعَلَ مَسْجِدَ الطَّائِفِ حَيْثُ كَانَ طَوَاغِيتُهُمْ
Yenna-aɣ-d [Raja` bin Al Murajja] yenna-aɣ-d [Abu Hammam Ad Dallal, Muḥemmed bin Muhabbab] yenna-aɣ-d [Saɛid bin As Sa`ib] si [Muḥemmed bin Abdullah bin 'Iyadl] si [Uthman bin Abu Al Ash] ad as-d-yefk lameṛ n Nnbi. at Taif deg umḍiq anda llan zik ttḥerrizen tiṣekkiwin-nsen.