Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصُّنَابِحِيِّ قَالَزَعَمَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَنَّ الْوِتْرَ وَاجِبٌ فَقَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَمْسُ صَلَوَاتٍ افْتَرَضَهُنَّ اللَّهُ تَعَالَى مَنْ أَحْسَنَ وُضُوءَهُنَّ وَصَلَّاهُنَّ لِوَقْتِهِنَّ وَأَتَمَّ رُكُوعَهُنَّ وَخُشُوعَهُنَّ كَانَ لَهُ عَلَى اللَّهِ عَهْدٌ أَنْ يَغْفِرَ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ فَلَيْسَ لَهُ عَلَى اللَّهِ عَهْدٌ إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ وَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ
[މުހައްމަދު ބިން ހަރުބު އަލް ވަސީތީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޔަޒީދު ބިން ހާރޫން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން މުތަރިފް] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަތަ` ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަޝް ސުނާބީޙީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބޫ މުޙައްމަދު ދެކެވަޑައިގަތީ ވިތުރު ނަމާދަކީ ވާޖިބު ނަމާދެއް ކަމުގައެވެ. ފަހެ [އުބާދާ ބިން އަޝްމިތު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބޫ މުޙައްމަދު ދޮގުހަދައި، އަޅުގަނޑު ހެކިވާ ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. الله އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އޭނާއަށް މާފުކުރައްވާނެ ކަމަށާއި، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އޭނާއަށް އަދަބު ދެއްވާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 362
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَنَّامٍ عَنْ بَعْضِ أُمَّهَاتِهِ عَنْ أُمِّ فَرْوَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ فِي أَوَّلِ وَقْتِهَاقَالَ الْخُزَاعِيُّ فِي حَدِيثِهِ عَنْ عَمَّةٍ لَهُ يُقَالُ لَهَا أُمُّ فَرْوَةَ قَدْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله އަލް ޚުޒާޢީ] އަދި [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] އަށް [އަލްޤާސިމް ބިން ޣައްނަމް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައެއް މަންމައިން] [އުއްމު ފަރުވާ] ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އެދުނެވެ؛ އެންމެ ރަނގަޅީ ކޮން އަމަލެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ނަމާދު އޭގެ ޒަމާނުގެ ފެށުމުގައި!' އަލްޚުޒާޢީ އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ބައިޢަތު ހިންގި އޭނާގެ ދައްތަ އުއްމު ފަރުވާހުގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އެދުނު ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 363
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عُمَارَةَ بْنِ رُؤَيْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ أَخْبِرْنِي مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَلِجُ النَّارَ رَجُلٌ صَلَّى قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ أَنْ تَغْرُبَقَالَ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالَ نَعَمْ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي فَقَالَ الرَّجُلُ وَأَنَا سَمِعْتُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ
މޫސައްދާދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އިސްމާޢީލް ބިން އަބޫ ޚާލިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އަބޫބަކުރު ބިން އުމަރާ ބިން ރުޢީބާ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ. އޭނާ ސުވާލުކުރީ: "ހަގީގަތުގައިވެސް އޭނާގެ ފަރާތުން އެ އަޑު އިވިއްޖެތަ؟" - އޭނާއާ ތިން ފަހަރު ސުވާލު ކުރެވުނެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: "އާނ" އެވެ. ޖަވާބު ދިން ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް ބުނީ "އަހަރެންގެ ކަންފަތަށް އެކަން އަޑުއިވިއްޖެ ކަމަށާއި ހިތަށް އެކަން ވިސްނިއްޖެ" ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހާ ބުންޏެވެ: "އަޅުގަނޑަށް ވެސް އިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެގޮތަށް ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ."
Hadith
Imam Abu Dawud : 364
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ فَضَالَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَعَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ فِيمَا عَلَّمَنِي وَحَافِظْ عَلَى الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ قَالَ قُلْتُ إِنَّ هَذِهِ سَاعَاتٌ لِي فِيهَا أَشْغَالٌ فَمُرْنِي بِأَمْرٍ جَامِعٍ إِذَا أَنَا فَعَلْتُهُ أَجْزَأَ عَنِّي فَقَالَ حَافِظْ عَلَى الْعَصْرَيْنِ وَمَا كَانَتْ مِنْ لُغَتِنَا فَقُلْتُ وَمَا الْعَصْرَانِ فَقَالَ صَلَاةُ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَصَلَاةُ قَبْلَ غُرُوبِهَا
[ޢަމްރު ބިން ޢައުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު] [ދައުދު ބިން އަބޫ ހިންދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙަރުބު ބިން އަބޫ އަލް އަސްވާދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ފަޟާލާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަންނަށް އުނގަންނައިދެއްވިއިރު، އެކަލޭގެފާނު އަހަންނަށް އުނގަންނައިދެއްވި ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ: 'އަދި ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުރާ ފަސް ނަމާދަށް އަމަލުކުރުން' އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ ހަމަކަށަވަރުން މިއީ އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބިޒީވާ ވަގުތުތަކެއް ކަމުން އަޅުގަނޑަށް ކަވަރު ކުރާ އެއްޗަކުން އޯޑަރު ކުރައްވާ، އަޅުގަނޑު އެކަން ޕާފޯމް ކޮށްފިނަމަ އަޅުގަނޑަށް ފުދޭނެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަޞްރު ނަމާދުގެ ދެ ނަމާދަށް ތަބާވާށެވެ'. އަދި އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަހުގެ ބައެއް ނޫން - އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނުވިސްނޭ -، އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު އެދުނީ؛ ދެ ޢަޞްރު ނަމާދަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އިރު އައުމުގެ ކުރިންނާއި އިރު އޮއްސުމުގެ ކުރިން ކުރާ ދުޢާ' އެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 365
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَأَبَانُ كِلَاهُمَا عَنْ خُلَيْدٍ الْعَصَرِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ مَنْ جَاءَ بِهِنَّ مَعَ إِيمَانٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ مَنْ حَافَظَ عَلَى الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ عَلَى وُضُوئِهِنَّ وَرُكُوعِهِنَّ وَسُجُودِهِنَّ وَمَوَاقِيتِهِنَّ وَصَامَ رَمَضَانَ وَحَجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَأَعْطَى الزَّكَاةَ طَيِّبَةً بِهَا نَفْسُهُ وَأَدَّى الْأَمَانَةَقَالُوا يَا أَبَا الدَّرْدَاءِ وَمَا أَدَاءُ الْأَمَانَةِ قَالَ الْغُسْلُ مِنْ الْجَنَابَةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލް އަންބާރީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އަބޫ ޢަލީ އަލް ޙަނަފީ، އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުލް މަޖީދު] [ޢިމްރާން އަލް ޤަޘްޘްތަން] [ޤަތަދާ] އަދި [އަބާން] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚުލައިދުލް ޢަޝަރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫޢަދު ދަރުދާ`] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމުގައެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އިތުބާރު.' އެމީހުން ސުވާލުކުރީ؛ އޭ އަބޫއަދު ދަރުދާ، އަމާނާތެއް ފުއްދައިދިނުމުން ދޭހަވަނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ ޖަނަބާގައި ފެންވަރާ!
Hadith
Imam Abu Dawud : 366
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْمِصْرِيُّ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ ضُبَارَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سُلَيْكٍ الْأَلْهَانِيِّ أَخْبَرَنِي ابْنُ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ قَالَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ إِنَّ أَبَا قَتَادَةَ بْنَ رِبْعِيٍّ أَخْبَرَهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى إِنِّي فَرَضْتُ عَلَى أُمَّتِكَ خَمْسَ صَلَوَاتٍ وَعَهِدْتُ عِنْدِي عَهْدًا أَنَّهُ مَنْ جَاءَ يُحَافِظُ عَلَيْهِنَّ لِوَقْتِهِنَّ أَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَمْ يُحَافِظْ عَلَيْهِنَّ فَلَا عَهْدَ لَهُ عِنْدِي
[ހައިވާ ބިން ޝުރައިޙް އަލް މިޝްރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ބަޤިއްޔާ] އިން [ދުލުބާރަ ބިން ޢަބްދުالله ބިން ސުލައިކް އަލް އަލްޙާނީ] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ނާފީޢު] [އިބްނު ޝިހާބު އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔިބު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ [އަބޫ ޤަތަދާ ބިން ރިބްޢީ] އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އެކަންކަމަށް ތަބާނުވެ، އަހަރެން އޭނާއަށް ވަޢުދުވި ކަންތައްތައް އޭނާއަށް ނުލިބޭނެއެވެ.'
Hadith
Imam Abu Dawud : 367
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ يَعْنِي الْجَوْنِيَّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا كَانَتْ عَلَيْكَ أُمَرَاءُ يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ أَوْ قَالَ يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ أَدْرَكْتَهَا مَعَهُمْ فَصَلِّهَا فَإِنَّهَا لَكَ نَافِلَةٌ
[މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢިމްރާން އަލްޖައުނީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަޝް ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ދަރުރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ އަބޫ ޛައްރު، ނަމާދު ލަސްކުރާ ލީޑަރުން ތިއްބަވައިގެން ނުވަތަ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި އިރު: ނަމާދު ލަސްކުރައްވާށެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 368
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ دُحَيْمٌ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي حَسَّانُ يَعْنِي ابْنَ عَطِيَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَابِطٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الْأَوْدِيِّ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ الْيَمَنَ رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْنَا قَالَ فَسَمِعْتُ تَكْبِيرَهُ مَعَ الْفَجْرِ رَجُلٌ أَجَشُّ الصَّوْتِ قَالَ فَأُلْقِيَتْ عَلَيْهِ مَحَبَّتِي فَمَا فَارَقْتُهُ حَتَّى دَفَنْتُهُ بِالشَّامِ مَيِّتًا ثُمَّ نَظَرْتُ إِلَى أَفْقَهِ النَّاسِ بَعْدَهُ فَأَتَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ فَلَزِمْتُهُ حَتَّى مَاتَ فَقَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ بِكُمْ إِذَا أَتَتْ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ لِغَيْرِ مِيقَاتِهَا قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا وَاجْعَلْ صَلَاتَكَ مَعَهُمْ سُبْحَةً
[ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އިބްރާހީމް، ދުހައިމް އައްދީމާޝްޤީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަލް ވަލީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަލް އައުޒާޢީ] އަޅުގަނޑަށް [ޙަސަން ބިން ޢަތިއްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން މައިމޫން އަލް އަދީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ މުޢާޛު ބިން ޖަބާލް އަހަރެމެންގެ އަރިހަށް އައީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ރަސޫލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ ފަތިސް ނަމާދުގައި ތަކްބީރު ވިދާޅުވާ އަޑު، އަޑުގަދަކޮށް ވާހަކަ ދައްކާ އަޑު އިވުނެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންނަށް އޭނާ ކަމުދިޔައީމަ، އޭނާ މަރުވުމުން ސީރިޔާގައި ވަޅުލާންދެން އަހަރެން އޭނާ ދޫކޮށް ނުލީމެވެ - އަބަދުވެސް އޭނާއަށް ކިޔަމަންވީމެވެ. ދެން އަހަރެން އެކަލޭގެފާނަށް ފަހު އެންމެ ޢިލްމުވެރި މީހާ ހޯދައިގެން [އިބްނު މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހަށް ގޮސް، އޭނާ މަރުވާންދެން އެކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންތެރިވީމެވެ. އޭނާ އަހަންނަށް ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ އޭ الله ގެ ރަސޫލާ އަހަންނަށް އޭނާ ހޯދައިފިނަމަ އަހަންނަށް އަމުރުކުރާނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 369
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ بْنِ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى عَنْ ابْنِ أُخْتِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ الْمَعْنَى عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْحِمْصِيِّ عَنْ أَبِي أُبَيٍّ ابْنِ امْرَأَةِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا سَتَكُونُ عَلَيْكُمْ بَعْدِي أُمَرَاءُ تَشْغَلُهُمْ أَشْيَاءُ عَنْ الصَّلَاةِ لِوَقْتِهَا حَتَّى يَذْهَبَ وَقْتُهَا فَصَلُّوا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُصَلِّي مَعَهُمْ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ وَقَالَ سُفْيَانُ إِنْ أَدْرَكْتُهَا مَعَهُمْ أُصَلِّي مَعَهُمْ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ޤުދާމާ ބިން އަޢްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] [މަންޝޫރު] އިން [ހިލާލް ބިން ޔަސަފް] އިން [އަބޫ އަލް މުޘައްނާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ އަންހެން ކޮއްކޮ އުބަދާ ބިން އަޝް ޝާމިތު] ގެ ދަރިކަލުން [އުބާދާ ބިން އަޝް ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން - ހަމައެފަދައިން އެހެން ޗެނަލްތަކުން ރިވާވެފައި-، އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ސުލައިމާން އަލް އަންބަރީ] ކިޔައިދީފައިވެއެވެ އަހަރެމެން [ވަކީޢު] އިން [ސުފްޔާން] އިން މާނައިގައި [މަންޝޫރު] އިން [ހިލާލް ބިން ޔަސަފް] އިން [އަބޫ އަލް މުޘައްނާ އަލް ހިމްޝީ] އިން [އަބޫ އުބައި ބިން އިމްރާޢާ ޢުބާދާ ބިން އަޝް ޝާމިތު] އިން [އުބާދާ ބިން އަޝް ޝަމީތު] އިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ ވަގުތުން ނަމާދު ކުރާށެވެ'. އެތަނުގައި މީހަކު އަހާފައި ހުއްޓެވެ؛ އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންވެސް އެއުރެންނާއެކު ނަމާދުކުރަން ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ، ބޭނުންނަމަ' އެވެ. ސުފްޔާން ބުންޏެވެ؛ އެމީހުންނާއެކު ނަމާދުކުރާތަން ފެނިއްޖެނަމަ، އަހަރެންވެސް އެމީހުންނާއެކު ނަމާދުކުރަން ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ، ބޭނުންނަމަ' އެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 370
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو هَاشِمٍ يَعْنِي الزَّعْفَرَانِيَّ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ مِنْ بَعْدِي يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ فَهِيَ لَكُمْ وَهِيَ عَلَيْهِمْ فَصَلُّوا مَعَهُمْ مَا صَلَّوْا الْقِبْلَةَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަލް ވަލީދު އާތު ތަޔަލިސީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ހާޝިމް އަޒް ޒަޢުފަރާނީ] އެ [ޞާލިޙް ބިން އުބައިދު] [ޤާބިޝާ ބިން ވަޤާޝް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 371
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَفَلَ مِنْ غَزْوَةِ خَيْبَرَ فَسَارَ لَيْلَةً حَتَّى إِذَا أَدْرَكَنَا الْكَرَى عَرَّسَ وَقَالَ لِبِلَالٍ اكْلَأْ لَنَا اللَّيْلَ قَالَ فَغَلَبَتْ بِلَالًا عَيْنَاهُ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا بِلَالٌ وَلَا أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا ضَرَبَتْهُمْ الشَّمْسُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَّلَهُمْ اسْتِيقَاظًا فَفَزِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا بِلَالُ فَقَالَ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْتَادُوا رَوَاحِلَهُمْ شَيْئًا ثُمَّ تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ لَهُمْ الصَّلَاةَ وَصَلَّى بِهِمْ الصُّبْحَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ أَقِمْ الصَّلَاةَ لِلذِّكْرَىقَالَ يُونُسُ وَكَانَ ابْنُ شِهَابٍ يَقْرَؤُهَا كَذَلِكَ قَالَ أَحْمَدُ قَالَ عَنْبَسَةُ يَعْنِي عَنْ يُونُسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ لِذِكْرِي قَالَ أَحْمَدُ الْكَرَى النُّعَاسُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَحَوَّلُوا عَنْ مَكَانِكُمْ الَّذِي أَصَابَتْكُمْ فِيهِ الْغَفْلَةُ قَالَ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ وَأَقَامَ وَصَلَّى قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ مَالِكٌ وَسُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ وَابْنِ إِسْحَقَ لَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ الْأَذَانَ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ هَذَا وَلَمْ يُسْنِدْهُ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا الْأَوْزَاعِيُّ وَأَبَانُ الْعَطَّارُ عَنْ مَعْمَرٍ
އަޙްމަދު ބިން ޞާލިޙް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އިބްނު ވަޙްބު ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ޔޫނުސް އަހަންނަށް އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން އިބްނު އަލް މުޞައްޔިބުގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ ޚައިބަރު ހަނގުރާމައިން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެނބުރި އައިސް އަހަރެމެންނަށް ނިދި އަންނަންދެން ރޭގަނޑު ހިނގާފައި ދިއުމުން އަރާމު ކުރަން ހުއްޓިއްޖެއެވެ. އޭނާ ބިލާލް ގާތު ބުނީ: "މިރޭ އަހަރެމެންނަށް ފާރަވެރިވާށެވެ!" އެކަމަކު ނިދި ބިލާލްގެ މައްޗަށް އަރައިގަތުމުން އޭނާގެ މައުންޓްގައި ލެނގިލައިގެން ހުރެ ނިދިއްޖެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނިދުމުން ހޭނުލައްވައި، ބިލާލްވެސް އަދި އޭނާގެ އެއްވެސް ޞަޙާބީއެއްވެސް، އެމީހުންނަށް އިރު އަރާންދެން ހޭނުލައްވައި، އެންމެ ފުރަތަމަ ހޭލެވުނީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم)، އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވަރަށް ހައިރާންވެ ވިދާޅުވިއެވެ. "އޭ ބިލާލް!" ބިލާލް ޖަވާބު ދިނެވެ: ކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލާ، ކަލޭގެފާނަށް ކުރިމަތިވި ފަދައިން ނިދި އަހަރެންގެ މައްޗަށް އަރައިގަތެވެ! އެހެންކަމުން އެމީހުންގެ އުޅަނދު ނިދާ ތަނުން ދަތުރުކުރުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވައި، ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫ ކުރައްވައި ބިލާލަށް އިޤްމާތް ގޮވާލުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި ދެން އެމީހުންނާއެކު ޖަމާޢަތުގައި ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ނަމާދު ނިންމާލުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ނަމާދު ހަނދާން ނައްތާލާ މީހަކު، ދެން އޭނާ ހަނދާންވުމުން ނަމާދު ކުރާށެވެ. ޔޫނުސް ބުންޏެވެ؛ އެއީ އިބްނު ޝިހާބު ކިޔެވި ގޮތެވެ. އަހުމަދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ [އަންބަސާ] އެއީ [ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘްގައި ކިޔައެވެ؛ 'ލިޑްޒިކްރީ' އެވެ. އަހުމަދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަލްކަރާ' ގެ މާނައަކީ ނިދި އައުން. އަޅުގަނޑުމެން [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބާން] އަށް [މަޢުމަރު] [އަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔިބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘްގައި ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ބިލާލަށް އަމުރު ކުރެއްވުމުން، އަޟާން ގޮވާލެއްވުމުން ދެން އިޤާމާއަށް ގޮވާލެއްވުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އަބޫދާއޫދު ޙަދީޘްކުރައްވާފައި ވެއެވެ: [މާލިކު]، [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ]، [އަލް އައުޒައިޢީ] އަދި [ޢަބްދުރައްޒާޤް] [މާޢުމަރު] އަދި [އިބްނު އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެ އެންމެންވެސް އަޒްޒުހްރީގެ ޙަދީޘްގައި ނަމާދުގެ ވާހަކަ ނުދައްކަވާ، އަދި އެއިން އެއްވެސް މީހަކަށް [އަލްޢައުޒައިޢީ] އަދި [އަބާން އަލްޢަޘައްތަރު] ފިޔަވައި އިސްނަދެއް ނެތެވެ [މާޢުމަރު].
Hadith
Imam Abu Dawud : 372
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ لَهُ فَمَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمِلْتُ مَعَهُ فَقَالَ انْظُرْ فَقُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ هَذَانِ رَاكِبَانِ هَؤُلَاءِ ثَلَاثَةٌ حَتَّى صِرْنَا سَبْعَةً فَقَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا يَعْنِي صَلَاةَ الْفَجْرِ فَضُرِبَ عَلَى آذَانِهِمْ فَمَا أَيْقَظَهُمْ إِلَّا حَرُّ الشَّمْسِ فَقَامُوا فَسَارُوا هُنَيَّةً ثُمَّ نَزَلُوا فَتَوَضَّئُوا وَأَذَّنَ بِلَالٌ فَصَلَّوْا رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ ثُمَّ صَلَّوْا الْفَجْرَ وَرَكِبُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ قَدْ فَرَّطْنَا فِي صَلَاتِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَا تَفْرِيطَ فِي النَّوْمِ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ عَنْ صَلَاةٍ فَلْيُصَلِّهَا حِينَ يَذْكُرُهَا وَمِنْ الْغَدِ لِلْوَقْتِحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ سُمَيْرٍ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيُّ مِنْ الْمَدِينَةِ وَكَانَتْ الْأَنْصَارُ تُفَقِّهُهُ فَحَدَّثَنَا قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشَ الْأُمَرَاءِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَلَمْ تُوقِظْنَا إِلَّا الشَّمْسُ طَالِعَةً فَقُمْنَا وَهِلِينَ لِصَلَاتِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُوَيْدًا رُوَيْدًا حَتَّى إِذَا تَعَالَتْ الشَّمْسُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَلْيَرْكَعْهُمَا فَقَامَ مَنْ كَانَ يَرْكَعُهُمَا وَمَنْ لَمْ يَكُنْ يَرْكَعُهُمَا فَرَكَعَهُمَا ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادَى بِالصَّلَاةِ فَنُودِيَ بِهَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ أَلَا إِنَّا نَحْمَدُ اللَّهَ أَنَّا لَمْ نَكُنْ فِي شَيْءٍ مِنْ أُمُورِ الدُّنْيَا يَشْغَلُنَا عَنْ صَلَاتِنَا وَلَكِنَّ أَرْوَاحَنَا كَانَتْ بِيَدِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَرْسَلَهَا أَنَّى شَاءَ فَمَنْ أَدْرَكَ مِنْكُمْ صَلَاةَ الْغَدَاةِ مِنْ غَدٍ صَالِحًا فَلْيَقْضِ مَعَهَا مِثْلَهَا حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَبَضَ أَرْوَاحَكُمْ حَيْثُ شَاءَ وَرَدَّهَا حَيْثُ شَاءَ قُمْ فَأَذِّنْ بِالصَّلَاةِ فَقَامُوا فَتَطَهَّرُوا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ فَتَوَضَّأَ حِينَ ارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى بِهِمْ
[މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާދު] [ތަބިތު އަލް ބުނާނީ] އިން [ޢަބްދުالله ބިން ރަބާޙް އަލް އަންސާރީ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޤަޠާދާ] ކިޔައިދެއްވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަތުރެއްގައި ހުންނެވި ކަމަށާއި ކުއްލިއަކަށް މަގުން އެއްކިބާވެ އަޅުގަނޑު އޭނާގެ ފަހަތުން ދިޔައީމެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ: 'ބަލަ - އެއްވެސް މީހަކު ފެނޭތަ؟' އަހަރެން ބުނީމެވެ: އަސް ދުއްވާ މީހަކު، ދެމީހުން، އަދި ތިން މީހަކު ހުއްޓެވެ. އަހަރެމެން ހަތް ހަތެއްގައި ހިނގާފައި ދާންދެނެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އެމީހުންގެ ކަންފަތް ފޮރުވިފައި އޮތީ - ބާރަށް ނިދާފައި އޮތުމުން އެއްވެސް އެއްޗެއް އަޑު އިވިފައެއް ނުވެއެވެ - އެހެންކަމުން އިރުގެ ހޫނުކަން ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އެއްޗަކުން އެމީހުން ހޭލައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އިރުކޮޅަކު ހިނގުމަށްފަހު ތަނަކަށް މަޑުކޮށްލައިގެން ވުޟޫ ކުރިއެވެ. ބިލާލް ނަމާދަށް ގޮވާލައި، ދެން އެމީހުން ފަޖުރުގެ ކުރިން ދެރަކްޢަތް ނަމާދުކޮށް، ދެން ފަޖުރު ނަމާދުކޮށްފައި އެނބުރި ހިނގައިގަތެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން އަނެއް ބަޔަކަށް ބުނީ: އަހަރެމެން ދުޢާކުރުމުގައި އިހުމާލުވީމެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ނަމާދު ކުރަން ހަނދާން ނެތިއްޖެނަމަ ދެން އަނެއް ދުވަހު ހަމަ އެވަގުތު ހަނދާންވުމުން ނަމާދު ކުރާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެން [ޢަލީ ބިން ނަދުލު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވަޙްބު ބިން ޖަރީރު] އަށް [އަލް އަސްވާދު ބިން ޝައިބާން] އެ [ޚާލިދު ބިން ސުމައިރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: [ޢަބްދުالله ބިން ރަބާ އަލް އަންސާރީ] އަހަރެމެންގެ އަރިހަށް މަދީނާއިން އައިސް، އަންޞާރުން އޭނާ ދެކެވަޑައިގަތީ ފިޤުހުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ދެން އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޤަތަދާ އަލް އަންސާރީ] ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަސްވެރިޔާއަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އުސްކޮށް އެރިފައިވާ އިރު ފިޔަވައި އަހަރެމެން ހޭލައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެންނަށް ހޭލެވުނީ ވަރަށް ހައިރާންކަމާއި ބިރުގަނެގެން ނަމާދު ނުކޮށް ހުރުމުންނެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އިރު އަރާންދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދަށް ގޮވާލުމަށް އަމުރު ކުރައްވައި، އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެން ދުޢާގައި އިސްކޮށްދެއްވިއެވެ. ނަމާދަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެމެން الله އަށް ޝުކުރުވެރިވާކަން އެނގޭށެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މާދަމާ ފަތިސްނަމާދު ކުޅަދާނަވާ މީހަކަށް، ދެން އޭނާ ހުންނާނީ އޭނާއާއި އެކުގައެވެ. [ޢަމްރު ބިން ޢައުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [ޚާލިދު] މި ޙަދީޘްގައި [ޙުސައިންގެ އަތުން] [އިބްނު އަބޫ ޤަތަދާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤަޠަދާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތެދުވެ ދުޢާއަށް ގޮވާލާށެވެ.' އެހެންކަމުން އެބައިމީހުން ތެދުވެ ޠާހިރުވެ، އިރު އަރާހާ ހިނދަކު، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތެދުވެވަޑައިގެން މީސްތަކުން ނަމާދުގައި އިސްކޮށްދެއްވިއެވެ. [ޙަންނަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްޞަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙުސައިންގެ އަރިހުން] [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ޤަޠަދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ހަމަ އެ މާނައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި؛ އެއަށްފަހު އިރު އަރާ ހިނދު ވުޟޫ ކުރެއްވުމަށްފަހު އެއުރެންނަށް ނަމާދުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 373
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَهُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ أَنْ تُؤَخِّرَ صَلَاةً حَتَّى يَدْخُلَ وَقْتُ أُخْرَى
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޢައްބާސް އަލް އަންބަރީއަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުލައިމާން ބިން ދާއޫދު އަތު ތަޔަލިސީ] އެ [ސުލައިމާން ބިން އަލް މުޣީރާ] [ތަބިތުން] [ޢަބްދުالله ބިން ރަބާޙ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤަޠާދާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 374
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا لَا كَفَّارَةَ لَهَا إِلَّا ذَلِكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ކާތިރު] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމާމް] [ޤަތަޟާން] އިން [އަނަސް ބިން މާލިކު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 375
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي مَسِيرٍ لَهُ فَنَامُوا عَنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَاسْتَيْقَظُوا بِحَرِّ الشَّمْسِ فَارْتَفَعُوا قَلِيلًا حَتَّى اسْتَقَلَّتْ الشَّمْسُ ثُمَّ أَمَرَ مُؤَذِّنًا فَأَذَّنَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَقَامَ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ
[ވަޙްބު ބިން ބަޤިއްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން [ޔޫނުސް ބިން އުބައިދު] ގެ އަރިހުން [ޢިމްރާން ބިން ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުންނާއެކު ދަތުރެއްގައި ހުންނެވި ކަމަށާއި، އެ އެންމެން ފަޖުރު ނަމާދު ކުރުމަށްފަހު ނިދި އައިސް، އިރުގެ ހޫނުކަމުން ހޭލެވުނު ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން އިރުގެ އަލިން ދުރުހެލިވުމަށް ކުޑަކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެ، މީހަކަށް އަމުރު ކުރެވުނީ ނަމާދަށް ގޮވާލުމަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 376
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ وَهَذَا لَفْظُ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ حَدَّثَهُمْ عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ يَعْنِي الْقِتْبَانِيَّ أَنَّ كُلَيْبَ بْنَ صُبْحٍ حَدَّثَهُمْ أَنَّ الزِّبْرِقَانَ حَدَّثَهُ عَنْ عَمِّهِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَنَامَ عَنْ الصُّبْحِ حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ فَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَنَحَّوْا عَنْ هَذَا الْمَكَانِ قَالَ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ تَوَضَّئُوا وَصَلَّوْا رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى بِهِمْ صَلَاةَ الصُّبْحِحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ حَدَّثَنَا مُبَشِّرٌ يَعْنِي الْحَلَبِيَّ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ ذِي مِخْبَرٍ الْحَبَشِيِّ وَكَانَ يَخْدُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَتَوَضَّأَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وُضُوءًا لَمْ يَلْثَ مِنْهُ التُّرَابُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ غَيْرَ عَجِلٍ ثُمَّ قَالَ لِبِلَالٍ أَقِمْ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَلَّى الْفَرْضَ وَهُوَ غَيْرُ عَجِلٍ قَالَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ صُلَيْحٍ حَدَّثَنِي ذُو مِخْبَرٍ رَجُلٌ مِنْ الْحَبَشَةِ و قَالَ عُبَيْدٌ يَزِيدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ حَرِيزٍ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ ذِي مِخْبَرٍ ابْنِ أَخِي النَّجَاشِيِّ فِي هَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَأَذَّنَ وَهُوَ غَيْرُ عَجِلٍ
[އައްބާސް އަލް އަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، -އެފަދައިން އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެން-، [އަޙްމަދު ބިން ޞާލިޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި މިއީ [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] [ޙައިވާ ބިން ޝުރައިޙް] ގެ އަރިހުން [އައްޔަޝް ބިން ޢައްބާސް އަލްޤިތުބާނީ] ގެ އަރިހުން [ކުލައިބު ބިން ޞަބްޙް] އެބައިމީހުންނަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ، [އަޒް ޒިބްރީޤާން] އެކަލޭގެފާނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް، [ޙިސްތަކުން] ކިޔައިދިން ބަސްފުޅެވެ ދޮންބައްޕަ، އަމްރު ބިން އުމައްޔާ ޢަދުލް ދިލަމްރީ] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކު އެކަލޭގެފާނުގެ ބައެއް ދަތުރުފުޅުތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން ތިބީމެވެ. އެއްފަހަރަކު އޭނާ ނިދާފައި އޮތީ ފަޖުރު ނަމާދުން ފެށިގެން އިރުއަރަންދެންނެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ތެދުވެވަޑައިގެން އެއުރެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'މިތަނުން ބަދަލުވާށެވެ'. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ ދެން ބިލާލަށް އަޟްހާނަށް ގޮވާލުމަށް އަމުރު ކުރެއްވުމުން، ދެން އެމީހުން ވުޟޫކޮށް، ފަޖުރީގެ ސުންނަތުގެ ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރިއެވެ. ދެން ބިލާލަށް އިޤާމާއަށް ގޮވާލުމަށް އަމުރު ކުރައްވައި، ފަޖުރު ނަމާދުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން [އިބްރާހީމް ބިން އަލް ޙަސަން] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އެ [ޙަރީޒު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އެހެން މަޞްދަރަކުން ވެސް ރިވާވެގެން ވެއެވެ-، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދު ބިން އަބީ އަލް ވަޒީރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [މުބަސީރު އަލް ޙަލަބީ] އަށް [ޙަރީޒް ބިން ޢުޘްމާން] އަޅުގަނޑަށް [ޔަޒީދު ބިން ޞާލިޙް] [ޟޫ މިޚްބަރު އަލް ހަބަޝީ] ގެ އަރިހުން، އޭނާއަކީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަޅާ ކަމަށް މި ރިޕޯޓުގައި ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި؛ ދެން އެކަލޭގެފާނު، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫ ކުރައްވައި، ކުޑަވެސް ދޮންވެލިގަނޑެއްގައި އަތް ނުލައްވައެވެ. ދެން ބިލާލަށް އަދަން ގޮވާލުމަށް އަމުރު ކުރުމުން، ދެން ތެދުވެ ފަޖުރު ނަމާދުގެ ދެރަކުޢަތް އަވަސް ކުރުމެއްނެތި ނަމާދު ކުރިއެވެ. ދެން ބިލާލްއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އިޤާމާއަށް ގޮވާލާށެވެ'. ދެން އަވަސްއަވަހަށް ފަރުޟު ނަމާދު -ފަޖްރު- ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު [ޙައްޖާޖު] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިން ޝުލައިޙް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ [ޛމިޚްބަރު] އަޅުގަނޑަށް ޙަބްސިނިޔާގެ މީހަކު ކިޔައިދިނެވެ. އަދި [ޢުބައިދު] ވިދާޅުވީ [ޔާޒީދު ބިން ޞާލިޙް] ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޢާމަލް ބިން އަލް ފަދުލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް އެއީ މި ޙަދީޘްގައި [ޙަރީޘް ބިން ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިން ޞާލިޙް] ގެ ކިބައިން [އަން ނެގޫސްގެ ކޮއްކޮ ޟޫ މިޚްބަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ވަލީދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި؛ އަވަސް އަރުވާލުމެއް ނެތި ބިލާލް ނަމާދަށް ގޮވާލިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 377
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي عَلْقَمَةَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَأَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَكْلَؤُنَا فَقَالَ بِلَالٌ أَنَا فَنَامُوا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ فَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ افْعَلُوا كَمَا كُنْتُمْ تَفْعَلُونَ قَالَ فَفَعَلْنَا قَالَ فَكَذَلِكَ فَافْعَلُوا لِمَنْ نَامَ أَوْ نَسِيَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އެ [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖާމީ ބިން ޝައްދާދު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ އަލްޤާމާ] އަޑުއެހި ކަމަށް [ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދު] ވިދާޅުވި ވާހަކަ އަޑުއެހި؛ އަޅުގަނޑުމެން މިއައީ ހުދައިބިއްޔާ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކުގައެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ބިލާލް ބުންޏެވެ: އަހަރެން ކުރާނަމެވެ. އިރު އަރަންދެން އެމީހުން ނިދާފައި ތިއްބެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން ކުރިން ކުރި ގޮތަށް -ޞަލާޙު ސްބޫބު- އަދާކުރައްވާށެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އެހެންވެ އަހަރެމެން ކުރިން. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 378
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي فَزَارَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أُمِرْتُ بِتَشْيِيدِ الْمَسَاجِدِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَتُزَخْرِفُنَّهَا كَمَا زَخْرَفَتْ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަޝް ޝައްބާ ބިން ސުފްޔާން] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން އަތު ތައުރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ފަޒާރާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިން އަލް އަޝަމް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި އެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ: ހަމަކަށަވަރުން ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިން -އެމީހުންގެ އަޅުކަންކުރާ ތަންތަން- ޒީނަތްތެރިކުރާ ފަދައިން މިސްކިތްތައް ޒީނަތްތެރިކުރާނެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 379
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ وَقَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَبَاهَى النَّاسُ فِي الْمَسَاجِدِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ އަލް ޚުޒާޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] [އައްޔޫބު] އިން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އަނަސް] ގެ ކިބައިން އަދި [ޤަތަދާ] ގެ ކިބައިން [އަނަސް] ގެ ކިބައިން އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ، މާތްالله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 380
حَدَّثَنَا رَجَاءُ بْنُ الْمُرَجَّى حَدَّثَنَا أَبُو هَمَّامٍ الدَّلَّالُ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَبَّبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ أَنْ يَجْعَلَ مَسْجِدَ الطَّائِفِ حَيْثُ كَانَ طَوَاغِيتُهُمْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ރާޖާޢު ބިން އަލް މުރާއްޖާ]، [އަބޫ ޙައްމާމް އައްދައްލާލް، މުޙައްމަދު ބިން މުޙައްބާބު] ގެ އަރިހުން، [ސަޢީދު ބިން އަސް ސަޢީބު] ގެ އަރިހުން، [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޢިޔާދުލް] ގެ އަރިހުން، [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ އަލް އަޝް] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތާޢީފުގެ އަހުލުވެރިންނަށް މިސްކިތެއް ބިނާކުރެއްވުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ ކުރިން އެމީހުންގެ ބުދުތައް ބެހެއްޓި ތަނެވެ.
