Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 3761
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَا بُعِثَ نَبِيٌّ إِلَّا قَدْ أَنْذَرَ أُمَّتَهُ الدَّجَّالَ الْأَعْوَرَ الْكَذَّابَ أَلَا وَإِنَّهُ أَعْوَرُ وَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ وَإِنَّ بَيْنَ عَيْنَيْهِ مَكْتُوبًا كَافِرٌحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ك ف ر حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُسْلِمٍ
A y’a fɔ an ye [Abu Al Walid Ath Thayalisi] ko, a y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Qatada] la a ko; N ye [Anas bin Malik] ka maana mɛn ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘Kira si ma ci fɔɔ n’a y’a ka mɔgɔw ɲɛfɔ Dajali, fiyentɔ ani galontigɛla koo la. A lɔn ko a ye mɔgɔ kelen lo ye tiɲɛn na, ani i ka Rab tɛ mɔgɔ kelen ye. A ɲɛɛw cɛma, sɛbɛri tun be yen ko “kafiri”. A fɔra an ye ko [Muhamadu Ibnul Mutsanna] ka bɔ [Muhamadu bin Jafar] ka bɔ [Syu’ba] ko: ‘A sɛbɛra ko Kaf-Fa’-Ra’. A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Abdul Warits] ka bɔ [Syu’aib Ibnul Habhab] ka bɔ [Anas bin Malik] ka bɔ kira sallallaahu ‘alayihi wasallam i n’a fɔ hadisi kɔnɔ, a ko: ‘Silamɛ bɛɛ bena se k’a kalan’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3762
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ أَبِي الدَّهْمَاءِ قَالَ سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنْأَ عَنْهُ فَوَاللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهُوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ فَيَتَّبِعُهُ مِمَّا يَبْعَثُ بِهِ مِنْ الشُّبُهَاتِ أَوْ لِمَا يَبْعَثُ بِهِ مِنْ الشُّبُهَاتِ هَكَذَا قَالَ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir] ko, a y’a fɔ an ye [Humaid bin Hilal] ka bɔ [Abu Ad Dahma] a ko; N ye [Imran bin Hushain] ka lakalita mɛn, a ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye -Dajal ka na- mɛn, o ka kan ka yɔrɔ janya a la. Ala ka sira la, mɔgɔ bena na tiɲɛ na Dajjal fɛ k’a miiri ko ale ye limaniyabaga ye, o kɔ, a be tugu subhat bɛɛ kɔ a be minw jɛnsɛn’. A y’o lo fɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3763
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنِي بَحِيرٌ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي قَدْ حَدَّثْتُكُمْ عَنْ الدَّجَّالِ حَتَّى خَشِيتُ أَنْ لَا تَعْقِلُوا إِنَّ مَسِيحَ الدَّجَّالِ رَجُلٌ قَصِيرٌ أَفْحَجُ جَعْدٌ أَعْوَرُ مَطْمُوسُ الْعَيْنِ لَيْسَ بِنَاتِئَةٍ وَلَا حَجْرَاءَ فَإِنْ أُلْبِسَ عَلَيْكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَقَالَ أَبُو دَاوُد عَمْرُو بْنُ الْأَسْوَدِ وَلِي الْقَضَاءَ
A y’a fɔ an ye [Haiwah bin Syuraih] ko, a y’a fɔ an ye [Baqiyyah] ko, a y’a fɔ ne ye [Bahir] ka bɔ [Khalid bin Ma’dan] ka bɔ [Amru Ibnul Aswad] ka bɔ [Junada bin Abu Umayyah] ka bɔ [Ubadah bin Ash Shamit] ko a y’a fɔ u ye ko: ‘Ala ko: N ye Dajjal ko fɔ aw ye, fo n siranna aw tɛna se k’a faamu tugu. Tiɲɛ na, Masiya Dajjal ye mɔgɔ ye min ka surun, a senw yɛlɛmana, a kunsigi kurunin lo, a fan kelen fiyentɔ lo ani a ɲɛɛw tɛ bɔ kojugu, u tɛ dun kojugu. N’i hakili ɲagamina, o tuma na, i k’a lɔn ko i ka Rab tɛ ɲɛɛ gwansan ye.’ Abu Dawudi ko: ‘Amru Ibnuli Aswad tun ye kititigɛla ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3764
حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ الدِّمَشْقِيُّ الْمُؤَذِّنُ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ جَابِرٍ الطَّائِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ الْكِلَابِيِّ قَالَذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدَّجَّالَ فَقَالَ إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا فِيكُمْ فَأَنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ وَإِنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ فَامْرُؤٌ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَقْرَأْ عَلَيْهِ فَوَاتِحَ سُورَةِ الْكَهْفِ فَإِنَّهَا جِوَارُكُمْ مِنْ فِتْنَتِهِ قُلْنَا وَمَا لَبْثُهُ فِي الْأَرْضِ قَالَ أَرْبَعُونَ يَوْمًا يَوْمٌ كَسَنَةٍ وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ وَيَوْمٌ كَجُمُعَةٍ وَسَائِرُ أَيَّامِهِ كَأَيَّامِكُمْ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْيَوْمُ الَّذِي كَسَنَةٍ أَتَكْفِينَا فِيهِ صَلَاةُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ لَا اقْدُرُوا لَهُ قَدْرَهُ ثُمَّ يَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشْقَ فَيُدْرِكُهُ عِنْدَ بَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُحَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ عَنْ السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَذَكَرَ الصَّلَوَاتِ مِثْلَ مَعْنَاهُ
A y’a fɔ an ye [Shafwan bin Salih Ad Dimasyqi Al Mu’adzdzin] ko, a y’a fɔ an ye [Al Walid] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Jabir] ko, a y’a fɔ ne ye [Yahya bin Jabir Ath Tha`i] ka bɔ [‘Abdurrahman bin Jubair bin Nafair] ka bɔ [A facɛ] la. ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi Wasallam ye kuma min fɔ Dajjal koo la, a ko: ‘Ni Dajjal bɔra tuma min na ne bele be n’i ye o tuma na ne lo bena kɛ i latangabaga ye ka bɔ a ma. Nka ni a nana bɔ ni ne tɛ aw fɛ tuun, o tuma bɛɛ kelen kelen ka kan k’a yɛrɛ tanga. Ala ye ne ni silamɛ bɛɛ latangabaga ye. Aw la min o min y’a kunbɛn, o ka sura Al Kahf daminɛ kalan, bari o lo b’aw tanga a ka tɔgɔjugu ma’. O kɔ, an y’a ɲininga ko: “A bena to dugukolo kan fɔɔ tuma juman?” a y’u jaabi ko: ‘Tile bi naani. Loon kelen be i n’a fɔ saan kelen, loon kelen be i n’a fɔ kalo kelen, loon kelen be i n’a fɔ lɔgɔkun kelen, ani loonw ni i ka loonw ye kelen ye’. An y’a ɲininga tugun ko: ‘E Ala ka ciden, loon min na a be komi a be saan kelen bɔ, yala an ka delili bena tile kelen ni suu kelen bɔ wa? A y’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn, nka a yɛlɛma -delili wagati bɛɛ-. O kɔ, Mariyamu dencɛ Yezu bena jigi sankaso gwɛman gɛrɛfɛ, Damasi dugu kɔrɔn fan fɛ. O kɔ, a ye Dajjal sɔrɔ Lud daa la - yɔrɔ min be Baitul Maqdis gɛrɛfɛ -, o kɔ, a y’a faga. A y’a fɔ an ye [Isa bin Muhamadu] ko, a y’a fɔ an ye [Dhamrah] ka bɔ [Ash Syaibani] ka bɔ [Amru bin Abdullah] ka bɔ [Abu Umamah] ka bɔ cira sallallahu alayihi wasallam fɛ, i n’a fɔ hadisi kɔnɔ. O kɔ, a ye delili caaman kofɔ ka kɛɲɛ ni hadisi kɔrɔ ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3765
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ حَدِيثِ أَبِي الدَّرْدَاءِ يَرْوِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْكَهْفِ عُصِمَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِقَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَا قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ مَنْ حَفِظَ مِنْ خَوَاتِيمِ سُورَةِ الْكَهْفِ و قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ مِنْ آخِرِ الْكَهْفِ
A y’a fɔ an ye [Hafsh bin Umar] ko, a y’a fɔ an ye [Hammam] ko, a y’a fɔ an ye [Qatadah] ka bɔ [Salim bin Abu Al Ja’d] ka bɔ [Ma’dan bin Abu Thalhah] ka bɔ hadisi [Abu Darda] la min lakali ka bɔ cira fɔlɔ la, a ko: Kahf, o tuma na, a bena tanga tɔgɔjugu ma Dajjal’. Abu Dawud ko: ‘I n’a fɔ nin fana fɔra [Hsyam Ad Dustuwa`i] fɛ ka bɔ [Qatadah] la, dɔrɔn - o hadisi kɔnɔ - Ala ka ciden ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye sura Al Kahf laban mara a hakili la,’ [Syu’bah] y’a fɔ ka bɔ [Qatada] la, ‘Sura Al Kahf laban’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3766
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ آدَمَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ نَبِيٌّ يَعْنِي عِيسَى وَإِنَّهُ نَازِلٌ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَاعْرِفُوهُ رَجُلٌ مَرْبُوعٌ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ بَيْنَ مُمَصَّرَتَيْنِ كَأَنَّ رَأْسَهُ يَقْطُرُ وَإِنْ لَمْ يُصِبْهُ بَلَلٌ فَيُقَاتِلُ النَّاسَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَيَدُقُّ الصَّلِيبَ وَيَقْتُلُ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعُ الْجِزْيَةَ وَيُهْلِكُ اللَّهُ فِي زَمَانِهِ الْمِلَلَ كُلَّهَا إِلَّا الْإِسْلَامَ وَيُهْلِكُ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ أَرْبَعِينَ سَنَةً ثُمَّ يُتَوَفَّى فَيُصَلِّي عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ
A fɔra an ye [Hudbah bin Khalid] ko, a fɔra an ye [Hammam bin Yahya] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Abdurrahman bin Adam] ka bɔ [Abu Hurairah] la ko kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ko: ‘Kira si tɛ ne ni ale cɛ -o kɔrɔ ye Yezu-. Tiɲɛ na, loon dɔ, a bena jigi, n’i y’a ye o tuma na, i b’a lɔn. A tun ye cɛ hakɛlaman ye -a tun man jan, a tun man surun-, a farigolo tun be wuleman gwɛman, fani nɛrɛmuguman tun b’a kan. A be komi kunsigi be jigi hali k’a sɔrɔ a ma ɲigi. A bena mɔgɔw kɛlɛ fɔɔ u ka silamɛya don, a be kuruwaw kari, ka lɛw faga ani ka jizyah -tax- bɔ. A ka wagati la, Ala bena diinan wɛrɛw bɛɛ halaki minw tɛ silamɛya ye, Yezu bena Dajjal faga, ka ɲɛnamaya kɛ diɲɛ kɔnɔ saan binaani kɔnɔ. O kɔ, a sara ani silamɛw ye delili kɛ a ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3767
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَّرَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ذَاتَ لَيْلَةٍ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ إِنَّهُ حَبَسَنِي حَدِيثٌ كَانَ يُحَدِّثُنِيهِ تَمِيمٌ الدَّارِيُّ عَنْ رَجُلٍ كَانَ فِي جَزِيرَةٍ مِنْ جَزَائِرِ الْبَحْرِ فَإِذَا أَنَا بِامْرَأَةٍ تَجُرُّ شَعْرَهَا قَالَ مَا أَنْتِ قَالَتْ أَنَا الْجَسَّاسَةُ اذْهَبْ إِلَى ذَلِكَ الْقَصْرِ فَأَتَيْتُهُ فَإِذَا رَجُلٌ يَجُرُّ شَعْرَهُ مُسَلْسَلٌ فِي الْأَغْلَالِ يَنْزُو فِيمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقُلْتُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا الدَّجَّالُ خَرَجَ نَبِيُّ الْأُمِّيِّينَ بَعْدُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَطَاعُوهُ أَمْ عَصَوْهُ قُلْتُ بَلْ أَطَاعُوهُ قَالَ ذَاكَ خَيْرٌ لَهُمْحَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ حُسَيْنًا الْمُعَلِّمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ شَرَاحِيلَ الشَّعْبِيُّ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ قَالَتْ سَمِعْتُ مُنَادِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِي أَنْ الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَخَرَجْتُ فَصَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَ لِيَلْزَمْ كُلُّ إِنْسَانٍ مُصَلَّاهُ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ لِمَ جَمَعْتُكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنِّي مَا جَمَعْتُكُمْ لِرَهْبَةٍ وَلَا رَغْبَةٍ وَلَكِنْ جَمَعْتُكُمْ أَنَّ تَمِيمًا الدَّارِيَّ كَانَ رَجُلًا نَصْرَانِيًّا فَجَاءَ فَبَايَعَ وَأَسْلَمَ وَحَدَّثَنِي حَدِيثًا وَافَقَ الَّذِي حَدَّثْتُكُمْ عَنْ الدَّجَّالِ حَدَّثَنِي أَنَّهُ رَكِبَ فِي سَفِينَةٍ بَحْرِيَّةٍ مَعَ ثَلَاثِينَ رَجُلًا مِنْ لَخْمٍ وَجُذَامٍ فَلَعِبَ بِهِمْ الْمَوْجُ شَهْرًا فِي الْبَحْرِ وَأَرْفَئُوا إِلَى جَزِيرَةٍ حِينَ مَغْرِبِ الشَّمْسِ فَجَلَسُوا فِي أَقْرُبْ السَّفِينَةِ فَدَخَلُوا الْجَزِيرَةَ فَلَقِيَتْهُمْ دَابَّةٌ أَهْلَبُ كَثِيرَةُ الشَّعْرِ قَالُوا وَيْلَكِ مَا أَنْتِ قَالَتْ أَنَا الْجَسَّاسَةُ انْطَلِقُوا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ فِي هَذَا الدَّيْرَ فَإِنَّهُ إِلَى خَبَرِكُمْ بِالْأَشْوَاقِ قَالَ لَمَّا سَمَّتْ لَنَا رَجُلًا فَرِقْنَا مِنْهَا أَنْ تَكُونَ شَيْطَانَةً فَانْطَلَقْنَا سِرَاعًا حَتَّى دَخَلْنَا الدَّيْرَ فَإِذَا فِيهِ أَعْظَمُ إِنْسَانٍ رَأَيْنَاهُ قَطُّ خَلْقًا وَأَشَدُّهُ وَثَاقًا مَجْمُوعَةٌ يَدَاهُ إِلَى عُنُقِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَسَأَلَهُمْ عَنْ نَخْلِ بَيْسَانَ وَعَنْ عَيْنِ زُغَرَ وَعَنْ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ قَالَ إِنِّي أَنَا الْمَسِيحُ وَإِنَّهُ يُوشَكُ أَنْ يُؤْذَنَ لِي فِي الْخُرُوجِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ فِي بَحْرِ الشَّامِ أَوْ بَحْرِ الْيَمَنِ لَا بَلْ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ مَا هُوَ مَرَّتَيْنِ وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ قَالَتْ حَفِظْتُ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ صُدْرَانَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ مُجَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ صَعِدَ الْمِنْبَرَ وَكَانَ لَا يَصْعَدُ عَلَيْهِ إِلَّا يَوْمَ جُمُعَةٍ قَبْلَ يَوْمَئِذٍ ثُمَّ ذَكَرَ هَذِهِ الْقِصَّةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَابْنُ صُدْرَانَ بَصْرِيٌّ غَرِقَ فِي الْبَحْرِ مَعَ ابْنِ مِسْوَرٍ لَمْ يَسْلَمْ مِنْهُمْ غَيْرُهُ حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى الْمِنْبَرِ إِنَّهُ بَيْنَمَا أُنَاسٌ يَسِيرُونَ فِي الْبَحْرِ فَنَفِدَ طَعَامُهُمْ فَرُفِعَتْ لَهُمْ جَزِيرَةٌ فَخَرَجُوا يُرِيدُونَ الْخُبْزَ فَلَقِيَتْهُمْ الْجَسَّاسَةُ قُلْتُ لِأَبِي سَلَمَةَ وَمَا الْجَسَّاسَةُ قَالَ امْرَأَةٌ تَجُرُّ شَعْرَ جِلْدِهَا وَرَأْسِهَا قَالَتْ فِي هَذَا الْقَصْرِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَسَأَلَ عَنْ نَخْلِ بَيْسَانَ وَعَنْ عَيْنِ زُغَرَ قَالَ هُوَ الْمَسِيحُ فَقَالَ لِي ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ إِنَّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ شَيْئًا مَا حَفِظْتُهُ قَالَ شَهِدَ جَابِرٌ أَنَّهُ هُوَ ابْنُ صَيَّادٍ قُلْتُ فَإِنَّهُ قَدْ مَاتَ قَالَ وَإِنْ مَاتَ قُلْتُ فَإِنَّهُ أَسْلَمَ قَالَ وَإِنْ أَسْلَمَ قُلْتُ فَإِنَّهُ قَدْ دَخَلَ الْمَدِينَةَ قَالَ وَإِنْ دَخَلَ الْمَدِينَةَ
A fɔra an ye [An Nufaili] ko, a fɔra an ye [Usman bin Abdurrahman] ko, a fɔra an ye [Ibn Abu Dzi`b] fɛ ka bɔ [Az Zuhri] fɛ ka bɔ [Abu Salamah] fɛ ka bɔ [Fatimah bint Alla Qais] fɛ ko: ‘Su dɔ la, ciden ni Ala ka ciden ka kɛ a ye (pea delili la, o kɔ, a bɔra ka taga a fɔ ko: ‘Tiɲɛn na, o lo be n’ bali. -ka bɔ joona- ye maana ye Tamim Ad Dari ye min fɔ n ye ka bɔ cɛɛ dɔ fɛ min tun be gun dɔ kan gun kulu dɔ kɔnɔ. Tamim ko, ‘O wagati la, muso dɔ barila ka na, a kunsigi ka jan’. Tamim y’a ɲininga o kɔ ko: ‘E ye jɔn lo ye?’ A ko: «Ne le ye Yasasa ye.» Aw ye taga masaso ra’. Tamim ko, ‘N tagara a fɛ, a be komi cɛɛ dɔ tun be yen min kunsigi ka jan, u tun sirinin be ni jɔlɔkɔ ye. A janya be sankolo ni dugukolo cɛ. O kɔ, n y’a ɲininga ko: ‘E ye jɔn lo ye?’ A y’a jaabi ko: ‘Ne lo ye Dajali ye. Yala Kira dɔ cira min tɛ kalan kɛ wa?’ Ne k’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn.’ A y’a ɲininga tugun ko: ‘Yala mɔgɔw b’a labato wala u be ban a la?’ Ne y’a jaabi ko: ‘Mɔgɔw be mɛnni kɛ a fɛ’. A ko: «O le ka fisa o ma.» A y’a fɔ an ye [Hajjaj bin Abu Ya’qub] ko, a y’a fɔ an ye [Abdu Ash Shamad] ko, a y’a fɔ an ye [n facɛ] a ko; N y’a mɛn [Husein Al Mu’allim] ko, a y’a fɔ an ye [Abdullah bin Buraida] ko, a y’a fɔ an ye [Amir bin Syurahil Asy Sya’bi] ka bɔ [Fatima bin Qais] a ko; N ye delili welekan mɛn Rasulullah sallallahu alayihi wasallam ye k’a weele ko ‘Ash Shalatu Jami’ah - delili jamakulu kɔnɔ-’, o la n bɔra ka n fara jamakulu ka delili kan ni Rasulullah sallallahu alayihi wasallam ye. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a ka delili ban tuma min na, a sigira ka yɛlɛ, a ko: ‘Bɛɛ ka to a ka deliliyɔrɔ la -sigiyɔrɔ-’. O kɔ, a y’a fɔ tugun ko: ‘Aw b’a lɔn mun na ne y’aw lajɛn yan wa?’ Teriw, ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. A ko: ‘Ne m’aw lajɛn fɛɛn dɔ kosɔn min b’aw siranya wala min b’aw nisɔndiya, nka n y’aw lajɛn Tamim Ad Dari kosɔn, kerecɛncɛ dɔ min nana silamɛya layidu ta, a ye maana dɔ fɔ n ye min bɔnin be n’ ka maana ma min fɔra aw ye loon dɔ la Dajjal koo la. A y’a fɔ n ye ko loon dɔ la, ale donna kurun dɔ kɔnɔ ni mɔgɔ bisaba ye minw bɔra Lakhm ni Judzam kabilaw la, o kɔ, jikuruw y’u yuguyugu kalo kelen kɔnɔ baji cɛmancɛ la, fɔɔ u labanna ka jigi gun dɔ kan tileben tuma na. O kɔ, u sigira u ka kurun gɛrɛfɛ, o kɔ, u bolila ka don o gun kɔnɔ fɔɔ u labanna ka ɲɔgɔn kunbɛn ni fɛnɲɛnama belebeleba dɔ ye min be ni kunsigi ye. O ko: ‹Bɔnɔ bɛna ele sɔrɔ, ele ye jɔntigi le ye! Begɛn y'a jaabi ko: «Ne lo ye Yasasa ye. Cɛɛ min be kuruwo kɔnɔ, i k’o tigi kunbɛn, bari a b’a fɛ kosɔbɛ ka kibaroya mɛn i fɛ’. Tamim ko, ‘A ye cɛɛ dɔ tɔgɔ fɔ tuma min na, an siranna ko a ye jinɛ ye ani an bɔra joona joona fɔɔ ka don kuruwo kɔnɔ. Ani a y’a sɔrɔ ko a kɔnɔna na, adamaden min ka bon ni adamaden bɛɛ ye, juru tun barika ka bon kosɛbɛ, a bolow tun sirinin be a kan na -a sirinin be ni jɔlɔkɔ ye-’. O kɔ, lakalibaga be hadisi bɛɛ fɔ. Cɛɛba - Dajjal - y'u ɲininga Nakhl Baisan - yɔrɔ dɔ tɔgɔ min be Zurudɛn gɛrɛfɛ -, Zughar jibolisira - yɔrɔ dɔ tɔgɔ min be Siri jamana na - ani Kira dɔ min ma kalan kɛ. Cɛɛba ko: ‘Ne ye Masiya Dajjal ye, n’ be ɲini ka sira sɔrɔ ka bɔ yɔrɔnin kelen’. Nabi ko: ‘Tiɲɛ na, ale - Dajjal - be Sham baji kɔnɔ, walima Yemeni baji kɔnɔ. Tiɲɛ na, a bena bɔ kɔrɔn fan fɛ a bɔra yɔrɔ min na -a y’o fɔ siɲɛ fila k’a bolo ɲɛsin kɔrɔn fan ma-. Fatima ko . , ‘N ye nin kuma nunu mara n hakili la ka bɔ Ala ka ciden fɛ, o kɔ, a ye hadisi dafanin fɔ’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Shadran] ko, a y’a fɔ an ye [Al Mu’tamir] ko, a y’a fɔ an ye [Isma’il bin Abu Khalid] ka bɔ [Mujalid bin Sa’id] ka bɔ [Amir] a ko; [Fatimah bin Qais] y’a fɔ n ye ko loon dɔ la, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye tilefɛ seli kɛ ka sɔrɔ ka yɛlɛ minbar kan, hali ni sanni o loon ka se, a tun ma deli ka yɛlɛ minbar kan fɔɔ jumalonw. O kɔ, a y’o maana kofɔ’. Abu Dawud ko: ‘Ibn Shadran bɔra Basrah, a tununa baji kɔnɔ siɲɛ dɔ ni Ibn Miswar ye, mɔgɔ si ma kisi u ma n’ale tɛ’. A y’a fɔ an ye ko [Ibnu Fudhail] ka bɔ [Al Walid bin Abdullah bin Jumai’] ka bɔ [Abu Salamah bin Abdurrahman] ka bɔ [Jabir] ko: ‘Loon dɔ la, Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam tun be yen u ka mɔgɔw ko: tununa - u bolila ka bɔ - o kɔ, u ye gun dɔ ye. U tagara gun ɲini ka buru ɲini, nka Yasasa’ y’u bali. Nne - Walid bin Abdullah - o kɔ, n ye Abu Salama ɲininga ko: ‘Jasasa ye mun ye?’ A y'u jaabi ko: ‹Muso min kunsigi b'a fari n'a kuun datugu. Muso ko: «Masaso nin kɔnɔ.» O kɔ, a ye hadisi fɔ a ye, a ye Nakhl Baisan ni Zughar ji bɔyɔrɔ ɲininga, a y’a jaabi ko; ‘Ale ye Masiya ye’, Abu Salama y’a fɔ ne ye; Nin hadisi kɔnɔ, fɔcogo damadɔ be yen n’ tɛ minw mara n’ hakili la. Abu Salama ko: ‘Jabir ye seereya kɛ ko cɛɛ nin ye Ibn Shayyad ye’. N ko: «Nga Ibn Shayyad sara!» Yabiri y’a jaabi ko: ‘Hali n’a sara’. N y’a ɲininga tugun ko: ‘A fana donna silamɛya la’. Jabir ko: ‘Hali n’a y’a yɛrɛ don silamɛya la’. N y’a ɲininga ko: ‘A fana donna Madina dugu kɔnɔ’. Yabiri y’a jaabi ko: ‘Hali n’a donna Madina dugu kɔnɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3768
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِابْنِ صَائِدٍ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ وَهُوَ غُلَامٌ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الْأُمِّيِّينَ ثُمَّ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَأْتِيكَ قَالَ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُلِطَ عَلَيْكَ الْأَمْرُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي قَدْ خَبَّأْتُ لَكَ خَبِيئَةً وَخَبَّأَ لَهُ{ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ }قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ يَكُنْ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ يَعْنِي الدَّجَّالَ وَإِلَّا يَكُنْ هُوَ فَلَا خَيْرَ فِي قَتْلِهِ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Ashim Khusyaisy bin Ashram] ko, a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq] ko, a y’a fɔ an ye ko [Ma’mar] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Salim] ka bɔ [Ibnu Umar] ko: ‘Kira sallallahu ‘alaihi wasallam n’a ka teriw caaman, i n’a fɔ Ibnu Umar. tun be tulon kɛra ni denmisɛnnin caaman ye boon dɔ kɔnɔ min janya tun ye Bani Maghala ta ye. Ani Ibnu Shaid tun ye denmisɛn ye o wagati la. A tun ma Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ka nali lɔn fɔɔ a y’a bolo gosi a kamankun na, o kɔ, a y’a ɲininga ko: ‘Yala i be seereya kɛ ko ne ye Ala ka ciden ye wa?’. Ibn Shaid y’a filɛ, o kɔ, a y’a jaabi ko: ‘Ne b’a seereya ko i ye Ala ka ciden ye min ma kalan kɛ. O kɔ, Ibn Shaid y’a fɔ cira sallallahu alayihi wasallam ye ko: ‘I fana be seereya kɛ ko ne ye Ala ka ciden ye wa?’ Nabi sallallaahu a y’a fɔ tugun ko: ‘Ne lanin be Ala n’a ka cidenw na’. O kɔ, cira y'a ɲininga ko: '-I be na ni kibaro yebali jumɛn ye?' Ibn Shaid y’a jaabi ko: ‘Tiɲɛ na, kibaruya minw ma ye, ani ngalon kibaruyaw nana ne fɛ.’ Cibi y’a fɔ a ye ko: ‘I ka koo ɲagaminin lo - tiɲɛ ni ngalon ɲagaminin lo -’. O kɔ, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko tugun ko: ‘Tiɲɛ na, ne ye fɛɛn dɔ dogo i la,’ a y’o dogo a la: ‘-O la, i ka kɔnɔni kɛ ni sankolo nana ni bugun gwɛnin ye-’. Ibn Shaid ko: ‘Min kɔrɔ ye sankaba ye’. O kɔ, Rasulullah y’a fɔ a ye ko: ‘A ka! Tuma dɔɔw la, i tɛna se ka ɲɛtaga sɔrɔ i ka siniɲɛsigi la’. O kɔ, Umar ko: «E Ala ka ciden, a to n k’a kan tigɛ!» Rasulullah ko: ‘N’a ye Dajali ye, o tuma na, fanga ma di i ma k’a faga. Nka n’a tɛ ale ye, nafa foyi t’a la k’a faga’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3769
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ قَالَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَشُكُّ أَنَّ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ ابْنُ صَيَّادٍ
A fɔra an ye [Qutaiba bin Sa’id] ko, a fɔra an ye [Ya’qub] -kɔrɔ ye Ya’qub bin ‘Abdurrahman- ye ka bɔ [Musa bin Uqbah] ka bɔ [Nafi’] la a ko, ‘ [Ibn Umar] ko, ‘Ala ka sira la, n’ tɛ sigasiga ko Masiya Shajjal lo.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3770
حَدَّثَنَا ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَالَرَأَيْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَحْلِفُ بِاللَّهِ أَنَّ ابْنَ صَائِدٍ الدَّجَّالُ فَقُلْتُ تَحْلِفُ بِاللَّهِ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ يَحْلِفُ عَلَى ذَلِكَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُنْكِرْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [Ibn Mu’adz] ko, a y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ko, a y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Sa’d bin Ibrahim] ka bɔ [Muhamed bin Al Munkadir] a ko: ‘Ne ye [Jabir bin Abdullah] ye a be kali Ala tɔgɔ la ko Ibn Shaid ye Dajjal ye. N y’a fɔ o kɔ ko: ‘I be kali Ala la tiɲɛn na!’ A y’a jaabi o kɔ ko: ‘Ne ye Umar kali o kuma kelen na Ala ka ciden ɲɛfɛ ani a ma ban o la’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3771
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَفَقَدْنَا ابْنَ صَيَّادٍ يَوْمَ الْحَرَّةِ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Ibrahima] ko, a y’a fɔ an ye [Ubaidula] -o kɔrɔ ye Ubaidula bin Musa- ko, a y’a fɔ an ye [Shaiban] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Salim] ka bɔ [Jabir] a ko, ‘An ye Ibn Shayyad tunu Al Harrah loon na’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3772
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ ثَلَاثُونَ دَجَّالُونَ كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ
A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Maslamah] ko, a y’a fɔ an ye [Abdullah bin Maslamah] - o kɔrɔ ye Abdul Aziz bin Muhamadu - ka bɔ [Al ‘Ala`] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Abu Hurairah] a ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Kiti loon tɛna na Ala ka cidenw’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3773
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ ثَلَاثُونَ كَذَّابًا دَجَّالًا كُلُّهُمْ يَكْذِبُ عَلَى اللَّهِ وَعَلَى رَسُولِهِحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قَالَ عُبَيْدَةُ السَّلْمَانِيُّ بِهَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ فَقُلْتُ لَهُ أَتَرَى هَذَا مِنْهُمْ يَعْنِي الْمُخْتَارَ فَقَالَ عُبَيْدَةُ أَمَا إِنَّهُ مِنْ الرُّءُوسِ
A y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz] ko, a y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ko, a y’a fɔ an ye [Muhamadu] - o kɔrɔ ye Muhamadu bin Amru - ka bɔ [Abu Salama] ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ a ko: ‘Rasulullah are lillahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Kiti loon tɛna na. Ala n’a ka ciden fɛ’. A y’a fɔ an ye ko [Abdullah Ibnul Jara] bɔra [Jarir] la ka bɔ [Mugirah] la ka bɔ [Ibrahima] la ko; [Ubaida As Sulami] y’o hadisi kofɔ. A ko: ‘O kɔ, a ye hadisi kofɔ’. Ne -Ibrahima- y’a fɔ Ubaida ye o kɔ ko: ‘E ka miiri la, nin mɔgɔ -Al Mukhtar- bɔra u la -dajali ngalontigɛlaw- la wa? Ubaidah y'a jaabi ko: '-Tiɲɛ na- A bɔra a kuntigiw fɛ'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3774
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ بَذِيمَةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوَّلَ مَا دَخَلَ النَّقْصُ عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَ الرَّجُلُ يَلْقَى الرَّجُلَ فَيَقُولُ يَا هَذَا اتَّقِ اللَّهَ وَدَعْ مَا تَصْنَعُ فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لَكَ ثُمَّ يَلْقَاهُ مِنْ الْغَدِ فَلَا يَمْنَعُهُ ذَلِكَ أَنْ يَكُونَ أَكِيلَهُ وَشَرِيبَهُ وَقَعِيدَهُ فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ ضَرَبَ اللَّهُ قُلُوبَ بَعْضِهِمْ بِبَعْضٍ ثُمَّ قَالَ{ لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى لِسَانِ دَاوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ إِلَى قَوْلِهِ فَاسِقُونَ }ثُمَّ قَالَ كَلَّا وَاللَّهِ لَتَأْمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلَتَنْهَوُنَّ عَنْ الْمُنْكَرِ وَلَتَأْخُذُنَّ عَلَى يَدَيْ الظَّالِمِ وَلَتَأْطُرُنَّهُ عَلَى الْحَقِّ أَطْرًا وَلَتَقْصُرُنَّهُ عَلَى الْحَقِّ قَصْرًاحَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ الْحَنَّاطُ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ زَادَ أَوْ لَيَضْرِبَنَّ اللَّهُ بِقُلُوبِ بَعْضِكُمْ عَلَى بَعْضٍ ثُمَّ لَيَلْعَنَنَّكُمْ كَمَا لَعَنَهُمْ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمٍ الْأَفْطَسِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَاهُ خَالِدٌ الطَّحَّانُ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ
A fɔra an ye [Abdullah bin Muhamadu An Nufaili] ko, a fɔra an ye [Yunus bin Rasyid] fɛ ka bɔ [Ali bin Badzimah] fɛ ka bɔ [Abu Ubaidah] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Mas’ud] fɛ a ko: ‘Rasulullah bena a fɔ ko: ‘Alihi bin Rasyid dencɛw ko: ‘ cɛɛ dɔ ye cɛɛ wɛrɛ kunbɛn, a ko: ‘E n balimacɛ, i ka siran Ala ɲɛ, i ye min kɛ, o to yen, bari a ma daga i ye k’o kɛ’. O kɔ, a dugusagwɛ, a y’a kunbɛn tugun, nka a tun ye kakalayako minw bali - a teriw ma - o m’a bali k’a kɛ a teri ye ka dumuni kɛ, ka minni kɛ ani ka sigi - o kɔrɔ, ka fara ɲɔgɔn kan kakalayakow la -, o la, u y’o kɛ tuma min na, Ala y’u dɔw dusukun fiɲɛ kuun wɛrɛw kosɔn. O kɔ, a y’a kalan ko: -Kafiri minw bɔra Isirayɛlidenw na, olu danganin lo Dawuda ka kumaw fɛ ani ‘Isa Mariyamu dencɛ- fɔɔ a ko: -mɔgɔjuguw-’. O kɔ, a ko; ‘Ala kosɔn, aw ka ɲumanya ci tiɲɛ na, ka juguman bali k’a bɔ kojugukɛlaw bolo, o kɔfɛ k’a segi - k’a yɛlɛma - tiɲɛ ma ani ka bɛn n’o tiɲɛ ye’. Mas’ud] ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ i n’a fɔ hadisi, ni yɛlɛmani wɛrɛw ye; ‘walima -n’o tɛ- Ala bena aw dusukunw datugu tiɲɛ na sabu -dɔw datugu-, o kɔ, a b’aw danga i n’a fɔ a y’u danga cogo min na -Isirayɛlidenw-’, Abu Daud ko ten; [Muharibi] ye nin hadisi lakali ka bɔ [Ala` bin Al Musayib] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Amru bin Murrah] fɛ ka bɔ [Salim Al Afthas] fɛ ka bɔ [Abu Ubaida] fɛ ka bɔ [Abdullah] fɛ, ani [Khalid] ye nin hadisi lakali ka bɔ [Ala` bin Al Musayib] fɛ ka bɔ [Am] fɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3775
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ الْمَعْنَى عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍبَعْدَ أَنْ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ وَتَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوَاضِعِهَا{ عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ }قَالَ عَنْ خَالِدٍ وَإِنَّا سَمِعْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابٍ و قَالَ عَمْرٌو عَنْ هُشَيْمٍ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي ثُمَّ يَقْدِرُونَ عَلَى أَنْ يُغَيِّرُوا ثُمَّ لَا يُغَيِّرُوا إِلَّا يُوشِكُ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ مِنْهُ بِعِقَابٍقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ كَمَا قَالَ خَالِدٌ أَبُو أُسَامَةَ وَجَمَاعَةٌ وَقَالَ شُعْبَةُ فِيهِ مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي هُمْ أَكْثَرُ مِمَّنْ يَعْمَلُهُ
A y’a fɔ an ye [Wahb bin Bakiya] ka bɔ [Kalid] fɛ. -cogo wɛrɛ la a kofɔra- A y’a fɔ an ye [Amru bin Aun] ko, a y’an lalɔnniya [Husyaim] kɔrɔ la, ka bɔ [Isma’il] ka bɔ [Qais] la a ko, ‘A kɛnin kɔ ka tanuli kumaw fɔ ani ka bonya la a kan, [Abu Bakr] ko, ‘E mɔgɔw, aw ma nin vɛrise kalan ka jigi i n’a fɔ ca- re. aw yɛrɛw; O tɛ ko mɔgɔ lafilinin bena juguman di i ma n’i ye bilasirali sɔrɔ..- ' -Al Maidah: 105-. Wahb min kofɔra ka bɔ [Khalid] la, -Abu Bakr ko;- 'An ye kira sallallaahu 'alaihi wasallam ka kuma mɛn ko: 'Tiɲɛ na, minw ye tilenbaliya ye, o kɔfɛ, u m'a bali n'u bolow ye, o be siran kosɛbɛ ko Ala ka ɲangili lase u ma cogo kelen na'. [Amru] y’a fɔ ka bɔ [Husyaim] la ko: ‘Ne ye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn ko: ‘Kanminɛbali si ma kɛ jama dɔ la, o tuma na, u be se k’o bali nka u t’a fɛ k’o bali, nka Ala bena ɲangili kɛ u kan’. Abu Dawuda ko; ‘[Abu Usamah] ni mɔgɔ dɔw fana y’a lakali i n’a fɔ Khalid y’a fɔ cogo min na’. k’a sɔrɔ Syu’bah y’a lakali ni lafadz ye a kɔnɔ ko: ‘Kanminɛbali tɛ ka kɛ jama dɔ la, n’u hakɛ ka ca ni minw b’o kɛ -jatɔya-, ....-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3776
حَدَّثَنَا مُسَّدَدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ أَظُنُّهُ عَنْ ابْنِ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يَكُونُ فِي قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي يَقْدِرُونَ عَلَى أَنْ يُغَيِّرُوا عَلَيْهِ فَلَا يُغَيِّرُوا إِلَّا أَصَابَهُمْ اللَّهُ بِعَذَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَمُوتُوا
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Al Ahwash] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Ishaq] ne hakili la ko a bɔra [Ibn Jarir] la ka bɔ [Jarir] la a ko: ‘Ne ye Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn ko: ‘Mɔgɔ si tɛ jamana dɔ kɔnɔ min be se ka yɛlɛma. kanminɛbaliya ani o kɔfɛ, aw kana o kɛ, o tuma na, Ala bɛna o lase o ma. aw ye o tɔɔrɔ sani o ye sa’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3777
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ وَقَطَعَ هَنَّادٌ بَقِيَّةَ الْحَدِيثِ وَفَّاهُ ابْنُ الْعَلَاءِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ بِلِسَانِهِ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ
A fɔra an ye ko [Muhamadu Ibnuli Ala] ni [Hanadi bin As Sari] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye ko [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [Al’Amasy] fɛ ka bɔ [Isma’il bin Raja] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Abu Sa’id] fɛ ani ka bɔ [Qais bin Muslim] fɛ ka bɔ [Thariq bin Shihab] fɛ ka bɔ [Abu Sa’id Al Khudri] fɛ ko: ‘Ne ye Ala ka ciden mɛn ko: min be se k’a yɛlɛma ni bolow ye, a ka juguman yɛlɛma ni a bolow ye’. O kɔ, Hannad ye hadisi tɔɔ tigɛ - a ma taga ɲɛ. O kɔ, [Ibnul ‘Ala] y’a dafa, ‘n’a ma se k’a kɛ n’a nɛɛn ye, n’a ma se k’a kɛ n’a daa ye a be se k’a kɛ n’a dusukun ye, o barika ka dɔgɔ i n’a fɔ limaniya’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3778
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ جَارِيَةَ اللَّخْمِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَيَّةَ الشَّعْبَانِيُّ قَالَسَأَلْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ فَقُلْتُ يَا أَبَا ثَعْلَبَةَ كَيْفَ تَقُولُ فِي هَذِهِ الْآيَةِ{ عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ }قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ سَأَلْتَ عَنْهَا خَبِيرًا سَأَلْتُ عَنْهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بَلْ ائْتَمِرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَتَنَاهَوْا عَنْ الْمُنْكَرِ حَتَّى إِذَا رَأَيْتَ شُحًّا مُطَاعًا وَهَوًى مُتَّبَعًا وَدُنْيَا مُؤْثَرَةً وَإِعْجَابَ كُلِّ ذِي رَأْيٍ بِرَأْيِهِ فَعَلَيْكَ يَعْنِي بِنَفْسِكَ وَدَعْ عَنْكَ الْعَوَامَّ فَإِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ أَيَّامَ الصَّبْرِ الصَّبْرُ فِيهِ مِثْلُ قَبْضٍ عَلَى الْجَمْرِ لِلْعَامِلِ فِيهِمْ مِثْلُ أَجْرِ خَمْسِينَ رَجُلًا يَعْمَلُونَ مِثْلَ عَمَلِهِوَزَادَنِي غَيْرُهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَجْرُ خَمْسِينَ مِنْهُمْ قَالَ أَجْرُ خَمْسِينَ مِنْكُمْ
A y’a fɔ an ye [Abu Ar Rabi’ Suleman bin Dawud Al ‘Ataki] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Mubarak] ka bɔ [Utba bin Abu Hakim] a ko; a y’a fɔ n ye [Amru bin Jariyah Al Lakhmi] ko, a y’a fɔ n ye [Abu Umayyah Asy Sya’bani] a ko: ‘Ne ye [Abu Sa’labah Al Khusyani] ɲininga siɲɛ dɔ la, n y’a fɔ a ye ko: ‘E Abu Sa’laba, e ka miiriya ye mun ye nin vɛrise nin na? A y’a jaabi ko: ‘Ala ka sira la, i ye mɔgɔ tilennin ɲininga nin koo la. Loon dɔ la, n ye Ala ka ciden (s.a.w) ɲininga o koo la, a y’a jaabi ko: ‘Tiɲɛ na, aw ka koo ɲuman fɔ ani ka koo jugu bali, walisa n’aw y’a ye ko mɔgɔw be mɛnni kɛ mɔgɔw fɛ, negelakow be tugu ɲɔgɔn kɔ, diɲɛ be ɲɛtaga sɔrɔ - ka tɛmɛ diinankow bɛɛ kan, u yɛrɛ ka kan ka opreons of their own -, of the i yɛrɛ, ani i ka i yɛrɛ mabɔ mɔgɔ gansanw na - nalomanw na. Sabu loon minw b’i kɔ - i ka kan ka - muɲu, muɲu o wagati la i n’a fɔ mɔgɔ min be finfin gwansan minɛna, ani mɔgɔ min be koɲuman kɛ o wagati la, o tigi ka sara be bɛn mɔgɔ min be baara kɛ i n’a fɔ a ka kɛwalew, o tigi ka kɛwalew siɲɛ biduuru, a y’o fɔ ka fara a kan ne ye ko, ‘i n’a fɔ baara wɛrɛw’. Abu Tsa’labah y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, o mɔgɔ bi duuru sara ye nin ye!’ A y’a jaabi ko: ‘-Hali- i n’a fɔ aw mɔgɔ biduuru ka sara’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3779
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ أَنَّ عَبْدَ الْعَزِيزِ بْنَ أَبِي حَازِمٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَيْفَ بِكُمْ وَبِزَمَانٍ أَوْ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ زَمَانٌ يُغَرْبَلُ النَّاسُ فِيهِ غَرْبَلَةً تَبْقَى حُثَالَةٌ مِنْ النَّاسِ قَدْ مَرِجَتْ عُهُودُهُمْ وَأَمَانَاتُهُمْ وَاخْتَلَفُوا فَكَانُوا هَكَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ فَقَالُوا وَكَيْفَ بِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ تَأْخُذُونَ مَا تَعْرِفُونَ وَتَذَرُونَ مَا تُنْكِرُونَ وَتُقْبِلُونَ عَلَى أَمْرِ خَاصَّتِكُمْ وَتَذَرُونَ أَمْرَ عَامَّتِكُمْقَالَ أَبُو دَاوُد هَكَذَا رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
A fɔra an ye [Al Qa’nabi] ko [Abdul Aziz bin Abu Hazim] y’a fɔ u ye, ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Umarah bin Amru] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Amru bin Al Ash] fɛ ko Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Aw ka cogoya bena kɛ cogo di a ko, aw bena alAmo ka na nin wagati la, walima mɔgɔjuguw fana bɛna to yi. U ka layiduw n’u ka lannaya tiɲɛna, bɛnbaliya donna u ni ɲɔgɔn cɛ, u kɛra ten -a b’u siri a bolokunnadenw cɛ-’. Sehabiw y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, o tuma na, anw be cogo di; i bɛ mun le fɔ?» A y’a jaabi ko: ‘I be min lɔn, o ta - ka bɔ tiɲɛ na - ani i be ban min na, i k’i yɛrɛ mabɔ o la, i ka sɔn min ma, min ka kan ka kɛ jama ye, i k’o to yen’. Abu Dawud ko: ‘Nin hadisi lakali cogo min na, Abdullah bin Amru y’o lakali ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ ni lakali yɔrɔ caaman ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3780
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ هِلَالِ بْنِ خَبَّابٍ أَبِي الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ ذَكَرَ الْفِتْنَةَ فَقَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ النَّاسَ قَدْ مَرِجَتْ عُهُودُهُمْ وَخَفَّتْ أَمَانَاتُهُمْ وَكَانُوا هَكَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ كَيْفَ أَفْعَلُ عِنْدَ ذَلِكَ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاكَ قَالَ الْزَمْ بَيْتَكَ وَامْلِكْ عَلَيْكَ لِسَانَكَ وَخُذْ بِمَا تَعْرِفُ وَدَعْ مَا تُنْكِرُ وَعَلَيْكَ بِأَمْرِ خَاصَّةِ نَفْسِكَ وَدَعْ عَنْكَ أَمْرَ الْعَامَّةِ
A y’a fɔ an ye [Harun bin Abdullah] ko, a y’a fɔ an ye [Al Fadhl bin Dukain] ko, a y’a fɔ an ye [Yunus bin Abu Ishaq] ka bɔ [Hilal bin Khabbab Abul ‘Ala] la a ko; a y’a fɔ n ye [Ikrimah] ko, a y’a fɔ n ye [Abdullah bin Amru bin Al Ash] a ko: ‘Tuma min na an tun be ni Ala ka ciden ye, a ye tɔgɔ jugu fɔ. A ko: ‘N’i y’a ye ko mɔgɔw y’u ka layidu tiɲɛ, k’u ka lannaya bɔnɛ, k’a sɔrɔ u be ten - a b’o siri a bolokunnadenw cɛ -,’ Abdullah ko, ‘O kɔ, n’ wulila ka taga a fan fɛ k’a ɲininga ko: ‘-Ala ka ne kɛ i ka kunmabɔsara ye- n’ ka kan ka mun kɛ o wagati la?’ A y’a jaabi ko: ‘I ka to i ka soo, i ka kumaw kɔlɔsi, i be min lɔn, i k’o ta -kɛ- ani i be min ban -i t’a lɔn-, i k’o to yen, i ka miiri i yɛrɛ ka koow la ani i ka yɔrɔ janya mɔgɔ caaman ka koow la.’
