Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 3701

حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مَيْمُونٍ الْقَنَّادِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ رُكُوبِ النِّمَارِ وَعَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ إِلَّا مُقَطَّعًاقَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو قِلَابَةَ لَمْ يَلْقَ مُعَاوِيَةَ

A fɔra an ye [Humaid bin Mas’adah] ko, a fɔra an ye [Isma’il] ko, a fɔra an ye [Khalid] ka bɔ [Maimun Al Qannad] ka bɔ [Abu Qilabah] ka bɔ [Mu’awiyah bin Abu Sufyan] ka ko: ‘Rasulullah rillahamed for aalager tun be tun tigɛra’. Abu Dawuda ko: ‘Abu Qilaba tun ma deli ka Mu’awiyah kunbɛn’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3702

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا فَمَا تَرَكَ شَيْئًا يَكُونُ فِي مَقَامِهِ ذَلِكَ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ إِلَّا حَدَّثَهُ حَفِظَهُ مَنْ حَفِظَهُ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ قَدْ عَلِمَهُ أَصْحَابُهُ هَؤُلَاءِ وَإِنَّهُ لَيَكُونُ مِنْهُ الشَّيْءُ فَأَذْكُرُهُ كَمَا يَذْكُرُ الرَّجُلُ وَجْهَ الرَّجُلِ إِذَا غَابَ عَنْهُ ثُمَّ إِذَا رَآهُ عَرَفَهُ

A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaibah] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Wail] ka bɔ [Hudzaifah] a ko: ‘Rasulullah a tun lɔnin be an ɲɛfɛ siɲɛ kelen -khutbah-, foyi tɛna kɛ fɔɔ ka taga se kiti loon ma -o wagati ma se. O kama, minw be kalan kɛ u hakili la, i k’olu mara u hakili la ani minw be ɲinɛ, i ka ɲinɛ olu kɔ ani a tagamaɲɔgɔnw b’o lɔn ka ban. Tiɲɛn na, min fɔra o wagati la, n’ be se k’o hakili to i n’a fɔ cɛɛ be hakili to mɔgɔw ɲɛda la cogo min na, minw be taga ani u be ɲɔgɔn kunbɛn tugun’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3703

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ بَدْرِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ أَرْبَعُ فِتَنٍ فِي آخِرِهَا الْفَنَاءُ

A y’a fɔ an ye [Harun bin Abdullah] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Dawud Al Hafari] ka bɔ [Badr bin Uthman] fɛ ka bɔ [Amir] fɛ ka bɔ [cɛ dɔ] fɛ ka bɔ [Abdullah] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘Ne ka ummat kɔnɔ, tɔgɔjugu sifa naani bena sɔrɔ kelen ye halakili ye, ani tiɲɛni suguya naani lo.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3704

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ حَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عُتْبَةَ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ الْعَنْسِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُكُنَّا قُعُودًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ فَذَكَرَ الْفِتَنَ فَأَكْثَرَ فِي ذِكْرِهَا حَتَّى ذَكَرَ فِتْنَةَ الْأَحْلَاسِ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا فِتْنَةُ الْأَحْلَاسِ قَالَ هِيَ هَرَبٌ وَحَرْبٌ ثُمَّ فِتْنَةُ السَّرَّاءِ دَخَنُهَا مِنْ تَحْتِ قَدَمَيْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يَزْعُمُ أَنَّهُ مِنِّي وَلَيْسَ مِنِّي وَإِنَّمَا أَوْلِيَائِي الْمُتَّقُونَ ثُمَّ يَصْطَلِحُ النَّاسُ عَلَى رَجُلٍ كَوَرِكٍ عَلَى ضِلَعٍ ثُمَّ فِتْنَةُ الدُّهَيْمَاءِ لَا تَدَعُ أَحَدًا مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ إِلَّا لَطَمَتْهُ لَطْمَةً فَإِذَا قِيلَ انْقَضَتْ تَمَادَتْ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا حَتَّى يَصِيرَ النَّاسُ إِلَى فُسْطَاطَيْنِ فُسْطَاطِ إِيمَانٍ لَا نِفَاقَ فِيهِ وَفُسْطَاطِ نِفَاقٍ لَا إِيمَانَ فِيهِ فَإِذَا كَانَ ذَاكُمْ فَانْتَظِرُوا الدَّجَّالَ مِنْ يَوْمِهِ أَوْ مِنْ غَدِهِ

A y’a fɔ an ye [Yahya bin Usman bin Sa’id Al Himshi] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Al Mughirah] ko, a y’a fɔ ne ye [Abdullah bin Salim] ko, a y’a fɔ ne ye [Ala bin Utbah] ka bɔ [Umair bin Hani Al Ansi] a ko; N y’a mɛn [Abdullah bin Umar] b’a fɔra ko: ‘An tun siginin be Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gɛrɛfɛ tuma min na, a ye tɔgɔjugu fɔ an ye, a ye kuma jan fɔ tɔgɔjugu koo la fɔɔ ka taga se Al Ahlas ka tɔgɔjugu ma. O kɔ, cɛɛ dɔ y’a ɲininga ko: «E Ala ka ciden, Al Ahlas ka tɔgɔjugu ye mun ye?» A y’a jaabi ko: ‘Juguya ni kɛlɛ tun be yen, o kɔ, ɲɛnagwɛkow tɔgɔ tiɲɛni min ka sisi bɔra cɛɛ dɔ sen kɔrɔ min tun be ne ka batoso lɔnbaga ye. A b’a fɔra ko a bɔra ne buruju ra, hali ni a tɛ. Ne kɔrɔsibagaw ye Alaɲasiranbagaw dɔrɔn le ye. O tuma na, mɔgɔw bena hɛɛrɛ sigi ni cɛɛ dɔ ye i n’a fɔ nɛgɛkunbɛnnan min be lafiɲɛ nɛgɛkunbɛnnan kan - ngalon bɛnkan -. O tuma na, mɔgɔ fiyentɔ - min be ni fanga ye -, o tigi tɔgɔ tiɲɛni bena bɔ kɛnɛ kan, mɔgɔ si tɛna gosi ɲɔgɔn na - kasaara tiɲɛni ka bɔ nin ummat kɔnɔ fɔɔ ale -. Tuma min na u tun b’a miiri ko o tɔgɔ tiɲɛni banna, o tɔgɔ tiɲɛni tora sen na. Cɛɛ min lara sɔgɔma, o tigi bɛ kɛ lanabari ye wulada fɛ, janko adamadenw bɛna taran ka kɛ kulu fla ye; mɔgɔ kulu min limaniyara ani filankafoya tɛ u ka lannaya la, ani mɔgɔ kulu min fanin be filankafoya la ani u lanin tɛ o la. N’i ​​ka cogoya be ten, i ka Dajjal kɔnɔ ka bɔ o loon na walima o dugusagwɛ’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3705

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا ابْنُ فَرُّوخَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَخْبَرَنِي ابْنٌ لِقَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِوَاللَّهِ مَا أَدْرِي أَنَسِيَ أَصْحَابِي أَمْ تَنَاسَوْا وَاللَّهِ مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قَائِدِ فِتْنَةٍ إِلَى أَنْ تَنْقَضِيَ الدُّنْيَا يَبْلُغُ مَنْ مَعَهُ ثَلَاثَ مِائَةٍ فَصَاعِدًا إِلَّا قَدْ سَمَّاهُ لَنَا بِاسْمِهِ وَاسْمِ أَبِيهِ وَاسْمِ قَبِيلَتِهِ

A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Abu Maryam] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Farukh] ko, a y’a fɔ ne ye [Usamah bin Zaid] ko, a y’a fɔ ne ye [Ibnu Qabishah bin Dzuaib] ka bɔ [a fa] fɛ a ko; [Hudzaifah bin Yaman] ko: ‘Ala ka sira la, n t’a lɔn ni n ka tɔɲɔgɔnw ɲinɛna walima n’u y’a kɛ i n’a fɔ u ɲinɛna. Ala ka barika la, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ma tɔgɔ tiɲɛtigiw to yen abada fo ka taga se diɲɛ laban ma, min hakɛ tun ka ca ni mɔgɔ kɛmɛ saba ye fɔɔ n’a y’a tɔgɔ fɔ an ye, a fa tɔgɔ n’a ka kabila’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3706

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ سُبَيْعِ بْنِ خَالِدٍ قَالَأَتَيْتُ الْكُوفَةَ فِي زَمَنِ فُتِحَتْ تُسْتَرُ أَجْلُبُ مِنْهَا بِغَالًا فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا صَدْعٌ مِنْ الرِّجَالِ وَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ تَعْرِفُ إِذَا رَأَيْتَهُ أَنَّهُ مِنْ رِجَالِ أَهْلِ الْحِجَازِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا فَتَجَهَّمَنِي الْقَوْمُ وَقَالُوا أَمَا تَعْرِفُ هَذَا هَذَا حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّ النَّاسَ كَانُوا يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْخَيْرِ وَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنْ الشَّرِّ فَأَحْدَقَهُ الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقَالَ إِنِّي أَرَى الَّذِي تُنْكِرُونَ إِنِّي قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ هَذَا الْخَيْرَ الَّذِي أَعْطَانَا اللَّهُ أَيَكُونُ بَعْدَهُ شَرٌّ كَمَا كَانَ قَبْلَهُ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ فَمَا الْعِصْمَةُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ السَّيْفُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ مَاذَا يَكُونُ قَالَ إِنْ كَانَ لِلَّهِ خَلِيفَةٌ فِي الْأَرْضِ فَضَرَبَ ظَهْرَكَ وَأَخَذَ مَالَكَ فَأَطِعْهُ وَإِلَّا فَمُتْ وَأَنْتَ عَاضٌّ بِجِذْلِ شَجَرَةٍ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ يَخْرُجُ الدَّجَّالُ مَعَهُ نَهْرٌ وَنَارٌ فَمَنْ وَقَعَ فِي نَارِهِ وَجَبَ أَجْرُهُ وَحُطَّ وِزْرُهُ وَمَنْ وَقَعَ فِي نَهْرِهِ وَجَبَ وِزْرُهُ وَحُطَّ أَجْرُهُ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ هِيَ قِيَامُ السَّاعَةِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ خَالِدٍ الْيَشْكُرِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ قُلْتُ بَعْدَ السَّيْفِ قَالَ بَقِيَّةٌ عَلَى أَقْذَاءٍ وَهُدْنَةٌ عَلَى دَخَنٍ ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ وَكَانَ قَتَادَةُ يَضَعُهُ عَلَى الرِّدَّةِ الَّتِي فِي زَمَنِ أَبِي بَكْرٍ عَلَى أَقْذَاءٍ يَقُولُ قَذًى وَهُدْنَةٌ يَقُولُ صُلْحٌ عَلَى دَخَنٍ عَلَى ضَغَائِنَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ أَتَيْنَا الْيَشْكُرِيَّ فِي رَهْطٍ مِنْ بَنِي لَيْثٍ فَقَالَ مَنْ الْقَوْمُ قُلْنَا بَنُو لَيْثٍ أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ حَدِيثِ حُذَيْفَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ فِتْنَةٌ وَشَرٌّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ يَا حُذَيْفَةُ تَعَلَّمْ كِتَابَ اللَّهِ وَاتَّبِعْ مَا فِيهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ هُدْنَةٌ عَلَى دَخَنٍ وَجَمَاعَةٌ عَلَى أَقْذَاءٍ فِيهَا أَوْ فِيهِمْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْهُدْنَةُ عَلَى الدَّخَنِ مَا هِيَ قَالَ لَا تَرْجِعُ قُلُوبُ أَقْوَامٍ عَلَى الَّذِي كَانَتْ عَلَيْهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ فِتْنَةٌ عَمْيَاءُ صَمَّاءُ عَلَيْهَا دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ النَّارِ فَإِنْ تَمُتْ يَا حُذَيْفَةُ وَأَنْتَ عَاضٌّ عَلَى جِذْلٍ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَتَّبِعَ أَحَدًا مِنْهُمْ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ صَخْرِ بْنِ بَدْرِ الْعِجْلِيِّ عَنْ سُبَيْعِ بْنِ خَالِدٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ يَوْمَئِذٍ خَلِيفَةً فَاهْرُبْ حَتَّى تَمُوتَ فَإِنْ تَمُتْ وَأَنْتَ عَاضٌّ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ قُلْتُ فَمَا يَكُونُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا نَتَجَ فَرَسًا لَمْ تُنْتَجْ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ

A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Nashr bin Ashim] ka bɔ [Subai’ bin Khalid] a ko, ‘Ne nana Kufa siɲɛ dɔ la Tustar dugu minɛ wagati la n tun be saga san yɔrɔ min na. N donna o kɔ misiri dɔ kɔnɔ, mɔgɔ caman tun lajɛnna, a bɔra ka fɔ ko cɛ dɔ tun be yen - n’i y’a filɛ, i b’a lɔn ko a bɔra Hijaz mara la; Mɛki ni Madina-. N’ y’a ɲininga ko: ‘Nin cɛɛ ye jɔn lo ye?’ mɔgɔw tun be ne filɛ ni ɲɛɛ gwansanw ye, u tun b’a fɔ ko: ‘I ma nin cɛ lɔn! Nin ye [Hudzaifah Ibnul Yaman] ye, Rasulullah tericɛ dɔ. Hudzaifah y’a fɔ o kɔ ko: ‘Mɔgɔ caaman ye Rasulullah ɲininga ɲuman koo la, k’a sɔrɔ ne y’a ɲininga koo jugu koo la’. Mɔgɔw ​​barila ka Hudzaifah filɛ ni ɲɛɛ gwansanw ye, Hudzaifah y’a fɔ tugun ko: ‘N b’a lɔn i be min sɔsɔra -i be hami-. Loon dɔ la, n ye Ala ka ciden ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, yala Ala ye ɲuman min di an ma, o kɔ, yala koo juguw bena kɛ i n’a fɔ fɔlɔ la wa?’. A y’a jaabi ko: ‘O lo’. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘I kisira o koo ma cogo di?’ a ko: ‘Ni muru ye’. N y’a ɲininga tugun ko: ‘E Ala ka ciden, o tuma na, mun lo bena kɛ? A y’a jaabi ko: ‘Ni kalifa dɔ be Ala fɛ dugukolo kan, n’a y’i kɔkolo bugɔ k’i ka nafolo minɛ, i ka mɛnni kɛ a fɛ. N'a ma kɛ ten, o tuma na, i bena sa yiri liliw cili la - ka mɛnni kɛ ani ka taga i kelen -'. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun lo bena kɛ?’ A y’a jaabi ko: ‘Dajali bena bɔ ka na ni bajiw ni tasuma ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka ben tasuma ra, o tigi bɛ sara sɔrɔ, k’a ta jurumunw jɔsi. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka ben baji kɔnɔ, o tigi bɛna jurumun kɛ, a ta sara bɛna bɔ a ra’. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun lo bena kɛ tugun?’ a y’a jaabi ko: ‘Laban bena se’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris] ko, a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq] ka bɔ [Ma’mar] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Nashr bin Ashim] ka bɔ [Khalid bin Khalid Al Yasykuri] la ni hadisi kelen ye. A -Hudzaifah- ko, 'Muru kɔ, mun wɛrɛ?' a y’a jaabi ko: ‘Nɔgɔ bena kɛ ɲɛɛw kan - nɔgɔya - ani ɲagamini hɛɛrɛ ka fani kɔnɔ’. O kɔ, a ye hadisi dafanin kofɔ’. Ale - lakalibaga - ko, 'Qatadah ye 'ɲɛda nɔgɔ' ɲɔgɔnnabɔ k'a kɛ riddah - murutili - ko ye min kɛra Abu Bakri ka wagati la. Ani, ‘ka murutili kɛ ni hɛɛrɛ ye’, o ye ngalon hɛɛrɛ laɲini ye’. A y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Maslamah Al Qa’nabi] ko, a y’a fɔ an ye ko [Suliman] - kɔrɔ ye Suleman bin Al Mughirah - ka bɔ [Humaid] ka bɔ [Nashr bin Ashim Al Laitsi] a ko, ‘An nana [Al Yasykuri] fɛ loon dɔ la Banu Laits ka kulu dɔ kɔnɔ, o mɔgɔw be ’, a be i n’a fɔ?’ An y'a jaabi ko: ‹Bani Lɛtikaw lo. An nana aw fɛ ka Hudzaifah ka hadisi ɲininga... o kɔ, a y’o hadisi kofɔ. Hudzaifah ko: «Ne y’a ɲininga ko: «E, Ala ka ciden, yala juguman bɛna kɛ nin ɲuman kɔ wa?» a y’a jaabi ko: ‘Tɔgɔtɔgɔ ni nɔgɔya’. N y’a ɲininga tugun ko: ‘E Ala ka ciden, yala ɲuman bena na nin juguman kɔ wa? a y’a jaabi ko: ‘E Hudzaifah, i ka alikurana kalan, min b’a kɔnɔ, i ka tugu o kɔ’. A segira o kumaw kan siɲaga saba. N y’a ɲininga tugun ko: «E Ala ka ciden, yala ɲumanya be yen nin juguman kɔ wa?» A y’a jaabi ko: ‘Murutiliw be kɛ hɛɛrɛ ka fani kɔnɔ, ani jɛnkuluw be datugu ni lannayabaliya ye’. N ko: «E Ala ka ciden, murutili min be kɛ hɛɛrɛ tɔgɔ la, o kɔrɔ ye mun ye?» A y’a jaabi ko: ‘Ni mɔgɔw dusukun tɛ i n’a fɔ fɔlɔ la tugun’. N y’a ɲininga tugun ko: ‘E Ala ka ciden, yala juguman bena na nin ɲumanya kɔ wa? A y’a jaabi ko: ‘Mɔgɔ minw ye fiyentɔw ni tulogwerenw ye -ka bɔ tiɲɛn na-, olu ka tɔgɔ tiɲɛni, welebaga b’u fɛ minw be jahanama daa la. E Huzaifa, ni . N'i sara yiri liliw cili fɛ - taga - o tuma na, a ka fisa n'i tugura u kɔ'. A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Abdul Warits] a ko, a y’a fɔ an ye [Abu At Tayyah] ka bɔ [Shakhr bin Badr Al ‘Ijli] ka bɔ [Subai’ bin Khalid] fɛ ni nin hadisi ye, ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ cira sallallaahu on just kalifa a ko i ma don kalifa a ko: kelen -, o kɔ, i ka to yɔrɔjan fɔɔ ka taga sa, hali n’i sara yiri liliw cili fɛ’. Ani hadisi laban na, Hudzaifah ko, n y’a ɲininga ko mun lo bena kɛ o kɔ? A y’a jaabi ko: ‘Ni o wagati la, mɔgɔ dɔ tun be yen min tun be soow furu, o tuma na, a tun tɛna nɔɔ sɔrɔ fɔɔ ka taga se diɲɛ laban ma’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3707

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ رَبِّ الْكَعْبَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ بَايَعَ إِمَامًا فَأَعْطَاهُ صَفْقَةَ يَدِهِ وَثَمَرَةَ قَلْبِهِ فَلْيُطِعْهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنْ جَاءَ آخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوا رَقَبَةَ الْآخَرِ قُلْتُ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي قُلْتُ هَذَا ابْنُ عَمِّكَ مُعَاوِيَةُ يَأْمُرُنَا أَنْ نَفْعَلَ وَنَفْعَلَ قَالَ أَطِعْهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ وَاعْصِهِ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ

A fɔra an ye [Musaddad] ko, a fɔra an ye [Isa bin Yunus] ko, a fɔra an ye [Al A’masy] ka bɔ [Zaid bin Wahb] ka bɔ [‘Abdurrahman bin Abdu Rabbil Ka’ba] ka bɔ [Abdullah bin Amru] ko ‘Nabi ko: kantigiya alimamu dɔ ma, a b’a bolo yuguyugu k’a ka tiɲɛtigiya di -ka kɛ kantigi ye-, o kɔ, a ka kantigiya di a ma i n’a fɔ a be se ka kɛ cogo min na. «Ni mɔgɔ wɛrɛ b'a fɛ k'a ka fanga bɔsi a la, a k'a kan tigɛ.» Ne - lakalibaga - y’a ɲininga ko: «Yala i y’o mɛn tiɲɛ na Ala ka ciden fɛ wa? Abdullah bin Amru y’a jaabi ko: ‘N’ tulo fila y’o mɛn ani n’ dusukun hakili b’a la’. N ko : I dencɛ nin -Mu’awiyah-, y’a fɔ an ye ko an ka nin ni nin kɛ wa? A y’a jaabi ko: ‘Aw ka mɛnni kɛ a fɛ ka mɛnni kɛ Ala fɛ, ka ban a la ka mɛnni kɛ a fɛ’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3708

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْعَرَبِ مِنْ شَرٍّ قَدْ اقْتَرَبَ أَفْلَحَ مَنْ كَفَّ يَدَهُ

A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris] ko, a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Musa] ka bɔ [Syaiban] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam, a ko: ‘Bɔnɛ ye mɔgɔ kelen ye min be se ka gwɛrɛ a la, ani min be se ka gwɛrɛ a la. bolo'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3709

قَالَ أَبُو دَاوُد حُدِّثْتُ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ الْمُسْلِمُونَ أَنْ يُحَاصَرُوا إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى يَكُونَ أَبْعَدَ مَسَالِحِهِمْ سَلَاحِحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَنْبَسَةَ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ وَسَلَاحِ قَرِيبٌ مِنْ خَيْبَرَ

Abu Dawuda ko; N ye maana dɔ sɔrɔ [Ibn Wahb] fɛ a ko; y’a fɔ an ye [Jarir bin Hazim] ka bɔ [Ubaidullah bin Umar] ka bɔ [Nafi’] ka bɔ [Ibn Umar] la a ko: ‘Silamɛw tun lamininin lo fɔɔ ka taga se Madina ma, fɔɔ ka taga se yɔrɔ min na u ka lafasali dancɛ laban tun ye Alahimaar ka taga Salihihd -a yɔrɔ la. ka bɔ Anbasa ka bɔ Yunusi ka bɔ Az Zuhri a ko; ‘Sila ye yɔrɔ dɔ tɔgɔ ye min ka surun Khaibar la’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3710

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ زَوَى لِي الْأَرْضَ أَوْ قَالَ إِنَّ رَبِّي زَوَى لِي الْأَرْضَ فَرَأَيْتُ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ مُلْكَ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مَا زُوِيَ لِي مِنْهَا وَأُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يُهْلِكَهَا بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ وَإِنَّ رَبِّي قَالَ لِي يَا مُحَمَّدُ إِنِّي إِذَا قَضَيْتُ قَضَاءً فَإِنَّهُ لَا يُرَدُّ وَلَا أُهْلِكُهُمْ بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا أُسَلِّطُ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ وَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِ أَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ بِأَقْطَارِهَا حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يُهْلِكُ بَعْضًا وَحَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يَسْبِي بَعْضًا وَإِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ وَإِذَا وُضِعَ السَّيْفُ فِي أُمَّتِي لَمْ يُرْفَعْ عَنْهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَلَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَلْحَقَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي بِالْمُشْرِكِينَ وَحَتَّى تَعْبُدَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي الْأَوْثَانَ وَإِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي كَذَّابُونَ ثَلَاثُونَ كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ وَأَنَا خَاتَمُ النَّبِيِّينَ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَلَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الْحَقِّ قَالَ ابْنُ عِيسَى ظَاهِرِينَ ثُمَّ اتَّفَقَا لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ

A fɔra an ye ko [Suliman bin Harb] ni [Muhamadu bin Isa] fila bɛɛ ko; y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Abu Qilabah] ka bɔ [Abu Asma] ka bɔ [Tsauban] a ko: ‘Ala ye nin dugukolo gɛrɛ ne la, walima a ko: ‘Ne ka Rabb ye nin dugukolo gɛrɛ ne la, o la, ne be se ka dugukolo nin gɛrɛ ne la. Tiɲɛ na, ne ka ummat ka sebagaya bena se ka taga se yɔrɔ min yirala ne la. Naforo fla le dira ne ma; nafolo wulemanw -sanu- ani nafolo gwɛmanw -warijɛ-. N be Ala ɲininga n ka mɔgɔw ye, walisa Ala kana u halaki ni diɲɛ kongo ye, ani jugu minw bɔra u yɛrɛ la, u kana a to u k’u ka nafolo n’u ka soow bɛɛ minɛ. N ka Rab y’a fɔ n ye ko: ‘E Muhamadu, ni n ye sariya kelen di o tuma na, a tɛ se ka ban. Ne tɛna o halaki ni kongoba ye duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, ne tɛna fanga di jugu wɛrɛw ma n’o tɛ, k’u ka nafolo n’u ka soow bɛɛ bɔsi u la. hali ni juguw lajɛnna ka bɔ yɔrɔ bɛɛ la, walima a ko: ‘yɔrɔ bɛɛ la, fɔɔ u dɔw - juguw - ye dɔw faga - kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka mɔgɔw -, ka dɔw minɛ’. N be siran min ɲɛ n ka umma ye, o ye minw be tunu, ni muru bilara n ka umma ɲɛfɛ, o tuma na, muru tɛ wuli - ka kɛ jihadi ye - fo diɲɛ laban ka na. Duniɲa laban tɛna se fɔɔ ne ka mɔgɔw dɔw ka kɛ joow batobagaw ye, ka joow bato. Tiɲɛ na, ngalontigɛlaw bena kɛ ne ka mɔgɔw cɛma, u bɛɛ bena kɛ mɔgɔ bisaba ye, u bɛɛ bena a fɔ k’olu ye kiraw ye. -hali ni- ne ye kiraw ka tagamasiɲɛ ye, kira wɛrɛ tɛ ne kɔ. Ani ne ka mɔgɔw dɔw bena to yen tuma bɛɛ minw be tiɲɛ sanfɛ, Ibn Isa ko, ‘u be yen, o kɔ, u fila bɛɛ bɛnna k’a fɔ ko, ‘minw tɛ bɛn n’u ye, olu tɛna foyi kɛ u la fɔɔ ka taga se Ala ka koo ma -duniɲa laban ma’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3711

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ ابْنُ عَوْفٍ وَقَرَأْتُ فِي أَصْلِ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي ضَمْضَمٌ عَنْ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ يَعْنِي الْأَشْعَرِيَّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ أَجَارَكُمْ مِنْ ثَلَاثِ خِلَالٍ أَنْ لَا يَدْعُوَ عَلَيْكُمْ نَبِيُّكُمْ فَتَهْلَكُوا جَمِيعًا وَأَنْ لَا يَظْهَرَ أَهْلُ الْبَاطِلِ عَلَى أَهْلِ الْحَقِّ وَأَنْ لَا تَجْتَمِعُوا عَلَى ضَلَالَةٍ

A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Auf Ath Tha`i] ko, a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Isma’il] ko, a y’a fɔ ne ye [n’ facɛ]. [Ibn Auf] ko; N y’a kalan Ismayili ka kitabu kɔnɔ; a ko; a y’a fɔ n ye ko [Dhamdham] bɔra [Syuraih] la ka bɔ [Abu Malik] la - o kɔrɔ ye ko Abul Malik Al Asy’ari - a ko: ‘Ala b’i tanga koo saba ma; Kana a to i ka Kira ka delili kɛ -fɛn juguw- kan, fo i ka don kasaara la, kana a to ngalon dɛmɛbagaw -kafiriw- ka se sɔrɔ tiɲɛ dɛmɛbagaw kan, ani kana a to aw ka lajɛn fili kɔnɔ’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3712

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ نَاجِيَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَدُورُ رَحَى الْإِسْلَامِ لِخَمْسٍ وَثَلَاثِينَ أَوْ سِتٍّ وَثَلَاثِينَ أَوْ سَبْعٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ يَهْلَكُوا فَسَبِيلُ مَنْ هَلَكَ وَإِنْ يَقُمْ لَهُمْ دِينُهُمْ يَقُمْ لَهُمْ سَبْعِينَ عَامًا قَالَ قُلْتُ أَمِمَّا بَقِيَ أَوْ مِمَّا مَضَى قَالَ مِمَّا مَضَىقَالَ أَبُو دَاوُد مَنْ قَالَ خِرَاشٍ فَقَدْ أَخْطَأَ

A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Suleiman Al Anbari] ko, a y’a fɔ an ye [‘Abdurrahman] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Mansur] ka bɔ [rib’I bin Hirasy] ka bɔ [Al Bara bin Najiah] ka bɔ [Abdullah bin Mas’ud] ka bɔ cira sallallahu will -alaheel of silamɛya ko: bi saba ni duuru, walima bi saba ni wɔɔrɔ, walima bi saba ni wolonfila -san-. N’u tununa o tuma na, minw tununa -u ɲɛfɛ-, olu ka sira lo, nka n’u ye diinan sigi, o tuma na, u bena to yen fɔɔ ka taga se saan biwolonfila ma’. Ibn Mas’ud ko: ‘O tuma na, n y’a ɲininga ko: ‘Jatebɔ kɛra ka bɔ san bisaba ni duuru la, walima k’a daminɛ silamɛya jamana sigili daminɛ na -kiraya wagati la-?’. a ko: ‘A jatira kabini a daminɛ na’. Abu Dawuda ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ko -Rib’ie bin- Kirasy, o tigi filila’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3713

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَقَارَبُ الزَّمَانُ وَيَنْقُصُ الْعِلْمُ وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ وَيُلْقَى الشُّحُّ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَّةُ هُوَ قَالَ الْقَتْلُ الْقَتْلُ

A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Salih] ko, a y’a fɔ an ye [Anbasah] ko, a y’a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibn Shihab] la a ko; y’a fɔ n ye [Humaid bin ‘Abdurrahman] ko [Abu Hurairah] ko, ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Wagati bena surunya - wagati bena kɛ i n’a fɔ a ka surun -, lɔnniya bena dɔgɔya, tɔgɔjugu bena bɔ kɛnɛ kan, nɔgɔya caman bena kɛ ani Al ka tɔɔrɔ bena jɛnsɛn.’ A fɔra a ye ko: «E Ala ka ciden, -Al harj- ye mun ye?» a y’a jaabi ko: ‘Fagali, fagali’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3714

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ قَالَ حَدَّثَنِي مُسْلِمُ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا سَتَكُونُ فِتْنَةٌ يَكُونُ الْمُضْطَجِعُ فِيهَا خَيْرًا مِنْ الْجَالِسِ وَالْجَالِسُ خَيْرًا مِنْ الْقَائِمِ وَالْقَائِمُ خَيْرًا مِنْ الْمَاشِي وَالْمَاشِي خَيْرًا مِنْ السَّاعِي قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَأْمُرُنِي قَالَ مَنْ كَانَتْ لَهُ إِبِلٌ فَلْيَلْحَقْ بِإِبِلِهِ وَمَنْ كَانَتْ لَهُ غَنَمٌ فَلْيَلْحَقْ بِغَنَمِهِ وَمَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَلْحَقْ بِأَرْضِهِ قَالَ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَيْءٌ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَلْيَعْمِدْ إِلَى سَيْفِهِ فَلْيَضْرِبْ بِحَدِّهِ عَلَى حَرَّةٍ ثُمَّ لِيَنْجُ مَا اسْتَطَاعَ النَّجَاءَحَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا مُفَضِّلٌ عَنْ عَيَّاشٍ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَشْجَعِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ دَخَلَ عَلَيَّ بَيْتِي وَبَسَطَ يَدَهُ لِيَقْتُلَنِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ كَابْنَيْ آدَمَ وَتَلَا يَزِيدُ{ لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ }الْآيَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ خِرَاشٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ رَاشِدٍ الْجَزَرِيِّ عَنْ سَالِمٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ وَابِصَةَ الْأَسَدِيُّ عَنْ أَبِيهِ وَابِصَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَذَكَرَ بَعْضَ حَدِيثِ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ قَتْلَاهَا كُلُّهُمْ فِي النَّارِ قَالَ فِيهِ قُلْتُ مَتَى ذَلِكَ يَا ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَ تِلْكَ أَيَّامُ الْهَرْجِ حَيْثُ لَا يَأْمَنُ الرَّجُلُ جَلِيسَهُ قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ الزَّمَانُ قَالَ تَكُفُّ لِسَانَكَ وَيَدَكَ وَتَكُونُ حِلْسًا مِنْ أَحْلَاسِ بَيْتِكَ فَلَمَّا قُتِلَ عُثْمَانُ طَارَ قَلْبِي مَطَارَهُ فَرَكِبْتُ حَتَّى أَتَيْتُ دِمَشْقَ فَلَقِيتُ خُرَيْمَ بْنَ فَاتِكٍ فَحَدَّثْتُهُ فَحَلَفَ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَسَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا حَدَّثَنِيهِ ابْنُ مَسْعُودٍ

A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba] ko, a y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Usman Asy Syahham] a ko; [Muslim bin Abu Bakrah] y’a fɔ n ye ka bɔ [a fa] fɛ ko a ko: ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Fitnah dɔ bena wuli, o wagati la mɔgɔ min lanin be, o ka fisa ni sigibaga ye, mɔgɔ min siginin be, o ka fisa ni mɔgɔ lɔnin ye, mɔgɔ min lɔnin be tagama, o ka fisa ni mɔgɔ min be tagama be mɔgɔ ye. -a be tagama joona-'. A - Abu Bakrah - ko : « E Ala ka ciden, i be mun yamaruya di n ma ? A y’a jaabi ko: ‘Ɲɔgɔmɛ be min fɛ, o k’a ta - ka taga yɔrɔ dɔ la, yɔrɔ min ka jan mɔgɔw la o wagati la -, bakɔrɔn be min fɛ, a k’a ta - ka taga yɔrɔ dɔ la -, dugukolo min be min fɛ - min yɔrɔ ka jan mɔgɔw la - a ka taga a fan fɛ’. Abu Bakrah ko: «E Ala ka ciden, mɔgɔ min tɛ ni fɛɛn ye, o tigi be cogo di?» A y’a jaabi ko: ‘A k’a ka muru don farakurun kɔnɔ k’a minɛ, o kɔ, a k’a ɲini ka latanga sɔrɔ a ka lafiya kama’. A y’a fɔ an ye [Yazid bin Khalid Ar Ramli] ko, a y’a fɔ an ye [Mufadhdhil] ka bɔ [Ayyasy] ka bɔ [Bukair] ka bɔ [Busr bin Sa’id] ka bɔ [Husain bin Abdurrahman Al Asija’i] la ko a y’a mɛn [Sa’d bin Abu Waqalihilahike] ka bɔ kira... Saadi ko: «N y’a ɲininga ko: «E, Ala ka ciden, ni mɔgɔ dɔ donna ne ka bon kɔnɔ k’a bolo kɔrɔta ka ne faga, i bɛna mun miiri?» Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Aw ka kɛ i n’a fɔ Adama dencɛ fila’. O kɔ, Yazid ye Ala ka kuma kalan: ‘-Tiɲɛ na, n’i y’i bolo wuli ne kan ka ne faga..-’ Al Maidah: 28. A y’a fɔ an ye [Amru bin Usman] ko, a y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ko, a y’a fɔ an ye [Syihab bin Khirasy] ka bɔ [Al Qasim bin Ghazwan] ka bɔ [Al Qasim bin Ghazwan] ka bɔ] [Salim] ko, a y’a fɔ n ye [Amru bin Wabishah Al Asadi] ka bɔ a facɛ [Wabishah] fɛ ka bɔ [Ibn Mas’ud] fɛ a ko, ‘N ye Rasulullah sallallahu salallahu a fɔ...o kɔ, a ye Abu Bakrah ka hadisi dɔw kofɔ. Ibn Mas’ud ko, ‘Mɔgɔ minw bɛɛ fagara - tɔgɔ tiɲɛni wagati la, kɛlɛw ni fanga ni bololafɛnw kɛlɛw kosɔn - olu bɛɛ bena taga jahanama kɔnɔ’. N y’a ɲininga ko: ‘E Ibn Mas’ud, o kɛra wagati jumɛn?’ Ibn Mas’ud y’a jaabi ko: ‘A kɛra loon minw na Al Harj - fagali - jɛnsɛnna, cɛɛ tun tɛ se ka la a sigiɲɔgɔn la tuguni’. N ko: «O tuma na, i be mun lo fɔ n ye ni n ye o wagati kunbɛn?» Ibn Mas’ud y’a jaabi ko: ‘I b’i daa n’i bolow kɔlɔsi, o kɔ, i be kɛ i ka soo tapi ye - i ka i makumu, kana bɔ -’. -Wabishah- ko, 'O la, tuma min na Usman fagara, ne dusu tun be yɛlɛma a ka taga kosɔn. O kɔ, n’ tagara ni mobili ye fɔɔ ka don Damasi, o kɔ, n’ ye [Khuraim bin Fatik] kunbɛn ani n’ y’o fɔ a ye. O la, a ye kali Ala tɔgɔ la, min ka kan ka bato fɔɔ ale, ko ale fana ye nin hadisi mɛn kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, i n’a fɔ Ibn Mas’ud y’a fɔ n ye cogo min na’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3715

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَرْوَانَ عَنْ هُزَيْلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْقَائِمِ وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنْ السَّاعِي فَكَسِّرُوا قِسِيَّكُمْ وَقَطِّعُوا أَوْتَارَكُمْ وَاضْرِبُوا سُيُوفَكُمْ بِالْحِجَارَةِ فَإِنْ دُخِلَ يَعْنِي عَلَى أَحَدٍ مِنْكُمْ فَلْيَكُنْ كَخَيْرِ ابْنَيْ آدَمَ

A y’a fɔ an ye ko [Musaddad] y’a fɔ, a y’a fɔ an ye ko [Abdul Warits bin Sa’id] ka bɔ [Muhamadu bin Juhada] ka bɔ [‘Abdurrahman bin Tsarwan] ka bɔ [Huzail] ka bɔ [Abu Musa Al Asy’ari] ko: ‘Rasulullah b’a fɛ ka bɔ yen. tɔgɔjugu fɔ i n’a fɔ suu dibiman, mɔgɔ min be la sɔgɔma la ka sɔrɔ ka ban wulafɛ, ka la wulafɛ la ka sɔrɔ ka ban sɔgɔma. O wagati la, mɔgɔ min tun siginin be, o tun ka fisa ni min tun be lɔra, min tun be tagama, o tun ka fisa ni bolibaga ye -tagama teliya la-. Aw ye aw ta biɲɛw kari, ka aw ta biɲɛw ta juruw tigɛ, ka aw ta kɛrɛkɛmuruw nɔrɔ faraw ra. Ni mɔgɔ dɔ nana aw dɔ fɛ -ka mɔgɔ faga-, o tuma na, aw ka kɛ i n’a fɔ Adama dencɛ fila -Kabil ni Abɛli-'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3716

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ رَقَبَةَ بْنِ مَصْقَلَةَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ سَمُرَةَ قَالَكُنْتُ آخِذًا بِيَدِ ابْنِ عُمَرَ فِي طَرِيقٍ مِنْ طُرُقِ الْمَدِينَةِ إِذْ أَتَى عَلَى رَأْسٍ مَنْصُوبٍ فَقَالَ شَقِيَ قَاتِلُ هَذَا فَلَمَّا مَضَى قَالَ وَمَا أُرَى هَذَا إِلَّا قَدْ شَقِيَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَشَى إِلَى رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي لِيَقْتُلَهُ فَلْيَقُلْ هَكَذَا فَالْقَاتِلُ فِي النَّارِ وَالْمَقْتُولُ فِي الْجَنَّةِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَوْنٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُمَيْرٍ أَوْ سُمَيْرَةَ وَرَوَاهُ لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ عَوْنٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُمَيْرَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ لِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ يَعْنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ و قَالَ هُوَ فِي كِتَابِي ابْنُ سَبَرَةَ وَقَالُوا سَمُرَةَ وَقَالُوا سُمَيْرَةَ هَذَا كَلَامُ أَبِي الْوَلِيدِ

A y’a fɔ an ye [Abu Al Walid Ath Thayalisi] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Awana] ka bɔ [Raqaba bin Mashqalah] ka bɔ [Aun bin Abu Juhaifah] ka bɔ [‘Abdurrahman] - o kɔrɔ ye Abdur Rahman bin Samura - a ko, ‘Ne ye [Ibnu Umar tun be Medina] bolo minɛ tuma min na; o kɔrɔ, a sera kungolo min tun nɔrɔnin be - Abdullah bin Az Zubair kungolo la tuma min na, a ko: «Bɔnɔ ye nin mɔgɔ fagabaga ye!» O tɛmɛnin kɔ, a ko tugun ko: «Ne m’a ye ko foyi ma kɛ nin cɛ ra. N ye Ala ka ciden (s.a.w) ka kuma mɛn ko: ‘Ni mɔgɔ o mɔgɔ nana ne ka uma mɔgɔ dɔ fɛ k’a faga, o tigi k’a fɔ ten, ‘minw be faga, olu be jahanama kɔnɔ, minw be faga, olu be sankolo la’. Abu Dawuda ko; [At Tsauri] y’a lakali ka bɔ [Aun] fɛ ka bɔ [Abdur Rahman bin Sumair walima Sumaira] fɛ ani [Laits bin Abu Sulaim] y’a lakali ka bɔ [Aun] fɛ ka bɔ [Abdur Rahman bin Sumair] fɛ, Abu Daud ko; ’ [Al Hasan bin Ali] ko n ma, a y’a fɔ n ye [Abu Walid] -kɔrɔ ye nin hadisi fɔ-; ka bɔ [Abu Awana] la ani a -Abu Walid- ko; 'ale -Abiduru Rahman- ne ka gafe kɔnɔ -a tɔgɔ ye Abduru Rahman- bin Sabara, u ko; Samura, ani olugu fana ko; Sumairah, nin ye Abu Walid ka kumaw ye.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3717

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ الْمُشَعَّثِ بْنِ طَرِيفٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فِيهِ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا أَصَابَ النَّاسَ مَوْتٌ يَكُونُ الْبَيْتُ فِيهِ بِالْوَصِيفِ يَعْنِي الْقَبْرَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ أَوْ قَالَ مَا خَارَ اللَّهُ لِي وَرَسُولُهُ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّبْرِ أَوْ قَالَ تَصْبِرُ ثُمَّ قَالَ لِي يَا أَبَا ذَرٍّ قُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ قَالَ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا رَأَيْتَ أَحْجَارَ الزَّيْتِ قَدْ غَرِقَتْ بِالدَّمِ قُلْتُ مَا خَارَ اللَّهُ لِي وَرَسُولُهُ قَالَ عَلَيْكَ بِمَنْ أَنْتَ مِنْهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا آخُذُ سَيْفِي وَأَضَعُهُ عَلَى عَاتِقِي قَالَ شَارَكْتَ الْقَوْمَ إِذَنْ قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ تَلْزَمُ بَيْتَكَ قُلْتُ فَإِنْ دُخِلَ عَلَيَّ بَيْتِي قَالَ فَإِنْ خَشِيتَ أَنْ يَبْهَرَكَ شُعَاعُ السَّيْفِ فَأَلْقِ ثَوْبَكَ عَلَى وَجْهِكَ يَبُوءُ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِهِقَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ يَذْكُرْ الْمُشَعَّثَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ

A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Abu Imran Al Jauni] ka bɔ [Musya’ats bin Tharif] ka bɔ [Abdullah bin Ash Shamit] ka bɔ [Abu Dzar] a ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ne ye ko: ‘E Abu Dzar!’ N y’a jaabi ko: ‘E Ala ka ciden, n b’i ka welekan dafa, hɛɛrɛ ka kɛ i ye,’ -o kɔ, a ye hadisi kofɔ ka ban-. O hadisi kɔnɔ, a y’a ɲininga ko: ‘Ni saya nana mɔgɔ dɔ la, o kɔ, a ka soo yɛlɛmana ka taga kaburu la, i bena mun lo kɛ?’. N y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. Walima a ko: '-Ala n'a ka ciden bena min -sugandili kɛ, ne bena o kɛ.' A ko: ‘Aw ka muɲu, wala a ko: ‘Aw ka muɲu’. O kɔ, a y’a fɔ n ye tugun ko: ‘E Abu Dzar!’ Ne y’a jaabi ko: ‘Ne b’i ka welekan dafa ani hɛɛrɛ ka kɛ n’i ye. ‘I bena mun lo miiri ni Ahjar Az Zait - min ye Madina yɔrɔ dɔ tɔgɔ ye - joli tun b’a la?’ N y'a jaabi ko: '-Ala n'a ka ciden b'a fɛ min na ne ye, ne bɛna o kɛ'. A ko: ‘I ka kan ka fara mɔgɔ minw kan i ka surun i la - i ka denbayamɔgɔw, walima i be kantigiya kɛ min ye -’. N y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, yala n ye n ka muru ta k’a bila n kamankun na, o tɛna fisaya wa?’. a y’a jaabi ko: ‘O tuma na, i y’i seen don mɔgɔw la -jurumu na-’. O kɔ, n’ y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, i be mun lo ci n’ ma?’ A y’a jaabi ko: ‘I ka to i ka soo’. N’ tun be to ka n’ yɛrɛ ɲininga ko: “Ni mɔgɔ dɔ donna n’ ka soo kari do?” A y’a jaabi ko: ‘N’i be siranna jugu ka murujan mɛnɛmɛnɛ ɲɛ, o tuma na, i ka fani don i ɲɛda la -i yɛrɛ di-, o tuma na, a bena i ka jurumuw n’a yɛrɛ ka jurumuw ta’. Abu Dawud ko: ‘Al Musya’at min be hadisi nin kɔnɔ, a ma kuma wɛrɛ fɔ ni Hamadu bin Zaid tɛ’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3718

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي كَبْشَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مُوسَى يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْقَائِمِ وَالْقَائِمُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْمَاشِي وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنْ السَّاعِي قَالُوا فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ كُونُوا أَحْلَاسَ بُيُوتِكُمْ

A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Farits] ko, a y’a fɔ an ye [Affan bin Muslim] ko, a y’a fɔ an ye [Abdul Wahid bin Ziyad] ko, a y’a fɔ an ye [Ashim Al Ahwal] ka bɔ [Abu Kabsyah] a ko; N y’a mɛn [Abu Musa] ko: ‘Ala ka ciden (s.a.w) ko: ‘Fitna dɔ bena na aw kan i n’a fɔ suu dibi, o loonw na, lannabaga be sɔgɔma, kafira wulafɛ, min siginin be, o ka fisa ni min lɔnin be, min be tagama, o ka fisa ni min be ye ka tɛmɛ bolibaga kan’. Teriw y’a ɲininga ko: ‘O tuma na, i be mun lo ci an ma?’ A y’u jaabi ko: ‘Aw ka to aw ka soow kɔnɔ’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3719

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْمِصِّيصِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ جُبَيْرٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ قَالَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ السَّعِيدَ لَمَنْ جُنِّبَ الْفِتَنَ إِنَّ السَّعِيدَ لَمَنْ جُنِّبَ الْفِتَنِ إِنَّ السَّعِيدَ لَمَنْ جُنِّبَ الْفِتَنُ وَلَمَنْ ابْتُلِيَ فَصَبَرَ فَوَاهًا

A y’a fɔ an ye [Ibrahima Ibnuli Hasan Al Mishishi] ko, a y’a fɔ an ye [Hajaj] -kɔrɔ ye Hajaj bin Muhamadu- a ko, a y’a fɔ an ye [Al Laits bin Sa’d] a ko; y’a fɔ n ye [Mu’awiyah bin Salih] ko [‘Abdurrahman bin Jubair] y’a fɔ a ye ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Al Miqdad Ibnul Aswad] fɛ ko a ko: ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Mɔgɔ hɛɛrɛman ye mɔgɔ ye min latanganin lo ka bɔ slander ma, hɛɛrɛman ye mɔgɔ ye min latanganin lo slander ma. mɔgɔ ye mɔgɔ ye min latanganin lo tɔgɔjugu ma ani mɔgɔ min tɔɔrɔla tɔgɔjugu fɛ. kasaara ani o kɔ, i ka muɲu k’a fɔ ko: ‘Nin kɔrɔbɔli ka di dɛ!’

Hadith

Imam Abu Dawud : 3720

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ قَالَ خَالِدُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَتَكُونُ فِتْنَةٌ صَمَّاءُ بَكْمَاءُ عَمْيَاءُ مَنْ أَشْرَفَ لَهَا اسْتَشْرَفَتْ لَهُ وَإِشْرَافُ اللِّسَانِ فِيهَا كَوُقُوعِ السَّيْفِ

A y’a fɔ an ye [Abdul Malik bin Syu’aib bin Al Laits] ko, a y’a fɔ ne ye [Ibnu Wahb] ko, a y’a fɔ ne ye [Al Laits] ka bɔ [Yahya bin Sa’id] la a ko; [Khalid bin Abu Imran] y’a fɔ ka bɔ [Abdurrahman Ibnil Bailamani] fɛ ka bɔ [Abdurrahman bin Hurmuz] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko: ‘Tɔgɔtɔgɔ bena kɛ, mɔgɔw tɛna se ka mɛnni kɛ tugun, bobow ni tulogwerenw bena gwɛrɛ tiɲɛnkow la. a, ani ka i sen don kumadenw fɔli la i n’a fɔ ka muru bugɔ -min be na ni tɔɔrɔ ni joginni ye-’.