Imam Abu Dawud : 321
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنِي أَبُو السَّمْحِ قَالَكُنْتُ أَخْدِمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ وَلِّنِي قَفَاكَ فَأُوَلِّيهِ قَفَايَ فَأَسْتُرُهُ بِهِ فَأُتِيَ بِحَسَنٍ أَوْ حُسَيْنٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَبَالَ عَلَى صَدْرِهِ فَجِئْتُ أَغْسِلُهُ فَقَالَ يُغْسَلُ مِنْ بَوْلِ الْجَارِيَةِ وَيُرَشُّ مِنْ بَوْلِ الْغُلَامِقَالَ عَبَّاسٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ أَبُو الزَّعْرَاءِ قَالَ هَارُونُ بْنُ تَمِيمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ الْأَبْوَالُ كُلُّهَا سَوَاءٌ
Amaze kutubwira [Mujahid bin Musa] na [Abbas bin Abdul Azhim Al Anbari] mu nsobanuro, bombi baravuze bati: Yatubwiye [Abdrurrahman bin Mahdi] yambwiye [Yahya bin Al Walid] yambwiye [Muhill bin Khalifah] yambwiye [Abu As Samh] yaravuze ati; Nigeze gukorera Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, igihe yashakaga kwiyuhagira, yaravuze ati: 'Nsubize umugongo'. Nuko ndamusubiza umugongo, hanyuma ndamupfuka - mu gihe cyo kwiyuhagira - mu kumuhindukirira umugongo. Nyuma y'ibyo, Hasan na Husain (Allah amwishimire) baramuzanye, hanyuma baramwoza ku gituza. Nuko ndaza kumwoza, ariko aravuga ati: 'Inkari z'abakobwa zirahagirwa, mu gihe inkari z'abahungu zihaterwa gusa'. Abbas yaravuze ati: Twabwiwe ko Yahya bin Al Walid Abu Dawud yavuze ati; Ni Abu Az Za'ra`. Harun bin Tamim yaravuze ati; bivuye kuri Al Hasan, yaravuze ati; Imisemburo yose ni imwe.
Imam Abu Dawud : 322
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَيُغْسَلُ مِنْ بَوْلِ الْجَارِيَةِ وَيُنْضَحُ مِنْ بَوْلِ الْغُلَامِ مَا لَمْ يَطْعَمْحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا لَمْ يَطْعَمْ زَادَ قَالَ قَتَادَةُ هَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا الطَّعَامَ فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا
[Musaddad] yatubwiye [Yahya] bivuye kuri [Ibn Abu Arubah] bivuye kuri [Qatadah] bivuye kuri [Abu Harb bin Abu Al Aswad] bivuye kuri [Se] bivuye kuri [Ali radliallahu 'anhu] yaravuze ati; Inkari z'umukobwa zirahagirwa mu gihe inkari z'umuhungu zihagirwa, mu gihe cyose atararya. [Ibn Al Mutsanna] yatubwiye [Mu'adh bin Hisham] yambwiye [data] bivuye kuri [Qatadah] bivuye kuri [Abu Harb bin Abu Al Aswad] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Ali bin Abu Talib radliallahu 'anhu] ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yagize ati: Hanyuma yavuze ibisobanuro ntiyavuze interuro ngo; 'mu gihe cyose atararya.' Yongeraho ati, Qatadah yaravuze ati: Ibi ni uko niba bombi batararya, iyo bamaze kurya bombi barahagirwa.
Imam Abu Dawud : 323
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِأَنَّهَا أَبْصَرَتْ أُمَّ سَلَمَةَ تَصُبُّ الْمَاءَ عَلَى بَوْلِ الْغُلَامِ مَا لَمْ يَطْعَمْ فَإِذَا طَعِمَ غَسَلَتْهُ وَكَانَتْ تَغْسِلُ بَوْلَ الْجَارِيَةِ
Yatubwiye [Abdullah bin Amru bin Abu Al Hajjaj, Abu Ma'mar] yatubwiye [Abdul Warits] yabikuye kuri [Yunus] yabikuye kuri [Al Hasan] yabivuze kuri [Nyina] ko yigeze kubona [Ummu Salamah] asuka amazi ku nkari z'umuhungu mu gihe atari yariye, amaze kurya, arayoga. Kandi yoza inkari z'abakobwa.
Imam Abu Dawud : 324
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ وَابْنُ عَبْدَةَ فِي آخَرِينَ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةِأَنَّ أَعْرَابِيًّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا ثُمَّ لَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ النَّاسُ إِلَيْهِ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَ صُبُّوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ قَالَ ذَنُوبًا مِنْ مَاءٍحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ يَعْنِي ابْنَ عُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلِ بْنِ مُقَرِّنٍ قَالَ صَلَّى أَعْرَابِيٌّ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فِيهِ وَقَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا مَا بَالَ عَلَيْهِ مِنْ التُّرَابِ فَأَلْقُوهُ وَأَهْرِيقُوا عَلَى مَكَانِهِ مَاءً قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ مُرْسَلٌ ابْنُ مَعْقِلٍ لَمْ يُدْرِكْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yatubwiye [Ahmad bin Amru bin As Sarj] na [Ibnu Abdah] ku bandi banditse inkuru, kandi uyu ni lafazh Ibn Abdah yatubwiye [Sufyan] kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri [Sa'id bin Al Musayyib] kuva kuri [Abu Hurairah] ko hari igihe hari umwarabu w’umubeduwi winjiye mu musigiti, mu gihe Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam yari yicaye, hanyuma umuntu arasenga, aravuga [Ibnu Abdah], Raka ebyiri, hanyuma we - Umubeduwi - aravuga ati: Mana yanjye, ngirira impuhwe na Muhammad, kandi ntugahe imbabazi umuntu uwo ari we wese uri kumwe natwe! Nuko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Mu by'ukuri wagabanyije ikintu kinini'. Hanyuma bidatinze uwo muntu yanyoye inkari mu mfuruka y'umusigiti. Nuko abantu bahita bamuvugiriza induru, hanyuma Intumwa sallallahu alaihi wasallam irababuza iti: 'Mu by'ukuri, mwatumwe koroshya ibintu, ntabwo mwatumwe koroshya ibintu, suka indobo y'amazi ku nkari!' Yatubwiye [Musa bin Isma'il] yatubwiye [Jarir bin Hazim] yaravuze ati; Numvise [Abdul Malik bin Umair] avuga Hadithi ya [Abdullah bin Ma'qil bin Muqarrin] yaravuze ati; Hari Umwarabu w'Umubedouin wasenze hamwe n'Intumwa sallallahu alaihi wasallam ... nk'uko inkuru iri muri Hadithi ibivuga, hanyuma Intumwa sallallahu alaihi wasallam iravuga iti: 'Kura umukungugu mu butaka wanyoyeho, hanyuma uwujugunye. Nyuma y'ibyo, suka amazi aho wanyoye. Abu Dawud yaravuze ati: Uyu ni umussal wa Ibn Aqil, ntiyigeze ahura n'Intumwa sallallahu alaihi wasallam.
Imam Abu Dawud : 325
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَكُنْتُ أَبِيتُ فِي الْمَسْجِدِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ فَتًى شَابًّا عَزَبًا وَكَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
Yatubwiye [Ahmad bin Salih] yatubwiye [Abdullah bin Wahb] yambwiye [Yunus] kuri [Ibn Shihab] yambwiye [Hamzah bin Abdullah bin Umar] yaravuze; [Ibn Umar] yaravuze ati: Igihe kimwe naraye mu musigiti mu gihe cy'Intumwa Sallallahu alaihi wasallam, nkiri muto kandi ndi ingaragu. Hagati aho imbwa zarimo zinyara mu musigiti. Kandi zo - inshuti - ntizamusutseho amazi.
Imam Abu Dawud : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍأَنَّهَا سَأَلَتْ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُ
Twabwiye [Abdullah bin Maslamah] kuva kuri [Malik] kuva kuri [Muhammad bin Umarah bin Amru bin Hazm] kuva kuri [Muhammad bin Ibrahim] kuva kuri [Ummu walad Ibrahim bin Abdirrahman bin Auf] ko yigeze gusaba [Ummu Salamah, umugore w'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam] ati: Mu by'ukuri, ndi umugore ukunda uburebure bw'impeta - hepfo - y'imyenda ye no kugenda ahantu handuye. Umm Salamah aravuga ati, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Uyo - hepfo y'imyenda yanduye - yezwa n'aho anyura -'.
Imam Abu Dawud : 327
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِيسَى عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَنَا طَرِيقًا إِلَى الْمَسْجِدِ مُنْتِنَةً فَكَيْفَ نَفْعَلُ إِذَا مُطِرْنَا قَالَ أَلَيْسَ بَعْدَهَا طَرِيقٌ هِيَ أَطْيَبُ مِنْهَا قَالَتْ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَهَذِهِ بِهَذِهِ
Twabwiye [Abdullah bin Muhammad An Nufaili] na [Ahmad bin Yunus] bombi bati; Yatubwiye [Zuhair] yatubwiye [Abdullah bin Isa] yavuye kuri [Abdullah bin Yazid] yavuye kuri [Umugore wo muri Bani Abdil Ashhal] yaravuze ati; Nigeze kubaza nti: Yewe Ntumwa y'Imana! Mu by'ukuri, inzira yacu ijya ku musigiti ni yanduye, none se iyo imvura iguye dukora iki? Yaravuze ati: 'Nta nzira nziza - isukuye - ikurikira inzira yanduye?' Naramushubije nti: 'Yego.' Yaravuze ati: 'Hanyuma inzira yanduye yejejwe n'ubutaka bw'inzira yera'.
Imam Abu Dawud : 328
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ح و حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي ح و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ الْمَعْنَى قَالَ أُنْبِئْتُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ حَدَّثَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا وَطِئَ أَحَدُكُمْ بِنَعْلِهِ الْأَذَى فَإِنَّ التُّرَابَ لَهُ طَهُورٌحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ يَعْنِي الصَّنْعَانِيَّ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ إِذَا وَطِئَ الْأَذَى بِخُفَّيْهِ فَطَهُورُهُمَا التُّرَابُ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَائِذٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ حَمْزَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِيدِ أَخْبَرَنِي أَيْضًا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ
Yatubwiye [Ahmad bin Hanbal] yatubwiye [Abu Al Mughirah] - nkuko yabivuze avuye mu yindi nzira -, Kandi yatubwiye [Abbas bin Al Walid bin Mazid] yambwiye [data] - nkuko yabivuze avuye mu yindi nzira -, Kandi yatubwiye [Mahmud bin Khalid] yatubwiye [Umar bin Abdul Wahid] bivuye kuri [Al Auza'i] mu buryo bufite ishingiro. Aravuga ati; [Nabwiwe] ko [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqburi] yavuze bivuye kuri [se] bivuye kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa y'Imana sallallahu alaihi wasallam yavuze ati: 'Niba umwe muri mwe akandagiye ku butaka n'inkweto ze, umukungugu w'ubutaka ushobora kumubera isuku'. Yatubwiye [Ahmad bin Ibrahim] yambwiye [Muhammad bin Katsir Ash Shan'ani] yabikuye kuri [Al Auza'i] yavuye kuri [Ibn 'Ajlan] yavuye kuri [Sa'id bin Abu Sa'id] yavuye kuri [se] yavuye kuri [Abu Hurairah] yavuye kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, ku gisobanuro cyabyo, yaravuze ati: 'Iyo umuntu wese muri mwe akandagiye ku butaka afite khuf ye ebyiri, ubwo ni umukungugu w'ubutaka uhasukura'. Yatubwiye [Mahmud bin Khalid] yatubwiye [Muhammad bin 'A`id] yambwiye [Yahya bin Hamzah] yavuye kuri [Al Auza'i] yavuye kuri [Muhammad bin Al Walid] yambwiye kandi [Sa'id bin Abu Sa'id] yavuye kuri [Al Qa'qa' bin Hakim] yavuye kuri [Aisyah] yavuye kuri Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam' bivuze.
Imam Abu Dawud : 329
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَتْنَا أُمُّ يُونُسَ بِنْتُ شَدَّادٍ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي حَمَاتِي أُمُّ جَحْدَرٍ الْعَامِرِيَّةُأَنَّهَا سَأَلَتْ عَائِشَةَ عَنْ دَمِ الْحَيْضِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَتْ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْنَا شِعَارُنَا وَقَدْ أَلْقَيْنَا فَوْقَهُ كِسَاءً فَلَمَّا أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْكِسَاءَ فَلَبِسَهُ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ لُمْعَةٌ مِنْ دَمٍ فَقَبَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَا يَلِيهَا فَبَعَثَ بِهَا إِلَيَّ مَصْرُورَةً فِي يَدِ الْغُلَامِ فَقَالَ اغْسِلِي هَذِهِ وَأَجِفِّيهَا ثُمَّ أَرْسِلِي بِهَا إِلَيَّ فَدَعَوْتُ بِقَصْعَتِي فَغَسَلْتُهَا ثُمَّ أَجْفَفْتُهَا فَأَحَرْتُهَا إِلَيْهِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهِيَ عَلَيْهِ
Yatubwiye [Muhammad bin Yahya bin Faris] yatubwiye [Abu Ma'mar] yatubwiye [Abdul Warits] yatubwiye [Ummu Yunus bint Syaddad] yaravuze ati; Nabwiye [masenge, Umm Jahdar Al 'Amiriyyah] ko yigeze kubaza [Aisyah] ku bijyanye n'amaraso yo mu mihango ku myenda ye, nuko arasubiza ati; Nari kumwe na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, twambaye indi myenda n'igitambaro hejuru. Mu gitondo, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam' yafashe igitambaro aracyambara, hanyuma arasohoka ajya gusenga iswala ya Fajr. Nyuma y'ibyo yaricaye, hanyuma umugabo aravuga ati: “Yewe Ntumwa ya Allah, hari ibizinga by'amaraso ku myenda yawe.” Nuko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam afata igice cyari iruhande rw'igitambaro cy'amaraso, hanyuma acyohereza mfashe mu ntoki z'umuhungu. Yaravuze ati: “Karaba iki gitambaro ugishyire ku zuba hanyuma ugisubize”. Hanyuma nasabye isahani yanjye maze ndoza umwenda, hanyuma ndawumisha, hanyuma ndawumusubiza. Nyuma y'ibyo Intumwa y'Imana (saww) yaje ku gicamunsi yambaye uwo mwenda.
Imam Abu Dawud : 330
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَبَزَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَوْبِهِ وَحَكَّ بَعْضَهُ بِبَعْضٍحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Yatubwiye [Musa bin Isma'il] yatubwiye [Hammad] yatubwiye [Thabit Al Bunani] yabikuye kuri [Abu An Nadlrah] yaravuze ati; Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam yigeze gucira imyenda ye, hanyuma asiga igice cy'imyenda ye cyari cyarandujwe n'amacandwe ku kindi gice. Yatubwiye [Musa bin Isma'il] yaravuze ati; Yatubwiye [Hammad] yavuye kuri [Humaid] yavuye kuri [Anas] yavuye ku Intumwa Sallallahu alaihi wasallam n'ibindi bisa nabyo.
Imam Abu Dawud : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِيَامَ شَهْرِ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّدَقَةَ قَالَ فَهَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ نَافِعِ بْنِ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Yatubwiye [Abdullah bin Maslamah] abibwiwe na [Malik] abibwiwe na nyirarume, ari we [Abu Suhail bin Malik] abibwiwe na [se] ko yumvise [Thalhah bin Ubaidullah] avuga; umuntu ufite umusatsi wanduye - wo mu batuye i Najed - yaje kwa Rasulullah sallallaahu'alaihi wasallam. Twumvise imvugo ye, ariko ntitwasobanukiwe icyo yavugaga kugeza igihe yegereye maze bigaragara ko arimo abaza ibyerekeye Islam. Nuko Rasulullah sallallaahu'alaihi wasallam aramubwira ati: 'Sali gatanu ku manywa na nijoro'. Yongera kubaza ati: 'Hari indi nshingano kuri njye uretse iyo?' Intumwa ya Allah iramusubiza iti: 'Nta kintu na kimwe keretse niba ushaka gukurikiza Sunnah.' Rasulullah yongeyeho ko ukwezi kwa Ramadhani kwabaye igisibo, yongera kubaza ati: 'Hari izindi nshingano kuri njye?' Intumwa ya Allah irasubiza iti: 'Nta kintu na kimwe keretse niba ushaka kubikora ku bushake - igisibo cya sunnah -. Hanyuma, Intumwa ya Allah yavuze zakat. Yongeye kubaza ati: Ese hari izindi nshingano mfite kuri njye? Intumwa sallallahu'alaihi wasallam irasubiza iti: 'Oya, keretse niba ushaka kubikora ku bushake bwawe.' hanyuma yisubira inyuma aravuga ati: 'Ndahiye Imana, sinzabyongera cyangwa ngo mbigabanye.' Rasulullah Sallallahu'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Arahirwa niba ari inyangamugayo'. Yatubwiye [Sulaiman bin Daud] Yatubwiye [Ismail bin Ja'far Al Madani] kuva kuri [Abu Suhail, Nafi'] kuva kuri [Malik bin Abu 'Amir] hamwe na sanad ye kuri iyi Hadithi. Yaravuze ati: 'Mu by'ukuri we na se bazagira amahirwe kandi bazinjira mu ijuru niba ari inyangamugayo.'
Imam Abu Dawud : 332
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ فُلَانِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ وَكَانَتْ قَدْرَ الشِّرَاكِ وَصَلَّى بِيَ الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِيَ يَعْنِي الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ حِينَ حَرُمَ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ عَلَى الصَّائِمِ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ صَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِي الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَيْهِ وَصَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ فَأَسْفَرَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ مَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِ
Yatubwiye [Musaddad] yatubwiye [Yahya] kuva kuri [Sufyan] yambwiye [Abdurrahman bin Fulan bin Abu Rabi'ah] kuva kuri [Hakim bin Hakim] kuva kuri [Nafi' bin Jubair bin Muth'im] kuva kuri [Ibn Abbas] yaravuze ati; Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Jibril Alaihis salam yanyoboye mu nzu ya Allah kabiri. Yasenze Dhuhr hamwe nanjye igihe izuba ryari rigana iburengerazuba rirerire nk'umushumi w'inkweto, hanyuma asenga Asr hamwe nanjye ubwo igicucu cy'ikintu cyari kingana n'uburebure bwacyo, hanyuma asenga Maghrib hamwe nanjye ubwo umuntu wasibaga igisibo cye, hanyuma asenga Isha hamwe nanjye ubwo ibicu bitukura byari byazimye, kandi asenga Fajr hamwe nanjye ubwo umuntu wasibaga igisibo yari abujijwe kurya no kunywa. Umunsi ukurikiyeho, yasenze Dhuhr hamwe nanjye ubwo igicucu cy'ikintu cyari kingana n'uburebure bwacyo, hanyuma asenga Asr hamwe nanjye ubwo igicucu cy'ikintu cyari gifite uburebure bubiri, hanyuma asenga Maghrib hamwe nanjye ubwo umuntu wasibaga igisibo cye, hanyuma asenga Isha hamwe nanjye kugeza kimwe cya gatatu cy'ijoro, maze asenga Fajr hamwe nanjye ubwo urumuri rwa mu gitondo rwatangiraga kumurika. Hanyuma Gaburiyeli arahindukira arambwira ati: 'Yewe Muhamadi, ibi ni ibihe byo gusenga by'abahanuzi babanjirije wowe, kandi igihe cyo gusenga kiri hagati y'ibi bihe bibiri.'
Imam Abu Dawud : 333
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ اللَّيْثِيِّ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُأَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ كَانَ قَاعِدًا عَلَى الْمِنْبَرِ فَأَخَّرَ الْعَصْرَ شَيْئًا فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَمَا إِنَّ جِبْرِيلَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَخْبَرَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَقْتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ اعْلَمْ مَا تَقُولُ فَقَالَ عُرْوَةُ سَمِعْتُ بَشِيرَ بْنَ أَبِي مَسْعُودٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَنِي بِوَقْتِ الصَّلَاةِ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ يَحْسُبُ بِأَصَابِعِهِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حِينَ يَشْتَدُّ الْحَرُّ وَرَأَيْتُهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ بَيْضَاءُ قَبْلَ أَنْ تَدْخُلَهَا الصُّفْرَةُ فَيَنْصَرِفُ الرَّجُلُ مِنْ الصَّلَاةِ فَيَأْتِي ذَا الْحُلَيْفَةِ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ حِينَ تَسْقُطُ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعِشَاءَ حِينَ يَسْوَدُّ الْأُفُقُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ وَصَلَّى الصُّبْحَ مَرَّةً بِغَلَسٍ ثُمَّ صَلَّى مَرَّةً أُخْرَى فَأَسْفَرَ بِهَا ثُمَّ كَانَتْ صَلَاتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ التَّغْلِيسَ حَتَّى مَاتَ وَلَمْ يَعُدْ إِلَى أَنْ يُسْفِرَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ مَعْمَرٌ وَمَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُمْ لَمْ يَذْكُرُوا الْوَقْتَ الَّذِي صَلَّى فِيهِ وَلَمْ يُفَسِّرُوهُ وَكَذَلِكَ أَيْضًا رَوَى هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ وَحَبِيبُ بْنُ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عُرْوَةَ نَحْوَ رِوَايَةِ مَعْمَرٍ وَأَصْحَابِهِ إِلَّا أَنَّ حَبِيبًا لَمْ يَذْكُرْ بَشِيرًا وَرَوَى وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقْتَ الْمَغْرِبِ قَالَ ثُمَّ جَاءَهُ لِلْمَغْرِبِ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ يَعْنِي مِنْ الْغَدِ وَقْتًا وَاحِدًا وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ صَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ يَعْنِي مِنْ الْغَدِ وَقْتًا وَاحِدًا وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ مِنْ حَدِيثِ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Twabwiwe [Muhammad bin Salamah Al Muradi] yatubwiye [Ibnu Wahb] kuva kuri [Usamah bin Zaid Al Laitsi] kuva kuri [Ibnu Shihab] yamubwiye ko Umar bin Abdul Aziz yigeze kwicara ku rugi kugeza ku iherezo ry'igihe cya Asr. Nuko Urwah bin Az Zubair aramubwira ati: Muramenye, mu by'ukuri Jibril Alaihis Salam yamenyesheje Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam ku bijyanye n'ibihe byo gusenga. Umar aramubwira ati: Menya icyo uvuga. [Urwah] aravuga; Numvise [Basyir bin Abu Mas'ud] avuga; Numvise [Abu Mas'ud Al Ansari] avuga; Numvise Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam avuga ati: 'Jibril Alaihi Salam yaramanukaga arambwira ku bijyanye n'ibihe byo gusenga.' Nasenze hamwe na we, hanyuma nsenga hamwe na we, hanyuma nsenga hamwe na we, hanyuma nsenga hamwe na we, hanyuma nsenga hamwe na we, hanyuma nsenga hamwe na we', yabaze amasengesho atanu n'intoki ze, hanyuma mbona Intumwa y'Imana sallallahu 'alaihi wasallam isenga Dhuhr iyo izuba ryarengaga, rimwe na rimwe ikarangira kugeza ubushyuhe burushijeho kwiyongera, kandi namubonye asenga Asr mu gihe izuba ryari ryinshi ry'umweru mbere y'uko ibara ry'umuhondo riyinjiramo, umuntu yavaga mu isengesho hanyuma akajya muri Dhul Hulaifah mbere y'uko izuba rirenga. Hanyuma yasengaga iswala ya Maghrib iyo izuba ryari rirenze, n'iswala ya Isha iyo izuba ryari ryijimye, rimwe na rimwe akayirangiza kugeza igihe abantu bari bateraniye hamwe. Kandi yasengaga iswala ya Fajr rimwe na rimwe iyo abaghala - umwijima wa nyuma w'ijoro wavanze n'urumuri rwa mu gitondo - n'izindi nshuro iyo urumuri rwari rumuritse. Nyuma y'ibyo, yasengaga mu gihe cy'abaghala kugeza apfuye kandi ntiyigeze asubiramo iswala ya Fajr kugeza igihe urumuri rwari rumuritse. Abu Dawud yaravuze ati; Yanditse iyi Hadithi kuri [Az Zuhri], [Ma'mar] na [Malik] na [Ibn Uyainah] na [Syu'aib bin Abu Hamzah] na [Al Laits bin bin Sa'd] kandi uretse bo, ntiyigeze avuga igihe yayisenzeho kandi ntiyayisobanuye. Mu buryo nk'ubwo, yavuzwe na [Hisyam bin Urwah] na [Habib bin Abu Marzuq] kuri [Urwah] nk'amateka ya Ma'mar n'inshuti ze, Habib wenyine ntabwo yavuze kuri Basyir. Kandi [Wahb bin Kaisan] yavuze kuri [Jabir] ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam ku gihe cya Maghrib, yaravuze ati; Hanyuma Jibril yagiye kwa Rasulullah gusenga Maghrib, ni ukuvuga umunsi ukurikiyeho icyarimwe. Mu buryo nk'ubwo, yavuzwe na Abu Hurairah ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Hanyuma Gaburiyeli asenga hamwe nanjye, ni ukuvuga umunsi ukurikiyeho icyarimwe.' Mu buryo nk'ubwo, byavuzwe na [Abdullah bin Amr bin Al Ash] bivuye kuri Hadithi ya [Hassan bin 'Athiyyah] bivuye kuri [Amr bin Shu'aib] bivuye kuri [se] bivuye kuri [sekuru] bivuye ku Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam.
Imam Abu Dawud : 334
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا بَدْرُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ سَائِلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ شَيْئًا حَتَّى أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْفَجْرَ حِينَ انْشَقَّ الْفَجْرُ فَصَلَّى حِينَ كَانَ الرَّجُلُ لَا يَعْرِفُ وَجْهَ صَاحِبِهِ أَوْ أَنَّ الرَّجُلَ لَا يَعْرِفُ مَنْ إِلَى جَنْبِهِ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ حَتَّى قَالَ الْقَائِلُ انْتَصَفَ النَّهَارُ وَهُوَ أَعْلَمُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ فَلَمَّا كَانَ مِنْ الْغَدِ صَلَّى الْفَجْرَ وَانْصَرَفَ فَقُلْنَا أَطَلَعَتْ الشَّمْسُ فَأَقَامَ الظُّهْرَ فِي وَقْتِ الْعَصْرِ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ وَصَلَّى الْعَصْرَ وَقَدْ اصْفَرَّتْ الشَّمْسُ أَوْ قَالَ أَمْسَى وَصَلَّى الْمَغْرِبَ قَبْلَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ وَصَلَّى الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ وَقْتِ الصَّلَاةِ الْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَغْرِبِ بِنَحْوِ هَذَا قَالَ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى شَطْرِهِ وَكَذَلِكَ رَوَى ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yatubwiye [Musaddad] yatubwiye [Abdullah bin Dawud] yatubwiye [Badr bin Uthman] yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Musa] kuva kuri [Abu Musa] ko umuntu wabazaga ibibazo yabajije Intumwa sallallahu alaihi wasallam - ku bijyanye n'amasaha yo gusenga -, ariko ntiyamushubije ikintu icyo ari cyo cyose kugeza ubwo yategetse Bilal kuvuga iqamat y'isengesho rya Fajr ubwo umuseke wari utangiye. Yasengaga igihe umuntu atazi - yabonye - isura ya murumuna we, cyangwa umuntu utazi uwari iruhande rwe. Hanyuma ategeka Bilal kuvuga iqamat y'isengesho rya Zhuhur igihe izuba ryarengaga, kugeza ubwo abantu bavuze; iyo byabaga saa sita z'amanywa, kandi akaba abizi neza. Hanyuma ategeka Bilal kuvuga iqamat y'isengesho rya Asr igihe izuba ryera ryavaga. Hanyuma ategeka Bilal kuvuga iqamat y'isengesho rya Maghrib igihe izuba ryarengaga. Kandi ategeka Bilal guhamagara iqamat y'isengesho rya Isha igihe urumuri rutukura rw'izuba rwari rumaze kuzimira. Ku munsi ukurikiyeho, yasenze iswala ya Fajr maze arangije arabyuka, hanyuma turavuga tuti: Ese izuba ryarashe? Hanyuma yasenze iswala ya Dhuhr mu gihe cya Asr nk'umunsi ubanziriza uwo, n'iswala ya Asr izuba ryahindutse umuhondo cyangwa yavuze ko ari ku gicamunsi. N'iswala ya Maghrib mbere y'uko umugozi utukura urenga, n'iswala ya Isha kugeza kuri kimwe cya gatatu cy'ijoro. Hanyuma arabaza ati: 'Ubaza igihe cyo gusenga ari he? Igihe kiri hagati y'ibi bihe bibiri.' Abu Dawud yaravuze ati: [Sulaiman bin Musa] yavuze kuva kuri ['Ata`] kuva kuri [Jabir] kuva ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam mu iswala ya Maghrib nk'uko bivugwa haruguru, yaravuze ati: hanyuma iswala ya Isha, bamwe muri bo bavuze kugeza kuri kimwe cya gatatu cy'ijoro, abandi bakavuga kugeza hagati mu ijoro. Mu buryo nk'ubwo, byavuzwe na [Ibn Buraidah] kuva kuri [se] kuva ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam.
Imam Abu Dawud : 335
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعَ أَبَا أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَقْتُ الظُّهْرِ مَا لَمْ تَحْضُرْ الْعَصْرُ وَوَقْتُ الْعَصْرِ مَا لَمْ تَصْفَرَّ الشَّمْسُ وَوَقْتُ الْمَغْرِبِ مَا لَمْ يَسْقُطْ فَوْرُ الشَّفَقِ وَوَقْتُ الْعِشَاءِ إِلَى نِصْفِ اللَّيْلِ وَوَقْتُ صَلَاةِ الْفَجْرِ مَا لَمْ تَطْلُعْ الشَّمْسُ
[Ubaidullah bin Mu'adz] yatubwiye [Data] yatubwiye [Syu'bah] kuri [Qatadah] ko yumvise [Abu Ayyub] kuri [Abdullah bin Amru] kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, ko yavuze ati: 'Igihe cya Zuhr ni kirekire nk'uko igihe cya Asr kitaragera, igihe cya Asr ni kirekire nk'uko izuba ritarahinduka umuhondo, igihe cya Maghrib ni kirekire nk'uko itara ritukura ritararenga, igihe cya Isha ni kugeza mu gicuku, kandi igihe cyo gusenga Fajr ni kirekire nk'uko izuba ritarava'.
Imam Abu Dawud : 336
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو وَهُوَ ابْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَسَأَلْنَا جَابِرًا عَنْ وَقْتِ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَالْعِشَاءَ إِذَا كَثُرَ النَّاسُ عَجَّلَ وَإِذَا قَلُّوا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ بِغَلَسٍ
Yatubwiye [Muslim bin Ibrahim] yatubwiye [Syu'bah] yabikuye kuri [Sa'd bin Ibrahim] yabikuye kuri [Muhammad bin Amru, ari we Ibn Al Hasan bin Ali bin Abu Talib] yaravuze ati; Twabajije [Jabir] ku bihe byo gusenga by'Intumwa Sallallahu alaihi wasallam, arasubiza; Yasengaga iswala ya Zuhr izuba rishyushye cyane, n'iswala ya Asr izuba rikiri rikeye, n'iswala ya Maghrib izuba rirenze, n'iswala ya Isha; iyo abantu benshi - bateraniye hamwe - yahitaga yihuta, kandi iyo habaga hari abantu bake, yarangizaga, agasenga iswala ya Fajr iyo habaga hameze nk'umwijima mu mpera z'ijoro -.
Imam Abu Dawud : 337
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعَصْرَ وَإِنَّ أَحَدَنَا لَيَذْهَبُ إِلَى أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَيَرْجِعُ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَنَسِيتُ الْمَغْرِبَ وَكَانَ لَا يُبَالِي تَأْخِيرَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ قَالَ وَكَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَكَانَ يُصَلِّي الصُّبْحَ وَمَا يَعْرِفُ أَحَدُنَا جَلِيسَهُ الَّذِي كَانَ يَعْرِفُهُ وَكَانَ يَقْرَأُ فِيهَا مِنْ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ
Yatubwiye [Hafzh bin Umar] yatubwiye [Syu'bah] kuva kuri [Abu Al Minhal] kuva kuri [Abu Barzah] yaravuze ati; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yasenze iswala ya Zuhr izuba rirenze, n'iswala ya Asr mu gihe umwe muri twe yajyaga ahantu ha kure cyane muri Madina akagaruka izuba rikiri ricyeye neza, kandi nibagiwe igihe yasenze iswala ya Maghrib. Ntiyitaye ku gusoza iswala ya Isha kugeza kuri kimwe cya gatatu cy'ijoro. Arabivuga; hanyuma Abu Minhal aravuga; kugeza saa sita z'ijoro. Uwanditse inkuru aravuga ati; Kandi ntiyakundaga kuryama mbere no kuganira nyuma, kandi yasenze iswala ya Fajr mu gihe umwe muri twe atazi uwari wicaye na we mbere yari azi, kandi yasomye imirongo mirongo itandatu kugeza kuri ijana.
Imam Abu Dawud : 338
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنْتُ أُصَلِّي الظُّهْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآخُذُ قَبْضَةً مِنْ الْحَصَى لِتَبْرُدَ فِي كَفِّي أَضَعُهَا لِجَبْهَتِي أَسْجُدُ عَلَيْهَا لِشِدَّةِ الْحَرِّ
Twabwiwe [Ahmad bin Hanbal] na [Musaddad] bombi baravuze bati; Twabwiwe ['Abbad bin 'Abbad] yatubwiye [Muhammad bin Amru] bivuye kuri [Sa'id bin Al Harith Al Ansari] bivuye kuri [Jabir bin Abdullah] yaravuze ati; Nigeze gusenga iswala ya Dhuhr hamwe n'Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam), icyo gihe nafashe utubuye duke kugira ngo tubukonjeshe mu biganza byanjye hanyuma ndadushyira ku gahanga maze ndadupfukamira kubera ubushyuhe bwinshi.
Imam Abu Dawud : 339
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُدْرِكٍ عَنْ الْأَسْوَدِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَكَانَتْ قَدْرُ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّيْفِ ثَلَاثَةَ أَقْدَامٍ إِلَى خَمْسَةِ أَقْدَامٍ وَفِي الشِّتَاءِ خَمْسَةَ أَقْدَامٍ إِلَى سَبْعَةِ أَقْدَامٍ
Twabwiwe ko [Uthman bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abidah bin Humaid] yabikuye kuri [Abu Malik Al Asyja'i, Sa'd bin Thariq] yabikuye kuri [Katsir bin Mudrik] yabikuye kuri [Al Aswad] ko [Abdullah bin Mas'ud] yavuze; ko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yasengaga iswala ya Dhuhr mu gihe cy'itumba igihe igicucu cyari gifite uburebure bwa metero 1.5 kugeza kuri metero 1.5, no mu mpeshyi igihe cyari gifite uburebure bwa metero 1.5 kugeza kuri metero 1.7.
Imam Abu Dawud : 340
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو الْحَسَنِ قَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو الْحَسَنِ هُوَ مُهَاجِرٌ قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يَقُولُكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرَادَ الْمُؤَذِّنُ أَنْ يُؤَذِّنَ الظُّهْرَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُؤَذِّنَ فَقَالَ أَبْرِدْ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَإِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا بِالصَّلَاةِ
Yatubwiye [Abu Al Walid Ath Thayalisi] yatubwiye [Syu'bah] yambwiye [Abu Al Hasan], Abu Dawud yaravuze; Abu Al Hasan ari we Muhajir yaravuze; Numvise [Zaid bin Wahb] avuga; Numvise [Abu Dharr] avuga ati: Twari kumwe n'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, hanyuma muazzini ashaka guhamagarira Zuhr gusenga, nuko aravuga ati: 'Tegereza kugeza igihe ubushyuhe bugabanutse - bukonje -', hanyuma muazzini ashaka guhamagarira isengesho, hanyuma aravuga ati: 'Tegereza kugeza igihe ubushyuhe bugabanutse - bukonje -' yabivuze kabiri cyangwa gatatu kugeza tubonye igicucu cy'umusozi, hanyuma aravuga ati: 'Mu by'ukuri, ubushyuhe ni umwuka w'umuriro Jahannamu, niba ubushyuhe ari bwinshi cyane, shyiramo umwuka usenga'.