Imam Abu Dawud : 321
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنِي أَبُو السَّمْحِ قَالَكُنْتُ أَخْدِمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ وَلِّنِي قَفَاكَ فَأُوَلِّيهِ قَفَايَ فَأَسْتُرُهُ بِهِ فَأُتِيَ بِحَسَنٍ أَوْ حُسَيْنٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَبَالَ عَلَى صَدْرِهِ فَجِئْتُ أَغْسِلُهُ فَقَالَ يُغْسَلُ مِنْ بَوْلِ الْجَارِيَةِ وَيُرَشُّ مِنْ بَوْلِ الْغُلَامِقَالَ عَبَّاسٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ أَبُو الزَّعْرَاءِ قَالَ هَارُونُ بْنُ تَمِيمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ الْأَبْوَالُ كُلُّهَا سَوَاءٌ
Ku baaherize kutugambira [Mujahid bin Musa] na [Abbas bin Abdul Azhim Al Anbari] omu makuru, bombi bakagira ngu; Atugambiire [Abdururrahman bin Mahdi] akangambira [Yahya bin Al Walid] akangambira [Muhill bin Khalifah] akangambira [Abu As Samh] akagira ati; Obwire obumwe nkaheereza nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ku yaabaire naayenda kwoga, akagira ati: ‘Nhindurira omugongo gwawe’. Mbwenu nkamuhindukira omugongo, reero naamushweka - obwo ndikwoga - ahabw'okumuhindura omugongo. Bwanyima y'ekyo, Hasan na Husain (Allah amuhe ekitiinisa) bakamureeta, bwanyima bamusheesha aha kifuba. Mbwenu nkaija kugiyozya, kwonka yangira ati: 'Enkari z'abaishiki nizoabwa, kandi enkari z'aboojo nizigishukwaho busha'. Abbas akagira ati; Kitugambirwe ngu Yahya bin Al Walid Abu Dawud akagira ati; Niwe Abu Az Zaara`. Haruni Bin Tamimu akagira ati; kuruga ahari Al Hasan, akagira ati; Pee zoona nizishushana.
Imam Abu Dawud : 322
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَيُغْسَلُ مِنْ بَوْلِ الْجَارِيَةِ وَيُنْضَحُ مِنْ بَوْلِ الْغُلَامِ مَا لَمْ يَطْعَمْحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا لَمْ يَطْعَمْ زَادَ قَالَ قَتَادَةُ هَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا الطَّعَامَ فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا
Atugambiire [Musaddad] atugambiire [Yahya] kuruga ahari [Ibn Abu Arubah] kuruga ahari [Qatadah] kuruga ahari [Ishe] kuruga ahari [Ali radliallahu ‘anhu] akagira ati; Enkari y'abaishiki neenaabibwa kandi ey'aboojo neeshukwaho busha, kasita batakarya. Atugambiire [Ibn Al Mutsanna] atugambiire [Mu’adz bin Hisham] akangambira [taata] kuruga [Qatadah] kuruga [Abu Harb bin Abu Al Aswad] kuruga [ishe] kuruga [Ali bin Abu Talib radliallahu ‘anhu] ngu nabi akagira ati: sentensi; ‘kasita atakarya. ’ Akongyeraho ati, Qatadah akagira ati; Eki nikibaho bombi baaba batakariire, baaba bariire obwo bombi nibanaaba.
Imam Abu Dawud : 323
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِأَنَّهَا أَبْصَرَتْ أُمَّ سَلَمَةَ تَصُبُّ الْمَاءَ عَلَى بَوْلِ الْغُلَامِ مَا لَمْ يَطْعَمْ فَإِذَا طَعِمَ غَسَلَتْهُ وَكَانَتْ تَغْسِلُ بَوْلَ الْجَارِيَةِ
Atugambiire [Abdullah bin Amru bin Abu Al Hajjaj, Abu Ma’mar] atugambiire [Abdul Warits] kuruga ahari [Yunus] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Nyina] ngu rimwe akareeba [Ummu Salamah] arikushuka amaizi aha nkari y’omwojo obwo atakagirire washed, obu yaabaire atakagiire. Kandi naayozya enkari z'abaishiki.
Imam Abu Dawud : 324
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ وَابْنُ عَبْدَةَ فِي آخَرِينَ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةِأَنَّ أَعْرَابِيًّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا ثُمَّ لَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ النَّاسُ إِلَيْهِ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَ صُبُّوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ قَالَ ذَنُوبًا مِنْ مَاءٍحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ يَعْنِي ابْنَ عُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلِ بْنِ مُقَرِّنٍ قَالَ صَلَّى أَعْرَابِيٌّ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فِيهِ وَقَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا مَا بَالَ عَلَيْهِ مِنْ التُّرَابِ فَأَلْقُوهُ وَأَهْرِيقُوا عَلَى مَكَانِهِ مَاءً قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ مُرْسَلٌ ابْنُ مَعْقِلٍ لَمْ يُدْرِكْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambiire [Ahmad bin Amru bin As Sarj] na [Ibnu Abdah] abandi bashoborozi, kandi ogu nigwo lafazh Ibn Abdah atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Sa’id bin Al Musayyib] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu ira hakaba hariho omuharabu ow’omu Bedou Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akashutama, reero omuntu ogwo yaashaba, yagira [Ibnu Abdah], Raka’a ibiri, reero we - omubeduini - yagira ati; Ai Allah, nsaasire nyowe na Muhammad, kandi otagirira embabazi omuntu weena ori naitwe! Nahabwekyo nabi sallallaahu alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzimazima mwakyendeeza enshonga mpango’. Reero bwanyima y’obwire bukye omuntu ogwo akasheesha omu rusonda rw’omuzigiti. Mbwenu abantu ahonaaho bakamuteera akaari, reero nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaabazibira kandi yagira ati: ‘Buzima, mukatumwa kwongyera kworobya ebintu, mutatumwa kugumira ebintu, mushukye ekiibo ky’amaizi aha nkari!’ Atugambiire [Musa bin Isma’il] atugambiire [Jarir bin Hazim] ati; Nkahurira [Abdul Malik bin Umair] arikugamba hadiisi kuruga ahari [Abdullah bin Ma’qil bin Muqarrin] akagira ati; Hariho omuharabu omwe owa Bedouin owaabaire naashaba na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam... nk’oku ekitebyo ekiri omu hadiisi kirikugira, obwo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Twara omucuucu kuruga omu itaka eri waasheeshekaho, reero ogunage. Bwanyima y'ekyo, shuka amaizi aha mwanya ogu waasheeshekiremu. Abu Dawudi akagira ati; Eki n’ekigambo kya Ibn Aqil, tarabugaine nabi saw.
Imam Abu Dawud : 325
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَكُنْتُ أَبِيتُ فِي الْمَسْجِدِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ فَتًى شَابًّا عَزَبًا وَكَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
Atugambiire [Ahmad bin Salih] atugambiire [Abdullah bin Wahb] akangambira [Yunus] kuruga [Ibn Shihab] akangambira [Hamzah bin Abdullah bin Umar] akagira ati; [Ibnu Umar] akagira ati; Obwire obumwe nkaba nshutama omu muzigiti omubwire bwa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, obu naabaire nkiri muto kandi ntakashweire. Omubwire obwo embwa zikaba nizisheeshasheesha zigaruka enyima omu muzigiti. Kandi bo - banywani be - tibaamushukyeireho maizi goona.
Imam Abu Dawud : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍأَنَّهَا سَأَلَتْ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُ
Tugambiire [Abdullah bin Maslamah] kuruga ahari [Malik] kuruga ahari [Muhammad bin Umarah bin Amru bin Hazm] kuruga ahari [Muhammad bin Ibrahim] kuruga ahari [Ummu walad Ibrahim bin Abdirrahman bin Auf] ngu rimwe akashaba [Ummu Salamah, omukazi wa Nabi akagira]; Mazima ndi omukazi orikukunda kureingwa omuheru - ahansi - y'ebijwaro bye kandi akagyendera omu myanya erimu oburofa. Nahabwekyo Umm Salamah akagira ati, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'We - ahansi y'ebijwaro ebiine oburofa - nashemezibwa omwanya bwanyima - ogu arikurabamu - '.
Imam Abu Dawud : 327
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِيسَى عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَنَا طَرِيقًا إِلَى الْمَسْجِدِ مُنْتِنَةً فَكَيْفَ نَفْعَلُ إِذَا مُطِرْنَا قَالَ أَلَيْسَ بَعْدَهَا طَرِيقٌ هِيَ أَطْيَبُ مِنْهَا قَالَتْ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَهَذِهِ بِهَذِهِ
Tugambiire [Abdullah bin Muhammad An Nufaili] na [Ahmad bin Yunus] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Zuhair] atugambiire [Abdullah bin Isa] kuruga ahari [Abdullah bin Yazid] kuruga ahari [Omukazi kuruga Bani Abdil Ashhal] akagira ati; Obwire obumwe nkabuuza nti; Iwe Mutumwa wa Allah! Mazima omuhanda gwaitu ogurikuza omu muzigiti gurimu oburofa, mbwenu enjura yaagwa nitukora ki? Akagira ati: ‘Tihariho muhanda murungi - ogushemeire - bwanyima y’omuhanda ogurimu oburofa?’ Nkagarukamu nti; Yego. Akagira ati: ‘Bwanyima omuhanda gw’oburofa gukashemezibwa eitaka ry’omuhanda ogurikwera’.
Imam Abu Dawud : 328
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ح و حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي ح و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ الْمَعْنَى قَالَ أُنْبِئْتُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ حَدَّثَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا وَطِئَ أَحَدُكُمْ بِنَعْلِهِ الْأَذَى فَإِنَّ التُّرَابَ لَهُ طَهُورٌحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ يَعْنِي الصَّنْعَانِيَّ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ إِذَا وَطِئَ الْأَذَى بِخُفَّيْهِ فَطَهُورُهُمَا التُّرَابُ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَائِذٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ حَمْزَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِيدِ أَخْبَرَنِي أَيْضًا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ
Atugambiire [Ahmad bin Hanbal] atugambiire [Abu Al Mughirah] -nk’oku nawe yaagambire kuruga omu muhanda ogundi-, Kandi akatugambira [Abbas bin Al Walid bin Mazid] akamanyisa [taata] -nk’oku nawe yaagambirwe kuruga omu muhanda ogundi-, Kandi akatugambira [Mahmud bin] Wahid] kuruga [Al Auza’i] omu muringo gw’amakuru. Naagira ati; [Kikagambirwa ahariinye] ngu [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] akaba agambireho kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah saw. Atugambiire [Ahmad bin Ibrahim] akangambira [Muhammad bin Katsir Ash Shan’ani] kuruga [Al Auza’i] kuruga [Ibn ‘Ajlan] kuruga [Sa’id bin Abu Sa’id] kuruga [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu owaalaihial akagira ati: aha itaka na khuf ze ibiri, obwo n’omucuucu gw’ensi nigwo gurikugishemeza’. Atugambiire [Mahmud bin Khalid] atugambiire [Muhammad bin ‘A`id] akangambira [Yahya bin Hamzah] kuruga [Al Auza’i] kuruga [Muhammad bin Al Walid] akangambira kandi [Sa’id bin Abu Sa’id] kuruga [Al Qa’lamaal’ bin ‘Aullahallah Hakim] nikimanyisa ngu.
Imam Abu Dawud : 329
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَتْنَا أُمُّ يُونُسَ بِنْتُ شَدَّادٍ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي حَمَاتِي أُمُّ جَحْدَرٍ الْعَامِرِيَّةُأَنَّهَا سَأَلَتْ عَائِشَةَ عَنْ دَمِ الْحَيْضِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَتْ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْنَا شِعَارُنَا وَقَدْ أَلْقَيْنَا فَوْقَهُ كِسَاءً فَلَمَّا أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْكِسَاءَ فَلَبِسَهُ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ لُمْعَةٌ مِنْ دَمٍ فَقَبَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَا يَلِيهَا فَبَعَثَ بِهَا إِلَيَّ مَصْرُورَةً فِي يَدِ الْغُلَامِ فَقَالَ اغْسِلِي هَذِهِ وَأَجِفِّيهَا ثُمَّ أَرْسِلِي بِهَا إِلَيَّ فَدَعَوْتُ بِقَصْعَتِي فَغَسَلْتُهَا ثُمَّ أَجْفَفْتُهَا فَأَحَرْتُهَا إِلَيْهِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهِيَ عَلَيْهِ
Atugambiire [Muhammad bin Yahya bin Faris] atugambire [Abu Ma’mar] atugambire [Abdul Warits] atugambire [Ummu Yunus bint Syaddad] ati; Nkagambira [ssenga wangye, Umm Jahdar Al 'Amiriyyah] ngu rimwe akabuuza [Aisyah] aha shagama y'okuza omu micwe aha bijwaro bye, n'ahabw'ekyo akagarukamu ati; Obwire obumwe nkaba ndi na Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam, tukaba tujwara ebindi bijwaro n'ekijwaro aha mutwe. Omukasheshe, Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam akatwara ekijwaro yaakijwara, bwanyima yashohora yashaba okushaba kwa Fajr. Bwanyima y'ekyo yaashutama, reero omushaija yaagira ati; Iwe Mutumwa wa Allah, hariho ebizimba by'eshagama aha bijwaro byawe. Nahabwekyo Rasulullah akakwata ekicweka ekyabaire kiri haihi n’ekicupuri ky’eshagama, reero yaakinyoherereza kikwatsirwe omu ngaro z’omwojo. Akagira ati: ‘Oyozye ekijwaro eki okyome omu mushana reero okigarure ahariinye’. Reero nashaba tray yangye nayozya ekijwaro, bwanyima nakyomesa, bwanyima naakimugarura. Bwanyima y'ekyo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaija omu mwabazyo ajwaire ekijwaro ekyo.
Imam Abu Dawud : 330
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَبَزَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَوْبِهِ وَحَكَّ بَعْضَهُ بِبَعْضٍحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Atugambiire [Musa bin Isma’il] atugambiire [Hammad] atugambiire [Thabit Al Bunani] kuruga [Abu An Nadlrah] akagira ati; Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam rimwe akacwera amacwante aha bijwaro bye, bwanyima yasiiga ekicweka ky’ebijwaro bye ekyabaire kiine amabara g’amacwante aha kicweka ekindi. Atugambiire [Musa bin Isma’il] ngu akagira ati; Atugambiire [Hammad] kuruga ahari [Humaid] kuruga ahari [Anas] kuruga ahari nabi n’ebindi nk’ebyo.
Imam Abu Dawud : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِيَامَ شَهْرِ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّدَقَةَ قَالَ فَهَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ نَافِعِ بْنِ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Atugambiire [Abdullah bin Maslamah] kuruga ahari [Malik] kuruga ahari ishento, nikwo kugira ngu [Abu Suhail bin Malik] kuruga ahari [ishe] ngu akahurira [Thalhah bin Ubaidullah] arikugira ati; omuntu oine eishokye eririmu obuzibu - kuruga omu batuuzi ba Najed - akaija ahari Rasulullah saw. Tukahurira accent ye, kwonka titukayetegyereza eki arikugamba kuhisya obu yaizire haihi kyashangwa ngu akaba nabuuza ahaby'obusiraamu. Nahabwekyo Rasulullah akamugira ati: 'Shaba emirundi etaano omushana n'ekiro'. Akagaruka yaabuuza ati; Hariho obujunaanizibwa obundi obu nyine kureka obwo? Omutumwa wa Allah akagarukamu ati: ‘Tihariho kintu kyona kureka nooyenda kukuratira Sunnah. ’ Rasulullah akayongyera aha kwezi kw’okusiiba okwa Ramadhan, Akagaruka yaabuuza; ‘Hariho ebindi ebi nyine kukora? Omutumwa wa Allah akagarukamu ati: ‘Tihariho kintu kyona okwihaho waaba nooyenda kukikora oyekundiire - okusiiba kwa sunnah -. Ekindi, nabi akagamba ahari zakat. Akagaruka yaabuuza ati; Hariho obujunaanizibwa obundi obu nyine? Omurangi sallallaahu’alaihi wasallam akagarukamu ati: ‘Ngaaha, okwihaho waaba nooyenda kukikora ahabw’okwekundira. ’ reero yaagaruka enyima arikugira ati; ‘Na Allah, eki tindikwija kukiyongyera nari kukikyendeeza. Rasulullah akagira ati: ‘N’ow’omugisha yaaba ari omwesigwa’. Atugambiire [Sulaiman bin Daud] Atugambiire [Ismail bin Ja’far Al Madani] kuruga ahari [Abu Suhail, Nafi’] kuruga ahari [Malik bin Abu ‘Amir] na sanad ye erikukwata ahari Hadiisi egi. Akagira ati: ‘Buzima we na ishe nibaija kugira omugisha kandi nibaija kutaaha omu iguru baaba bari ab’amazima. '
Imam Abu Dawud : 332
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ فُلَانِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ وَكَانَتْ قَدْرَ الشِّرَاكِ وَصَلَّى بِيَ الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِيَ يَعْنِي الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ حِينَ حَرُمَ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ عَلَى الصَّائِمِ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ صَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِي الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَيْهِ وَصَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ فَأَسْفَرَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ مَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِ
Atugambiire [Musaddad] atugambiire [Yahya] kuruga ahari [Sufyan] akangambira [Abdurrahman bin Fulan bin Abu Rabi’ah] kuruga ahari [Hakim bin Hakim] kuruga ahari [Nafi’ bin Jubair bin Muth’im] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; Rasulullah akagira ati: Jibril Alaihis salam yantwara aharubaju rwa Imam emirundi ebiri. Akashaba naanye okushaba kwa Zuhr obu eizooba ryabaire nirisheesheka -rikwesigamira- omu burengyerwa-izooba aha rubaju rw’omugoye gw’enkaito, bwanyima akashaba Asr naanye obu oburaingwa bw’ekicuucu ky’ekintu kyabaire kiri kimwe n’ekye, bwanyima akashaba Maghrib naanye obu omuntu orikusiiba yaahenda ekisiibo, bwanyima akashaba Isha cloud nanye obu dir na obu omuntu orikusiiba yaabaire azibirwa kurya n’okunywa. Ekiro ekyakuratsireho, akashaba naanye okushaba kwa Zuhr obu ekicuucu ky’ekintu kyabaire kiri kimwe n’ekye, bwanyima akashaba Asr naanye obu ekicuucu ky’ekintu kyabaire kiri kiraingwa emirundi ebiri kukira ekintu ekyo, bwanyima akashaba Maghrib naanye obu omuntu orikusiiba yaahenda ekisiibo, bwanyima akashaba Isha obu ekicuucu ky’ekintu kyaba kiri kimwe kya kashatu ky’omushana gwa . okujwara gye. Reero Jibril yahindukira yangira ati; 'Iwe Muhammad, obu n'obwire bw'okushaba bwa baanabi abakubandiize, kandi obwire bw'okushaba buri ahagati y'obwire obu bwombi''.
Imam Abu Dawud : 333
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ اللَّيْثِيِّ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُأَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ كَانَ قَاعِدًا عَلَى الْمِنْبَرِ فَأَخَّرَ الْعَصْرَ شَيْئًا فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَمَا إِنَّ جِبْرِيلَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَخْبَرَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَقْتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ اعْلَمْ مَا تَقُولُ فَقَالَ عُرْوَةُ سَمِعْتُ بَشِيرَ بْنَ أَبِي مَسْعُودٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَنِي بِوَقْتِ الصَّلَاةِ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ يَحْسُبُ بِأَصَابِعِهِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حِينَ يَشْتَدُّ الْحَرُّ وَرَأَيْتُهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ بَيْضَاءُ قَبْلَ أَنْ تَدْخُلَهَا الصُّفْرَةُ فَيَنْصَرِفُ الرَّجُلُ مِنْ الصَّلَاةِ فَيَأْتِي ذَا الْحُلَيْفَةِ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ حِينَ تَسْقُطُ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعِشَاءَ حِينَ يَسْوَدُّ الْأُفُقُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ وَصَلَّى الصُّبْحَ مَرَّةً بِغَلَسٍ ثُمَّ صَلَّى مَرَّةً أُخْرَى فَأَسْفَرَ بِهَا ثُمَّ كَانَتْ صَلَاتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ التَّغْلِيسَ حَتَّى مَاتَ وَلَمْ يَعُدْ إِلَى أَنْ يُسْفِرَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ مَعْمَرٌ وَمَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُمْ لَمْ يَذْكُرُوا الْوَقْتَ الَّذِي صَلَّى فِيهِ وَلَمْ يُفَسِّرُوهُ وَكَذَلِكَ أَيْضًا رَوَى هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ وَحَبِيبُ بْنُ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عُرْوَةَ نَحْوَ رِوَايَةِ مَعْمَرٍ وَأَصْحَابِهِ إِلَّا أَنَّ حَبِيبًا لَمْ يَذْكُرْ بَشِيرًا وَرَوَى وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقْتَ الْمَغْرِبِ قَالَ ثُمَّ جَاءَهُ لِلْمَغْرِبِ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ يَعْنِي مِنْ الْغَدِ وَقْتًا وَاحِدًا وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ صَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ يَعْنِي مِنْ الْغَدِ وَقْتًا وَاحِدًا وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ مِنْ حَدِيثِ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kitugambirwe [Muhammad bin Salamah Al Muradi] atugambiire [Ibnu Wahb] kuruga ahari [Usamah bin Zaid Al Laitsi] kuruga ahari [Ibnu Shihab] akamugambira ngu Umar bin Abdul Aziz rimwe akashutama arikubuurira aha minbari kuhitsya obu obwire bwa Asr bwahwaire. N’ahabw’ekyo Urwah bin Az Zubairi akamugira ati; Mumanye, buzima Jibril Alaihis Salam amanyiise Muhammad aha bwire bw’okushaba. Atyo Umar yamugira ati; Manya eki orikugamba. [Urwah] akagira ati; Nkahurira [Basyir bin Abu Mas’ud] arikugira ati; Nkahurira [Abu Mas’ud Al Ansari] arikugira ati; Nkahurira Rasulullah naagira ati: Jibril Alaihis Salam akashuuma yangira aha bwire bw’okushaba. Nkashaba nawe, bwanyima nashaba nawe, bwanyima nashaba nawe, bwanyima nashaba nawe, bwanyima nashaba nawe’, akabara eshaara itaano n’enkumu ze, bwanyima nkareeba omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam arikushaba Dhuhr obu eizooba ryabaire nirisheesheka, kandi obumwe arikuramya the I heat go until the I eizooba rikaba riri ahaiguru omu rangi erikwera erangi ya kyenju etakataahiremu, omuntu akaba aruga omu kushaba reero akaza Dhul Hulaifah eizooba ritakarengire. Bwanyima akaba ashaba eshaara ya Maghrib eizooba ryaba nirirenga, n’eshaara ya Isha eizooba ryaba nirirenga, kandi obumwe akagiheza kuhitsya obu abantu baabaire bateerana. Kandi akaba ashaba okushaba kwa Fajr obumwe obu ghalas - omwirima gw’aha muheru gw’ekiro gwabaire gutabwire n’omushana gw’omu kasheeshe - n’omu bwire obundi obu omushana gwabaire nigujwara gye. Bwanyima y’ekyo, akashaba omu bwire bwa ghalas kuhisya obu yafiire kandi taragarukiremu kushaba Fajr kuhisya obu omushana gwabaire nigujwa. Abu Dawudi akagira ati; Aherize kushoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Az Zuhri], [Ma’mar] na [Malik] na [Ibn Uyainah] na [Syu’aib bin Abu Hamzah] na [Al Laits bin Sa’d] kandi oyihireho abo, taragambire obwire obu yashabire ahariyo kandi taragishoboroire. Nikyo kimwe, kikagambwa [Hysyam bin Urwah] na [Habib bin Abu Marzuq] kuruga [Urwah] nk’ebyafaayo bya Ma’mar na banywani be, Habib wenka niwe atagambire ahari Basyir. Kandi [Wahb bin Kaisan] akashoborora kuruga ahari [Jabir] kuruga ahari nabi saww aha bwire bwa Maghrib, akagira ati; Bwanyima Jibril akaza ahari Rasulullah kushaba Maghrib, nikwo kugira ngu eizooba eryakuratsireho omu bwire nibwo bumwe. Nikyo kimwe, kikagambwa kuruga ahari Abu Hurairah kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Bwanyima Jibril akashaba naanye, nikwo kugira ngu eizooba eryakuratsireho omu bwire nibwo bumwe’. Nikyo kimwe, kikagambwa kuruga ahari [Abdullah bin Amru bin Al Ash] kuruga omu hadiisi ya [Hassan bin ‘Athiyyah] kuruga ahari [Amru bin Syu’aib] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [ishekuru] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam.
Imam Abu Dawud : 334
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا بَدْرُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ سَائِلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ شَيْئًا حَتَّى أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْفَجْرَ حِينَ انْشَقَّ الْفَجْرُ فَصَلَّى حِينَ كَانَ الرَّجُلُ لَا يَعْرِفُ وَجْهَ صَاحِبِهِ أَوْ أَنَّ الرَّجُلَ لَا يَعْرِفُ مَنْ إِلَى جَنْبِهِ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ حَتَّى قَالَ الْقَائِلُ انْتَصَفَ النَّهَارُ وَهُوَ أَعْلَمُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ فَلَمَّا كَانَ مِنْ الْغَدِ صَلَّى الْفَجْرَ وَانْصَرَفَ فَقُلْنَا أَطَلَعَتْ الشَّمْسُ فَأَقَامَ الظُّهْرَ فِي وَقْتِ الْعَصْرِ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ وَصَلَّى الْعَصْرَ وَقَدْ اصْفَرَّتْ الشَّمْسُ أَوْ قَالَ أَمْسَى وَصَلَّى الْمَغْرِبَ قَبْلَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ وَصَلَّى الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ وَقْتِ الصَّلَاةِ الْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَغْرِبِ بِنَحْوِ هَذَا قَالَ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى شَطْرِهِ وَكَذَلِكَ رَوَى ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambiire [Musaddad] atugambiire [Abdullah bin Dawud] atugambiire [Badr bin Uthman] atugambiire [Abu Bakr bin Abu Musa] kuruga [Abu Musa] ngu omubuuzi akabuuza nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam -aha kugarukamu obwire bw’okushaba-, kwonka we akagira ngu ekintu kyona akagarukamu obwire bw’okushaba. Okushaba kwa Fajr obu omushekye gwabaire gutandikire. Akaba ashaba omuntu yaaba atamanyire - kureeba - omu maisho ga munyaanya, nari omuntu yaaba atamanyire ori haihi nawe. Bwanyima akaragiira Bilal kugamba iqamat y'okushaba kwa Zhuhur eizooba ryaheza kurenga, kuhisya obu abantu bagira ngu; kuri haabaireho omu mwabazyo, kandi akaba naamanya gye. Bwanyima yaragiira Bilal kugamba iqamat y’okushaba Asr obwo eizooba ryeru ririyo nirirugayo. Bwanyima akaragiira Bilal kugamba iqamat y’okushaba kwa Maghrib eizooba ryaheza kurenga. Kandi akaragiira Bilal kugamba Iqamat y’okushaba kwa Isha obu omushana gw’eizooba ogurikwiragura gwabaire guhweireho. Ekiro ekyakuratsireho, akashaba Fajr ku yaaherize yaarugaho, obwo twagira ngu; Eizooba ryaruga? Reero ashaba eshaara ya Zuhr omu bwire bwa Asr eizooba eryabandize, n’eshaara ya Asr eizooba ryaba ryahindukire kyenju nari akagira ngu n’omu mwabazyo. Kandi okushaba kwa Maghrib omushana gw’orukoba orutukuriire gutakabiire, n’okushaba kwa Isha kuhitsya kimwe kya kashatu ky’ekiro. Bwanyima akabuuza ati: ‘Omuntu owaabuurize aha bwire bw’okushaba ari nkahe? Obwire buri ahagati y’ebiro ebi bibiri’. Abu Dawudi akagira ati; [Sulaiman bin Musa] akashoborora kuruga ahari [‘Atha`] kuruga ahari [Jabir] kuruga ahari Nabi saw. reero okushaba kwa Isha, abamwe nibagira ngu mpaka aha kiro kya kashatu, kandi abandi nibagira ngu mpaka omu kasheeshe. Nikyo kimwe, kikagambwaho [Ibn Buraidah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari nabi saw.
Imam Abu Dawud : 335
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعَ أَبَا أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَقْتُ الظُّهْرِ مَا لَمْ تَحْضُرْ الْعَصْرُ وَوَقْتُ الْعَصْرِ مَا لَمْ تَصْفَرَّ الشَّمْسُ وَوَقْتُ الْمَغْرِبِ مَا لَمْ يَسْقُطْ فَوْرُ الشَّفَقِ وَوَقْتُ الْعِشَاءِ إِلَى نِصْفِ اللَّيْلِ وَوَقْتُ صَلَاةِ الْفَجْرِ مَا لَمْ تَطْلُعْ الشَّمْسُ
Atugambiire [Ubaidullah bin Mu’adz] atugambiire [Tata] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Qatadah] akahurira [Abu Ayyub] kuruga ahari [Abdullah bin Amru] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ngu akagira ati: ‘Nk’oku obwire bwa Zuhr buri buraingwa nk’oku obwire bw’eizooba butakaizire, nk’oku obwire bw’eizooba butakahikire, ehindukire kyenju, obwire bwa Maghrib kasita etabaaza erikutukura etakarengire, obwire bwa Isha kuhitsya omu kasheeshe, n’obwire bw’okushaba Fajr kasita eizooba ritakaizire’.
Imam Abu Dawud : 336
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو وَهُوَ ابْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَسَأَلْنَا جَابِرًا عَنْ وَقْتِ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَالْعِشَاءَ إِذَا كَثُرَ النَّاسُ عَجَّلَ وَإِذَا قَلُّوا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ بِغَلَسٍ
Atugambiire [Omusiraamu bin Ibrahimu] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Sa’d bin Ibrahim] kuruga ahari [Muhammad bin Amru, nikwo kugira ngu Ibn Al Hasan bin Ali bin Abu Talib] akagira ati; Tukabuuza [Jabir] aha bwire bw’okushaba kwa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, n’ahabw’ekyo akagarukamu ati; Akashaba eshaara ya Zuhr eizooba ryaba nirikwotsya munonga, n’eshaara ya Asr omushana gw’eizooba gukaba gukiboneire, n’eshaara ya Maghrib eizooba ryaba nirirenga, n’eshaara ya Isha; ku haabaire habaho abantu baingi - bateeraine - obwo akaba agira ahonaaho, kandi ku haabaire hakiriho abantu bakye, obwo akaba ahendera, kandi ashaba okushaba kwa Fajr obu ghalas - omwirima aha muheru gw'ekiro -.
Imam Abu Dawud : 337
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعَصْرَ وَإِنَّ أَحَدَنَا لَيَذْهَبُ إِلَى أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَيَرْجِعُ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَنَسِيتُ الْمَغْرِبَ وَكَانَ لَا يُبَالِي تَأْخِيرَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ قَالَ وَكَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَكَانَ يُصَلِّي الصُّبْحَ وَمَا يَعْرِفُ أَحَدُنَا جَلِيسَهُ الَّذِي كَانَ يَعْرِفُهُ وَكَانَ يَقْرَأُ فِيهَا مِنْ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ
Atugambiire [Hafzh bin Umar] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Abu Al Minhal] kuruga ahari [Abu Barzah] akagira ati; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akashaba eshaara ya Zuhr obu eizooba ryabaire nirisheesheka, n’eshaara ya Asr obwo omwe omuriitwe arikuza omu mwanya ogurikukirayo hare omuri Madiina akagaruka obwo eizooba rikiriyo nirijwara gye, kandi nkeebwa obu yaabaire naashaba eshaara ya Maghrib. Akaba atafayo aha kuhendera okushaba kwa Isha kuhitsya kimwe kya kashatu ky’ekiro. Naagira ati; obwo Abu Minhal akagira ati; okuhitsya omu kasheeshe. omugambi akagira ati; Kandi akaba atakunda kugwejegyera atakahikire n'okugaaniira bwanyima, kandi akaba ashaba eshaara ya Fajr obwo omwe omuriitwe atamanyire owaabaire ashutami nawe ngu omu kubanza akaba naamanya, kandi akaba ashoma enyuguta nkaaga kuhika ahari igana.
Imam Abu Dawud : 338
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنْتُ أُصَلِّي الظُّهْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآخُذُ قَبْضَةً مِنْ الْحَصَى لِتَبْرُدَ فِي كَفِّي أَضَعُهَا لِجَبْهَتِي أَسْجُدُ عَلَيْهَا لِشِدَّةِ الْحَرِّ
Atugambiire [Ahmad bin Hanbal] na [Musaddad] bombi bakagira ngu; Atugambiire [‘Abbad bin ‘Abbad] atugambiire [Muhammad bin ‘Amru] kuruga ahari [Sa’id bin Al Harith Al Ansari] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] akagira ati; Obwire obumwe nkashaba eshaara y'omukasheeshe na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, obwire obwo nkatwara omukono gw'amabaare g'omuhendo ngu gakye omu kiganja kyangye, reero nkagata aha buso bwangye kandi nkamufukamira ahabw'okuba gukaba nigwotsya munonga.
Imam Abu Dawud : 339
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُدْرِكٍ عَنْ الْأَسْوَدِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَكَانَتْ قَدْرُ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّيْفِ ثَلَاثَةَ أَقْدَامٍ إِلَى خَمْسَةِ أَقْدَامٍ وَفِي الشِّتَاءِ خَمْسَةَ أَقْدَامٍ إِلَى سَبْعَةِ أَقْدَامٍ
Atugambiire [Usman bin Abu Syaibah] atugambiire [Abidah bin Humaid] kuruga ahari [Abu Malik Al Asyja’i, Sa’d bin Thariq] kuruga ahari [Katsir bin Mudrik] kuruga ahari [Al Aswad] ngu [Abdullah bin Mas’ud] akagira; ngu omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akashaba eshaara ya Zhuhur omu bwire bw’obutiti obu ebicuucu byabaire biri haihi fuuti ishatu kuhika ahari fuuti itaano oburaingwa, kandi omu bwire bw’omushana biri haihi fuuti itaano kuhika ahari fuuti mushanju.
Imam Abu Dawud : 340
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو الْحَسَنِ قَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو الْحَسَنِ هُوَ مُهَاجِرٌ قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يَقُولُكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرَادَ الْمُؤَذِّنُ أَنْ يُؤَذِّنَ الظُّهْرَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُؤَذِّنَ فَقَالَ أَبْرِدْ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَإِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا بِالصَّلَاةِ
Atugambiire [Abu Al Walid Ath Thayalisi] atugambiire [Syu’bah] angambire [Abu Al Hasan], Abu Dawud akagira ati; Abu Al Hasan orikwetwa Muhajir akagira ati; Nkahurira [Zaid bin Wahb] arikugira ati; Nkahurira [Abu Dharr] arikugira ati; Obwire obumwe tukaba turi na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, obwo muezzin akaba nayenda kukora eshaara ahabwa Zuhr, atyo akagira ati: 'Rindaho okuhitsya obu embeera y'obwire erikwotsya ekyendeere - ehinduke obufuki -', reero muezzin akaba naayenda kukora eshaara ekagira ngu - ekahinduka ibiri'. emirundi eshatu kuhitsya obu twareebire ekicuucu ky’orushozi, reero yaagira ati: ‘Buzima, obutagatsi bwonka n’omwisyo gw’omuriro Jahannam, obwo obutagatsi bwaba buri bwingi munonga, okyerereze orikuhayo okushaba’.