Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 3121
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ عَلَيْهِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ وَنَادَى كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ فَقَالَ يَا كَعْبُ فَقَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشَارَ لَهُ بِيَدِهِ أَنْ ضَعْ الشَّطْرَ مِنْ دَيْنِكَ قَالَ كَعْبٌ قَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ فَاقْضِهِ
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Salih] y’a fɔ an ye ko [Ibnu Wahb] y’a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibnu Shihab] y’a fɔ ne ye [Abdullah bin Ka’b bin Malik] ko [Ka’b bin Malik] y’a fɔ a ye ko Rasulullah ka wagati la, a tun be ɲiningali kɛ ka bɔ [Ibnu Shihab] fɛ. misiri la, o kɔ, u kaanw yɛlɛla fɔɔ Rasulullah y’u fila bɛɛ mɛn ka bɔ a ka bon kɔnɔ. O kɔ, Rasulullah y’a ka so rido dayɛlɛ ka bɔ ka na u kunbɛn. A ye Kabi bin Malik weele k’a fɔ a ye ko: ‘E Kabi!’ O kɔ, Ka’ab y’a jaabi ko: ‘Ne b’i ka welekan dafa, e Ala ka ciden’. O kɔ, a y’a bolo yira a la ko: ‘I ka juru tilancɛ bɔ!’ Ka’b ko: ‘Ne y’o kɛ, Ala ka ciden’. O kɔ, cira ko: «Aw ka wuli k’aw ka juru sara a ye!»
Hadith
Imam Abu Dawud : 3122
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمَدَانِيُّ وأَحْمَدُ بْنُ السَّرْحِ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ الشُّهَدَاءِ الَّذِي يَأْتِي بِشَهَادَتِهِ أَوْ يُخْبِرُ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا شَكَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَيَّتَهُمَا قَالَقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مَالِكٌ الَّذِي يُخْبِرُ بِشَهَادَتِهِ وَلَا يَعْلَمُ بِهَا الَّذِي هِيَ لَهُ قَالَ الْهَمَدَانِيُّ وَيَرْفَعُهَا إِلَى السُّلْطَانِ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ أَوْ يَأْتِي بِهَا الْإِمَامَ وَالْإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ الْهَمَدَانِيِّ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ ابْنُ أَبِي عَمْرَةَ لَمْ يَقُلْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Sa’id Al Hamdani] ani [Ahmadu bin As Sarah] y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb] y’a fɔ ne ye [Malik bin Anas] ka bɔ [Abdulla bin Abu Bakr] fɛ ko [A facɛ] y’a fɔ a ye ko [Abdulla bin ‘Amru binAman bin Ald a ka] bin ‘Amrah Al Ansari] y’a fɔ a ye, ko [Zaid bin Khalid Al Juhani] y’a lalɔnniya ko kira ko: ‘Yala n’ bena seere ɲuman dɔ fɔ i ye min nana n’a ka seereya ye, walima min ye kibaro di a ka seereya koo la sanni u k’a ɲininga o koo la’. -Abdullah bin Abu Bakr tun m’a lɔn a ye mɔgɔ fila minw kofɔ-. Abu Daud ko: ‘Malik ko, ‘minw b’u ka seereya fɔ, k’a sɔrɔ minw b’a bolo - jo min b’a la ka seereya di - olu t’o lɔn’. [Al Hamdani] ko, ‘A y’o lase faamanw ma’. [Ibn As As Sarh] ko: ‘Walima a nana k’a ta ka taga n’a ye alimam dɔ fɛ’. Wajuli kɛcogo be sɔrɔ Al Hamdani ka hadisi kɔnɔ. Ibn As As Sarh ko: ‘Ibn Abu ‘Amrah ma Abdurrahman tɔgɔ fɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3123
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ رَاشِدٍ قَالَجَلَسْنَا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَخَرَجَ إِلَيْنَا فَجَلَسَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ حَالَتْ شَفَاعَتُهُ دُونَ حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ فَقَدْ ضَادَّ اللَّهَ وَمَنْ خَاصَمَ فِي بَاطِلٍ وَهُوَ يَعْلَمُهُ لَمْ يَزَلْ فِي سَخَطِ اللَّهِ حَتَّى يَنْزِعَ عَنْهُ وَمَنْ قَالَ فِي مُؤْمِنٍ مَا لَيْسَ فِيهِ أَسْكَنَهُ اللَّهُ رَدْغَةَ الْخَبَالِ حَتَّى يَخْرُجَ مِمَّا قَالَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ الْعُمَرِيُّ حَدَّثَنِي الْمُثَنَّى بْنُ يَزِيدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ وَمَنْ أَعَانَ عَلَى خُصُومَةٍ بِظُلْمٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Yunus] y’a fɔ an ye ko [Zuhair] y’a fɔ an ye ko [‘Umarah bin Ghaziyyah] ka bɔ [Yahya bin Rasyid] fɛ ko: ‘An sigira ka Abdullah bin Umar kɔnɔ, o kɔ, a bɔra ka sigi n’an ye, o kɔ, a ko: ‘Ne ye Ala ka kongo mɛn. ‘Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka delili y’a bali ka ɲangili sɔrɔ Ala ka ɲangiliw cɛma, o tuma na, tiɲɛ na, o tigi ye Ala ka kuma bila. Mɔgɔ o mɔgɔ be kɛlɛ kɛ ni ngalon ye k’a sɔrɔ a b’o lɔn, o tigi be to Ala ka dimi kɔnɔ tuma bɛɛ fɔɔ a k’o bila. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye kuma fɔ lanabagaw ye min tɛ tiɲɛ ye, Ala b’a bila jahanama mɔgɔw kɔnɔ fɔɔ a ka bɔ - ka - a ka kuma to yen’. A y’a fɔ an ye ko [Ali bin Al Husain bin Ibrahim] y’a fɔ an ye ko [Umar bin Yunus] y’a fɔ an ye ko [Ashim bin Muhammad bin Zaid Ali Umari] y’a fɔ n ye ko [Al Mutsanna bin Yazid] ka bɔ [Mathar Al Warraq] ka bɔ [Nafi] ka bɔ [Ibn Umar Sahulaahi] ka bɔ. A ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye dɛmɛ don kɛlɛ la ni tilenbaliya ye, o tuma na, tiɲɛ na, o tigi kɔsegira ni Ala ka dimi ye ‘azza wajalla’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3124
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ يَعْنِي الْعُصْفُرِيَّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ النُّعْمَانِ الْأَسَدِيِّ عَنْ خُرَيْمِ بْنِ فَاتِكٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَامَ قَائِمًا فَقَالَ عُدِلَتْ شَهَادَةُ الزُّورِ بِالْإِشْرَاكِ بِاللَّهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَرَأَ{ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنْ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ حُنَفَاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ }
A y’a fɔ n ye ko [Yahya bin Musa Al Balkhi] y’a fɔ an ye ko [Muhamed bin Ubaid] y’a fɔ n ye [Sufyan Al Ushfuri] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Habib bin An Nu’man Al Asadi] ka bɔ [Khuraim bin Fatik] fɛ a ko: ‘Ala ka ciden tun ye Ala ka ciden ye. wulila k’a fɔ ko: ‘Ngalon seereya ni kɛwalew be taga ɲɔgɔn fɛ. aw ka jɛnɲɔgɔnya kɛ ni Ala ye’. A y’o fɔ siɲɛ saba. O kɔ, a ye vɛrise nin kalan: '-O la, aw ye aw yɛrɛ tanga boli nɔgɔninw ma, aw ka aw yɛrɛ tanga ngalon kumaw ma ni kɔnɔgwɛ ye ka ɲɛsin Ala ma-' -Qs. Hiji: 30-.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3125
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَدَّ شَهَادَةَ الْخَائِنِ وَالْخَائِنَةِ وَذِي الْغِمْرِ عَلَى أَخِيهِ وَرَدَّ شَهَادَةَ الْقَانِعِ لِأَهْلِ الْبَيْتِ وَأَجَازَهَا لِغَيْرِهِمْقَالَ أَبُو دَاوُد الْغِمْرُ الْحِنَةُ وَالشَّحْنَاءُ وَالْقَانِعُ الْأَجِيرُ التَّابِعُ مِثْلُ الْأَجِيرِ الْخَاصِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلَفِ بْنِ طَارِقٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى بِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَائِنٍ وَلَا خَائِنَةٍ وَلَا زَانٍ وَلَا زَانِيَةٍ وَلَا ذِي غِمْرٍ عَلَى أَخِيهِ
A y’a fɔ an ye ko [Hafsh bin Umar] y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Rasyid] y’a fɔ an ye [Sulaiman bin Musa] ka bɔ [‘Amru bin Syu’aib] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [a bɛnba] la ko Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam tun ye cɛɛw ka seereya ban ani mɔgɔw minw tun be ban u ka seereya la tuma dɔ la. balimaw. Ani, a be ban mɔgɔ minw be baara kɛ soo kɔnɔmɔgɔw ye, olu ka seereya ma, ani a be sɔn mɔgɔ wɛrɛw ka seereya ma minw tɛ olu ye’. Abu Daud ko, ‘Al Ghimru ye juguya ni kɔniya ye, k’a sɔrɔ Al Qani’ ye baarakɛla ye min be tugu i n’a fɔ baarakɛla kɛrɛnkɛrɛnnin’. A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Khalaf bin Thariq Ar Razi] y’a fɔ an ye ko [Zaid bin Yahya bin Ubaid Al Khuza’i] y’a fɔ an ye [Sa’id bin Abdul ‘Aziz] ka bɔ [Sulayiman bin Musa] n’a ka sanad ye, a ko: ‘Ala ka ciden tun ye ko: cɛɛ walama muso min be janfa kɛ, ani cɛɛw ni muso minw be kakalaya kɛ ani minw b’u balimaw kɔniya’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3126
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمَدَانِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَنَافِعُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ بَدَوِيٍّ عَلَى صَاحِبِ قَرْيَةٍ
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Sa’id Al Hamdani] y’a fɔ an ye ko [Ibnu Wahb] y’a fɔ ne ye [Yahya bin Ayyub] ani [Nafi’ bin Yazid] ka bɔ [Ibn Al Had] ka bɔ [Muhamadu bin ‘Amru bin ‘Atha] ka bɔ [‘Ata bin ‘Ahulla a he Rahullah Raahullah] ka bɔ [‘Ata bin ‘Ahulla Yasar] ka bɔ [‘Ata bin ‘Ahulla Yasar] ka bɔ] 'alaihi wasallam ko: 'Seereya yɔrɔjan mɔgɔw tɛ dugudenw ta'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3127
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ وَحَدَّثَنِيهِ صَاحِبٌ لِي عَنْهُ وَأَنَا لِحَدِيثِ صَاحِبِي أَحْفَظُ قَالَتَزَوَّجْتُ أُمَّ يَحْيَى بِنْتَ أَبِي إِهَابٍ فَدَخَلَتْ عَلَيْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا أَرْضَعَتْنَا جَمِيعًا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَأَعْرَضَ عَنِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا لَكَاذِبَةٌ قَالَ وَمَا يُدْرِيكَ وَقَدْ قَالَتْ مَا قَالَتْ دَعْهَا عَنْكَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ الْبَصْرِيُّ ح و حَدَّثَنَا عُثْمُانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ عُقْبَةَ وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد نَظَرَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ إِلَى الْحَارِثِ بْنِ عُمَيْرٍ فَقَالَ هَذَا مِنْ ثِقَاتِ أَصْحَابِ أَيُّوبَ
A y’a fɔ an ye ko [Sulayiman bin Harb] y’a fɔ an ye ko [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Ibn Abu Awalkah] y’a fɔ ne ye [‘Uqbah bin Al Harith] ani a y’o fɔ ne ye [n’ tericɛ] ye, ani ne be n’ tericɛ ka hadisi lɔn ka ɲɛ, a ko: ‘I Yabu Ihhant the marri. muso dɔ nana ne fɛ ka sɔn a ma ko ale le ka sin di an bɛɛ ma. O kɔ, n nana kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ, n y’o koo fɔ a ye. A y’a yɛrɛ mabɔ ne la, o kɔ, ne ko: ‘E Ala ka ciden, tiɲɛ na, a ye ngalon tigɛ.’ A ko: ‘I b’a lɔn cogo di, k’a sɔrɔ a ye min fɔ, a y’o lo fɔ. O muso to yen -i muso-!' A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Abu Su’aib Al Harani] y’a fɔ an ye [Ali Hariti bin Umayiri Al Bashri]. -A fɔra cogo wɛrɛ la- A fɔra an ye ko [Usman bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye [Isma’il bin Ulaiyyah] ko u fila bɛɛ bɔra [Ayyub] la ka bɔ [Ibn Abu Awalkah] la ka bɔ [Ubaid bin Abu Maryam] la ka bɔ [Ubaid bin Abu Maryam la] ka bɔ [Uqbah bin bin Abu Maryam la, nka a ka ca ni Iq ye. hadith ka 'Ubaid...o kɔ, a y'a kɔrɔ fɔ'. Abu Dawuda ko; [Hamadu bin Zaid] ye Al Harith bin Umair filɛ ka sɔrɔ k’a fɔ ko: ‘Nin mɔgɔ be Ayyub teriw cɛma minw ye tsiqah ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3128
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا عَنْ الشَّعْبِيِّأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ بِدَقُوقَاءَ هَذِهِ وَلَمْ يَجِدْ أَحَدًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ يُشْهِدُهُ عَلَى وَصِيَّتِهِ فَأَشْهَدَ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقَدِمَا الْكُوفَةَ فَأَتَيَا أَبَا مُوسَى الْأَشْعَرِيَّ فَأَخْبَرَاهُ وَقَدِمَا بِتَرِكَتِهِ وَوَصِيَّتِهِ فَقَالَ الْأَشْعَرِيُّ هَذَا أَمْرٌ لَمْ يَكُنْ بَعْدَ الَّذِي كَانَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَحْلَفَهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ بِاللَّهِ مَا خَانَا وَلَا كَذَبَا وَلَا بَدَّلَا وَلَا كَتَمَا وَلَا غَيَّرَا وَإِنَّهَا لَوَصِيَّةُ الرَّجُلِ وَتَرِكَتُهُ فَأَمْضَى شَهَادَتَهُمَا
A y’a fɔ an ye [Ziyad bin Ayyub] y’a fɔ an ye [Husyaim] y’a fɔ an ye [Zakaria] ka bɔ [Ash Sya’bi] la ko silamɛ dɔ sara Daquqa` -yɔrɔ min be Bagdad ni Irbil cɛ-, ani mɔgɔ si tun tɛ yen min tun be se ka kɛ seere ye a ka sago la. O kɔ, gafe mɔgɔ fila tun be yen minw ye seereya kɛ fɔɔ u nana Kufa ka [Abu Musa Al Asy’ari] kunbɛn ani u y’o lakali. U fila bɛɛ nana ni mɔgɔ salen ka ciyɛn n’a ka testaman ye, Abu Musa Al Asy’ari y’a fɔ o kɔfɛ ko: ‘Nin ye gɛlɛya ye min ma deli ka kɛ kabini kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka wagati’. O kɔ, Abu Musa y’a ɲini u fila bɛɛ fɛ u ka kali Ala tɔgɔ la k’u tɛna janfa kɛ, k’u tɛna galon tigɛ, k’u tɛna yɛlɛma, k’u tɛna dogo wala k’u yɛrɛ yɛlɛma, ani ko testaman ni nafolo min be testaman kɔnɔ, o ye cɛɛ ka sago ye. O kɔ, Abu Musa sɔnna u ka seereya ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3129
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَهْمٍ مَعَ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ وَعُدَيِّ بْنِ بَدَّاءٍ فَمَاتَ السَّهْمِيُّ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مُسْلِمٌ فَلَمَّا قَدِمَا بِتَرِكَتِهِ فَقَدُوا جَامَ فِضَّةٍ مُخَوَّصًا بِالذَّهَبِ فَأَحْلَفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وُجِدَ الْجَامُ بِمَكَّةَ فَقَالُوا اشْتَرَيْنَاهُ مِنْ تَمِيمٍ وَعُدَيٍّ فَقَامَ رَجُلَانِ مِنْ أَوْلِيَاءِ السَّهْمِيِّ فَحَلَفَا لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَإِنَّ الْجَامَ لِصَاحِبِهِمْ قَالَ فَنَزَلَتْ فِيهِمْ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمْ الْمَوْتُ }الْآيَةَ
A y’a fɔ an ye ko [Al Hasan bin Ali] y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Adam] y’a fɔ an ye [Ibnu Abu Zaida] ka bɔ [Muhamadu bin Abu Al Qasim] ka bɔ [Abdul Malik bin Sa’id bin Jubair] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Ibn Abbas] a ko, ‘Cɛɛ dɔ bɔra Bani Darih la ani Taddam bɔra Bani Sami, o kɔ, Bani Sahm cɛ sara jamana dɔ la, silamɛw tun tɛ yɔrɔ min na. a kɔnɔ. O kɔ, u fila nana n’u ka ciyɛn ye tuma min na, u bɔnɛna warigwɛ tasa dɔ la min sɛbɛnin be ni sanu ye i n’a fɔ dati yiriden. O kɔ, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a ɲini u fila bɛɛ fɛ u ka kali, o kɔ, o gɛrɛsi sɔrɔla Mɛki, u fila bɛɛ y’a fɔ o kɔ ko: ‘An y’a san Tamim ni Udai fɛ’. O kɔ, Bani As Sahm kɔrɔsibaga cɛɛ fila wulila ka kali ko: ‘Tiɲɛ na, an ka seereya ka ɲi ka tɛmɛ u fila ka seereya kan. ‘Ani tiɲɛn na, o vɛɛri tun ye u tericɛ ta ye’. Jubair ko: ‘O kɔ, ayata jigira ko: ‘Aw lanabagaw, n’aw dɔ be saya ɲɛfɛ, n’a be ɲini ka layidu ta, o layidu ka kɛ seereya ye mɔgɔ tilennin fila fɛ aw cɛma, wala mɔgɔ fila minw ka diinɛ tɛ kelen ye n’aw ye, n’aw be tagamana dugukolo kan ani aw be saya farati la. I be seere fila nunu minɛ delili kɔ -ka kali-, o kɔ, u fila bɛɛ be kali Ala tɔgɔ la, n’i be sigasiga: ‘-Ala ka barika la- an tɛna sɔngɔ dɔɔni san ni nin kali ye -mɔgɔ dɔ kosɔn-, hali n’a ye an somɔgɔ gɛrɛfɛla ye, ani -an tɛ- Ala ka seereya dogo; Tiɲɛ na, n’o tun lo, siga t’a la, an tun bena kɛ jurumunkɛlaw cɛma-’ -Qs. Ali Mayada: 106-.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3130
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَهُمْ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ أَنَّ عَمَّهُ حَدَّثَهُ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِيٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَشْيَ وَأَبْطَأَ الْأَعْرَابِيُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الْأَعْرَابِيَّ فَيُسَاوِمُونَهُ بِالْفَرَسِ وَلَا يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعَهُ فَنَادَى الْأَعْرَابِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعًا هَذَا الْفَرَسِ وَإِلَّا بِعْتُهُ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الْأَعْرَابِيِّ فَقَالَ أَوْ لَيْسَ قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ لَا وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلَى قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ فَطَفِقَ الْأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا فَقَالَ خُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَايَعْتَهُ فَأَقْبَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ بِمَ تَشْهَدُ فَقَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris] ko [Al Hakam bin Nafi’] y’o fɔ u ye minkɛ, a ko; a y’a fɔ an ye [Syu’aib] ka bɔ [Az Zuhri] fɛ ka bɔ [’Umarah bin Khuzaimah] fɛ ko [a belencɛ] cira tericɛ dɔ, tun y’a fɔ a ye, ko kira ye so dɔ san loon dɔ la ka bɔ dugu dɔ la i n’a fɔ cira Arabu saw. dugu Arabu ka tugu a kɔ walisa a ka se ka so min san, a k’o sara. Rasulullah shallallahu ‘alayihi wasallam tun be tagamana joona joona k’a sɔrɔ dugu Arabuw tun be tagamana dɔɔni dɔɔni. O kɔ, mɔgɔw nana Arabu dugu la k’a ka so saraka, u tun t’a lɔn ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a san. Dugu Arabu nin nana kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ k’a fɔ ko n’i ye nin so san o tuma na a san, n’o tɛ o tuma na n’ b’a feere’. A ye dugu arabukan welekan mɛn tuma min na, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam wulila k’a fɔ ko: ‘Ne m’a san i fɛ wa?’. Dugu Arabu y’a jaabi ko: ‘Ala ka sira la, ayi! Ne t’a feere i ma’. O kɔ, cira ko: ‘Ɔnhɔn, n y’a san i fɛ’. O la, dugu Arabu ko, ‘Aw ka seereya di n ma’. O kɔ, Khuzaimah bin Thabit ko: ‘Ne be seereya kɛ ko i y’a feere’. O kɔ, kira y’a ɲɛsin Khuzaimah ma k’a fɔ a ye ko: ‘I be seereya kɛ ni mun lo ye?’ Khuzaimah y’a jaabi ko: ‘N’ y’i sinsin, e Ala ka ciden!’. O kɔ, Rasulullah y’a to Khuzaimah ka seereya kɛra mɔgɔ fila ka seereya kelen ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3131
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ أَنَّ زَيْدَ بْنَ الْحُبَابِ حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا سَيْفٌ الْمَكَّيُّ قَالَ عُثْمَانُ سَيْفُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِيَمِينٍ وَشَاهِدٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ سَلَمَةُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ عَمْرٌو فِي الْحُقُوقِ
A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba] ni [Ali Hasan bin Ali] ko [Zaid bin Al Hubab] y’a fɔ u ye, a ko; y’o fɔ an ye [Sayful Makki]. [Usman Saif bin Suleiman] y’a fɔ ka bɔ [Qais bin Sa’d] fɛ ka bɔ [Amru bin Dinar] fɛ ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ ko Ala ka ciden y’a ka latigɛli di ni kali ni seere ye’. A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Yahya] ni [Salamah bin Siyabib] u fila bɛɛ ko; y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Muslim] ka bɔ [‘Amru bin Dinar] la ni sanad n’a kɔrɔ ye. Salama y’a fɔ a ka hadisi kɔnɔ; ‘Amru ko joko dɔ la’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3132
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنَا الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِقَالَ أَبُو دَاوُد وَزَادَنِي الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَخْبَرَنِي الشَّافِعِيُّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِسُهَيْلٍ فَقَالَ أَخْبَرَنِي رَبِيعَةُ وَهُوَ عِنْدِي ثِقَةٌ أَنِّي حَدَّثْتُهُ إِيَّاهُ وَلَا أَحْفَظُهُ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَتْ سُهَيْلًا عِلَّةٌ أَذْهَبَتْ بَعْضَ عَقْلِهِ وَنَسِيَ بَعْضَ حَدِيثِهِ فَكَانَ سُهَيْلٌ بَعْدُ يُحَدِّثُهُ عَنْ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الْإِسْكَنْدَرَانِيُّ حَدَّثَنَا زِيَادٌ يَعْنِي ابْنَ يُونُسَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ رَبِيعَةَ بِإِسْنَادِ أَبِي مُصْعَبٍ وَمَعْنَاهُ قَالَ سُلَيْمَانُ فَلَقِيتُ سُهَيْلًا فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ مَا أَعْرِفُهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ رَبِيعَةَ أَخْبَرَنِي بِهِ عَنْكَ قَالَ فَإِنْ كَانَ رَبِيعَةُ أَخْبَرَكَ عَنِّي فَحَدِّثْ بِهِ عَنْ رَبِيعَةَ عَنِّي
A fɔra an ye [Ahmadu bin Abu Bakri Abu Mush’ab Az Zuhri] fɛ ka bɔ [Rabi’ah bin Abu Abdurrahman] fɛ ka bɔ [Suhail bin Abu Salih] fɛ ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a ka latigɛli kelen di ni kali ye ani. Abu Dawuda ko: ‘[Ar Rabi’ bin Suleman Al Muadzdzin] y’a ka hadisi kɔnɔ ka fara ne kan, a ko; tun ye rapɔɔri di ne ma [Ash Syafi’i] ka bɔ [Abdul Aziz] fɛ a ko, ‘O kɔ, ne ye nin fɔ [Suhail] ye, a ko; a y’a fɔ n ye [Rabi’ah] - ani n hakili la, a ye tsiqah mɔgɔ ye - ko n y’o fɔ a ye ani n m’a mara n hakili la. Abdul Aziz ko; Bana dɔ ye Suhail minɛ min y’a hakili yɔrɔ dɔ bɔ a la, o kama a ɲinɛna a ka hadisi dɔw kɔ. O kɔ, a y’a fɔ a ye ka bɔ Rabiya ka bɔ a facɛ fɛ’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Dawuda Al Iskandarani] y’a fɔ an ye [Ziyadi bin Yunusi] y’a fɔ ne ye [Suliman bin Bilali] ka bɔ [Rabi’a] la ni Abu Mushab ka sanad ye ani n’a kɔrɔ ye. Sulaiman ko: O kɔ, n ye Suhail kunbɛn, n y’a ɲininga nin hadisi koo la, o kɔ, a ko n t’a lɔn. O kɔ, ne ko a ma ko: «Tiɲɛ na, Rabiya y’o fɔ ne ye ka bɔ i fɛ.» A ko: ‘Ni Rabi’a ye waajuli kɛ aw ye tuma dɔ la ka bɔ ne fɛ, o tuma na, aw ka maana fɔ -ka bɔ Rabi’a fɛ ka bɔ ne fɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3133
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ شُعَيْثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْبِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ جَدِّي الزُّبَيْبَ يَقُولُبَعَثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشًا إِلَى بَنِي الْعَنْبَرِ فَأَخَذُوهُمْ بِرُكْبَةَ مِنْ نَاحِيَةِ الطَّائِفِ فَاسْتَاقُوهُمْ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبْتُ فَسَبَقْتُهُمْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ أَتَانَا جُنْدُكَ فَأَخَذُونَا وَقَدْ كُنَّا أَسْلَمْنَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ فَلَمَّا قَدِمَ بَلْعَنْبَرِ قَالَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَكُمْ بَيِّنَةٌ عَلَى أَنَّكُمْ أَسْلَمْتُمْ قَبْلَ أَنْ تُؤْخَذُوا فِي هَذِهِ الْأَيَّامِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ مَنْ بَيِّنَتُكَ قُلْتُ سَمُرَةُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْعَنْبَرِ وَرَجُلٌ آخَرُ سَمَّاهُ لَهُ فَشَهِدَ الرَّجُلُ وَأَبَى سَمُرَةُ أَنْ يَشْهَدَ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَبَى أَنْ يَشْهَدَ لَكَ فَتَحْلِفُ مَعَ شَاهِدِكَ الْآخَرِ قُلْتُ نَعَمْ فَاسْتَحْلَفَنِي فَحَلَفْتُ بِاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْنَا يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبُوا فَقَاسِمُوهُمْ أَنْصَافَ الْأَمْوَالِ وَلَا تَمَسُّوا ذَرَارِيَّهُمْ لَوْلَا أَنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ ضَلَالَةَ نَمَل مَا رَزَيْنَاكُمْ عِقَالًا قَالَ الزُّبَيْبُ فَدَعَتْنِي أُمِّي فَقَالَتْ هَذَا الرَّجُلُ أَخَذَ زِرْبِيَّتِي فَانْصَرَفْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي احْبِسْهُ فَأَخَذْتُ بِتَلْبِيبِهِ وَقُمْتُ مَعَهُ مَكَانَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمَيْنِ فَقَالَ مَا تُرِيدُ بِأَسِيرِكَ فَأَرْسَلْتُهُ مِنْ يَدِي فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِلرَّجُلِ رُدَّ عَلَى هَذَا زِرْبِيَّةَ أُمِّهِ الَّتِي أَخَذْتَ مِنْهَا فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّهَا خَرَجَتْ مِنْ يَدِي قَالَ فَاخْتَلَعَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيْفَ الرَّجُلِ فَأَعْطَانِيهِ وَقَالَ لِلرَّجُلِ اذْهَبْ فَزِدْهُ آصُعًا مِنْ طَعَامٍ قَالَ فَزَادَنِي آصُعًا مِنْ شَعِيرٍ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Abda] y’a fɔ an ye [Ammar bin Syu’aib bin Abdullah bin Az Zubaib Al Anbari] y’a fɔ n ye [n facɛ] ko; N y’a mɛn ko n bɛnba [Az Zubaib] b’a fɔra ko: ‘Kira Ala sallallaahu ‘alayihi wasallam ye sɔrɔdasi dɔ ci ka taga Bani Al’Anbar, o kɔfɛ, sɔrɔdasiw y’u kɛlɛ Rukbah kan - Taif kulu kan - ka bɔ Taif fan fɛ, sɔrɔdasiw y’u ɲɛminɛ o kɔfɛ ka taga Nabi Ala sallaalaahu kunbɛn. N’ y’o kɔ, n’ yɛlɛla so kan, n’ tagara n’u ɲɛfɛ ka taga cira sallallaahu alayihi wasallam fan fɛ, n’ ko: ‘As salamu ‘alaika wa rahmatullahi wa barakatuh, e Ala ka kira! Aw ka sɔrɔdasiw nana an kɛlɛ, hali n’an ye silamɛya don, k’an ka bɛgɛnw tulow kuncɛw tigɛ’. O kɔ, a sera Bal’anbar tuma min na, Ala ka cira (s.a.w) y’a fɔ n ye ko: ‘Yala dalilu b’i bolo min b’a yira ko i ye silamɛya don sanni u ka bin i kan tile tɛmɛninw na wa?’. N ko: ‘Ɔnhɔn.’ A y’u ɲininga ko: ‘Jɔn le be se ka kɛ i seere ye?’ N ko: ‘Samura, cɛɛ dɔ min bɔra Bani Al Anbar.’ Ani, a ye cɛɛ wɛrɛ kofɔ. O kɔ, o cɛɛ ye seereya kɛ k’a sɔrɔ Samura banna ka seereya kɛ. O kɔ, Ala ka cira ko: ‘A be sigasiga ka seereya kɛ aw ye, o la aw be se ka kali ɲɔgɔn fɛ n’aw ka seere tɔw ye’. N ko: ‘Ɔnhɔn.’ O kɔ, a y’a ɲini n fɛ ko n ka kali, o la, n ye kali Ala tɔgɔ la ko: ‘Tiɲɛ na, an ye silamɛya don bi ni bi, an ye bɛgɛnw tulow kuncɛw tigɛ. ’ O kɔ, Ala ka kira ko: ‘Aw ka taga nafolo tilancɛ tilan u ni ɲɔgɔn cɛ, aw kana maga u bɔnsɔnw na! Ni Ala tun ma ɲumanya tununi kɔniya o tuma na an tun tɛna i dɔgɔya hali ni 'Iqal - ɲɔgɔmɛ juru -' kelen ye. Az Zubaib ko: O kɔ, n bamuso ye n weele k’a fɔ ko nin cɛɛ ye n ka tapi ta. O kɔ, n tagara cira sallallaahu alayihi wasallam fɛ, n y’o koo fɔ a ye, a ko: ‘Aw k’a minɛ!’ O kɔ, ne k’a ta faniw mina, ka lɔ ni a ye an nɔ ra. O kɔ, cira sallallahu alayihi wasallam y’an filɛ an lɔnin be, o kɔ, a ko: ‘Aw be mun lo fɛ aw ka kasodenw na?’ O kɔ, n y’a to a ka taga, o kɔ, Ala ka cira sallallaahu ‘alaihi wasallam wulila k’a fɔ o tigi ye ko: ‘I ye tapi min ta, i k’o tigi segi a ma!’ O tigi ko: ‘E Ala ka kira, tiɲɛ na, tapi tununa ka bɔ ne bolo’. Az Zubaib ko: «O kɔ, Ala ka kira ye cɛɛ ka muru bɔ a la k’a di ne ma, o kɔ, a ko cɛɛ ma ko: Taga sha’ dumuni dɔ fara a kan! Az Zubaib ko: ‘O kɔ, cɛɛ ye sha’ alikama dɔ fara n kan’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3134
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّأَنَّ رَجُلَيْنِ ادَّعَيَا بَعِيرًا أَوْ دَابَّةً إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَتْ لِوَاحِدٍ مِنْهُمَا بَيِّنَةٌ فَجَعَلَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَاحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ بِمَعْنَى إِسْنَادِهِ أَنَّ رَجُلَيْنِ ادَّعَيَا بَعِيرًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا شَاهِدَيْنِ فَقَسَمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا نِصْفَيْنِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Al Minhal Adl Dlarir] y’a fɔ an ye [Yazid bin Zurai’] y’a fɔ an ye [Ibn Abu Arubah] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Sa’id bin Abu Burdah] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ a bɛnba [Abu Musa Al Asy’ari] la ko mɔgɔ fila tun be yen minw tun be weele ko animal ani caphellaahu ‘. wasallam, k’a sɔrɔ dalilu si tun tɛ u fila bɛɛ bolo. O kɔ, cira ye ɲɔgɔmɛ tilan u fila cɛ. A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ali] y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Adam] y’a fɔ an ye [Abdurrahim bin Suleiman] ka bɔ [Sa’id] la ni sanad n’a kɔrɔ ye’. A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Basysyar] y’a fɔ an ye ko [Hajjaj bin Minhal] y’a fɔ an ye [Hammam] ka bɔ [Qatadah] la ni sanad kɔrɔ ye, ko mɔgɔ fila ye ɲɔgɔmɛ ɲini cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka wagati la, o kɔ, u fila bɛɛ ye seere fila ci ka na, kira sallallahu sallahu, ɲɔgɔmɛ bɛ o fla cɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3135
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا فِي مَتَاعٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ لِوَاحِدٍ مِنْهُمَا بَيِّنَةٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَهِمَا عَلَى الْيَمِينِ مَا كَانَ أَحَبَّا ذَلِكَ أَوْ كَرِهَا
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Al Minhal] y’a fɔ an ye ko [Yazid bin Zurai’] y’a fɔ an ye ko [Ibn Abu ‘Arubah] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Khilas] ka bɔ [Abu Rafi’] ka bɔ [Abu Hurairah] ko cɛɛ fila ye sɔsɔli dɔ kɛ fɛɛn dɔ kan ka taga n’a ye ’nabi ye. O kɔ, cira sallallahu ko: «Aw ka kala bɔ ka kali!» U b’a kanu wala u b’a kɔniya’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3136
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَحْمَدُ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَرِهَ الِاثْنَانِ الْيَمِينَ أَوْ اسْتَحَبَّاهَا فَلْيَسْتَهِمَا عَلَيْهَا قَالَ سَلَمَةُ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَقَالَ إِذَا أُكْرِهَ الِاثْنَانِ عَلَى الْيَمِينِحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ بِإِسْنَادِ ابْنِ مِنْهَالٍ مِثْلَهُ قَالَ فِي دَابَّةٍ وَلَيْسَ لَهُمَا بَيِّنَةٌ فَأَمَرَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَسْتَهِمَا عَلَى الْيَمِينِ
A fɔra an ye [Amadu bin Hanbali] ni [Salama bin Siyabib] k’u ko; a y’a fɔ an ye ko [Abdurazaki] [Amadu] ko; y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [Hammam bin Munabbih] ka bɔ [Abu Hurairah] ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘Ni mɔgɔ fila ma nisɔndiya ka kali walima k’a diya u ye, o tuma na, u fila bɛɛ ka kan ka kala bɔ k’a sɔrɔ’. [Salama] ko; a y’an [Ma’mar] lalɔnniya ani a ko: ‘Ni mɔgɔ fila waajibiyara ka kali’. A y’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye [Khalid bin Al Harith] ka bɔ [Sa’id bin Abu ‘Aruba] la ni Ibn Minhal ka sanad ye, -O kɔrɔ; ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Khilas] ka bɔ [Abu Rafi’] ka bɔ [Abu Huraira]- i n’a fɔ o. A ye bɛgɛn dɔ kofɔ ani dalilu si tun t’u fɛ, o kɔ, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ u fila ye ko u ka kala bɔ ka bɛgɛn sɔrɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3137
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَكَتَبَ إِلَيَّ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالْيَمِينِ عَلَى الْمُدَّعَى عَلَيْهِ
A y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Maslamah Al Qa’nabi] y’a fɔ an ye [Nafi’ bin Umar] ka bɔ [Ibnu Abumulaikah] la ko: ‘[Ibnu Abbas] ye lɛtɛrɛ sɛbɛ n ma ko Ala ka ciden ye kiti tigɛ ko mɔgɔ min jalakilen don, o ka kan ka kali.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3138
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَعْنِي لِرَجُلٍ حَلَّفَهُ احْلِفْ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مَا لَهُ عِنْدَكَ شَيْءٌ يَعْنِي لِلْمُدَّعِيقَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو يَحْيَى اسْمُهُ زِيَادٌ كُوفِيٌّ ثِقَةٌ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] y’a fɔ an ye ko [Abu Al Ahwash] y’a fɔ an ye [‘Atha bin As Saib] ka bɔ [Abu Yahya] ka bɔ [Ibn Abbas] la ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ cɛɛ dɔ ye a ye yamaruya di min ma ko a ka kali ko: ‘Aw ka kali ni batoli tɔgɔ si tɛ yen fɔɔ Ala ka batoli, ko Ala ka batoli tɛ yen. a tun b’a fɔra ko a bɛ aw kɔnɔ’. Abu Dawuda ko: ‘Abu Yahya tɔgɔ ye Ziyad Kufi, a ye tsiqah mɔgɔ ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3139
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ الْأَشْعَثِ قَالَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ قُلْتُ لَا قَالَ لِلْيَهُودِيِّ احْلِفْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفُ وَيَذْهَبُ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Isa] y’a fɔ an ye ko [Abu Mu’awiyah] y’a fɔ an ye [Al A’masy] ka bɔ [Syaqiq] ka bɔ [Al Asy’ath] ko: ‘Ne ni yahutucɛ dɔ ye kɛlɛ kɛ dugukolo yɔrɔ dɔ kan, o kɔ, a banna ne la. O la, n nana cira sallallahu fɛ ka ŋunuŋunu o koo la a ye, kira sallallahu alayihi wasallam y’a fɔ n ye o kɔ ko: ‘Dalilu b’i bolo wa?’. Ne k’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn.’ A y’a fɔ Yahutucɛ ye ko: ‘Kali!’ O la, n ko: «E Ala ka ciden, n’o lo, a bena kali ka ne ka nafolo minɛ!» O kɔ, Ala ye ayata nin jigi: '-Tiɲɛ na, minw b'u ka layidu yɛlɛma ni- Ala ye ani u ka kali sɔngɔ dɔgɔman na...- ' -Qs. Ali Imran: 77- ka taga se vɛrise laban ma’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3140
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْفَرْيَابِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي كُرْدُوسٌ عَنْ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ كِنْدَةَ وَرَجُلًا مِنْ حَضْرَمَوْتَ اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَرْضٍ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُو هَذَا وَهِيَ فِي يَدِهِ قَالَ هَلْ لَكَ بَيِّنَةٌ قَالَ لَا وَلَكِنْ أُحَلِّفُهُ وَاللَّهِ مَا يَعْلَمُ أَنَّهَا أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُوهُ فَتَهَيَّأَ الْكِنْدِيُّ يَعْنِي لِلْيَمِينِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
A y’a fɔ an ye ko [Mahmudu bin Khalid] y’a fɔ an ye ko [Al Harith bin Sulaiman] y’a fɔ ne ye [Kurdu] ka bɔ [Al Asy’ats bin Qais] la ko cɛɛ dɔ min bɔra Kinda ani cɛɛ dɔ min bɔra Hadlramaut ye ŋunuŋunu u ka kɛlɛ kan dugukoloko la Yemen jamana na, o tun ye kira ye. Hadrami ko: «E, Ala ka ciden, tiɲɛ na, ne ka dugukolo minɛna nin cɛ facɛ fɛ. Jamana fana bɛ a boro’. A ko: ‘Yala dalilu b’i fɛ wa?’ Ne ko: ‹Ɔn ɔn, nka ne y’a ɲini a fɛ a ka kali. Ala ka sira la, a t’a lɔn ko nin jamana ye ne ka jamana ye, a facɛ y’o min minɛ’. O la, Kinda mɔgɔw labɛnnin lo ka kali.... O kɔ, Al Asy’ats y’o hadisi kofɔ.
