Imam Abu Dawud : 3101
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ وَالْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جُعِلَ قَاضِيًا بَيْنَ النَّاسِ فَقَدْ ذُبِحَ بِغَيْرِ سِكِّينٍ
Esan digute [Nashr bin Alik] [Bisyr bin Umarrek] [Abdullah bin Ja'farrengandik] [Uthman bin Muhammad Al Akhnasirengandik] [Al Maqburirengandik] eta [Al A'rajek] [Abu Hurairahrengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Gizakien artean epaile egiten dena, labanarik erabili gabe hil dute'.
Imam Abu Dawud : 3102
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ السَّمْتِيُّ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ وَاحِدٌ فِي الْجَنَّةِ وَاثْنَانِ فِي النَّارِ فَأَمَّا الَّذِي فِي الْجَنَّةِ فَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَقَضَى بِهِ وَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَجَارَ فِي الْحُكْمِ فَهُوَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ قَضَى لِلنَّاسِ عَلَى جَهْلٍ فَهُوَ فِي النَّارِقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا أَصَحُّ شَيْءٍ فِيهِ يَعْنِي حَدِيثَ ابْنِ بُرَيْدَةَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ
[Muhammad bin Hassan As Samtik] esan digu [Khalaf bin Khalifahek] [Abu Hasyim]-engandik [Ibn Buraidah-engandik] [bere aita] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, esan duela: 'Hiru epaile daude; pertsona bat zeruan dago eta bi pertsona infernuan. Zeruan dagoena egia dakiena eta gero zigortzen duena da, egia dakiena eta gero tiranikoki epaitzen duena infernuan dago, eta gizakientzat ezjakintasunean oinarritutako erabakiak hartzen dituena infernuan dago'. Abu Daudek esan zuen: 'Hadith hau da gai honetan benetakoena, hain zuzen ere, Ibn Buraidah-ren Haditha, zeinak dioen: Hiru epaile daude...'.
Imam Abu Dawud : 3103
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ فَأَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ فَأَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌفَحَدَّثْتُ بِهِ أَبَا بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ فَقَالَ هَكَذَا حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Esan digu ['Ubaidullah bin Umar bin Maisarah]-ek esan digu [Abdul Aziz bin Muhammad]-ek esan didala [Yazid bin Abdullah bin Al Had]-engandik [Muhammad bin Ibrahim]-engandik [Busr bin Sa'id]-engandik [Abu Qais]-engandik, 'Amru bin Al 'Ash-engandik ['Amru bin Al 'Ash]-ek esan zuela, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Epaile batek epaitu eta ijtihad egiten badu eta zuzen badago, bi sari izango ditu, eta epaitu eta ijtihad egiten badu eta oker badago, sari bat izango du'. Orduan [Abu Bakr bin Hazm]-i esan nion, eta hark esan zuen: 'Hau da [Abu Salamah-ek] esan zidana [Abu Hurairah]-rengandik'.
Imam Abu Dawud : 3104
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ نَجْدَةَ عَنْ جَدِّهِ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهُوَ أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ طَلَبَ قَضَاءَ الْمُسْلِمِينَ حَتَّى يَنَالَهُ ثُمَّ غَلَبَ عَدْلُهُ جَوْرَهُ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ غَلَبَ جَوْرُهُ عَدْلَهُ فَلَهُ النَّارُ
Esan digutenez, [Abbas Al 'Anbari]-k [Umar bin Yunus]-ek [Mulazim bin 'Amru]-k [Musa bin Najdah] bere aitona-amonarengandik [Yazid bin Abdurrahman Abu Kathir] esan dit; esan dit [Abu Hurairah] shallallahu 'alaihi wasallam profetarengandik, esan duela: 'Epaile izan nahi duenak, bere justiziak bere tirania gainditzen du, orduan berarentzat Paradisua dago, eta bere tiraniak bere justizia gainditzen badu, orduan berarentzat Infernua dago'.
Imam Abu Dawud : 3105
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ بْنِ أَبِي يَحْيَى الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَبِي الزَّرْقَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمْ الْكَافِرُونَ إِلَى قَوْلِهِ الْفَاسِقُونَ }هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ الثَّلَاثِ نَزَلَتْ فِي الْيَهُودِ خَاصَّةً فِي قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ
Esan digu [Ibrahim bin Hamzah bin Abu Yahya Ar Ramlik] esan digu [Zaid bin Abu Az Zarqa`-k] [Ibnu Az Zinad] [Bere aitak] ['Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah]-engandik esan digu [Ibn Abbasek] bertso hau irakurri zuela: '-Alak bidalitakoaren arabera erabakitzen ez duena, sinesten ez duena da-' Alaren hitza iritsi arte: '-…… jende gaiztoa-' -Galderak. Al Maidah: 44-47-. Hiru bertso hauek juduei buruz jaitsi ziren, batez ere Bani Quraizhah eta An Nazlir'.
Imam Abu Dawud : 3106
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ رَجَاءٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بِشْرٍ الْأَنْصَارِيِّ الْأَزْرَقِ قَالَدَخَلَ رَجُلَانِ مِنْ أَبْوَابِ كِنْدَةَ وَأَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ جَالِسٌ فِي حَلْقَةٍ فَقَالَا أَلَا رَجُلٌ يُنَفِّذُ بَيْنَنَا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْحَلْقَةِ أَنَا فَأَخَذَ أَبُو مَسْعُودٍ كَفًّا مِنْ حَصًى فَرَمَاهُ بِهِ وَقَالَ مَهْ إِنَّهُ كَانَ يُكْرَهُ التَّسَرُّعُ إِلَى الْحُكْمِ
Esan digute [Muhammad bin Al 'Ala`] eta [Muhammad bin Al Mutsannak] esan zutela; jakinarazi digu [Abu Mu'awiyah]-ek [Al A'masy]-k [Raja Al Ansari]-k [Abdurrahman bin Bisyr Al Anshari Al Azraq]-ek esan zuela: "Bi gizon sartu ziren Kindah-ko hainbat atetatik, Abu Mas'ud Al Anshari jende talde baten artean eserita zegoen bitartean. Biek esan zuten orduan: "Ba al dago inor gure artean epaitzeko?" Orduan, jendetzako gizon batek esan zuen: "Ni naiz". [Abu Mas'udek] harri-koskor eskukada bat hartu eta gizonari bota zizkion, esanez: "Eutsi! Izan ere, erabakiak hartzeko presaka egotea gorrotagarria da".
Imam Abu Dawud : 3107
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ بِلَالٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ طَلَبَ الْقَضَاءَ وَاسْتَعَانَ عَلَيْهِ وُكِلَ إِلَيْهِ وَمَنْ لَمْ يَطْلُبْهُ وَلَمْ يَسْتَعِنْ عَلَيْهِ أَنْزَلَ اللَّهُ مَلَكًا يُسَدِّدُهُو قَالَ وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ بِلَالِ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ بِلَالِ بْنِ مِرْدَاسٍ الْفَزَارِيِّ عَنْ خَيْثَمَةَ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ
[Muhammad bin Kathir]-ek esan digu [Israil-ek] esan digu [Abdul A'la]-k [Bilal]-ek [Anas bin Malik]-ek esan zuela: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten entzun dut: 'Epaile izan nahi duenak eta laguntza eskatzen duenak lortzeko, bere gai guztiak haren esku utziko dira, baina laguntzarik nahi ez duenak eta laguntzarik eskatzen ez duenak, orduan, Ala-k aingeru bat bidaliko du konpontzeko'. [Waki'-k [Israil-ek] esan zuen [Abul A'la]-k [Bilal bin Abu Musa]-k [Anas]-ek [Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam]-ek, eta [Abu 'Awanah-ek] esan zuen [Abdul A'la]-k [Bilal bin Mirdas Al Fazari]-k [Khaitsamah Al Ansari]-k [Anas]-ek'.
Imam Abu Dawud : 3108
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَىقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ نَسْتَعْمِلَ أَوْ لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ
Esan digu [Ahmad bin Hanbal] esan digu [Yahya bin Sa'idek] esan digu [Qurrah bin Khalidek] esan digu [Humaid bin Hilal] esan didala [Abu Burdah] esan duela, [Abu Musak] esan duela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Ez diogu gure lana zaintzeko postua emango nahi duenari'.
Imam Abu Dawud : 3109
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّاشِي وَالْمُرْتَشِي
Esan digu [Ahmad bin Yunus]-ek [Ibn Abu Dzi`b]-ek [Al Harith bin Abdurrahman]-ek [Abu Salamah]-ek [Abdullah bin 'Amru]-k esan zuela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek madarikatu egin zuen eroskeria eman zuena eta jaso zuena'.
Imam Abu Dawud : 3110
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنِي قَيْسٌ قَالَ حَدَّثَنِي عَدِيُّ بْنُ عُمَيْرَةَ الْكِنْدِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ عُمِّلَ مِنْكُمْ لَنَا عَلَى عَمَلٍ فَكَتَمَنَا مِنْهُ مِخْيَطًا فَمَا فَوْقَهُ فَهُوَ غُلٌّ يَأْتِي بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ أَسْوَدُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ عَنِّي عَمَلَكَ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ سَمِعْتُكَ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَ وَأَنَا أَقُولُ ذَلِكَ مَنْ اسْتَعْمَلْنَاهُ عَلَى عَمَلٍ فَلْيَأْتِ بِقَلِيلِهِ وَكَثِيرِهِ فَمَا أُوتِيَ مِنْهُ أَخَذَهُ وَمَا نُهِيَ عَنْهُ انْتَهَى
Esan digu [Musaddad]-ek [Yahya] esan digu [Isma'il bin Abu Khalid-ek] esan digula [Qais] esan didala; esan dit [Adi bin 'Umairah Al Kindi] Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuela: 'Oi jendea, zuen artean lan egiteko ardura duenak, eta gero orratz bat edo gehiago ezkutatzen badigu, hori traizio bat da Judizioaren Egunean ekarriko duena'. Orduan, Ansar gizon beltz bat zutitu zen, ikusi izan banu bezala, eta esan zuen: 'Oi Allahren Mezularia, onartu niregandik zure lana! Esan zuen: 'Zer da hori?', gizonak erantzun zion: 'Entzun dizut hau eta hau esaten'. Esan zuen: 'Eta nik diot: Lan bat egiteko postu bat ematen diogunari, egin dezala gutxi eta asko! Orduan, ematen zaiona har dezake, eta debekatuta dagoena uzten du'.
Imam Abu Dawud : 3111
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ قَاضِيًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُرْسِلُنِي وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ وَلَا عِلْمَ لِي بِالْقَضَاءِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ سَيَهْدِي قَلْبَكَ وَيُثَبِّتُ لِسَانَكَ فَإِذَا جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْكَ الْخَصْمَانِ فَلَا تَقْضِيَنَّ حَتَّى تَسْمَعَ مِنْ الْآخَرِ كَمَا سَمِعْتَ مِنْ الْأَوَّلِ فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يَتَبَيَّنَ لَكَ الْقَضَاءُ قَالَ فَمَا زِلْتُ قَاضِيًا أَوْ مَا شَكَكْتُ فِي قَضَاءٍ بَعْدُ
Esan zigun ['Amru bin 'Aun]-ek esan zigun; jakinarazi zigun [Sharik]-ek [Simak]-engandik [Hanasy]-tik [Ali-rengandik] esan zuela: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek Yemenera bidali ninduen epaile gisa, eta gero esan genuen: 'Alaren Mezularia, bidaliko nauzu oraindik gaztea naizenean eta epailetzaren ezagutzarik ez dudanean?' Orduan esan zuen: 'Egia esan, Ala-k gidatuko du zure bihotza eta indartuko du zure mihia. Bi pertsona aurkako badituzu zure aurrean, ez hartu erabakirik beste pertsonari entzun arte, lehenengo pertsonari entzun zenion bezala, erabakia argiagoa izango baita zuretzat'. Ali-k esan zuen: 'Horren ondoren epaile izaten jarraitu nuen edo ez nuen zalantzarik izan erabakia emateko'.
Imam Abu Dawud : 3112
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِيَ لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ مِنْهُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ بِشَيْءٍ فَلَا يَأْخُذْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنْ النَّارِحَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ يَخْتَصِمَانِ فِي مَوَارِيثَ لَهُمَا لَمْ تَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ إِلَّا دَعْوَاهُمَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَبَكَى الرَّجُلَانِ وَقَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَقِّي لَكَ فَقَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا إِذْ فَعَلْتُمَا مَا فَعَلْتُمَا فَاقْتَسِمَا وَتَوَخَّيَا الْحَقَّ ثُمَّ اسْتَهَمَا ثُمَّ تَحَالَّا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ يَخْتَصِمَانِ فِي مَوَارِيثَ وَأَشْيَاءَ قَدْ دَرَسَتْ فَقَالَ إِنِّي إِنَّمَا أَقْضِي بَيْنَكُمْ بِرَأْيِي فِيمَا لَمْ يُنْزَلْ عَلَيَّ فِيهِ
Esan zigun [Muhammad bin Kathir-ek] esan zigun [Sufyan]-ek [Hisyam bin 'Urwah-engandik] ['Urwah-engandik] [Zainab bint Umm Salamah-engandik] esan zuela, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egia esan, gizaki bat besterik ez naiz, eta zuen arazoak kontatzen dizkidazue. Baliteke zuetako batzuk besteak baino hobeto eztabaidatzen izatea, beraz, erabakia hartu nuen berarentzat, harengandik entzun nuenaren arabera. Beraz, nori bere anaiaren eskubideak kenduz erabakia ematen diodan, ez dezala ezer hartu, izan ere, sua moztu baitiot berarentzat Infernuko sua zatietatik'. Esan digu [Ar Rabi' bin Nafi' Abu Taubah-ek] [Ibnu Al Mubarak-ek] [Usamah bin Zaid-engandik] [Abdullah bin Rafi']-engandik, Umm Salamah-ren esklabo ohia, [Ummu Salamah-engandik] esan zuela: 'Bi gizonek eztabaida izan zuten beren herentziari buruz, eta ez zuten inolako frogarik beren aitorpenaz gain. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen... gero haditha aipatu zuen. Bi gizonek oihu egin zuten, eta bakoitzak esan zuen: 'Nire eskubidea zuekin da'. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak biei esan zien: 'Zuek biok egin duzuena egiten baduzue, partekatu eta saiatu zuzen jokatzen -justiziaz-'. Gero, zozketa egin zuten beren zatiaren alde, eta elkarri banatu zioten'. Esan digu [Ibrahim bin Musa Ar Razik] esan digu [Isak] esan digu [Usamahk] [Abdullah bin Rafi'rengandik] esan duela: 'Entzun diot [Ummu Salamah] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i, hadith-ean bezala. Esan zuen: 'Biak herentziagatik eta gauza zahar batzuengatik borrokan ari ziren. Orduan esan zuen: 'Nire iritzian oinarritutako erabakia ematen dizuet, ez baitut errebelaziorik jaso'.
Imam Abu Dawud : 3113
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الرَّأْيَ إِنَّمَا كَانَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُصِيبًا لِأَنَّ اللَّهَ كَانَ يُرِيهِ وَإِنَّمَا هُوَ مِنَّا الظَّنُّ وَالتَّكَلُّفُ
Esan digute [Sulaiman bin Daud Al Mahrik] [Ibnu Wahbek] [Yunus bin Yazidek] [Ibn Shihabek] esan digula [Umar bin Al Khathab] radiallahu 'anhu pulpituan zegoela eta esan zuela: "Ene jendea, iritzia Ala-ren Mezulariarengandik badator, sallallaahu 'alaihi wasallam, orduan egia da, Ala-k erakutsi baitzion, eta guregandik datorren iritzia aurreiritzi bat eta takalluf bat besterik ez da -zama ezazu zeure burua-".
Imam Abu Dawud : 3114
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَأَخْبَرَنِي أَبُو عُثْمَانَ الشَّامِيُّ وَلَا إِخَالُنِي رَأَيْتُ شَأْمِيًّا أَفْضَلَ مِنْهُ يَعْنِي حُرَيْزَ بْنَ عُثْمَانَ
Esan digu [Ahmad bin 'Abdah Adl Dalbbi] esan digu [Mu'adz bin Mu'adz] esan digu: "Abu Uthman Asy Syami esan zidan, eta inoiz ez dut ikusi bera baino Syam hoberik, hots, Huraiz bin Uthman".
Imam Abu Dawud : 3115
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْخَصْمَيْنِ يَقْعُدَانِ بَيْنَ يَدَيْ الْحَكَمِ
Esan digu [Ahmad bin Mani'-k] esan digu [Abdullah bin Al Mubarak]-ek [Mush'ab bin Thabit]-ek [Abdullah bin Az Zubair-ek] esan duela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek erabaki zuen gatazkan dauden bi pertsona epailearen aurrean eseri behar direla'.
Imam Abu Dawud : 3116
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى ابْنِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْضِي الْحَكَمُ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَهُوَ غَضْبَانُ
[Muhammad bin Kathir]-ek [Sufyan] esan digu [Abdul Malik bin 'Umair]-engandik; [Abdurrahman bin Abu Bakrah]-ek [bere aitaren]gandik esan digu bere semeari gutun bat idatzi ziola, esanez: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Epaile batek ez luke bi pertsonen arteko erabakia eman behar haserre dagoenean'.
Imam Abu Dawud : 3117
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ }فَنُسِخَتْ قَالَ{ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ }
Esan digu [Ahmad bin Muhammad Al Marwazik] esan didala [Ali bin Husainek] [bere aitagandik] [Yazid An Nahwigandik] [Ikrimahgandik] [Ibn Abbasgandik] esan zuela: 'Bertsoa: '-Juduak zuregana etortzen badira -epaia eskatzera-, orduan erabaki -auzia- haien artean, edo aldendu haiengandik-' -Galdera Al Maidah: 42-, ezabatuta eta bertso honekin ordezkatuta: '-orduan erabaki haien kasua Alak erreskatatu duenaren arabera-' -Galdera Al Maidah: 48-.
Imam Abu Dawud : 3118
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ }{ وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ }الْآيَةُ قَالَ كَانَ بَنُو النَّضِيرِ إِذَا قَتَلُوا مِنْ بَنِي قُرَيْظَةَ أَدَّوْا نِصْفَ الدِّيَةِ وَإِذَا قَتَلَ بَنُو قُرَيْظَةَ مِنْ بَنِي النَّضِيرِ أَدَّوْا إِلَيْهِمْ الدِّيَةَ كَامِلَةً فَسَوَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمْ
Esan zigun [Abdullah bin Muhammad An Nufaili-k] esan zigun [Muhammad bin Salamah-ek] [Muhammad bin Ishaq-ek] [Daud bin Al Hushain-ek] [Ikrimah-ek] [Ibn Abbas-ek] esan zuela: 'Bertso hau jaitsi zenean: '-Juduak- zuengana etortzen badira -epaia eskatzera-, erabaki -auzia- haien artean, edo aldendu haiengandik; alde egiten baduzu haiengandik, ez dizute inolako kalterik egingo. Eta haien kasua erabakitzen baduzu, erabaki -auzia- haien artean bidezkotasunez-' -Galdera Al Maidah: 42-, Ibn Abbas-ek esan zuen: 'Iraganean, Bani An Nadlir herriak Bani Quraizhah-eko jendea hiltzen bazuen, diyat erdi bat ematen zuten -erreskatea-, eta Bani Quraizhah-ek Bani An Nazlir-eko jenderen bat hiltzen bazuen, diyat osoa ordaintzen zuten. Orduan Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam-ek haien arteko diyat kopurua orokortu zuen'.
Imam Abu Dawud : 3119
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي عَوْنٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرِو ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أُنَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَبْعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ كَيْفَ تَقْضِي إِذَا عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو عَوْنٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ نَاسٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
[Hafsh bin Umarrek] [Syu'bah-etik] [Abu 'Aunek] [Al Harith bin 'Amru]-tik, Al Mughirah bin Syu'bah-en iloba, [Himsh-eko hainbat biztanle] Mu'adz bin Jabal-en lagunak zirenak, esan digu. Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, Mu'adz bin Jabal Yemenera bidaltzear zela, esan zuela: "Nola hartzen duzu erabakia aurrean epaiketa bat duzunean?". Mu'adzek erantzun zuen: "Alaren Liburua erabiltzea erabakiko dut". Esan zuen: "Demagun ez duzula aurkitzen Ala-ren Liburuan?". Mu'adzek erantzun zuen: "Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam'-en sunnah-era itzuliko naiz". Berriro esan zuen: "Demagun ez duzula aurkitzen Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam,ren Sunnan zein Ala-ren Liburuan?". Mu'adz-ek erantzun zuen: «Nire iritzia erabiliz ijtihad egingo dut, eta ez dut gutxietsiko». Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bularra eman eta esan zuen: «Gorapena Ala-ri, Rasulullah-ren mezulariari Rasulullah-ri atsegin duena egiteko gidaritza eman diona». Esan digu [Musaddad-ek] esan digu [Yahya-k] [Syu'bah-ek] esan dit [Abu 'Aun-ek] [Al Harith bin 'Amru-k] [Mu'adzen lagun batzuetatik] [Mu'adz bin Jabal-ek] esan didala Ala-ren Mezulariak sallallaahu 'alaihi wasallam Yemenera bidali zuenean... gero horren esanahia aipatu zuen.
Imam Abu Dawud : 3120
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ أَوْ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ شَكَّ الشَّيْخُ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّلْحُ جَائِزٌ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ زَادَ أَحْمَدُ إِلَّا صُلْحًا أَحَلَّ حَرَامًا أَوْ حَرَّمَ حَلَالًا وَزَادَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمُونَ عَلَى شُرُوطِهِمْ
Esan digu [Sulaiman bin Daud Al Mahrik] esan digu [Ibnu Wahbek] esan didala [Sulaiman bin Bilal]. -beste modu batean aipatzen da- Esan digu [Ahmad bin Abdul Wahid Ad Dimasyqik] esan digu [Marwan bin Muhammad] esan digula [Sulaiman bin Bilal] edo [Abdul Aziz bin Muhammad] -Xehek zalantzak izan zituen- [Katsir bin Zaid-ek] [Al Walid bin Rabah-ek] [Abu Hurairah-ek] esan zuela, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Akordioa bakea baimenduta dago musulmanen artean'. Ahmadek gaineratu zuen, 'haram den zerbait legezkoa edo halal dena debekatuta dagoen bake akordio bat izan ezik'. Bitartean, [Sulaiman bin Daudek] gaineratu zuen: 'Alaren Mezulariak sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Musulmanak beren baldintzetan behartuta daude'.