Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 3101
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ وَالْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جُعِلَ قَاضِيًا بَيْنَ النَّاسِ فَقَدْ ذُبِحَ بِغَيْرِ سِكِّينٍ
A fɔra an ye ko [Nashr bin Ali] y’a fɔ an ye ko [Bisyr bin Umar] ka bɔ [Abdullah bin Ja’far] ka bɔ [Usman bin Muhammad Al Akhnasi] ka bɔ [Al Maqburi] la ani [Al A’raj] ka bɔ [Abu Hurairah] ka bɔ cira sallallahu a ko: o kɔ, tiɲɛ na, a fagara k’a sɔrɔ a ma muru ta’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3102
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ السَّمْتِيُّ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ وَاحِدٌ فِي الْجَنَّةِ وَاثْنَانِ فِي النَّارِ فَأَمَّا الَّذِي فِي الْجَنَّةِ فَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَقَضَى بِهِ وَرَجُلٌ عَرَفَ الْحَقَّ فَجَارَ فِي الْحُكْمِ فَهُوَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ قَضَى لِلنَّاسِ عَلَى جَهْلٍ فَهُوَ فِي النَّارِقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا أَصَحُّ شَيْءٍ فِيهِ يَعْنِي حَدِيثَ ابْنِ بُرَيْدَةَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Hassan As Samti] y’a fɔ an ye ko [Khalaf bin Khalifa] ka bɔ [Abu Hasyim] ka bɔ [Ibn Buraidah] ka bɔ [a fa] ka bɔ cira sallallahu ‘alayihi wasallam fɛ, a ko: ‘Kititigɛla saba lo; mɔgɔ kelen be Sankolo la ani mɔgɔ fila be jahanama kɔnɔ. Min be sankolo la, o ye mɔgɔ ye min be tiɲɛn lɔn ani a b’a ɲangi, mɔgɔ min be tiɲɛn lɔn ani a be kiti tigɛ ni fanga ye, o tigi be jahanama kɔnɔ ani mɔgɔ min be desizɔnw ta adamadenw ye ka kɛɲɛ ni kunfinya ye, o tigi be jahanama kɔnɔ.’ Abu Daud ko: «Nin hadisi le ye tiɲɛ ye ka tɛmɛ o ko kan, o ye Ibn Buraidah ka hadisi ye min b’a fɔ ko; Kititigɛla saba lo be yen...’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3103
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ فَأَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ فَأَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌفَحَدَّثْتُ بِهِ أَبَا بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ فَقَالَ هَكَذَا حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
A y’a fɔ an ye ko [Ubaidullah bin Umar bin Maisarah] y’a fɔ an ye ko [Abdul Aziz bin Muhamadu] y’a fɔ n ye [Yazid bin Abdullah bin Al Had] ka bɔ [Muhamadu bin Ibrahima] ka bɔ [Busr bin Sa’id] ka bɔ [Abu Qais] jɔn kɔrɔ bin Al Aru Al ‘A’ fɛ. ‘Ash] a ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ni kititigɛla ye kiti tigɛ ka ijtihad kɛ, ka tiɲɛ fɔ o tuma na, a bena sara fila sɔrɔ, n’a ye kiti tigɛ ka ijtihad kɛ, ka fili o tuma na, a bena sara kelen sɔrɔ’. O kɔ, n y’o fɔ [Abu Bakri bin Hazm] ye, o kɔ, a ko: ‘Nin ye [Abu Salama] ye min fɔ n ye ka bɔ [Abu Huraira] fɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3104
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ نَجْدَةَ عَنْ جَدِّهِ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهُوَ أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ طَلَبَ قَضَاءَ الْمُسْلِمِينَ حَتَّى يَنَالَهُ ثُمَّ غَلَبَ عَدْلُهُ جَوْرَهُ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ غَلَبَ جَوْرُهُ عَدْلَهُ فَلَهُ النَّارُ
A y’a fɔ an ye [Abbas Al Anbari] y’a fɔ an ye [Umar bin Yunus] y’a fɔ an ye [Mulazim bin Amru] y’a fɔ ne ye [Musa bin Najdah] ka bɔ a bɛnba [Yazid bin Abdurrahman Abu Kathir] fɛ a ko; y’a fɔ n ye [Abu Hurairah] ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka kɛ kititigɛla ye, n’a ka tilenninya ye se sɔrɔ a ka fanga kan, o tuma na, sankolo lo b’a fɛ, n’o tigi ka fanga be se a ka tilenninya kan, o tuma na, jahanama lo b’a fɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3105
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ بْنِ أَبِي يَحْيَى الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَبِي الزَّرْقَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمْ الْكَافِرُونَ إِلَى قَوْلِهِ الْفَاسِقُونَ }هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ الثَّلَاثِ نَزَلَتْ فِي الْيَهُودِ خَاصَّةً فِي قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ
A y’a fɔ an ye ko [Ibrahima bin Hamzah bin Abu Yahya Ar Ramli] y’a fɔ an ye ko [Zaid bin Abu Az Zarqa`] y’a fɔ an ye [Ibnu Az Zinad] ka bɔ [A facɛ] ka bɔ [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah] ka bɔ [Ibnu the Abbas ma min latigɛ] a ye min kɛ. Ala ye jigi, o kɔ, o ye kafiriw ye-' fɔɔ ka taga se Ala ka kuma ma: '-...... mɔgɔ juguw- ' -Qs. Ali Mayada: 44-47-. O vɛrise saba nunu jigira ka ɲɛsin yahutuw ma, kɛrɛnkɛrɛnniya la, Bani Quraizhah ni An Nazlir’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3106
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ رَجَاءٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بِشْرٍ الْأَنْصَارِيِّ الْأَزْرَقِ قَالَدَخَلَ رَجُلَانِ مِنْ أَبْوَابِ كِنْدَةَ وَأَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ جَالِسٌ فِي حَلْقَةٍ فَقَالَا أَلَا رَجُلٌ يُنَفِّذُ بَيْنَنَا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْحَلْقَةِ أَنَا فَأَخَذَ أَبُو مَسْعُودٍ كَفًّا مِنْ حَصًى فَرَمَاهُ بِهِ وَقَالَ مَهْ إِنَّهُ كَانَ يُكْرَهُ التَّسَرُّعُ إِلَى الْحُكْمِ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Al ‘Ala`] ni [Muhamadu bin Al Mutsanna] u ko; a y’a fɔ an ye ko: ‘Cɛɛ fila donna ka bɔ Kinda da caaman na, k’a sɔrɔ Abu Mas’ud Al Ansari tun siginin be mɔgɔw kulu dɔ cɛma. O fla bɛɛ k’a fɔ ko: ‹Mɔgɔ dɔ bɛ an cɛ ra min bɛ se ka kiti tigɛ wa? O tuma na, cɛɛ dɔ y’a fɔ jama cɛma ko: ‘Ne lo’. [Abu Mas’ud] ye kabakuru fitinin dɔ ta k’a fili cɛɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‘I ka lɔ! Tiɲɛn na, ka teliya ka desizɔnw ta, o ye koo juguman ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3107
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ بِلَالٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ طَلَبَ الْقَضَاءَ وَاسْتَعَانَ عَلَيْهِ وُكِلَ إِلَيْهِ وَمَنْ لَمْ يَطْلُبْهُ وَلَمْ يَسْتَعِنْ عَلَيْهِ أَنْزَلَ اللَّهُ مَلَكًا يُسَدِّدُهُو قَالَ وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ بِلَالِ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ بِلَالِ بْنِ مِرْدَاسٍ الْفَزَارِيِّ عَنْ خَيْثَمَةَ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Kathir] y’a fɔ an ye ko [Isirayɛli] y’a fɔ an ye [Abdul A’la] ka bɔ [Bilal] ka bɔ [Anas bin Malik] la ko: ‘Ne ye Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka kɛ kititigɛla ye, k’a sɔrɔ a be dɛmɛ ɲini a fɛ ka kɛ a sago ye, mɔgɔ min t’a fɛ, n’a t’a ɲini k’a sɔrɔ, o tuma na, Ala ye Mɛlɛkɛ dɔ ci k’a tilen’. [Waki’] y’a fɔ ka bɔ [Isirayɛli] ka bɔ [Abul A’la] ka bɔ [Bilal bin Abu Musa] ka bɔ [Anas] ka bɔ cira sallallaahu alayihi wasallam fɛ, ani [Abu ‘Awanah] ka bɔ [Abdul A’la] ka bɔ [Bilal bin Mirdas Al Fazari] ka bɔ [Khaitsamah Al Ansari] ka bɔ [Khaitsamah Al Ansari] fɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3108
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَىقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ نَسْتَعْمِلَ أَوْ لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal] y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Kura bin Khalid] y’a fɔ an ye [Humaid bin Hilal] y’a fɔ ne ye [Abu Burda] a ko, [Abu Musa] ko; Nabi sallallaahu a ko: ‘An tɛna an ka baara ladonyɔrɔ di mɔgɔ ma min b’a fɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3109
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّاشِي وَالْمُرْتَشِي
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Yunus] y’a fɔ an ye ko [Ibn Abu Dzi`b] ka bɔ [Al Harith bin Abdurrahman] ka bɔ [Abu Salamah] ka bɔ [Abdullah bin ‘Amru] la a ko: ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ye surafɛn dibaga danga ani mɔgɔ min y’a sɔrɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3110
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنِي قَيْسٌ قَالَ حَدَّثَنِي عَدِيُّ بْنُ عُمَيْرَةَ الْكِنْدِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ عُمِّلَ مِنْكُمْ لَنَا عَلَى عَمَلٍ فَكَتَمَنَا مِنْهُ مِخْيَطًا فَمَا فَوْقَهُ فَهُوَ غُلٌّ يَأْتِي بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ أَسْوَدُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ عَنِّي عَمَلَكَ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ سَمِعْتُكَ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَ وَأَنَا أَقُولُ ذَلِكَ مَنْ اسْتَعْمَلْنَاهُ عَلَى عَمَلٍ فَلْيَأْتِ بِقَلِيلِهِ وَكَثِيرِهِ فَمَا أُوتِيَ مِنْهُ أَخَذَهُ وَمَا نُهِيَ عَنْهُ انْتَهَى
A y’a fɔ an ye [Musaddad] y’a fɔ an ye [Yahya] ka bɔ [Isimayili bin Abu Khalid] y’a fɔ ne ye [Qais] a ko; y’a fɔ n ye [Adi bin ‘Umairah Al Kindi] ko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: ‘E mɔgɔw, mɔgɔ o mɔgɔ mana baara ladonni lɔyɔrɔ kalifa aw cɛma, o kɔfɛ, a ye pikirijikɛlan dɔ dogo an na, walima min ka ca n’o ye, o ye janfa ye, a bena min lase an ma kiti loon na’. O kɔ, Ansar mɔgɔ finman dɔ wulila i n’a fɔ n y’a ye, o kɔ, a ko: ‘E Ala ka ciden, sɔn i ka baara ma ne fɛ! A ko: ‘O ye mun lo ye?’ cɛɛ y’a jaabi ko: ‘Ne y’a mɛn i be nin ni nin fɔra’. A ko: ‘Ne b’a fɔ fana ko: An ye lɔyɔrɔ di mɔgɔ o mɔgɔ ma a ka baara dɔ kɛ, a ka baara dɔɔni kɛ, ka baara caaman kɛ! O kɔ, fɛɛn min dira a ma, a be se k’o ta, min balila a ma, a b’o to yen.’
Hadith
Imam Abu Dawud : 3111
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ قَاضِيًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُرْسِلُنِي وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ وَلَا عِلْمَ لِي بِالْقَضَاءِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ سَيَهْدِي قَلْبَكَ وَيُثَبِّتُ لِسَانَكَ فَإِذَا جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْكَ الْخَصْمَانِ فَلَا تَقْضِيَنَّ حَتَّى تَسْمَعَ مِنْ الْآخَرِ كَمَا سَمِعْتَ مِنْ الْأَوَّلِ فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يَتَبَيَّنَ لَكَ الْقَضَاءُ قَالَ فَمَا زِلْتُ قَاضِيًا أَوْ مَا شَكَكْتُ فِي قَضَاءٍ بَعْدُ
A y’a fɔ an ye ko [Amru bin Aun] ko; a y’a fɔ an ye [Sharik] ka bɔ [Simak] ka bɔ [Hanasy] ka bɔ [Ali] la a ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ye ne ci ka taga Yemen ka kɛ kititigɛla ye, o kɔ, an ko: ‘E Ala ka ciden, yala i bena ne ci k’a sɔrɔ n’ ye denmisɛn ye, n’ tɛ kititigɛko lɔn wa?’ O kɔ, a ko: ‘Tiɲɛ na, Ala bena i dusukun ɲɛminɛ, k’i nɛɛn fanga bonya. Ni mɔgɔ fila minw be ɲɔgɔn sɔsɔ, olu siginin be i ɲɛfɛ, o tuma na, kana latigɛli kɛ fɔɔ i ka mɔgɔ tɔ kelen ka kuma mɛn, i n’a fɔ i y’a mɛn mɔgɔ fɔlɔ fɛ cogo min na, bari latigɛli bena gwɛ i ye’. Ali ko, ‘O kɔ, n’ tora kititigɛla ye wala n’ ma sigasiga ka latigɛli kɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3112
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِيَ لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ مِنْهُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ بِشَيْءٍ فَلَا يَأْخُذْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنْ النَّارِحَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ يَخْتَصِمَانِ فِي مَوَارِيثَ لَهُمَا لَمْ تَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ إِلَّا دَعْوَاهُمَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَبَكَى الرَّجُلَانِ وَقَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَقِّي لَكَ فَقَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا إِذْ فَعَلْتُمَا مَا فَعَلْتُمَا فَاقْتَسِمَا وَتَوَخَّيَا الْحَقَّ ثُمَّ اسْتَهَمَا ثُمَّ تَحَالَّا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ يَخْتَصِمَانِ فِي مَوَارِيثَ وَأَشْيَاءَ قَدْ دَرَسَتْ فَقَالَ إِنِّي إِنَّمَا أَقْضِي بَيْنَكُمْ بِرَأْيِي فِيمَا لَمْ يُنْزَلْ عَلَيَّ فِيهِ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Kathir] y’a fɔ an ye ko [Sufyan] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] ka bɔ [Urwah] ka bɔ [Zainab bin Um Salamah] la ko: ‘Rasulullah ko: ‘Tiɲɛ na, ne ye adamaden dɔrɔn lo ye i ka gwɛlɛya la, ani i be rapɔɔri di ne ma. A be se ka kɛ ko aw dɔw be sɔsɔli kɛ ka tɛmɛ dɔw kan, o la, ne ye min mɛn a fɛ, ne ye latigɛli dɔ ta a ye. O la, ne ye latigɛli kɛ mɔgɔ o mɔgɔ ye k’a balimacɛ ka hakɛ bɔ a la, a kana foyi bɔ a la, bari tiɲɛ na, ne ye -tasuma- tigɛ a ye ka bɔ jahanama -tasuma- yɔrɔw la’. A y’a fɔ an ye ko [Ar Rabi bin Nafi’ Abu Taubah] y’a fɔ an ye ko [Ibnu Al Mubarak] ka bɔ [Usamah bin Zaid] ka bɔ [Abdullah bin Rafi’] ka jɔncɛ kɔrɔ la, ka bɔ [Umu ka] a ko: ‘Cɛɛ fila tun be sɔsɔli la u ka furuɲɔgɔnya koo la, k’a sɔrɔ u tun tɛ u ka furuɲɔgɔnma sɔrɔ. O kɔ, cira ko... o kɔ, a ye hadisi kofɔ. O kɔ, o mɔgɔ fila kulela, o kɔ, u kelen kelen bɛɛ ko: ‘Ne ka joo b’i fɛ. ’ O kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ u fila ye ko: ‘Aw fila ka min kɛ, aw k’o tilan ani k’a ɲini ka tagama ka ɲɛ -tilenninya la-’. O kɔ, u ye kala bɔ u ka yɔrɔ la, ka ɲɔgɔn sara’. A y’a fɔ an ye ko [Ibrahima bin Musa Ar Razi] y’a fɔ an ye ko [Isa] y’a fɔ an ye [Usamah] ka bɔ [Abdullah bin Rafi’] fɛ a ko: ‘Ne ye [Ummu Salamah] mɛn ka bɔ kira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ i n’a fɔ a be hadisi kɔnɔ cogo min na. A ko: ‘U fila tun be kɛlɛ la cɛɛn ni fɛɛn kɔrɔ dɔw koo la. O kɔ, a ko: ‘Ne be desizɔn dɔ di i ma min basiginin lo n’ ka miiriya dɔrɔn lo kan, n’ ma yiracogo si sɔrɔ min koo la’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3113
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الرَّأْيَ إِنَّمَا كَانَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُصِيبًا لِأَنَّ اللَّهَ كَانَ يُرِيهِ وَإِنَّمَا هُوَ مِنَّا الظَّنُّ وَالتَّكَلُّفُ
A fɔra an ye ko [Suleiman bin Daud Al Mahri] y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb] ka bɔ [Yunus bin Yazid] fɛ ka bɔ [Ibnu Shihab] fɛ ko [Umar bin Al Khathab] radiallahu ‘anhu tun be minbar kan ani a ko: ‘E mɔgɔw, tiɲɛn na, ni Ala ka miiriya tun be bɔ Ala ka miiriya la. tiɲɛ, bari Ala y’o yira a la, ani miiriya min be bɔ an fɛ, o ye miiriya jugu dɔrɔn lo ye ani takalluf -i yɛrɛ doni-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3114
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَأَخْبَرَنِي أَبُو عُثْمَانَ الشَّامِيُّ وَلَا إِخَالُنِي رَأَيْتُ شَأْمِيًّا أَفْضَلَ مِنْهُ يَعْنِي حُرَيْزَ بْنَ عُثْمَانَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin ‘Abdah Adl Dalbbi] y’a fɔ an ye [Mu’adz bin Mu’adz] ko ‘Abu Usman Asy Syami y’a fɔ n ye, ani n ma deli ka Syam ɲuman ye ka tɛmɛ ale kan, o ye Huraiz bin Usman ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3115
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْخَصْمَيْنِ يَقْعُدَانِ بَيْنَ يَدَيْ الْحَكَمِ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Mani’] y’a fɔ an ye [Abdullah bin Al Mubarak] y’a fɔ an ye [Mush’ab bin Thabit] ka bɔ [Abdullah bin Az Zubair] fɛ a ko, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a latigɛ ko mɔgɔ fila minw be sɔsɔli la, u ka sigi kititigɛla ɲɛfɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3116
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى ابْنِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْضِي الْحَكَمُ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَهُوَ غَضْبَانُ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Kathir] y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Abdul Malik bin Umair] la a ko; y’a fɔ an ye [Abdurrahman bin Abu Bakrah] ka bɔ [a fa] fɛ ko a ye lɛtɛrɛ sɛbɛ a dencɛ ma, a ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Kititigɛla man kan ka latigɛli kɛ mɔgɔ fila cɛ k’a sɔrɔ a diminin lo’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3117
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ }فَنُسِخَتْ قَالَ{ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ }
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Muhammad Al Marwazi] y’a fɔ ne ye [Ali bin Husain] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Yazid An Nahwi] fɛ ka bɔ [Ikrimah] fɛ ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ a ko, ‘Aya: ‘-N’u -Yawudiw- nana i fɛ -ka kiti tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ-,’. -Ɲiningali. Al Maidah: 42-, a bɔra ka yɛlɛma ni ayata nin ye: '-o kɔ, aw k'u ka koo latigɛ ka kɛɲɛ ni Ala ye min yira-' -Qs. Ali Mayada: 48-.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3118
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ }{ وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ }الْآيَةُ قَالَ كَانَ بَنُو النَّضِيرِ إِذَا قَتَلُوا مِنْ بَنِي قُرَيْظَةَ أَدَّوْا نِصْفَ الدِّيَةِ وَإِذَا قَتَلَ بَنُو قُرَيْظَةَ مِنْ بَنِي النَّضِيرِ أَدَّوْا إِلَيْهِمْ الدِّيَةَ كَامِلَةً فَسَوَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمْ
A y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Muhamadu An Nufaili] y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Salamah] bɔra [Muhamadu bin Ishaq] ka bɔ [Daud bin Al Hushain] ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] a ko: ‘Tuma min na nin ayata jigira: ‘-Ni u nana a -the verct for you, ka -ko- latigɛ o ni ɲɔgɔn cɛ, walima ka i yɛrɛ mabɔ o ra; N'i y'i yɛrɛ mabɔ u la, u tena kojugu si kɛ i la hali dɔɔni. Ani n’i y’u ka koo latigɛ, o tuma na, i ka -ko- latigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ tilenninya la-’ -Qs. Al Maidah: 42-, Ibn Abbas ko: ‘Fɔlɔ la, ni Bani An Nadlir mɔgɔw ye mɔgɔ faga ka bɔ Bani Quraizha la, u tun be diyat tilancɛ di -kunmabɔsara-, ni Bani Quraizha ye mɔgɔ dɔw faga ka bɔ Bani An Nazlir la, o tuma na, u tun be diyat bɛɛ sara. O kɔ, Rasulullah (s.a.w) ye diyat hakɛ min be u ni ɲɔgɔn cɛ, o bɛɛ lajɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3119
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي عَوْنٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرِو ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أُنَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَبْعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ كَيْفَ تَقْضِي إِذَا عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو عَوْنٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ نَاسٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
A fɔra an ye [Hafsh bin Umar] fɛ ka bɔ [Syuba] la ka bɔ [Abu Aun] fɛ ka bɔ [Al Harith bin Amru] fɛ min ye Al Mughirah bin Syuba dencɛ ye, ka bɔ [Himsh duguden damadɔ] fɛ minw tun ye Mu’adz bin Jabal teri dɔw ye. Ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam tuma min na a tun b’a fɛ ka Mu’adz bin Jabal ci ka taga Yemen a ko: ‘I be latigɛ cogo di k’a sɔrɔ kititigɛ be i ɲɛfɛ?’ Mu’adz y’a jaabi ko: ‘N’ bena a latigɛ ka baara kɛ ni Ala ka kitabu ye’. A ko: «A ka kɛ ko aw m’a sɔrɔ Ala ka kitabu kɔnɔ wa?» Mu’adz y’a jaabi ko: ‘N’ bena segi ka taga kira ka sunnata la’. A ko tuguni ko: «A ka kɛ ko aw m’a sɔrɔ cira sallallahu alayihi wasallam ka sunna kɔnɔ i n’a fɔ Ala ka kitabu kɔnɔ wa?» Mu’adz y’a jaabi ko: ‘N’ bena ijtihad kɛ n’ ka miiriya ye, n’ tɛna a dɔgɔya’. O kɔ, Rasulullah y’a disi mɔmɔ k’a fɔ ko: «Ala tando, ale min ye bilasirali di Rasulullah ka ciden ma, a ka min diyara Rasulullah ye, a k’o kɛ.» A y’a fɔ an ye ko [Musaddad] y’a fɔ an ye ko [Yahya] ka bɔ [Syu’bah] y’a fɔ ne ye [Abu ‘Aun] ka bɔ [Al Harith bin ‘Amru] ka bɔ [Mu’adz teri dɔw] ka bɔ [Mu’adz bin Jabal] la ko Ala ka ciden ye sallallaahu ‘alaihi wasallam ci Yemen ma tuma min na a ye a ci.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3120
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ أَوْ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ شَكَّ الشَّيْخُ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّلْحُ جَائِزٌ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ زَادَ أَحْمَدُ إِلَّا صُلْحًا أَحَلَّ حَرَامًا أَوْ حَرَّمَ حَلَالًا وَزَادَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمُونَ عَلَى شُرُوطِهِمْ
A y’a fɔ an ye ko [Suliman bin Daud Al Mahri] y’a fɔ an ye ko [Ibnu Wahb] y’a fɔ ne ye [Suliman bin Bilal]. -cogo wɛrɛ la a kofɔra- A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Abdul Wahid Ad Dimasyqi] y’a fɔ an ye [Marwan bin Muhamadu] y’a fɔ an ye [Suliman bin Bilali] walima [Abdul Aziz bin Muhamadu] -Sheikh ye sigasigali sɔrɔ- ka bɔ [Katsir Al bin Walaid la] ko: «Bɛnkansɛbɛn hɛɛrɛ daganin lo silamɛw cɛma». Ahmad y’a fara a kan ko, ‘fo ni hɛɛrɛ bɛnkan dɔ kɛra min b’a to fɛɛn min ye haramu ye, o ye sariya ye walima min ye halal ye, o ye haramu ye’. O wagati la, [Sulaiman bin Daud] y’a fara a kan ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Silamɛw sirinin lo u ka sariyaw la’.
