Imam Abu Dawud : 281
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْوَاسِطِيُّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ح حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيَّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَاجْتَمَعَتْ غُنَيْمَةٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ ابْدُ فِيهَا فَبَدَوْتُ إِلَى الرَّبَذَةِ فَكَانَتْ تُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأَمْكُثُ الْخَمْسَ وَالسِّتَّ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَسَكَتُّ فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ أَبَا ذَرٍّ لِأُمِّكَ الْوَيْلُ فَدَعَا لِي بِجَارِيَةٍ سَوْدَاءَ فَجَاءَتْ بِعُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَسَتَرَتْنِي بِثَوْبٍ وَاسْتَتَرْتُ بِالرَّاحِلَةِ وَاغْتَسَلْتُ فَكَأَنِّي أَلْقَيْتُ عَنِّي جَبَلًا فَقَالَ الصَّعِيدُ الطَّيِّبُ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ وَلَوْ إِلَى عَشْرِ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدْتَ الْمَاءَ فَأَمِسَّهُ جِلْدَكَ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ وَقَالَ مُسَدَّدٌ غُنَيْمَةٌ مِنْ الصَّدَقَةِقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ عَمْرٍو أَتَمُّ
Yatubwiye [Amru bin Aun] yatubwiye [Khalid Al-Wasithi] kuva kuri [Khalid Al-Hadzdza`] kuva kuri [Abu Qilabah] Al-Hadith. Kandi amaze kutubwira [Musaddad] yatubwiye [Khalid bin Abdullah Al-Wasithi] kuva kuri [Khalid Al-Hadzdza`] kuva kuri [Abu Qilabah] kuva kuri [Amru bin Bujdan] kuva kuri [Abu Dzarr] yaravuze ati: Impene nyinshi z'ubuntu zakusanyijwe na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, hanyuma aravuga ati: Ewe Abu Dzarr, mumwoherereze mu mudugudu w'Ababedouin. Hanyuma nohereje Rabadzah. Hanyuma nabaye junub, maze mara iminsi itanu cyangwa itandatu nsenga nta kwisukura. Hanyuma nagiye kwa Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Yarahamagaye ati: 'Ewe Abu Dzarr!' Ariko ndaceceka. Nuko aravuga ati: Hus, ewe Abu Dzarr!' Hanyuma ahamagara umuja w’umwirabura, araza afite imbehe yuzuye amazi, hanyuma amfubika igitambaro nanjye nipfuka ingamiya, hanyuma ndiyuhagira, nk’aho najugunye umukungugu w’umusozi - kuko ntari narigeze nisukura n’amazi iminsi irindwi -. Hanyuma aravuga ati: 'Ubutaka butagatifu ni igikoresho cy’umuyisilamu cyo kwiyuhagira nubwo yaba amaze imyaka icumi adashaka amazi. Nubona amazi, komeza wiyuhagire kandi wiyuhagire, kuko ibyo ari byiza kuri wowe.' Musaddad yaravuze; Impene zimwe zo gutanga imfashanyo. Abu Dawud yaravuze ati; Hadithi ya Amru iratunganye cyane.
Imam Abu Dawud : 282
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ قَالَدَخَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ فَأَهَمَّنِي دِينِي فَأَتَيْتُ أَبَا ذَرٍّ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ إِنِّي اجْتَوَيْتُ الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَوْدٍ وَبِغَنَمٍ فَقَالَ لِي اشْرَبْ مِنْ أَلْبَانِهَا قَالَ حَمَّادٌ وَأَشُكُّ فِي أَبْوَالِهَا هَذَا قَوْلُ حَمَّادٍ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَعْزُبُ عَنْ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طَهُورٍ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهُوَ فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَهُوَ فِي ظِلِّ الْمَسْجِدِ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَقُلْتُ نَعَمْ هَلَكْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَمَا أَهْلَكَكَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ أَعْزُبُ عَنْ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طُهُورٍ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فَجَاءَتْ بِهِ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ بِعُسٍّ يَتَخَضْخَضُ مَا هُوَ بِمَلْآنَ فَتَسَتَّرْتُ إِلَى بَعِيرِي فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورٌ وَإِنْ لَمْ تَجِدْ الْمَاءَ إِلَى عَشْرِ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدْتَ الْمَاءَ فَأَمِسَّهُ جِلْدَكَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ لَمْ يَذْكُرْ أَبْوَالَهَا قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ فِي أَبْوَالِهَا إِلَّا حَدِيثُ أَنَسٍ تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْبَصْرَةِ
Yatubwiye [Musa bin Isma'il] yatubwiye [Hammad] wo kuri [Ayyub] wo kuri [Abu Qilabah] wo kuri [Umugabo wo muri Banu Amir] yaravuze ati; Nari narahindutse Isilamu, ariko nari mbabaye kuko ntari nzi Shari'a y'iri dini, nuko nza kwa Abu Dzarr. [Abu Dzarr] aravuga ati; Mu by'ukuri sinkunda Madina. Nuko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam antegeka kuragira ingamiya n'ihene arambwira ati: 'Nywa amata yazo.' Hammad aravuga ati; Mfite gushidikanya ku nkari, kandi aya ni amagambo ya Hammad. Abu Dzarr yaravuze ati: Muri icyo gihe sinabonye amazi kandi nari kumwe n'umugore wanjye, icyo gihe nari junub, nuko nsenga ntakaraba. Hanyuma nageze kwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam mu gicucu cy'umusigiti hagati, kandi icyo gihe yari kumwe n'itsinda rya bagenzi be mu gicucu cy'umusigiti. Yaravuze ati: Uri Abu Dzarr? Narasubije; Yego, ndi mu bibazo, yewe Ntumwa ya Allah. Arabaza ati: Ni iki kigutera agahinda? Narasubije; nta mazi nari mfite, kandi nari kumwe n'umugore wanjye, hanyuma ndi junub, hanyuma nsenga ntakoze isuku. Nuko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ategeka umuntu kunzanira amazi, hanyuma haza umuja w'umwirabura ufite imbehe yagendaga kuko yari yuzuye amazi, ariko ntiyari yuzuye. Hanyuma nitwikira ingamiya yanjye, hanyuma noga, hanyuma nsubira ku Ntumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam, hanyuma aravuga ati: 'Ewe Abu Dzarr, mu by'ukuri ubutaka bwera ni igikoresho cyo gusukura, nubwo umaze imyaka icumi utabona amazi. Nubona amazi, uyashyire ku ruhu rwawe - wiyuhagire kandi ukore isuku.' Abu Dawud yaravuze ati; Yavuzwe na [Hammad bin Zaid] kuri [Ayyub] ntavuze inkari ze. Abu Dawud yaravuze ati; Ibi si ukuri, kandi ntaho bivugwa ku nkari ze uretse muri Hadithi ya Anasi yavuzwe n'impuguke ya Basrah yonyine.
Imam Abu Dawud : 283
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ أَخْبَرَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ الْمِصْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَاحْتَلَمْتُ فِي لَيْلَةٍ بَارِدَةٍ فِي غَزْوَةِ ذَاتِ السُّلَاسِلِ فَأَشْفَقْتُ إِنْ اغْتَسَلْتُ أَنْ أَهْلِكَ فَتَيَمَّمْتُ ثُمَّ صَلَّيْتُ بِأَصْحَابِي الصُّبْحَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا عَمْرُو صَلَّيْتَ بِأَصْحَابِكَ وَأَنْتَ جُنُبٌ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي مَنَعَنِي مِنْ الِاغْتِسَالِ وَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ يَقُولُ{ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا }فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَقُلْ شَيْئًاقَالَ أَبُو دَاوُد عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ مِصْرِيٌّ مَوْلَى خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ وَلَيْسَ هُوَ ابْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ كَانَ عَلَى سَرِيَّةٍ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ قَالَ فَغَسَلَ مَغَابِنَهُ وَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ التَّيَمُّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَى هَذِهِ الْقِصَّةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ قَالَ فِيهِ فَتَيَمَّمَ
Yatubwiye [Ibn Al-Mutsanna] yatubwiye [Wahb bin Jarir] yatubwiye [Data] yaravuze; Numvise [Yahya bin Ayyub] avuga Hadithi ya [Yazid bin Abi Habib] yanditswe na [Imran bin Abi Anas] yanditswe na [Abdurrahman bin Jubair Al-Mishri] yanditswe na [Amru bin Al-'Ash] yaravuze; Narose inzozi mbi nijoro rimwe zari zikonje cyane mu ntambara ya Dzatus Salasil, ku buryo natinyaga ko nzapfa niyuhagira. Hanyuma navuze tayammum hanyuma nsenga isengesho rya Fajr ndi kumwe n'inshuti zanjye. Hanyuma babibwiye Intumwa sallallahu alaihi wasallam, maze aravuga ati: 'Yewe Amru, usenga hamwe na bagenzi bawe mu gihe cy'ijosi?' Nuko ndamubwira icyambuzaga kwiyuhagira maze ndavuga nti: 'Mu by'ukuri, nigeze kumva Allah avuga ati: 'Kandi ntimukiyice, mu by'ukuri Allah ni Nyirimbabazi kuri mwe.' -QS. ANnisa'; 29-, Nuko Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam araseka ntacyo yavuze. Abu Dawud aravuga ati; Abdurrahman bin Jubair Al-Mishri ni inshuti ya kera ya Kharijah bin Hudzafah, kandi si Jubair bin Nufair. [Muhammad bin Salamah Al-Muradi] yatubwiye [Ibn Wahb] kuri [Ibn Lahi'ah] na [Amr bin Al-Harith] kuri [Yazid bin Abi Habib] kuri [Imran bin Abi Anas] kuri [Abdurrahman bin Jubair] kuri [Abu Qais, wahoze ari umugaragu wa Amr bin Al-'As] ko [Amr bin Al-'As] yoherejwe mu ntambara Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) itagizemo uruhare. Hanyuma yavuze Hadithi isa n'iyavuzwe haruguru. Yavuze; yogeje ibipfuko by'umubiri we akora isuku hanyuma asenga hamwe nabo, hanyuma avuga nk'ibyo ntavuze tayammum. Abu Dawud yaravuze ati; Kandi iyi nkuru yavuzwe na [Al-Auza'i] iva kuri [Hasan bin 'Atiyyah] yamubwiye; Hanyuma akora tayammum.
Imam Abu Dawud : 284
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْطَاكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ خُرَيْقٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجْنَا فِي سَفَرٍ فَأَصَابَ رَجُلًا مِنَّا حَجَرٌ فَشَجَّهُ فِي رَأْسِهِ ثُمَّ احْتَلَمَ فَسَأَلَ أَصْحَابَهُ فَقَالَ هَلْ تَجِدُونَ لِي رُخْصَةً فِي التَّيَمُّمِ فَقَالُوا مَا نَجِدُ لَكَ رُخْصَةً وَأَنْتَ تَقْدِرُ عَلَى الْمَاءِ فَاغْتَسَلَ فَمَاتَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُخْبِرَ بِذَلِكَ فَقَالَ قَتَلُوهُ قَتَلَهُمْ اللَّهُ أَلَا سَأَلُوا إِذْ لَمْ يَعْلَمُوا فَإِنَّمَا شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَتَيَمَّمَ وَيَعْصِرَ أَوْ يَعْصِبَ شَكَّ مُوسَى عَلَى جُرْحِهِ خِرْقَةً ثُمَّ يَمْسَحَ عَلَيْهَا وَيَغْسِلَ سَائِرَ جَسَدِهِ
Yatubwiye [Musa bin Abdurrahman Al-Anthaki] yatubwiye [Muhammad bin Salamah] avuye kuri [Az-Zubair bin Khuraiq] avuye kuri ['Atha`] na [Jabir] aravuga ati: Twari mu rugendo, maze umwe muri twe akubitwa ibuye mu mutwe riramukomeretsa cyane. Hanyuma yarose Junub, maze abaza inshuti ze ati: Ese hari ihumure kuri njye kugira ngo nkore tayammum gusa? Barasubiza bati: Ntitwabonye ihumure mu gihe mwari mushobora gukoresha amazi, nuko uwo muntu yiyuhagira ahita apfa. Tugeze ku Intumwa y'Imana (saww), yamenyeshejwe iby'iki kibazo, maze aravuga ati: 'Bamwishe, Imana ibice! Ntimubaze niba batabizi, kuko umuti wo kutamenya ari ukubaza!' Mu by’ukuri, birahagije kuri we gukora tayammum no gushyira amazi ku bikomere bye - cyangwa - guhambira ibikomere - Musa yarajijinganyije - hanyuma akabisiga gusa hanyuma akamesa igice gisigaye cy’umubiri we.
Imam Abu Dawud : 285
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَنْطَاكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ أَخْبَرَنِي الْأَوْزَاعِيُّ أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَصَابَ رَجُلًا جُرْحٌ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ احْتَلَمَ فَأُمِرَ بِالِاغْتِسَالِ فَاغْتَسَلَ فَمَاتَ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَتَلُوهُ قَتَلَهُمْ اللَّهُ أَلَمْ يَكُنْ شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالَ
Yatubwiye [Nashr bin 'Ahim Al-Anthaki] yatubwiye [Muhammad bin Syu'aib] yambwiye [Al-Auza'i] ko byamugezeho bivuye kuri ['Atha` bin Abi Rabah] ko yumvise [Ibn Abbas] avuga ati: Hari umuntu wakomeretse mu gihe cy'Intumwa Sallallaahu alaihi wasallam, hanyuma arota junub, hanyuma ategekwa kwiyuhagira, nuko yiyuhagira arapfa. Ibi byaje kugera ku Intumwa Sallallaahu alaihi wasallam, nuko aravuga ati: 'Bamwishe, Imana ibice! Ese si wo muti w'ubupfapfa ubaza ibibazo!'
Imam Abu Dawud : 286
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمَسَيَّبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَخَرَجَ رَجُلَانِ فِي سَفَرٍ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَلَيْسَ مَعَهُمَا مَاءٌ فَتَيَمَّمَا صَعِيدًا طَيِّبًا فَصَلَّيَا ثُمَّ وَجَدَا الْمَاءَ فِي الْوَقْتِ فَأَعَادَ أَحَدُهُمَا الصَّلَاةَ وَالْوُضُوءَ وَلَمْ يُعِدْ الْآخَرُ ثُمَّ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لِلَّذِي لَمْ يُعِدْ أَصَبْتَ السُّنَّةَ وَأَجْزَأَتْكَ صَلَاتُكَ وَقَالَ لِلَّذِي تَوَضَّأَ وَأَعَادَ لَكَ الْأَجْرُ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد وَغَيْرُ ابْنِ نَافِعٍ يَرْوِيهِ عَنْ اللَّيْثِ عَنْ عُمَيْرَةَ بْنِ أَبِي نَاجِيَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَذِكْرُ أَبِى سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِمَحْفُوظٍ وَهُوَ مُرْسَلٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ
Yatubwiye [Muhammad bin Ishaq Al-Masassayi] yatubwiye [Abdullah bin Nafi'] yabikuye kuri [Al-Laits bin Sa'd] yavuye kuri [Bakr bin Sawadah] yavuye kuri ['Atha` bin Yasar] yavuye kuri [Abu Sa'id Al-Khudri] yaravuze ati; Hari abantu babiri bari mu rugendo rurerure, hanyuma igihe cyo gusenga kiragera ariko nta mazi bari bafite, hanyuma bombi bakora tayammum bakoresheje ubutaka busukuye bombi barasenga, hanyuma bombi bafata amazi mu gihe cyo gusenga, hanyuma umwe muri babiri asubiramo isengesho akoresheje ubwogero undi ntiyabikora, hanyuma bombi baza kwa Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam maze avuga urugendo rwabo, hanyuma Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam abwira utasubiyemo isengesho ati: 'Wakoze sunnah kandi isengesho ryawe riratunganye - nta mpamvu yo kurisubiramo-', maze abwira abakoze ubwogero asubiramo isengesho ati: 'Uzabona ibihembo kabiri'. Abu Dawud aravuga ati; Usibye Ibin Nafi 'wanavuze [Al-Laits] kuri [Umairah bin Abi Najiah] kuri [Bakr bin Sawadah] kuri [' Atha` bin Yasar] ukomoka ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Abu Dawud yagize ati; Ibivugwa na [Abu Sa'id Al-Khudri] muri iyi Hadithi ntabwo ari mahfuzh, ahubwo ni mursal. Yatubwiye [Abdullah bin Maslamah] yatubwiye [Ibinu Lahi'ah] wo muri [Bakr bin Sawadah] wo muri [Abu Abdillah, wahoze ari sahaya Isma'il bin Ubaid] wo muri ['Atha` bin Yasar] ko hari babiri mu basangirangendo ba Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam, nkuko byavuzwe haruguru.
Imam Abu Dawud : 287
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ عَنْ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِبَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ أَتَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ وَالْوُضُوءُ أَيْضًا أَوَ لَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
[Abu Taubah Ar-Rabi' bin Nafi'] yatubwiye [Mu'awiyah] avuye kuri [Yahya] yatubwiye [Abu Salamah bin Abdurrahman] ko [Abu Hurairah] yamubwiye ko [Umar bin Al-Khaththab], ubwo yabwirizaga ku wa Gatanu, haje umuntu. Nuko Umar aravuga ati: Kuki mutinze mu isengesho? Uwo muntu aramusubiza ati: Nta kintu gituma ntinda, keretse nyuma yo kumva ihamagarwa ryo gusenga, hanyuma nkora isuku. Umar aravuga ati: Namwe mukora isuku gusa? Ntimwumva Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam avuga ati: 'Iyo umwe muri mwe ashaka kujya mu iswala ya Gatanu, jya wiyuhagira!'
Imam Abu Dawud : 288
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ
Twabwiwe na [Abdullah bin Maslamah bin Qa'nab] bivuye kuri [Malik] bivuye kuri [Shafwan bin Sulaim] bivuye kuri ['Atha` bin Yasar] bivuye kuri [Abu Sa'id Al-Kudhri] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yagize iti: 'Kwiyuhagira ku wa gatanu ni itegeko kuri buri wese ugeze mu bwangavu'.
Imam Abu Dawud : 289
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الرَّمْلِيُّ أَخْبَرَنَا الْمُفَضَّلُ يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ حَفْصَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ رَوَاحٌ إِلَى الْجُمُعَةِ وَعَلَى كُلِّ مَنْ رَاحَ إِلَى الْجُمُعَةِ الْغُسْلُقَالَ أَبُو دَاوُد إِذَا اغْتَسَلَ الرَّجُلُ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ أَجْزَأَهُ مِنْ غُسْلِ الْجُمُعَةِ وَإِنْ أَجْنَبَ
Yatubwiye [Yazid bin Khalid Ar-Ramli] yatubwiye [Al-Mufadldlal bin Fadlalah] yabikuye kuri ['Ayyasy bin Abbas] yavuye kuri [Bukair] yavuye kuri [Nafi'] yavuye kuri [Ibn Umar] yavuye kuri [Hafshah] yavuye kuri Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Umuntu wese ufite inzozi za -baligh-, agomba kujya gusenga kuwa gatanu, kandi abajya gusenga kuwa gatanu bagomba kwiyuhagira.' Abu Dawud yaravuze ati: 'Niba umuntu amaze kuva izuba, birahagije ko yiyuhagira mu isengesho ryo kuwa gatanu, kabone n'iyo yaba yiyuhagiye muri Kamena.
Imam Abu Dawud : 290
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ الْهَمْدَانِيُّ ح حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ ح حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهَذَا حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ يَزِيدُ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ فِي حَدِيثِهِمَا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَأَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلَبِسَ مِنْ أَحْسَنِ ثِيَابِهِ وَمَسَّ مِنْ طِيبٍ إِنْ كَانَ عِنْدَهُ ثُمَّ أَتَى الْجُمُعَةَ فَلَمْ يَتَخَطَّ أَعْنَاقَ النَّاسِ ثُمَّ صَلَّى مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ أَنْصَتَ إِذَا خَرَجَ إِمَامُهُ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ صَلَاتِهِ كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ جُمُعَتِهِ الَّتِي قَبْلَهَا قَالَ وَيَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةِ وَزِيَادَةٌ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَيَقُولُ إِنَّ الْحَسَنَةَ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَاقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ أَتَمُّ وَلَمْ يَذْكُرْ حَمَّادٌ كَلَامَ أَبِي هُرَيْرَةَ
Yatubwiye [Yazdi bin Khalid bin Yazid bin Abdullah bin Mauhib Ar-Ramli Al-Hamdani] -kuva muyindi nzira- Yatubwiye [Abdul Aziz bin Yahya Al-Harrani] yagize ati; Yatubwiye [Muhammad bin Salamah] -kuva ku wundi murongo- Yatubwiye [Musa bin Isma'il] yatubwiye [Hammad] kandi iyi Hadithi Muhammad bin Salamah wo muri [Muhammad bin Ishaq] wo muri [Muhammad bin Ibrahim] ukomoka kuri [Abu Salamah bin Abdurrahman], Abu Dawud yagize ati; yavuze Yazid na Abdul Aziz mu mateka yabo ya Hadithi; kwa Abu Salamah bin Abdurrahman na [Abu Umamah bin Sahl] bo muri [Abu Sa'id Al-Khudri] na [Abu Hurairah] bombi baravuze; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Umuntu wese wiyuhagira ku wa gatanu, yambara imyenda myiza cyane, kandi akisiga imibavu iyo ayifite, nyuma y'ibyo ajya mu iswala ya gatanu mu musigiti ntarenge imitwe y'iteraniro, hanyuma agasenga Imana yategetse, hanyuma agaceceka - kugira ngo yumve inyigisho - iyo imamu aje gutanga inyigisho, kugeza arangije isengesho rye. Bityo isengesho rye ryari iryo guhongerera ibyaha bye hagati y'uwo wa gatanu n'uwa gatanu ushize.' Uwanditse iyi Hadithi yaravuze ati; Abu Hurairah yaravuze ati; ... yongeraho iminsi itatu ..., maze aravuga ati: "Mu by'ukuri, igikorwa kimwe cyiza kizahembwa inshuro icumi. Abu Dawud yaravuze ati; Hadithi ya Muhammad bin Salamah iratunganye cyane, kandi Hammad ntavuga amagambo ya Abu Hurairah.
Imam Abu Dawud : 291
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي هِلَالٍ وَبُكَيْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغُسْلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ وَالسِّوَاكُ وَيَمَسُّ مِنْ الطِّيبِ مَا قُدِّرَ لَهُإِلَّا أَنَّ بُكَيْرًا لَمْ يَذْكُرْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ فِي الطِّيبِ وَلَوْ مِنْ طِيبِ الْمَرْأَةِ
Yatubwiye [Muhammad bin Salamah Al-Muradi] yatubwiye [Ibnu Wahb] yabikuye kuri [Amru bin Al-Harits] ko [Sa'id bin Abi Hilal] na [Bukair bin Abdullah bin Al-Asyaj] bombi bamubwiye kuri [Abu Bakr bin Al-Munkadir] yabikuye kuri [Amru bin Sulaim Az-Zuraqi] yabikuye kuri [Abdurrahman bin Abi Sa'id Al-Khudri] yabivuze kuri [se] ko Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam yagize iti: 'Kwiyuhagira ku wa gatanu ni itegeko kuri buri muntu mukuru, kimwe no gukora siwak no kwambara imibavu niba ubishoboye'. Gusa Bukair ntiyigeze avuga Abdurrahman ahubwo yavuze imibavu; Ndetse n'impumuro y'umugore.
Imam Abu Dawud : 292
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْجَرْجَرَائِيُّ حُبِّي حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ حَدَّثَنِي أَبُو الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنِي أَوْسُ بْنُ أَوْسٍ الثَّقَفِيُّسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ غَسَّلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْتَسَلَ ثُمَّ بَكَّرَ وَابْتَكَرَ وَمَشَى وَلَمْ يَرْكَبْ وَدَنَا مِنْ الْإِمَامِ فَاسْتَمَعَ وَلَمْ يَلْغُ كَانَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ عَمَلُ سَنَةٍ أَجْرُ صِيَامِهَا وَقِيَامِهَاحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ أَوْسٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ غَسَلَ رَأْسَهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْتَسَلَ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَهُ
Twabwiwe [Muhammad bin Hatim Al-Jarjara`i Hubbi] yatubwiye [Ibn AL-Mubarak] kuva kuri [Al-Auza'i] yambwiye [Hassan bin 'Athiyyah] yatubwiye [Abu Al-Ash'ats Ash-Shan'ani] yambwiye [Aus bin Aus Ats-Tsaqafi] Nigeze kumva Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Umuntu wese woza umusatsi we ku wa gatanu, akiyuhagira, agasuka amazi ku mubiri we wose, hanyuma akajya mu iswala yo ku wa gatanu mu ntangiriro z'igihe, akagera ku ntangiriro y'iswala n'amaguru ntagende ku igare, hanyuma akicara hafi ya imamu kugira ngo yumve iswala ntavuge, hanyuma kuri buri ntambwe ateye hakandikwa igihembo cyo kwiyiriza ubusa no gusenga nijoro mu gihe cy'umwaka'. Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Al-Laits] yavuye kuri [Khalid bin Yazid] yavuye kuri [Sa'id bin Abi Hilal] yavuye kuri [Ubadah bin Nusay] yavuye kuri [Aus Ats-Tsaqafi] yavuye kuri Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ko yavuze ati: 'Umuntu wese woga amazi ku musatsi we ku wa gatanu agasuka amazi ku mubiri we wose..', hanyuma akomeza nk'uko Hadithi ibivuga.
Imam Abu Dawud : 293
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمِصْرِيَّانِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمَسَّ مِنْ طِيبِ امْرَأَتِهِ إِنْ كَانَ لَهَا وَلَبِسَ مِنْ صَالِحِ ثِيَابِهِ ثُمَّ لَمْ يَتَخَطَّ رِقَابَ النَّاسِ وَلَمْ يَلْغُ عِنْدَ الْمَوْعِظَةِ كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا بَيْنَهُمَا وَمَنْ لَغَا وَتَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ كَانَتْ لَهُ ظُهْرًا
Twabwiwe [Ibn Abi Aqil] na [Muhamamd bin Salamah] bombi bo mu Misiri, baravuga bati; Yatubwiye [Ibnu Wahb], nk'uko Ibn Abu Aqil abivuga; Nabwiwe [Usamah bin Zaid] nk'uko [Amru bin Syu'aib] nk'uko [se] yabibwiwe [Abdullah bin Amru bin Al-'Ash] nk'uko Intumwa Sallallahu alaihi wasallam yabivuze, ati: 'Umuntu wese wiyuhagira iswala ya gatanu, akiyambarira impumuro y'umugore we niba afite impumuro nziza, kandi yambaye imyenda myiza, hanyuma ntarenge ku bitugu by'abandi kandi ntakine arimo kumva impumuro, azahabwa imbabazi z'ibyaha bye hagati y'ijuma ebyiri, kandi umuntu wese wicaye mu kumva impumuro, kuri we ingororano ni iswala ya Zhuhur gusa.
Imam Abu Dawud : 294
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ شَيْبَةَ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ مِنْ أَرْبَعٍ مِنْ الْجَنَابَةِ وَيَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمِنْ الْحِجَامَةِ وَمِنْ غُسْلِ الْمَيِّتِ
Yatubwiye [Uthman bin Abi Syaibah] yatubwiye [Muhammad bin Bisyr] yatubwiye [Zakariya] yatubwiye [Mush'ab bin Abi Syaibah] yabikuye kuri [Thalq bin Habib Al-'Anazi] yabikuye kuri [Abdullah bin Az-Zubair] yabivuze kuri [Aisyah] ko yamubwiye, ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yiyuhagiye mu gusenga kubera impamvu enye: junub, ku wa gatanu, gukoropa no koza umurambo.
Imam Abu Dawud : 295
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ الدِّمَشْقِيُّ أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَوْشَبٍ قَالَ سَأَلْتُ مَكْحُولًا عَنْ هَذَا الْقَوْلِ غَسَّلَ وَاغْتَسَلَ فَقَالَ غَسَّلَ رَأْسَهُ وَغَسَلَ جَسَدَهُ
Yatubwiye [Mahmud bin Khalid Ad-Dimasyqi] yatubwiye [Marwan] yatubwiye [Ali bin Hausyab] yaravuze; Nigeze kubaza [Makhul] amagambo ghassala na ightasala, arasubiza; Ghassala - hamwe n'inyuguti ebyiri z'ibyaha - bivuze gusuka umutwe, na ghasala - hamwe n'inyuguti imwe y'icyaha - bivuze gusuka umubiri.
Imam Abu Dawud : 296
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِفِي غَسَّلَ وَاغْتَسَلَ قَالَ قَالَ سَعِيدٌ غَسَّلَ رَأْسَهُ وَغَسَلَ جَسَدَهُ
Yatubwiye [Muhammad bin Al-Walid Ad-Dimasyqi] yatubwiye [Abu Mushir] bivuye kuri [Sa'id bin Abdul Aziz] ku magambo ghassala na ightasala, yaravuze; Sa'id yaravuze ati; Ghassala - hamwe n'inyuguti ebyiri z'ibyaha - bivuze gusuka umutwe, na ghasala - hamwe n'inyuguti imwe y'icyaha - bivuze gusuka umubiri.
Imam Abu Dawud : 297
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ حَضَرَتْ الْمَلَائِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ
Twabwiwe [Abdullah bin Maslamah] kuva kuri [Malik] kuva kuri [Sumayy] kuva kuri [Abu Shalih As-Samman] kuva kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yavuze iti: 'Umuntu wese woga ku wa gatanu nk'uko yambaye junub hanyuma akajya mu musigiti mu ntangiriro z'igihe, azahabwa ibihembo nk'ibihembo byo gutamba ingamiya imwe. Umuntu wese ujya mu musigiti ku nshuro ya kabiri, azahabwa ibihembo nk'ibihembo byo gutamba inka. Umuntu wese ujya mu musigiti ku isaha ya gatatu, azahabwa ibihembo nk'ibihembo byo gutamba ihene y'ihene. Umuntu wese ujya mu musigiti ku munsi wa kane azahabwa ibihembo nk'ibihembo byo gutamba inkoko. Kandi umuntu wese ujya mu musigiti ku munsi wa gatanu, azahabwa ibihembo nk'ibitambo by'igi. Iyo imamu ageze - gutanga inyigisho - noneho abamarayika nabo baba bahari kugira ngo bumve inyigisho.
Imam Abu Dawud : 298
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّاسُ مُهَّانَ أَنْفُسِهِمْ فَيَرُوحُونَ إِلَى الْجُمُعَةِ بِهَيْئَتِهِمْ فَقِيلَ لَهُمْ لَوْ اغْتَسَلْتُمْ
[Musaddad] yatubwiye [Hamamd bin Zaid] bivuye kuri [Yahya bin Sa'id] bivuye kuri [Amrah] bivuye kuri [Aisha] wagize ati: Abantu bahoraga bahugiye mu mirimo yabo. Hanyuma bakajya mu musigiti nk'uko byari bimeze, hakurikijwe uko byari bimeze. Hanyuma babwirwa bati: Byari kuba byiza iyo mubanza kwiyuhagira.
Imam Abu Dawud : 299
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ أُنَاسًا مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ جَاءُوا فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَتَرَى الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاجِبًا قَالَ لَا وَلَكِنَّهُ أَطْهَرُ وَخَيْرٌ لِمَنْ اغْتَسَلَ وَمَنْ لَمْ يَغْتَسِلْ فَلَيْسَ عَلَيْهِ بِوَاجِبٍ وَسَأُخْبِرُكُمْ كَيْفَ بَدْءُ الْغُسْلِ كَانَ النَّاسُ مَجْهُودِينَ يَلْبَسُونَ الصُّوفَ وَيَعْمَلُونَ عَلَى ظُهُورِهِمْ وَكَانَ مَسْجِدُهُمْ ضَيِّقًا مُقَارِبَ السَّقْفِ إِنَّمَا هُوَ عَرِيشٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمٍ حَارٍّ وَعَرِقَ النَّاسُ فِي ذَلِكَ الصُّوفِ حَتَّى ثَارَتْ مِنْهُمْ رِيَاحٌ آذَى بِذَلِكَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا فَلَمَّا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الرِّيحَ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِذَا كَانَ هَذَا الْيَوْمَ فَاغْتَسِلُوا وَلْيَمَسَّ أَحَدُكُمْ أَفْضَلَ مَا يَجِدُ مِنْ دُهْنِهِ وَطِيبِهِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ جَاءَ اللَّهُ بِالْخَيْرِ وَلَبِسُوا غَيْرَ الصُّوفِ وَكُفُوا الْعَمَلَ وَوُسِّعَ مَسْجِدُهُمْ وَذَهَبَ بَعْضُ الَّذِي كَانَ يُؤْذِي بَعْضُهُمْ بَعْضًا مِنْ الْعَرَقِ
Yatubwiye [Abdullah bin Maslamah] yatubwiye [Abdul Aziz bin Muhammad] avuye kuri [Amru bin Abi Amru] avuye kuri [Ikrimah] ko hari abantu baturutse muri Iraki baje bati: Yewe [Ibn Abbas], utekereza ko kwiyuhagira ku wa gatanu ari itegeko? Yarasubije ati: Oya, ariko ni byiza kandi ni byiza ku muntu wiyuhagira, kandi uwo ari we wese utiyuhagira, nta tegeko na rimwe aba afite. Ndababwira uko itegeko ryo kwiyuhagira ryabayeho. Igihe abantu bari mu bihe bigoye, bambaraga imyenda y'ubwoya, bakora cyane guterura ibintu, mu gihe umusigiti wabo wari muto, icyo gihe igisenge cyari gito, kuko cyari gikozwe mu mashami y'ibiti by'imikindo gusa. Nuko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) iraza ku munsi w'ubushyuhe, mu gihe abantu bari barimo kubira ibyuya, binjiza imyenda yabo y'ubwoya, ku buryo umuyaga wahuhaga wazanye impumuro mbi kuri bo, bituma bumva babangamiwe. Nyuma y'uko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yumvishe impumuro mbi, yaravuze ati: 'Yemwe bantu, nibugera kuwa gatanu, nimujye kwiyuhagira, kandi mukoreshe amavuta meza n'imibavu myiza mushoboye'. Ibn Abbas yaravuze ati: Hanyuma Allah abaha umwanya, bambara imyenda itagikozwe mu bwoya, bahabwa n'akazi gahagije, umusigiti wabo waragutse, kandi impumuro mbi y'ibyuya, yatumye bumva barakaye, irashira.
Imam Abu Dawud : 300
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ وَمَنْ اغْتَسَلَ فَهُوَ أَفْضَلُ
Yatubwiye [Abu Al-Walid Ath-Thayalisi] yatubwiye [Hammam] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Al-Hasan] kuva kuri [Samrah] yagize ati; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Umuntu wese ukora isuku ku wa gatanu, ni byiza, kandi umuntu wese wiyuhagira, ni ingenzi cyane'.