Imam Abu Dawud : 281
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْوَاسِطِيُّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ح حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيَّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَاجْتَمَعَتْ غُنَيْمَةٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ ابْدُ فِيهَا فَبَدَوْتُ إِلَى الرَّبَذَةِ فَكَانَتْ تُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأَمْكُثُ الْخَمْسَ وَالسِّتَّ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَسَكَتُّ فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ أَبَا ذَرٍّ لِأُمِّكَ الْوَيْلُ فَدَعَا لِي بِجَارِيَةٍ سَوْدَاءَ فَجَاءَتْ بِعُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَسَتَرَتْنِي بِثَوْبٍ وَاسْتَتَرْتُ بِالرَّاحِلَةِ وَاغْتَسَلْتُ فَكَأَنِّي أَلْقَيْتُ عَنِّي جَبَلًا فَقَالَ الصَّعِيدُ الطَّيِّبُ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ وَلَوْ إِلَى عَشْرِ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدْتَ الْمَاءَ فَأَمِسَّهُ جِلْدَكَ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ وَقَالَ مُسَدَّدٌ غُنَيْمَةٌ مِنْ الصَّدَقَةِقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ عَمْرٍو أَتَمُّ
Atugambiire [Amru bin Aun] atugambiire [Khalid Al-Wasithi] kuruga ahari [Khalid Al-Hadzdza`] kuruga ahari [Abu Qilabah] Al-Hadith. Kandi ku yaaherize kutugambira [Musaddad] akaba atugambiire [Khalid bin Abdullah Al-Wasithi] kuruga ahari [Khalid Al-Hadzdza`] kuruga ahari [Abu Qilabah] kuruga ahari [Amru bin Bujdan] kuruga ahari [Abu Dzarr] akagira ati; Embuzi z’obuyambi nyingi zikatorotoorwaho Rasulullah, reero yagira ati: Iwe Abu Dzarr, omutume omu kyaro ky’Ababedouin. Bwanyima nkagituma ahari Rabadzah. Reero nkaba junub, n’ahabw’ekyo nkamara ebiro bitaano nari mukaaga ninshaba ntarikweshemeza. Reero nkaza owa nabi saw. Akeeta ati: ‘Iwe Abu Dzarr!’. Kwonka nkahunama. N’ahabw’ekyo akagira ati: Hus, iwe Abu Dzarr!’ Bwanyima akeeta omuzaanakazi omujungu, yaija aine ekikopo kiijwire amaizi, bwanyima yanshweka ekijwaro nanye nanyeshweka engamira, bwanyima nyoga, nk'owaabaire nshukire omucuucu gw'orushozi kuruga ahariinye - ahabw'okuba nkaba ntakashemeziibwe n'amaizi kumara ebiro mushanju -. Bwanyima akagira ati: ‘Eitaka eririkwera n’ekintu ky’okunaaba ky’omusiraamu n’obu yaakuba atatungire maizi kumara emyaka ikumi. Ku oratungye amaizi, oyeze, oyogye, ahabw'okuba ekyo nikyo kirungi ahariiwe. Musaddad akagira ati; Embuzi ezimwe ez’okugaba. Abu Dawudi akagira ati; Hadiisi ya Amru niyo erikukirayo kuhikiirira.
Imam Abu Dawud : 282
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ قَالَدَخَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ فَأَهَمَّنِي دِينِي فَأَتَيْتُ أَبَا ذَرٍّ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ إِنِّي اجْتَوَيْتُ الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَوْدٍ وَبِغَنَمٍ فَقَالَ لِي اشْرَبْ مِنْ أَلْبَانِهَا قَالَ حَمَّادٌ وَأَشُكُّ فِي أَبْوَالِهَا هَذَا قَوْلُ حَمَّادٍ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَعْزُبُ عَنْ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طَهُورٍ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهُوَ فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَهُوَ فِي ظِلِّ الْمَسْجِدِ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَقُلْتُ نَعَمْ هَلَكْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَمَا أَهْلَكَكَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ أَعْزُبُ عَنْ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طُهُورٍ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فَجَاءَتْ بِهِ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ بِعُسٍّ يَتَخَضْخَضُ مَا هُوَ بِمَلْآنَ فَتَسَتَّرْتُ إِلَى بَعِيرِي فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورٌ وَإِنْ لَمْ تَجِدْ الْمَاءَ إِلَى عَشْرِ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدْتَ الْمَاءَ فَأَمِسَّهُ جِلْدَكَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ لَمْ يَذْكُرْ أَبْوَالَهَا قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ فِي أَبْوَالِهَا إِلَّا حَدِيثُ أَنَسٍ تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْبَصْرَةِ
Atugambiire [Musa bin Isma’il] atugambiire [Hammad] kuruga [Ayyub] kuruga [Abu Qilabah] kuruga [Omushaija kuruga Banu Amir] akagira ati; Nkaba nhindukire omusiraamu, kwonka nkaba nyine obusaasi ahabwokuba nkaba ntarikumanya Shari’a y’ediini egi, n’ahabw’ekyo nkaija ahari Abu Dzarr. [Abu Dzarr] akagira ati; Omu mazima tindikukunda Madina. Nahabwekyo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akanragiira kuriisa engamira n’embuzi kandi yagira ati: ‘Nywa amate gaabo. Hammad akagira ati; Nyine okubanganisa aha nkari, kandi ebi n'ebigambo bya Hammad. Abu Dzarr akagira ati; Obwire obwo nkaba ntarikutunga maizi kandi nkaba ndi n'omukazi wangye, obwo nkaba ndi junub, mbwenu nkaba nshaba ntanaabire. Bwanyima nkaija ahari Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam omu ihangwe, kandi omu bwire obwo akaba ari n’ekibinja kya bagyenzi be omu kicuucu ky’omuzigiti. Akagira ati: Iwe ori Abu Dzarr? Nkagarukamu nti; Eego, ndi omu buzibu, iwe Mutumwa wa Allah. Akabuuza ati; Niki ekirikukureetera obusaasi? Nkagarukamu nti; Nkaba ntaine maizi, kandi nkaba ndi n'omukazi wangye, bwanyima nkaba ndi junub, bwanyima nshaba ntarikweshemeza. Mbwenu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akaragiira omuntu kunfukira amaizi, reero omuhuuku omukazi omujungu yaija aine ekikopo ekyabaire nikigyendera ahabwokuba kikaba kiijwire amaizi, kwonka kikaba kitaijwire. Bwanyima nkashweka aha ngamira yangye, bwanyima nayoga, bwanyima nagaruka aha Mutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwanyima yangira ati: ‘Ei Abu Dzarr, buzima eitaka erishemeire n’ekikwato ky’okweshemeza, n’obu oraabe otakatungire maizi kumara emyaka ikumi. Ku oratungye amaizi, reero ogasiige aha ruhu rwawe - oyogye kandi okore okunaaba - nago. Abu Dawudi akagira ati; Egambirwe [Hammad bin Zaid] kuruga [Ayyub] atagambire aha nkari ze. Abu Dawudi akagira ati; Eki tikiri ky’amazima, kandi tihaine ekirikugambwaho aha nkari ze okwihaho omu hadiisi ya Anas ei omuhangu wa Basrah yaagambire wenka.
Imam Abu Dawud : 283
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ أَخْبَرَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ الْمِصْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَاحْتَلَمْتُ فِي لَيْلَةٍ بَارِدَةٍ فِي غَزْوَةِ ذَاتِ السُّلَاسِلِ فَأَشْفَقْتُ إِنْ اغْتَسَلْتُ أَنْ أَهْلِكَ فَتَيَمَّمْتُ ثُمَّ صَلَّيْتُ بِأَصْحَابِي الصُّبْحَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا عَمْرُو صَلَّيْتَ بِأَصْحَابِكَ وَأَنْتَ جُنُبٌ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي مَنَعَنِي مِنْ الِاغْتِسَالِ وَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ يَقُولُ{ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا }فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَقُلْ شَيْئًاقَالَ أَبُو دَاوُد عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ مِصْرِيٌّ مَوْلَى خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ وَلَيْسَ هُوَ ابْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ كَانَ عَلَى سَرِيَّةٍ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ قَالَ فَغَسَلَ مَغَابِنَهُ وَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ التَّيَمُّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَى هَذِهِ الْقِصَّةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ قَالَ فِيهِ فَتَيَمَّمَ
Atugambiire [Ibn Al-Mutsanna] atugambiire [Wahb bin Jarir] atugambiire [Tata] ati; Nkahurira [Yahya bin Ayyub] arikugamba hadiisi kuruga ahari [Yazid bin Abi Habib] kuruga ahari [Imran bin Abi Anas] kuruga ahari [Abdurrahman bin Jubair Al-Mishri] kuruga ahari [Amru bin Al-‘Ash] akagira ati; Obwire obumwe nkatunga ekirooto ky’amaizi ekiro kimwe ekyabaire nikifuka munonga omu bwire bw’orutaro rwa Dzatus Salasil, ngu nkaba nintiina ngu ninza kuhwerekyerera ku ndaabe naayoga. Reero nkagira tayammum reero nashaba Fajr na banywani bangye. Reero eki bakakimanyisa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, atyo yagira ati: ‘Iwe Amru, nooshaba na bagyenzi baawe ori omu mbeera ya junub?’. Mbwenu nkamugambira aha kyabaire nikindemesa okwoga naamugira nti; Buzima, rimwe nkahurira Allah arikugira ati: ‘Kandi mutayeita, buzima Allah n’omunyambabazi ahariimwe. ' -Ekibuuzo. Anisa’; 29-, Nahabwekyo Rasulullah akasheka kandi ataine eki yagambire. Abu Dawudi akagira ati; Abdurrahman bin Jubair Al-Mishri akaba ari munywani wa Kharijah bin Hudzafah, kandi ti Jubair bin Nufair. Atugambiire [Muhammad bin Salamah Al-Muradi] atugambiire [Ibnu Wahb] kuruga ahari [Ibnu Lahi’ah] na [Amru bin Al-Harits] kuruga ahari [Yazid bin Abi Habib] kuruga ahari [Imran bin Abi Anas] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Jubair] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Jubair] kuruga ahari [Abdurrahman bin Amru- ngu [Amru bin Al-’Ash] rimwe akatumwa omu rutaro oru nabi saww atarikwejumbamu. Bwanyima akagamba aha hadiisi nk’oku eri ahaiguru. akagambaho ngu; akayozya emigongo y’omubiri gwe yaanaaba reero yaashaba nabo, reero yaagamba ekintu nk’ekyo atagambire tayammum. Abu Dawudi akagira ati; Kandi ekigano eki kigambirweho kuruga ahari [Al-Auza’i] kuruga ahari [Hasan bin ‘Athiyyah] ou yamugambiire; Bwanyima akakora tayammum.
Imam Abu Dawud : 284
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْطَاكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ خُرَيْقٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجْنَا فِي سَفَرٍ فَأَصَابَ رَجُلًا مِنَّا حَجَرٌ فَشَجَّهُ فِي رَأْسِهِ ثُمَّ احْتَلَمَ فَسَأَلَ أَصْحَابَهُ فَقَالَ هَلْ تَجِدُونَ لِي رُخْصَةً فِي التَّيَمُّمِ فَقَالُوا مَا نَجِدُ لَكَ رُخْصَةً وَأَنْتَ تَقْدِرُ عَلَى الْمَاءِ فَاغْتَسَلَ فَمَاتَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُخْبِرَ بِذَلِكَ فَقَالَ قَتَلُوهُ قَتَلَهُمْ اللَّهُ أَلَا سَأَلُوا إِذْ لَمْ يَعْلَمُوا فَإِنَّمَا شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَتَيَمَّمَ وَيَعْصِرَ أَوْ يَعْصِبَ شَكَّ مُوسَى عَلَى جُرْحِهِ خِرْقَةً ثُمَّ يَمْسَحَ عَلَيْهَا وَيَغْسِلَ سَائِرَ جَسَدِهِ
Atugambiire [Musa bin Abdurrahman Al-Anthaki] atugambiire [Muhammad bin Salamah] kuruga [Az-Zubair bin Khuraiq] kuruga [‘Atha`] na [Jabir] akagira ati; Obwire obumwe tukaba turi aheeru omu rugyendo, kandi omwe omuriitwe akateerwa orukiri omu mutwe ekyamuhutaaza munonga. Bwanyima akaroota Junub, n'ahabw'ekyo akabuuza banywani be ati; Hariho obusingye obu ndikubaasa kugira ngu nkore tayammum yonka? Bakagarukamu bati; Titwakutungire obusingye obwo orikubaasa kukoresa amaizi, n’ahabw’ekyo omuntu ogwo akayoga yaafa ahonaaho. Ku twahikire ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, akamanyisibwa aha kintu eki, atyo yagira ati: 'Bamwitsire, Allah abaite! Tibabuuza baaba batarikumanya, ahabw'okuba omubazi gw'obutamanya n'okubuuza! Omu mazima, nikimara kukora tayammum akateeka amaizi aha bihuta bye - nari - akaboha ebihuta - Musa akagira okutiina - reero akabisiiga kwonka akayoga omubiri gwe gwona okwongyeraho’.
Imam Abu Dawud : 285
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَنْطَاكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ أَخْبَرَنِي الْأَوْزَاعِيُّ أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَصَابَ رَجُلًا جُرْحٌ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ احْتَلَمَ فَأُمِرَ بِالِاغْتِسَالِ فَاغْتَسَلَ فَمَاتَ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَتَلُوهُ قَتَلَهُمْ اللَّهُ أَلَمْ يَكُنْ شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالَ
Atugambiire [Nashr bin ‘Ahim Al-Anthaki] atugambiire [Muhammad bin Syu’aib] akangambira [Al-Auza’i] ngu kikamuhikaho kuruga ahari [‘Atha` bin Abi Rabah] ngu akahurira [Ibn Abbas] arikugira ati; Hariho omuntu owahutaaziibwe omubwire bwa nabi sallallaahu alaihi wasallam, bwanyima yaroota junub, bwanyima yaaragiirwa kwoga, atyo yayoga yafa. Ekikorwa eki bwanyima kikahika ahari nabi sallallaahu alaihi wasallam, atyo yagira ati: ‘Bamwitsire, Allah abaite! Mbwenu shi omubazi gw’obushema ti kubuuza ebibuuzo!’
Imam Abu Dawud : 286
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمَسَيَّبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَخَرَجَ رَجُلَانِ فِي سَفَرٍ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَلَيْسَ مَعَهُمَا مَاءٌ فَتَيَمَّمَا صَعِيدًا طَيِّبًا فَصَلَّيَا ثُمَّ وَجَدَا الْمَاءَ فِي الْوَقْتِ فَأَعَادَ أَحَدُهُمَا الصَّلَاةَ وَالْوُضُوءَ وَلَمْ يُعِدْ الْآخَرُ ثُمَّ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لِلَّذِي لَمْ يُعِدْ أَصَبْتَ السُّنَّةَ وَأَجْزَأَتْكَ صَلَاتُكَ وَقَالَ لِلَّذِي تَوَضَّأَ وَأَعَادَ لَكَ الْأَجْرُ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد وَغَيْرُ ابْنِ نَافِعٍ يَرْوِيهِ عَنْ اللَّيْثِ عَنْ عُمَيْرَةَ بْنِ أَبِي نَاجِيَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَذِكْرُ أَبِى سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِمَحْفُوظٍ وَهُوَ مُرْسَلٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ
Atugambiire [Muhammad bin Ishaq Al-Masassayi] atugambiire [Abdullah bin Nafi’] kuruga ahari [Al-Laits bin Sa’d] kuruga ahari [Bakr bin Sawadah] kuruga ahari [’Atha` bin Yasar] kuruga ahari [Abu Sa’id Al-Khudri] akagira ati; Hariho abantu babiri abaabaire nibagyenda orugyendo ruraingwa, bwanyima obwire bw'okushaba bukahika kandi bakaba bataine maizi, bwanyima bombi bakakora tayammum barikukoresa eitaka erishemeire kandi bombi bakashaba, bwanyima bombi bakatunga amaizi omu bwire bw'okushaba, bwanyima omwe ahari abo bombi akagaruka yashaba n'okunaaba kandi ondiijo both of them ca Sameul alaihulla to, the kandi bakashoborora orugyendo rwabo, obwo Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam akagambira ogwo otaragarukiremu kushaba ati: ‘Okozire sunnah kandi eshaara yaawe ehikire -tihariho nshonga y’okugigarukamu-’, kandi akagambira abo abakozire okunaaba kandi bakagarukamu okushaba ati: ‘Noija kutunga emirundi ebiri’. Abu Dawudi akagira ati; Oyihireho Ibn Nafi’ nawe owaagambireho [Al-Laits] kuruga ahari [Umairah bin Abi Najiah] kuruga ahari [Bakr bin Sawadah] kuruga ahari [‘Atha` bin Yasar] kuruga ahari nabi saw. Abu Dawudi akagira ati; Okugambwaho kwa [Abu Sa’id Al-Khudri] omu hadiisi egi ti mahfuzh, kureka mursal. Atugambiire [Abdullah bin Maslamah] atugambiire [Ibnu Lahi’ah] kuruga ahari [Bakr bin Sawadah] kuruga ahari [Abu Abdullah, owaabaire ari sahaya Isma’il bin Ubaid] kuruga ahari [‘Atha` bin Yasar] ngu hakaba hariho babiri ahari banywani ba Rasulullah, nk’oku kyabaire kiri.
Imam Abu Dawud : 287
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ عَنْ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِبَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ أَتَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ وَالْوُضُوءُ أَيْضًا أَوَ لَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
[Abu Taubah Ar-Rabi’ bin Nafi’] atugambiire [Mu’awiyah] kuruga [Yahya] atugambiire [Abu Salamah bin Abdurrahman] ngu [Abu Hurairah] akamugambira ngu [Umar bin Al-Khatthab], obu yaabaire naabuurira aha Rwakatano, ahonaaho omushaija akagira ati; Ahabwenki nokyerererwa omu kushaba? Omuntu ogwo akagarukamu ati; Tihariho ekirikundeetera kukyerererwa, okwihaho bwanyima y’okuhurira okweta, reero nkora okunaaba. Umar akagira ati; Naiwe nookora ablution yonka? Tiwahuriire Rasulullah naagira ati; ‘Omwe omuriimwe ku araabe naayenda kuza omu kushaba kw’Orwakatano, obwo ayogye!’
Imam Abu Dawud : 288
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ
Kitugambirwe [Abdullah bin Maslamah bin Qa’nab] kuruga ahari [Malik] kuruga ahari [Shafwan bin Sulaim] kuruga ahari [‘Atha` bin Yasar] kuruga ahari [Abu Sa’id Al-Kudhri] ngu nabi akagira ati: ‘Okwoga aha Rwakatano n’eky’obujunaanizibwa ahari buri omwe orikugarurwamu.
Imam Abu Dawud : 289
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الرَّمْلِيُّ أَخْبَرَنَا الْمُفَضَّلُ يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ حَفْصَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ رَوَاحٌ إِلَى الْجُمُعَةِ وَعَلَى كُلِّ مَنْ رَاحَ إِلَى الْجُمُعَةِ الْغُسْلُقَالَ أَبُو دَاوُد إِذَا اغْتَسَلَ الرَّجُلُ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ أَجْزَأَهُ مِنْ غُسْلِ الْجُمُعَةِ وَإِنْ أَجْنَبَ
Atugambiire [Yazid bin Khalid Ar-Ramli] atugambiire [Al-Mufadldlal bin Fadlalah] kuruga ahari [‘Ayyasy bin Abbas] kuruga ahari [Bukair] kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari [Hafshah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alayohi akagira ati: nibagyemeserezibwa kuza omu kushaba aha Rwakatano, kandi abo abarikuza omu kushaba aha Rwakatano nibagyemeserezibwa kwoga.’ Abu Dawudi akagira ati; Omuntu ku araabe yaaheza kurugayo eizooba, nikimumara kunaaba omu kushaba kw’orwakatano, n’obu yaakuba naaaba omu kwezi kwa mukaaga.
Imam Abu Dawud : 290
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ الْهَمْدَانِيُّ ح حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ ح حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهَذَا حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ يَزِيدُ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ فِي حَدِيثِهِمَا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَأَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلَبِسَ مِنْ أَحْسَنِ ثِيَابِهِ وَمَسَّ مِنْ طِيبٍ إِنْ كَانَ عِنْدَهُ ثُمَّ أَتَى الْجُمُعَةَ فَلَمْ يَتَخَطَّ أَعْنَاقَ النَّاسِ ثُمَّ صَلَّى مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ أَنْصَتَ إِذَا خَرَجَ إِمَامُهُ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ صَلَاتِهِ كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ جُمُعَتِهِ الَّتِي قَبْلَهَا قَالَ وَيَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةِ وَزِيَادَةٌ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَيَقُولُ إِنَّ الْحَسَنَةَ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَاقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ أَتَمُّ وَلَمْ يَذْكُرْ حَمَّادٌ كَلَامَ أَبِي هُرَيْرَةَ
Atugambiire [Yazdi bin Khalid bin Yazid bin Abdullah bin Mauhib Ar-Ramli Al-Hamdani] -kuruga omu muhanda ogundi-. Atugambiire [Abdul Aziz bin Yahya Al-Harrani] ngu akagira ati; Atugambiire [Muhammad bin Salamah] -kuruga omu runyiriri orundi- Atugambiire [Musa bin Isma’il] atugambiire [Hammad] kandi hadiisi egi Muhammad bin Salamah kuruga ahari [Muhammad bin Ishaq] kuruga ahari [Muhammad bin Ibrahim] kuruga ahari [Abu Salamanah] bin Abubudur akagira ati; Yazid na Abdul Aziz bakagira omu byafaayo byabo bya hadiisi; kuruga ahari Abu Salamah bin Abdurrahman na [Abu Umamah bin Sahl] kuruga ahari [Abu Sa’id Al-Khudri] na [Abu Hurairah] bombi bakagira ngu; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Omuntu weena orikwoga aha Rwakatano kandi akajwara emyenda erikukirayo oburungi, kandi akajwara amajuta g'omubazi ku araabe aine, bwanyima y'ekyo naaza omu kushaba kwa Rwakatano omu muzigiti kandi atarikuteera aha mitwe y'abantu, reero akora okushaba oku Allah yaaragiire - imam aizire kuha obuhabuzi, kuhisya obu araheze kushaba. N’ahabw’ekyo okushaba kwe kukaba kuri okw’okurihiirira ebibi bye ahagati y’Orwakatano orwo n’Orwakatano orwabandize.’ Omugambi wa Hadiisi egi akagira ati; Abu Hurairah akagira ati;... kandi yayongyeraho ebiro bishatu..., kandi yagira ati, "Buzima, ekikorwa kimwe kirungi nikiija kuheebwa ebihembo emirundi ikumi. Abu Dawud akagira ati; Hadiisi ya Muhammad bin Salamah niyo ehikire munonga, kandi Hammad tarikugamba aha bigambo bya Abu Hurairah."
Imam Abu Dawud : 291
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي هِلَالٍ وَبُكَيْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغُسْلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ وَالسِّوَاكُ وَيَمَسُّ مِنْ الطِّيبِ مَا قُدِّرَ لَهُإِلَّا أَنَّ بُكَيْرًا لَمْ يَذْكُرْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ فِي الطِّيبِ وَلَوْ مِنْ طِيبِ الْمَرْأَةِ
Atugambiire [Muhammad bin Salamah Al-Muradi] atugambiire [Ibnu Wahb] kuruga ahari [Amru bin Al-Harits] ngu [Sa’id bin Abi Hilal] na [Bukair bin Abdullah bin Al-Asyaj] bombi bakamugambira kuruga ahari [Abu Bakr bin Al-Munkadir-kuruga] [Abdurrahman bin Abi Sa’id Al-Khudri] kuruga ahari [Ishe] ngu Omutumwa wa Ruhanga akagira ati: ‘Okwoga aha Rwakatano n’eky’obujunaanizibwa ahari buri muntu mukuru, nk’oku kiri okukora siwak n’okujwara amajuta g’omugaju waaba noobaasa’. Nikyo kimwe ngu Bukair taragambire ahari Abdurrahman kandi akagamba aha bujuma; Nangwa n'omubazi gw'omukazi.
Imam Abu Dawud : 292
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْجَرْجَرَائِيُّ حُبِّي حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ حَدَّثَنِي أَبُو الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنِي أَوْسُ بْنُ أَوْسٍ الثَّقَفِيُّسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ غَسَّلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْتَسَلَ ثُمَّ بَكَّرَ وَابْتَكَرَ وَمَشَى وَلَمْ يَرْكَبْ وَدَنَا مِنْ الْإِمَامِ فَاسْتَمَعَ وَلَمْ يَلْغُ كَانَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ عَمَلُ سَنَةٍ أَجْرُ صِيَامِهَا وَقِيَامِهَاحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ أَوْسٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ غَسَلَ رَأْسَهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْتَسَلَ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَهُ
Atugambiire [Muhammad bin Hatim Al-Jarjara`i Hubbi] atugambiire [Ibn AL-Mubarak] kuruga [Al-Auza’i] atugambiire [Hassan bin ‘Athiyyah] atugambiire [Abu Al-Ash’ats Ash-Shan’ani] atugambiire [Aus-bin Athiyyah owa] sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Omuntu weena orikwoga n'eishokye rye aha Rwakatano kandi akayoga omubiri gwe gwona, reero agyende omu kushaba kwa Rwakatano aha kutandika kw'obwire kandi ahikye aha kutandika kw'okushaba aha bigyere kandi atarikuvuga, reero ashutama haihi na Imam kuhurikiza okushaba kwa buri nihin kandi ataine step for the fasting, nikihandiikwa kumara omwaka gumwe’. Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] atugambiire [Al-Laits] kuruga [Khalid bin Yazid] kuruga [Sa’id bin Abi Hilal] kuruga [Ubadah bin Nusay] kuruga [Aus Ats-Tsaqafi] kuruga ahari Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, ngu akagira ati: ‘Omuntu weena orikukora aha Rwakatano aha mubiri gwe..’, reero yaagumizamu nk’oku Hadiisi eri.
Imam Abu Dawud : 293
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمِصْرِيَّانِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمَسَّ مِنْ طِيبِ امْرَأَتِهِ إِنْ كَانَ لَهَا وَلَبِسَ مِنْ صَالِحِ ثِيَابِهِ ثُمَّ لَمْ يَتَخَطَّ رِقَابَ النَّاسِ وَلَمْ يَلْغُ عِنْدَ الْمَوْعِظَةِ كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا بَيْنَهُمَا وَمَنْ لَغَا وَتَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ كَانَتْ لَهُ ظُهْرًا
Kitugambirwe [Ibn Abi Aqil] na [Muhammad bin Salamah] bombi kuruga Misri, bakagira ngu; Atugambiire [Ibnu Wahb], Ibnu Abu Aqil akagira ati; Kikagambirwa ahariinye [Usamah bin Zaid] kuruga ahari [Amru bin Syu’aib] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abdullah bin Amru bin Al-’Ash] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ngu akagira ati: ‘Omuntu weena orikwoga ahabw’okushaba kw’Orwakatano kandi akajwara obujuma bw’omukazi we yaaba aine obujuma bw’omukazi we, obwo atarikuteera aha mabega g’abandi kandi atarikuzaana obwo arikuhurikiza okubuurira, obwo nibwo araatungye okusaasirwa kw’ebibi bye ahagati y’ebiro bibiri by’orwakatano, kandi orikushoberwa omu kuhurikiza okubuurira, ahariwe ekihembo n’okushaba kwa Zhuhur kwonka.
Imam Abu Dawud : 294
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ شَيْبَةَ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ مِنْ أَرْبَعٍ مِنْ الْجَنَابَةِ وَيَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمِنْ الْحِجَامَةِ وَمِنْ غُسْلِ الْمَيِّتِ
Atugambiire [Uthman bin Abi Syaibah] atugambiire [Muhammad bin Bisyr] atugambiire [Zakariyya] atugambiire [Mush’ab bin Abi Syaibah] kuruga ahari [Thalq bin Habib Al-‘Anazi] kuruga ahari [Abdullah bin Az-Zuhibair] ngu we kuruga ahari [Abdullah bin Az-Zuhibair] we, wasallam akanywa amaizi g’okuramya ahabw’enshonga ina: junub, ekiro kya kataano, okucumita n’okwozya omutumbi.
Imam Abu Dawud : 295
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ الدِّمَشْقِيُّ أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَوْشَبٍ قَالَ سَأَلْتُ مَكْحُولًا عَنْ هَذَا الْقَوْلِ غَسَّلَ وَاغْتَسَلَ فَقَالَ غَسَّلَ رَأْسَهُ وَغَسَلَ جَسَدَهُ
Atugambiire [Mahmud bin Khalid Ad-Dimasyqi] atugambiire [Marwan] atugambiire [Ali bin Hausyab] ati; Obwire obumwe nkabuuza [Makhul] aha bigambo ghassala na ightasala, akagarukamu ati; Ghassala -n’enyuguta y’ekibi ebiri- nikimanyisa okushuka omutwe, kandi ghasala -n’enyuguta y’ekibi emwe- nikimanyisa okushuka omubiri.
Imam Abu Dawud : 296
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِفِي غَسَّلَ وَاغْتَسَلَ قَالَ قَالَ سَعِيدٌ غَسَّلَ رَأْسَهُ وَغَسَلَ جَسَدَهُ
Atugambiire [Muhammad bin Al-Walid Ad-Dimasyqi] atugambiire [Abu Mushir] kuruga ahari [Sa’id bin Abdul Aziz] aha bigambo ghassala na ightasala, akagira ati; Sa’id akagira ati; Ghassala -n’enyuguta y’ekibi ebiri- nikimanyisa okushuka omutwe, kandi ghasala -n’enyuguta y’ekibi emwe- nikimanyisa okushuka omubiri.
Imam Abu Dawud : 297
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ حَضَرَتْ الْمَلَائِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ
Kitugambirwe [Abdullah bin Maslamah] kuruga ahari [Malik] kuruga ahari [Sumayy] kuruga ahari [Abu Shalih As-Samman] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emigisha ya Allah ebe ahariwe) akagira ati: ‘Omuntu weena orikwoga aha Rwakatano nk’oku kiri omu bwire bw’okuza omu kishaayi kya junub, naija kuba ari omu bwire bw’okuza omu kishaayi. ekihembo nk'ekihembo ky'okuhonga engamira emwe. Orikuza omu muzigiti omurundi gwa kabiri, naija kutunga ekihembo nk’ekihembo ky’okuhonga ente. Orikuza omu muzigiti aha shaaha ya kashatu, naija kutunga ekihembo nk’ekihembo ky’okuhonga embuzi y’enshaija. Orikuza omu muzigiti aha kiro kya kana naija kutunga ekihembo nk’ekihembo ky’okuhonga enkoko. Kandi orikuza omu muzigiti aha kiro kya kataano, naija kutunga ekihembo nk’okuhonga eihuri. Imam ku arikuhika - kuha orubazo - obwo na baamaraika nibaba bariho kuhurikiza orubazo.
Imam Abu Dawud : 298
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّاسُ مُهَّانَ أَنْفُسِهِمْ فَيَرُوحُونَ إِلَى الْجُمُعَةِ بِهَيْئَتِهِمْ فَقِيلَ لَهُمْ لَوْ اغْتَسَلْتُمْ
Atugambiire [Musaddad] atugambiire [Hamamd bin Zaid] kuruga ahari [Yahya bin Sa’id] kuruga ahari [Amrah] kuruga ahari [Aisyah] akagira ati; Abantu nibakira kuba bari omu mirimo yaabo. Reero bakaza omu muzigiti gwonka, kurugiirira aha mbeera zaabo. Nikwo kyabagambirwe ngu; Nikiba kiri kirungi waayoga kare.
Imam Abu Dawud : 299
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ أُنَاسًا مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ جَاءُوا فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَتَرَى الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاجِبًا قَالَ لَا وَلَكِنَّهُ أَطْهَرُ وَخَيْرٌ لِمَنْ اغْتَسَلَ وَمَنْ لَمْ يَغْتَسِلْ فَلَيْسَ عَلَيْهِ بِوَاجِبٍ وَسَأُخْبِرُكُمْ كَيْفَ بَدْءُ الْغُسْلِ كَانَ النَّاسُ مَجْهُودِينَ يَلْبَسُونَ الصُّوفَ وَيَعْمَلُونَ عَلَى ظُهُورِهِمْ وَكَانَ مَسْجِدُهُمْ ضَيِّقًا مُقَارِبَ السَّقْفِ إِنَّمَا هُوَ عَرِيشٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمٍ حَارٍّ وَعَرِقَ النَّاسُ فِي ذَلِكَ الصُّوفِ حَتَّى ثَارَتْ مِنْهُمْ رِيَاحٌ آذَى بِذَلِكَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا فَلَمَّا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الرِّيحَ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِذَا كَانَ هَذَا الْيَوْمَ فَاغْتَسِلُوا وَلْيَمَسَّ أَحَدُكُمْ أَفْضَلَ مَا يَجِدُ مِنْ دُهْنِهِ وَطِيبِهِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ جَاءَ اللَّهُ بِالْخَيْرِ وَلَبِسُوا غَيْرَ الصُّوفِ وَكُفُوا الْعَمَلَ وَوُسِّعَ مَسْجِدُهُمْ وَذَهَبَ بَعْضُ الَّذِي كَانَ يُؤْذِي بَعْضُهُمْ بَعْضًا مِنْ الْعَرَقِ
Atugambiire [Abdullah bin Maslamah] atugambiire [Abdul Aziz bin Muhammad] kuruga [Amru bin Abi Amru] kuruga [Ikrimah] ngu abantu abamwe kuruga Iraq bakaija baagira ngu; O [Ibn Abbas], noogira ngu okwoga aha Rwakatano n’eky’obujunaanizibwa? Akagarukamu ati; Ngaaha, kwonka nikikiraho obushemeire kandi nikirungi aha muntu orikwoga, kandi weena otarikwoga, obwo tihaine obujunaanizibwa bwona obu arikumuteganisa. Ninyija kubagambira oku ekiragiro ky’okwoga kyaizire. Obwire obumwe amagara g’abantu gakaba gari omu mbeera egumire, bakaba bajwara ebijwaro by’obwoya, bakora munonga barikwihaho ebintu, obwo omuzigiti gwabo guri mukye, obwire obwo obusingye bukaba buri ahansi, ahabw’okuba bukaba bukozirwe omu bihimba by’omutiini byonka. Nahabwekyo omutumwa wa Allah (saww) akaija aha izooba ry’okwotsya, obwo abantu barikusheeshasheesha, barikutobera emyenda yaabo ey’obwoya, n’ahabw’ekyo omuyaga ogwabaire niguhunga gukabatwara ekinuuko ekitarikushemeza, ekyabareeteire kuhurira barikuteganisibwa buri omwe. Bwanyima ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kunuuka ekinuuko ekitarikushemeza, akagira ati: ‘Iwe ekibiina, Orwakatano ku ruraaze, obwo mwogye, kandi mukozese amajuta n’ebirungo ebirungi ebi murikubaasa’. Ibn Abbas akagira ati; Reero Allah abaha omwanya, bajwara emyenda eyaabaire etakikozirwe omu bwoya bw’entaama, nabo baheebwa emirimo erikumara, omuzigiti gwabo gwagaziibwa, kandi n’okunuuka kubi kw’entutu, okwabaire nikubareetera okuhurira baine ekiniga ahari buri omwe, kukahwaho.
Imam Abu Dawud : 300
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ وَمَنْ اغْتَسَلَ فَهُوَ أَفْضَلُ
Atugambiire [Abu Al-Walid Ath-Thayalisi] atugambiire [Hammam] kuruga [Qatadah] kuruga [Al-Hasan] kuruga [Samrah] akagira ati; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omuntu weena orikukora okunaaba aha Rwakatano, obwo nibwo burungi, kandi orikunaaba, obwo nibwo burikukirayo obukuru’.