Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 281

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْوَاسِطِيُّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ح حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيَّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ بُجْدَانَ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَاجْتَمَعَتْ غُنَيْمَةٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ ابْدُ فِيهَا فَبَدَوْتُ إِلَى الرَّبَذَةِ فَكَانَتْ تُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأَمْكُثُ الْخَمْسَ وَالسِّتَّ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَسَكَتُّ فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ أَبَا ذَرٍّ لِأُمِّكَ الْوَيْلُ فَدَعَا لِي بِجَارِيَةٍ سَوْدَاءَ فَجَاءَتْ بِعُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَسَتَرَتْنِي بِثَوْبٍ وَاسْتَتَرْتُ بِالرَّاحِلَةِ وَاغْتَسَلْتُ فَكَأَنِّي أَلْقَيْتُ عَنِّي جَبَلًا فَقَالَ الصَّعِيدُ الطَّيِّبُ وَضُوءُ الْمُسْلِمِ وَلَوْ إِلَى عَشْرِ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدْتَ الْمَاءَ فَأَمِسَّهُ جِلْدَكَ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ وَقَالَ مُسَدَّدٌ غُنَيْمَةٌ مِنْ الصَّدَقَةِقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ عَمْرٍو أَتَمُّ

[ޢަމްރު ބިން ޢައުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު އަލްވަސީތީ] [ޚާލިދު އަލްޙަޟްދާ`] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] އަލްޙަދީޘުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޚާލިދު ބިން ޢަބްދުﷲ އަލްވަސީތީ] އިން [ޚާލިދު އަލްޙަޟްދާ`] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ބުޖްދާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ދައްރު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޞަދަޤާތުގެ ބައެއް ބަކަރިތައް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެއްކުރިއިރު، ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެމީހުން ރަބަދުޒާއަށް ފޮނުވީމެވެ. ދެން އަހަރެން ޖުނޫބަށް ވީތީ، ޠާހިރު ނުވެ ފަސް ހަ ދުވަހު ނަމާދުގައި މަޑުކޮށްލީމެވެ. ދެން އަހަރެން މިއައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ގޮވާލެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން ހިމޭނުން ހުރީމެވެ. ފަހެ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ހުސް، އޭ އަބޫ ޛައްރު!' ދެން އޭނާ ކަޅު އަޅެއް ގޮވާލީ، ފެން ފުރިފައިވާ ބެސިންއެއް ހިފައިގެން އައިސް، ދެން އޭނާ އަހަރެން ފޮތިގަނޑަކުން ނިވާކޮށްފައި އަހަރެން ޖަމަލަކުން ނިވާކޮށްލީމެވެ، ދެން އަހަރެން ފެންވަރާލީ، އަހަރެންގެ އަތުން ފަރުބަދަ ބިން އުކާލި ފަދައިން - ސަބަބަކީ ހަތް ދުވަހަކީ ފެނުން ސާފު ދުވަހެއް ނޫން -. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ފެން ލިބުމުން ދެން ވުޟޫކޮށް ފެންވަރާ، އެއީ ތިމާއަށް ރަނގަޅު ކަމަކަށް ވާތީއެވެ. މޫސައްދާދު ވިދާޅުވިއެވެ: ޞަދަޤާތުގައި ދެތިން ބަކަރި. އަބޫދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: ޢަމްރުގެ ޙަދީޘް މާ ފުރިހަމައެވެ.

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Abu Dawud : 282

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ قَالَدَخَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ فَأَهَمَّنِي دِينِي فَأَتَيْتُ أَبَا ذَرٍّ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ إِنِّي اجْتَوَيْتُ الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَوْدٍ وَبِغَنَمٍ فَقَالَ لِي اشْرَبْ مِنْ أَلْبَانِهَا قَالَ حَمَّادٌ وَأَشُكُّ فِي أَبْوَالِهَا هَذَا قَوْلُ حَمَّادٍ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَعْزُبُ عَنْ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طَهُورٍ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهُوَ فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَهُوَ فِي ظِلِّ الْمَسْجِدِ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ فَقُلْتُ نَعَمْ هَلَكْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَمَا أَهْلَكَكَ قُلْتُ إِنِّي كُنْتُ أَعْزُبُ عَنْ الْمَاءِ وَمَعِي أَهْلِي فَتُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ فَأُصَلِّي بِغَيْرِ طُهُورٍ فَأَمَرَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فَجَاءَتْ بِهِ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ بِعُسٍّ يَتَخَضْخَضُ مَا هُوَ بِمَلْآنَ فَتَسَتَّرْتُ إِلَى بَعِيرِي فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورٌ وَإِنْ لَمْ تَجِدْ الْمَاءَ إِلَى عَشْرِ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدْتَ الْمَاءَ فَأَمِسَّهُ جِلْدَكَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ لَمْ يَذْكُرْ أَبْوَالَهَا قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ فِي أَبْوَالِهَا إِلَّا حَدِيثُ أَنَسٍ تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْبَصْرَةِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [ބަނީ އަމީރުގެ މީހަކު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [އަބޫ ޛައްރު] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ހަމަކަށަވަރުން މަދީނާ ކަމުނުދެއެވެ. ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަމަލާއި ބަކަރި ގެންގުޅުމަށް އަމުރު ކުރައްވައި ވިދާޅުވީ، އެމީހުންގެ ކިރު ބޯށެވެ. ހައްމާދު ވިދާޅުވިއެވެ: އެމީހުންގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ މައްޗަށް އަހަރެން ޝައްކުކުރަމެވެ، އަދި މިއީ ހައްމާދު ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ. އަބޫ ޛައްރު ވިދާޅުވިއެވެ: އެވަގުތު އަހަރެންނަށް ފެން ނުލިބުމުން އަނބިމީހާއާއި އެކުގައި ހުރުމުން އަހަރެން ޖުނޫބަށް ވުމުން އަމިއްލަ ނަފްސު ޠާހިރު ނުވެ ނަމާދުކުރީމެވެ. ދެން މެންދުރު ފަހު ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް، އެވަގުތު އެކަލޭގެފާނު ހުންނެވީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބީންގެ ބަޔަކާއެކު މިސްކިތުގެ ހިޔަލުގައި އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ތިބާ ނިކަމެތިވީ ކޮން ކަމަކުން ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން ބުނީމެވެ: އަހަރެންގެ އަތުގައި ފެން ނެތް، އަދި އަހަރެންގެ އަންހެނުންނާއެކު އުޅުނުއިރު، ދެން އަހަރެން ޖުނޫބަށް ވެގެން ދިޔައީ، ދެން އަހަރެން ޠާހިރު ނުވެ ނަމާދުކުރީމެވެ. އެހެންކަމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަންނަށް ފެން ގެންނަން މީހަކަށް އަމުރު ކުރެއްވުމުން، ދެން ކަޅު އަޅެއް އައީ ފެން ފުރިފައި ހުރުމުން ހަރަކާތްތެރިވާ ބެސިންއެއް ހިފައިގެން ނަމަވެސް ފުރިފައި ނުވާތީއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ޖަމަލުން ނިވާވެ، ދެން ފެންވަރާލީމެވެ، ދެން އަހަރެން އެނބުރި އައީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް، ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ފެން ފެނުމުން ދެން އެ ފެން ހަންގަނޑުގައި އުނގުޅާށެވެ - ފެންވަރާ ވުޟޫކުރުން - އެއިންނެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އޭނާގެ ކުޑަކަމުދާތަކެތީގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކައި [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުންނެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ ޞަޙީޙެއް ނޫންކަމަށާއި، ބަޞްރާގެ އަހުލުވެރިން އަމިއްލައަށް ރިވާކޮށްފައިވާ އަނަސްގެ ޙަދީޘް ފިޔަވައި، އޭނާގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ވާހަކައެއް ނެތެވެ.

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Abu Dawud : 283

حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ أَخْبَرَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ الْمِصْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَاحْتَلَمْتُ فِي لَيْلَةٍ بَارِدَةٍ فِي غَزْوَةِ ذَاتِ السُّلَاسِلِ فَأَشْفَقْتُ إِنْ اغْتَسَلْتُ أَنْ أَهْلِكَ فَتَيَمَّمْتُ ثُمَّ صَلَّيْتُ بِأَصْحَابِي الصُّبْحَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا عَمْرُو صَلَّيْتَ بِأَصْحَابِكَ وَأَنْتَ جُنُبٌ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي مَنَعَنِي مِنْ الِاغْتِسَالِ وَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ يَقُولُ{ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا }فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَقُلْ شَيْئًاقَالَ أَبُو دَاوُد عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ مِصْرِيٌّ مَوْلَى خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ وَلَيْسَ هُوَ ابْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ كَانَ عَلَى سَرِيَّةٍ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ قَالَ فَغَسَلَ مَغَابِنَهُ وَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ التَّيَمُّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَى هَذِهِ الْقِصَّةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ قَالَ فِيهِ فَتَيَمَّمَ

[އިބްނު އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ވަޙްބު ބިން ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ވިދާޅުވީ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] [ޔަޒީދު ބިން އަބީ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [އިމްރާން ބިން އަބީ އަނަސް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޖުބައިރު އަލްމިޝްރީ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރޫ ބިން އަލްޢަޝް] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ރިވާކުރެއްވި އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. ދަތޫސް ސަލާސިލް ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ފިނި ރެއެއްގައި ތެތް ހުވަފެނެއް ފެނުމުން ފެންވަރައިފިނަމަ އަހަރެން ނައްތާލެވިދާނެތީ ބިރުގަތެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ތަޔައްމުމުކުރީ ދެން އަހަރެންގެ އެކުވެރިންނާއެކު ފަޖުރު ނަމާދުކުރީމެވެ. ދެން އެބައިމީހުން މިކަން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިޕޯޓް ކުރެއްވުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ފެންވަރާލަން ހުރަސްއެޅި ކަންތައްތަކުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނުމުން އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ ހަމަކަށަވަރުން، الله ތަޢާލާ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނީމެވެ: ‘އަދި ތިޔަބައިމީހުން އަމިއްލައަށް މަރުނުވާށެވެ. ' -ކިއުއެސް. އޭއެން-ނިސާ'؛ 29-، ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ހީލައްވައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ އެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޖުބައިރު އަލްމިޝްރީ އަކީ ޚަރީޖާ ބިން ޙުދުޒާފާގެ ކުރީގެ ސަހަޔާ ކަމަށާއި، އޭނާއަކީ ޖުބައިރު ބިން ނޫފައިރެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ އަލްމުރާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނޫ ވަޙްބު] [އިބްނޫ ލާޙީޢާ] ގެ ކިބައިން އަދި [އަމްރޫ ބިން އަލްޙަރީޘް] [ޔަޒީދު ބިން އަބީ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [އިމްރާން ބިން އަބީ އަނަސް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤައިސް، ޢަމްރޫ ބިން އަލްޢަޝް] ގެ ކުރީގެ ސަހަޔާގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށް [ޢަމްރޫ ބިން އަލްޢަޝް] އެއްފަހަރަކު ފޮނުއްވީ الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ޞަލަވާތް ލެއްވުން އެކަލޭގެފާނަށް ތަބާނުވެވަޑައިގެންނެވި ހަނގުރާމައަކަށެވެ. ދެން މަތީގައިވާ ޙަދީޘްފަދަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި؛ އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ފަޅައިގެން ގޮސްފައިވާ ބައިތައް ދޮވެ ވުޟޫކޮށްލުމަށްފަހު އެތަންތަނުން ނަމާދުކޮށް، ދެން ތަޔައްމުމްގެ ވާހަކަ ނުދައްކައި އެފަދަ ކަންތައްތައް ފާހަގަކުރިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި މިވާހަކަ ރިވާވެގެންވަނީ [އަލްއައުޒައި] ގެ އަރިހުން [ޙަސަން ބިން ޢަތިއްޔާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނަށް ބަޔާން ކުރެއްވިއެވެ. ދެން ތަޔައްމުމު ކުރެއްވިއެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 284

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْطَاكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ خُرَيْقٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجْنَا فِي سَفَرٍ فَأَصَابَ رَجُلًا مِنَّا حَجَرٌ فَشَجَّهُ فِي رَأْسِهِ ثُمَّ احْتَلَمَ فَسَأَلَ أَصْحَابَهُ فَقَالَ هَلْ تَجِدُونَ لِي رُخْصَةً فِي التَّيَمُّمِ فَقَالُوا مَا نَجِدُ لَكَ رُخْصَةً وَأَنْتَ تَقْدِرُ عَلَى الْمَاءِ فَاغْتَسَلَ فَمَاتَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُخْبِرَ بِذَلِكَ فَقَالَ قَتَلُوهُ قَتَلَهُمْ اللَّهُ أَلَا سَأَلُوا إِذْ لَمْ يَعْلَمُوا فَإِنَّمَا شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَتَيَمَّمَ وَيَعْصِرَ أَوْ يَعْصِبَ شَكَّ مُوسَى عَلَى جُرْحِهِ خِرْقَةً ثُمَّ يَمْسَحَ عَلَيْهَا وَيَغْسِلَ سَائِرَ جَسَدِهِ

[މޫސާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލްއަންތަކީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] [އަޒްޒުބައިރު ބިން ޚުރައިޤު] ގެ ކިބައިން [ޢަޘާ`] ގެ އަރިހުން އަދި [ޖާބިރު] ގެ ކިބައިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަހަރެމެން ދަތުރަކަށް ނުކުތްއިރު، އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން އެކަކުގެ ބޮލުގައި ގަލެއް ޖެހި، އޭނާއަށް ބޮޑެތި އަނިޔާތަކެއް ލިބުނެވެ. ދެން އޭނާއަށް ހުވަފެނެއް ފެނުނީ އޭނާއަކީ ޖުނޫބް މީހެއް ކަމުން އޭނާގެ އެކުވެރިންނާ ސުވާލުކުރިއެވެ؛ ތަޔައްމުމް ކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އަހަންނަށް އެއްވެސް ލުޔެއް އެބައޮތް ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ބުނީ؛ ފެން ބޭނުން ކުރެވޭއިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެއްވެސް ލުޔެއް ނުލިބޭތީ، އެމީހާ ފެންވަރާލައިގެން މަރުވެއްޖެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ވާޞިލްވެ، މިޙާދިސާ އެކަލޭގެފާނަށް އަންގަވައިލެއްވުމުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ނޭނގުނަސް އެމީހުން އަހާނެ ހެއްޔެވެ، ސަބަބަކީ ޖާހިލުކަމުގެ ފަރުވާއަކީ އެދުމެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، އޭނާއަށް ފުދޭނީ ތަޔައްމުމުކޮށް އޭނާގެ ޒަޚަމްގައި ފެން ތިކިޖަހައި -ނުވަތަ- ބަނދެގެން- މޫސާ ފަސްޖެހުނެވެ- ދެން ފޮހެލުމަށްފަހު ހަށިގަނޑުގެ ބާކީ ބައި ފެންވަރާލުމެވެ.'

Hadith

Imam Abu Dawud : 285

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَنْطَاكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ أَخْبَرَنِي الْأَوْزَاعِيُّ أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَصَابَ رَجُلًا جُرْحٌ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ احْتَلَمَ فَأُمِرَ بِالِاغْتِسَالِ فَاغْتَسَلَ فَمَاتَ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَتَلُوهُ قَتَلَهُمْ اللَّهُ أَلَمْ يَكُنْ شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ނަޞްރު ބިން ޢާހިމް އަލް އަންތަކީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޝުޢަޢިބް] އަޅުގަނޑަށް [އަލްއައުޒައި] އަށް އަންގަވައިދެއްވީ، [ޢަތަ` ބިން އަބީ ރަބާޙް] އިން އޭނާއަށް [އިބްނު ޢައްބާސް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިގެންނެވެ was junub، އަދި ފެންވަރާލަން އަމުރު ކުރުމުން ފެންވަރާލައިގެން މަރުވިއެވެ. މިޙާދިސާ ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ހަމައަށް ވާޞިލްވެ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ޖާހިލުކަމުގެ ފަރުވާ އަހާކަށް ނޫން ހެއްޔެވެ؟'

Hadith Corroboration (3)

Hadith

Imam Abu Dawud : 286

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمَسَيَّبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَخَرَجَ رَجُلَانِ فِي سَفَرٍ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَلَيْسَ مَعَهُمَا مَاءٌ فَتَيَمَّمَا صَعِيدًا طَيِّبًا فَصَلَّيَا ثُمَّ وَجَدَا الْمَاءَ فِي الْوَقْتِ فَأَعَادَ أَحَدُهُمَا الصَّلَاةَ وَالْوُضُوءَ وَلَمْ يُعِدْ الْآخَرُ ثُمَّ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لِلَّذِي لَمْ يُعِدْ أَصَبْتَ السُّنَّةَ وَأَجْزَأَتْكَ صَلَاتُكَ وَقَالَ لِلَّذِي تَوَضَّأَ وَأَعَادَ لَكَ الْأَجْرُ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد وَغَيْرُ ابْنِ نَافِعٍ يَرْوِيهِ عَنْ اللَّيْثِ عَنْ عُمَيْرَةَ بْنِ أَبِي نَاجِيَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَذِكْرُ أَبِى سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِمَحْفُوظٍ وَهُوَ مُرْسَلٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު އަލްމަސައްސާއީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ނާފީޢު] [އަލްލައިތު ބިން ސަޢުދު] ގެ އަރިހުން [ބަކުރު ބިން ސަވާދާ] ގެ އަރިހުން [ޢަތަ` ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ: ދެމީހަކު ދިގު ދަތުރެއްގައި ތިބި ކަމަށާއި، ދެން ނަމާދުގެ ވަގުތު އައިސް، އެދެމީހުންނަށް ފެން ނުލިބުނު ކަމަށެވެ ތަޔައްމުމު ސާފު ފަސްގަނޑެއް ބޭނުންކޮށްގެން ދެމީހުންވެސް ނަމާދުކޮށް، ދެން ދެމީހުންނަށްވެސް ނަމާދު ވަގުތު ފެން ހޯދި، ދެން އެއިން އެކަކު ވުޟޫއާއެކު ނަމާދު ތަކުރާރުކޮށް އަނެއް މީހާ ނުކުރިއަށްފަހު، ދެން ދެމީހުންވެސް الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އައިސް އެމީހުންގެ ދަތުރު ރިވާކޮށްދެއްވައި، ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ނަމާދު ތަކުރާރު ނުކުރާ މީހާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިބާ ސުންނަތް އަދާކޮށްފިނަމަ އަދި ތިބާގެ ނަމާދު ފުރިހަމަވެއްޖެ - ތަކުރާރު ކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތް -' އަދި ވުޟޫކޮށް ނަމާދު ތަކުރާރުކުރި މީހާއަށް ވިދާޅުވީ: 'ތިބާއަށް ދެގުނަ ޘަވާބު ލިބޭނެ' ކަމަށެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އިބްނު ނާފިޢު ފިޔަވައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [ޢުމައިރާ ބިން އަބީ ނާޖިޔާ] ގެ އަރިހުން [ބަކުރު ބިން ސަވާދާ] ގެ ކިބައިން [ޢަތަ` ބިން ޔާސާރު] ގެ އަރިހުން [އަލްލައިތު] ވެސް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މި ޙަދީޘްފުޅުގައި [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] ގެ ނަންފުޅަކީ މަޙްފޫޒު ނޫންކަމަށާއި، މުރުޞަލަކީ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ލާޙިޢާ] އަށް [ބަކުރު ބިން ސަވާދާ] ގެ އަރިހުން [ޢިސްމާޢީލް ބިން އުބައިދުގެ ކުރީގެ އަޅުވެތި އަބޫ ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [ޢަތަ` ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން ވާރިދުވެފައި އޮތީ، މަތީގައިވާ ފަދައިން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ދެމީހަކު ތިއްބެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 287

حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ عَنْ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِبَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ أَتَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ وَالْوُضُوءُ أَيْضًا أَوَ لَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ތައުބާ އާރަބީޢު ބިން ނާފިޢު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޢާވިޔަތު] [ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވިދާޅުވީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު]، ހުކުރު ދުވަހު ދަރުސް ދެއްވަމުން ދަނިކޮށް ކުއްލިއަކަށް މީހަކު ވަދެއްޖެއެވެ. ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: ނަމާދު ލަސްކުރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ: ނަމާދުގެ ގޮވާލުމުގެ އަޑު އިވުމުން މެނުވީ އެއްވެސް އެއްޗަކުން އަހަރެން ލަސްނުކޮށް، ދެން އަހަރެން ވުޟޫކުރީމެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: ކަލޭވެސް ހަމައެކަނި ވުޟޫކުރީ ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައެއް ނުވޭތޯއެވެ.

Hadith Corroboration (75)

Hadith

Imam Abu Dawud : 288

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ

[ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބު] [މާލިކު] ގެ އަރިހުން [ޞަފްވާން ބިން ސުލައިމް] ގެ އަރިހުން [ޢަޘާޢު ބިން ޔަޞަރ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދުލް ޤުދުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (101)

Hadith

Imam Abu Dawud : 289

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الرَّمْلِيُّ أَخْبَرَنَا الْمُفَضَّلُ يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ حَفْصَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ رَوَاحٌ إِلَى الْجُمُعَةِ وَعَلَى كُلِّ مَنْ رَاحَ إِلَى الْجُمُعَةِ الْغُسْلُقَالَ أَبُو دَاوُد إِذَا اغْتَسَلَ الرَّجُلُ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ أَجْزَأَهُ مِنْ غُسْلِ الْجُمُعَةِ وَإِنْ أَجْنَبَ

އަޅުގަނޑުމެން [ޔަޒީދު ބިން ޚާލިދު އާރަމްލީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްމުފަދުއްލާލް ބިން ފަދްލާލާ] [ޢައްޔަޝް ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [ބުކައިރު] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޙަފްޝާޙް] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެވެ ފުރާވަރުގައި ހުކުރު ނަމާދު ކުރަން ދިއުން، އަދި ހުކުރު ނަމާދު ކުރަން ދާ މީހުންގެ މައްޗަށް ފެންވަރާލުން ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ.' އަބޫދާއޫދު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: އިރުއަރާފަހުން މީހަކު އެކަން ކޮށްފިނަމަ، ޖުނޫބުގެ ޙާލަތުގައި ފެންވަރާލިޔަސް، ހުކުރު ނަމާދަށް ފެންވަރާލުމަކީ ފުދޭނެ ކަމެކެވެ.

Hadith Corroboration (52)

Hadith

Imam Abu Dawud : 290

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ الْهَمْدَانِيُّ ح حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ ح حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهَذَا حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ يَزِيدُ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ فِي حَدِيثِهِمَا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَأَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلَبِسَ مِنْ أَحْسَنِ ثِيَابِهِ وَمَسَّ مِنْ طِيبٍ إِنْ كَانَ عِنْدَهُ ثُمَّ أَتَى الْجُمُعَةَ فَلَمْ يَتَخَطَّ أَعْنَاقَ النَّاسِ ثُمَّ صَلَّى مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ أَنْصَتَ إِذَا خَرَجَ إِمَامُهُ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ صَلَاتِهِ كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ جُمُعَتِهِ الَّتِي قَبْلَهَا قَالَ وَيَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةِ وَزِيَادَةٌ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَيَقُولُ إِنَّ الْحَسَنَةَ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَاقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ أَتَمُّ وَلَمْ يَذْكُرْ حَمَّادٌ كَلَامَ أَبِي هُرَيْرَةَ

އެއީ [ޔަޒްދީ ބިން ޚާލިދު ބިން ޔަޒީދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން މައުޙިބު އާރް-ރަމްލީ އަލްޙަމްދާނީ] -އެހެން ސަފުހާއަކުން- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އެއީ [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޔަޙްޔާ އަލްޙަރާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކަފުޅެކެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] -އެހެން ސަފުހާއަކުން- އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ޙައްމާދު] އަދި މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން ކަމަށް އަބޫ ދާވޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޔަޒީދާއި ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ޙަދީޘް ރިވާޔަތުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާނުގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫ ޢުމާމާ ބިން ޞަހުލް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] އާއި [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ހުކުރު ދުވަހު ފެންވަރައި، އެންމެ ރަނގަޅު ހެދުމާއި ސެންޓުތައް ހުރިނަމަ ލައިގެން ހުރެ، ދެން ހުކުރު ނަމާދަށް މިސްކިތަށް ގޮސް ޖަމާޢަތުގެ ކަރުގައި ފިޔަވަޅެއް ނާޅައި، ދެން الله އެންގެވި ގޮތަށް ނަމާދުކޮށް، ދެން ހިމޭންވެ - ދަރުސް އަޑުއަހަން - އިމާމު ދަރުސް ދެއްވަން އައުމުން، ދަރުސް ދެއްވަން އަންނަންދެނެވެ." އޭނާގެ ނަމާދު ނިންމާލަނީ ދެން އޭނާގެ ދުޢާ ވެގެންދާނީ އެ ހުކުރު ދުވަހާއި އޭގެ ކުރީ ހުކުރު ދުވަހާއި ދެމެދު އޭނާގެ ފާފަތަކުގެ ކައްފާރާއަކަށެވެ." މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވި މީހާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ؛... އަދި އިތުރު ތިން ދުވަސް...، އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާގެ ޙަދީޘް މާ ފުރިހަމަ ވެފައި، ހައްމާދު އަބޫ ހުރައިރާގެ ބަސްފުޅުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 291

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي هِلَالٍ وَبُكَيْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغُسْلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ وَالسِّوَاكُ وَيَمَسُّ مِنْ الطِّيبِ مَا قُدِّرَ لَهُإِلَّا أَنَّ بُكَيْرًا لَمْ يَذْكُرْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ فِي الطِّيبِ وَلَوْ مِنْ طِيبِ الْمَرْأَةِ

[މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމަތު އަލްމުރާދީ] [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ވަޙްބު] އަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ސަޢީދު ބިން އަބީ ހިލާލް] އާއި [ބުކައިރު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަލްއަޝާޖް] އެދެބޭފުޅުންވެސް [އަބޫބަކުރު ބިން އަލްމުންކާދިރު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ސުލައިމް އަޒްޒުރާޤީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބީ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށެވެ އަލްޚުދުރީ] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: 'ހުކުރު ދުވަހު ފެންވަރާލުމަކީ ކޮންމެ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ވެސް ވާޖިބު ކަމެކެވެ. ހަމައެކަނި ބުކައިރު އަބްދުއްރަހްމާންގެ ވާހަކަ ނުދައްކައި އޭނާ ސެންޓުގެ ވާހަކަ ދެއްކި ވާހަކަ؛ އަންހެނުންގެ ސެންޓާއެކުވެސް.

Hadith Corroboration (101)

Hadith

Imam Abu Dawud : 292

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْجَرْجَرَائِيُّ حُبِّي حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ حَدَّثَنِي أَبُو الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنِي أَوْسُ بْنُ أَوْسٍ الثَّقَفِيُّسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ غَسَّلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْتَسَلَ ثُمَّ بَكَّرَ وَابْتَكَرَ وَمَشَى وَلَمْ يَرْكَبْ وَدَنَا مِنْ الْإِمَامِ فَاسْتَمَعَ وَلَمْ يَلْغُ كَانَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ عَمَلُ سَنَةٍ أَجْرُ صِيَامِهَا وَقِيَامِهَاحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ أَوْسٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ غَسَلَ رَأْسَهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْتَسَلَ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَهُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް އަލްޖަރުޖަރާޢީ ޙުއްބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އިބްނުލް މުބާރަކް] އިން [އަލްއައުޒާޢީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި [ޙަސަން ބިން ޢަތިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަބޫ އަލްޢަސީޢަތުސް އަޝްޝަނާނީ] އަޅުގަނޑަށް [އައުސް ބިން އައުސް އައްތަޞަފާފީ] އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެއެވެ އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވުން އެދެމެވެ އަހަރު'. އަޅުގަނޑުމެން [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަބީ ހިލާލް] ގެ އަރިހުން [ޢުބަދާ ބިން ނޫސޭ] ގެ އަރިހުން [އައުސް އައްތަޤާފީ] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ އޭނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑު ފެނުން...'، ދެން އޭނާ ކުރިއަށް ދިޔައީ ޙަދީޘް ފަދައިންނެވެ.

Hadith Corroboration (34)

Hadith

Imam Abu Dawud : 293

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمِصْرِيَّانِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمَسَّ مِنْ طِيبِ امْرَأَتِهِ إِنْ كَانَ لَهَا وَلَبِسَ مِنْ صَالِحِ ثِيَابِهِ ثُمَّ لَمْ يَتَخَطَّ رِقَابَ النَّاسِ وَلَمْ يَلْغُ عِنْدَ الْمَوْعِظَةِ كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا بَيْنَهُمَا وَمَنْ لَغَا وَتَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ كَانَتْ لَهُ ظُهْرًا

އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު އަބީ ޢަޤީލް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، މިދެމީހުންވެސް މިޞްރުން، އެދެބޭފުޅުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އިބްނު އަބޫ ޢަޤީލް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް [އުސާމަތު ބިން ޒައިދަށް] [ޢަމްރު ބިން ޝުޢޫޢިބު] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރު ބިން އަލްޢާސް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވަނީ، ހުކުރު ނަމާދަށް ފެންވަރައި، އަނބިމީހާގެ އަނބިމީހާގެ ސެންޓު އަޅާނަމަ، އަދި އެންމެ ރަނގަޅު ހެދުން އަޅާނަމަ، ދެން އެހެން މީހުންގެ ކޮނޑުގައި ފިޔަވަޅު ނާޅައި ދަރުސް އަޑުއަހާއިރު ކުޅެނުލާ، ދެން ދެ ހުކުރުނަމާދުގެ މެދުގައި އޭނާގެ ފާފަތަކުގެ ކައްފާރާއެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށާއި، ދަރުސް އަޑުއަހަން ހުރެ ކުޅޭ މީހަކަށް ދެން ލިބޭނީ ހަމައެކަނި ޒުހުރު ނަމާދުގެ ޘަވާބު ކަމަށެވެ.'

Hadith

Imam Abu Dawud : 294

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ شَيْبَةَ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ مِنْ أَرْبَعٍ مِنْ الْجَنَابَةِ وَيَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمِنْ الْحِجَامَةِ وَمِنْ غُسْلِ الْمَيِّتِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާ]، [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝްރު] ގެ އަރިހުން، [ޒަކަރިއްޔާ] ގެ އަރިހުން، [މުޝްޢަބް ބިން އަބީ ޝައިބާ] ގެ އަރިހުން، [ތަލްޤް ބިން ޙަބީބު އަލްއަނާޒީ] ގެ އަރިހުން، [ޢަބްދުالله ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން، [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެވެ be upon him) އަޅުކަން ކުރުމަށް ފެންވަރާފައިވަނީ ހަތަރު ސަބަބަކާހުރެއެވެ: ޖުނޫބް، ހުކުރު ދުވަހު، ކަޕް ޖަހައި، މަރުވެފައިވާ ހަށިގަނޑެއް ފެންވަރާލުމެވެ.

Hadith Corroboration (4)

Hadith

Imam Abu Dawud : 295

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ الدِّمَشْقِيُّ أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَوْشَبٍ قَالَ سَأَلْتُ مَكْحُولًا عَنْ هَذَا الْقَوْلِ غَسَّلَ وَاغْتَسَلَ فَقَالَ غَسَّلَ رَأْسَهُ وَغَسَلَ جَسَدَهُ

[މަޙްމޫދު ބިން ޚާލިދު އައްދީމާސިޤީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މަރްވާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަލީ ބިން ޙައުޞަބް] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [މަޚުލް] އާއި ސުވާލުކުރީ ޣައްސާލާ އާއި އިޣާސަލާ މި ލަފުޒުތަކާ ބެހޭގޮތުން، އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ ޣައްސާލާ - ދެ ފާފަ އަކުރުން - ގެ މާނައަކީ ބޯ ދޮވުން، އަދި ޣައްސާލާ - އެއް ފާފަ އަކުރު - ގެ މާނައަކީ ހަށިގަނޑު ދޮވުމެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 296

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِفِي غَسَّلَ وَاغْتَسَلَ قَالَ قَالَ سَعِيدٌ غَسَّلَ رَأْسَهُ وَغَسَلَ جَسَدَهُ

[މުޙައްމަދު ބިން އަލްވަލިދު އައްދީމާސިޤީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޝީރު] [ސަޢީދު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] ގެ އަރިހުން ޣައްސާލާ އާއި އިއްތަސަލާ މި ލަފުޒުތަކުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޣައްސާލާ - ސިން ޑަބަލް އަކުރުން - ގެ މާނައަކީ ބޯ ދޮވުން، އަދި ޣައްސާލާ - ސިން ސިންގަލް އަކުރުން - ގެ މާނައަކީ ހަށިގަނޑު ދޮވުމެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 297

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ حَضَرَتْ الْمَلَائِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ

[ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ] ގެ އަރިހުން [މާލިކު] ގެ އަރިހުން [ސުމާޢީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް އަސްސަމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ ޖަމަލެއް ޤުރުބާން ކުރުމާ އެއްފަދަ ޘަވާބެއް ލިބޭނެއެވެ ފަސްވަނަ ފަހަރަށް އޭނާއަށް ބިސް ޤުރުބާން ކުރުން ފަދަ ސަވާބެއް ލިބޭނެއެވެ.

Hadith Corroboration (28)

Hadith

Imam Abu Dawud : 298

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّاسُ مُهَّانَ أَنْفُسِهِمْ فَيَرُوحُونَ إِلَى الْجُمُعَةِ بِهَيْئَتِهِمْ فَقِيلَ لَهُمْ لَوْ اغْتَسَلْتُمْ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަމާމްދު ބިން ޒައިދު] [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ ކިބައިން [ޢަމްރާ] އިން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އާންމުކޮށް މީހުން އުޅެނީ އެމީހުންގެ ވަޒީފާތަކުގައި އަވަދިނެތި އުޅެމުންނެވެ. ދެން އެމީހުން މިސްކިތަށް ދިޔައީ ހަމަ އެގޮތަށް، އެމީހުންގެ ޙާލަތަށް ބަލާފައި. ފަހެ އެބައިމީހުންނަށް ބުނެވުނެވެ. އިތުރަށް ފެންވަރާލިނަމަ ރަނގަޅުވާނެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 299

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ أُنَاسًا مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ جَاءُوا فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَتَرَى الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاجِبًا قَالَ لَا وَلَكِنَّهُ أَطْهَرُ وَخَيْرٌ لِمَنْ اغْتَسَلَ وَمَنْ لَمْ يَغْتَسِلْ فَلَيْسَ عَلَيْهِ بِوَاجِبٍ وَسَأُخْبِرُكُمْ كَيْفَ بَدْءُ الْغُسْلِ كَانَ النَّاسُ مَجْهُودِينَ يَلْبَسُونَ الصُّوفَ وَيَعْمَلُونَ عَلَى ظُهُورِهِمْ وَكَانَ مَسْجِدُهُمْ ضَيِّقًا مُقَارِبَ السَّقْفِ إِنَّمَا هُوَ عَرِيشٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمٍ حَارٍّ وَعَرِقَ النَّاسُ فِي ذَلِكَ الصُّوفِ حَتَّى ثَارَتْ مِنْهُمْ رِيَاحٌ آذَى بِذَلِكَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا فَلَمَّا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الرِّيحَ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِذَا كَانَ هَذَا الْيَوْمَ فَاغْتَسِلُوا وَلْيَمَسَّ أَحَدُكُمْ أَفْضَلَ مَا يَجِدُ مِنْ دُهْنِهِ وَطِيبِهِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ جَاءَ اللَّهُ بِالْخَيْرِ وَلَبِسُوا غَيْرَ الصُّوفِ وَكُفُوا الْعَمَلَ وَوُسِّعَ مَسْجِدُهُمْ وَذَهَبَ بَعْضُ الَّذِي كَانَ يُؤْذِي بَعْضُهُمْ بَعْضًا مِنْ الْعَرَقِ

[ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު] [ޢަމްރު ބިން އަބީ ޢަމްރު] ގެ އަރިހުން [އިކްރީމާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވީ، އިރާޤުން ބައެއް މީހުން އައިސް ބުނީ: އޭ [އިބްނު ޢައްބާސް]، ހުކުރު ދުވަހު ފެންވަރާލުމަކީ ވާޖިބު ކަމެއް ކަމަށް ހީކުރައްވަނީ ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ފެންވަރަން އަމުރު ކުރިގޮތް ކިޔައިދޭނަމެވެ. އެއްފަހަރަކު ރައްޔިތުންނަށް ދަތި ހާލަތްތަކުގައި އުނދުން ހެދުން އަޅައިގެން، އެއްޗެހި އުފުލުމަށް ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރިއިރު، އެމީހުންގެ މިސްކިތް ހަނިވެފައި، އެ ދުވަސްވަރު ފުރާޅު ތިރިވެފައި އޮތީ، އެއީ ހަމައެކަނި ޚުދުމުޚުތާރު ފަތުން ހަދާފައިވާ އެއްޗަކަށް ވާތީއެވެ. އެހެންކަމުން ހޫނު ދުވަހެއްގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަޑައިގަތީ، މީސްތަކުން ފޮނިވެ، އުނދުން ހެދުންތައް ތެމިފައި އޮއްވާ، އެ ވައިރޯޅިން އެމީހުންނަށް ނޭދެވޭ ވަހެއް ގެނެސް، އެކަކު އަނެކަކަށް އުނދަގޫވާ ކަމުގެ އިޙްސާސް ކުރެވުނެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ ނުރުހޭ ވަސް ދުއްވައިގަތުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ: ދެން الله އެމީހުންނަށް ޖާގަ ދެއްވައި، އުނދުން ނުހެދި ހެދުން އަޅައި، އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތެއް ވެސް ދެއްވައި، އެމީހުންގެ މިސްކިތް ފުޅާކޮށް، އެކަކު އަނެކަކަށް ރުޅިއަރުވާލާ ފޮތިގަނޑުގެ ނުބައި ވަސް ނެތިގެން ދިޔައެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 300

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ وَمَنْ اغْتَسَلَ فَهُوَ أَفْضَلُ

[އަބޫ އަލް ވަލީދު އައްތަޔަލިސީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާމް] [ޤަތަދާ] އިން [އަލްޙަސަން] އިން [ސަމްރާ] އިން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.