Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 261

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي بْنَ عَمْرٍو حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍأَنَّهَا كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضِ فَإِنَّهُ دَمٌ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنْ الصَّلَاةِ فَإِذَا كَانَ الْآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّيقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى وَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حِفْظًا فَقَالَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَشُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ الْعَلَاءُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَوْقَفَهُ شُعْبَةُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ تَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ

[މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު އަބީ އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު އަމްރޫ] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބު] [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ފާތިމަތު ބިން އަބީ ޙުބައިޝް] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ހުންނެވީ އެކަމަނާގެ މުއްސަނދިކަމުގައި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ކަޅު، އެނގޭ ގޮތުގައި - އަންހެނުންނަށް -. ލޭ އެގޮތަށް އޮތްނަމަ ދެން ދުޢާ ދޫކޮށްލާށެވެ. ލޭ ތަފާތު ކުލައެއް ނަމަ ދެން ވުޟޫކޮށް ނަމާދު ކުރާށެވެ.' އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު އަލްމުތައްނަ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [އިބްނު އަބީ އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހިތުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އުރުވާ] އިން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން އެ ފާތިމަތެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [އަލްޢަލާ`ބިން އަލްމުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން އަދި [ޝުޢުބާ] [އަލްޙަކަމް] ގެ ކިބައިން [އަބޫޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އަލްޢާލާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވާއިރު، އަބޫ ޖަޢުފަރުގެ އަރިހުން ޝުޢޫބާ ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ: ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރުން.

Hadith Corroboration (156)

Hadith

Imam Abu Dawud : 262

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ عِكْرِمَةِ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍاسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَنْتَظِرَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِنْ رَأَتْ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ تَوَضَّأَتْ وَصَلَّتْ

[ޒިޔާދު ބިން އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙުޝައިމް] [އިކްރީމާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ބިޝާރު] ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އުއްމު ޙަބީބާ ބިން ޖަޙްޝް އަކީ ޙައިޟު ދުވަސްވަރު ހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. އިސްތިހާދާގެ ލޭ ފެނިއްޖެނަމަ ދެން ވުޟޫކޮށް ނަމާދު ކުރާށެވެ.

Hadith Corroboration (156)

Hadith

Imam Abu Dawud : 263

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ رَبِيعَةَأَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى عَلَى الْمُسْتَحَاضَةِ وُضُوءًا عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ إِلَّا أَنْ يُصِيبَهَا حَدَثٌ غَيْرُ الدَّمِ فَتَوَضَّأُقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا قَوْلُ مَالِكٍ يَعْنِي ابْنَ أَنَسٍ

[ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] [ރަބީޢަތުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިޘް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ނަޖިހުގެ ޙާލަތުގައި ހުރި އަންހެނަކު ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ނުދެކޭ ކަމަށެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: މިއީ މާލިކު ބިން އަނަސްގެ ބަސްފުޅެވެ.

Hadith Corroboration (163)

Hadith

Imam Abu Dawud : 264

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أُمِّ الْهُذَيْلِ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ وَكَانَتْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكُنَّا لَا نَعُدُّ الْكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ بَعْدَ الطُّهْرِ شَيْئًاحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو دَاوُد أُمُّ الْهُذَيْلِ هِيَ حَفْصَةُ بِنْتُ سِيرِينَ كَانَ ابْنُهَا اسْمُهُ هُذَيْلٌ وَاسْمُ زَوْجِهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ

[މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާ] ކިޔައިދެއްވީ [އުއްމުލްޙުދުޢީލް] އިން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] އިން - އަދި އެއީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް ބައިޢަތު ހިފުމުގެ ހުވާކުރި އަންހެނެއް -، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ މައްސަރު ސާފުވުމަށްފަހު ވިލާގަނޑެއް ނުވަތަ ރީނދޫކުލައެއް ހުންނަ ލޭ އަޅުގަނޑުމެން ނުދެކެމެވެ. [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު ބިން ސިރީން] ގެ އަރިހުން [އުއްމު އާތިޔާ] ގެ އަރިހުން މިފަދަ އެއްޗަކާއެކުގައެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އުއްމު ހުދައިލަކީ ހަފްޝާހް ބިންތު ސިރީން، އަންހެން ދަރިފުޅަށް ކިޔަނީ ހުދައިލް އަދި ފިރިމީހާއަކީ އަބްދުއްރަހްމާން އެވެ.

Hadith Corroboration (170)

Hadith

Imam Abu Dawud : 265

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَكَانَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ تُسْتَحَاضُ فَكَانَ زَوْجُهَا يَغْشَاهَاقَالَ أَبُو دَاوُد و قَالَ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ مُعَلَّى ثِقَةٌ وَكَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا يَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ كَانَ يَنْظُرُ فِي الرَّأْيِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހިމް ބިން ޚާލިދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޢައްލަބު ބިން މަންޝޫރު] [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] ގެ އަރިހުން [އަޝްޝައިބާނީ] ގެ އަރިހުން [އިކްރީމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އުއްމު ޙަބީބާ އިސްތިހާދާ ކުރެއްވި އިރު އޭނާގެ ފިރިމީހާ އޭނާއާ ޖިމާޢުވުން ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޔަޙްޔާ ބިން މާޢީން ވިދާޅުވިއެވެ؛ މުޢާލާ އަކީ އިތުބާރު ކުރެވޭ ރާވީއެއް ނަމަވެސް އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް އޭނާގެ ކިބައިން ރިވާ ނުކުރެއްވީ އޭނާ - މުޢާލާ - ބައެއް ފަހަރު ކަންކަން ލަޖިކް އާއި އެކު ބަލާތީއެވެ.

Hadith Corroboration (13)

Hadith

Imam Abu Dawud : 266

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَهْمِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍأَنَّهَا كَانَتْ مُسْتَحَاضَةً وَكَانَ زَوْجُهَا يُجَامِعُهَا

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން އަބީ ސޫރައިޖް ޢަރުރާޒީ] ރިވާވެގެންވަނީ، [ޢަބްދުالله ބިން އަލްޖަޙްމް] [ޢިކްރިމާ] އިން [އަމްރޫ ބިން އަބީ ޤައިސް] އަށް [ޙަމްނާ ބިންތު ޖަޙްޝް] އާ ބެހޭގޮތުން [އާސިމް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީ، އެކަމަނާ އިސްތިހާދުގައި ހުންނެވި ކަމަށާއި، އޭނާގެ ފިރިމީހާ އެކަމަނާއާ ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގަމުން ގެންދެވި ކަމަށެވެ.

Hadith Corroboration (13)

Hadith

Imam Abu Dawud : 267

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ أَخْبَرَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقْعُدُ بَعْدَ نِفَاسِهَا أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَكُنَّا نَطْلِي عَلَى وُجُوهِنَا الْوَرْسَ تَعْنِي مِنْ الْكَلَفِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން ޔޫނުސް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޒުހައިރު] [އަބޫ ޞަހުލް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞަހުލް] ގެ އަރިހުން [އުއްމު ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީ ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އަންގަވާފައި ވެއެވެ. އަދި ކުރިން އަހަރެމެން މޫނުގައި ޕައުޑަރ އުނގުޅަމުން ދިޔައީމެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 268

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ يَعْنِي حُبِّي حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي الْأَزْدِيَّةُ يَعْنِي مُسَّةَ قَالَتْحَجَجْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدُبٍ يَأْمُرُ النِّسَاءَ يَقْضِينَ صَلَاةَ الْمَحِيضِ فَقَالَتْ لَا يَقْضِينَ كَانَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ نِسَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقْعُدُ فِي النِّفَاسِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً لَا يَأْمُرُهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَضَاءِ صَلَاةِ النِّفَاسِقَالَ مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ حَاتِمٍ وَاسْمُهَا مُسَّةُ تُكْنَى أُمَّ بُسَّةَ قَالَ أَبُو دَاوُد كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ كُنْيَتُهُ أَبُو سَهْلٍ

[އަލްޙަސަން ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް، މާނައަކީ ހަބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އަލްމުބާރަކް] [ޔޫނުސް ބިން ނާފީޢު] ގެ އަރިހުން [ކަތީރު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަލްއަޒްދީއްޔާ، މާނައަކީ މުސާޙް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު ހައްޖު ކުރިއިރު، ދެން [އުންމު ސަލާމާ] އާއި ބައްދަލުކޮށް ބުނީމެވެ؛ އޭ މުއުމިނުންގެ މަންމަ ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބު އަންހެނުންނަށް އަމުރުކުރެއްވީ ޙައިޟު ދުވަސްވަރު ގެއްލިފައިވާ ނަމާދުތައް ޤަޟާކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން އުއްމު ސަލާމާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެމީހުން އެކަންކަން ފޫބައްދަން ނުޖެހޭ، ވިހެއުމަށްފަހުގެ މުއްދަތުގައި ސާޅީސް ރޭ ނަމާދު ނުކުރާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި، ވިހެއި އަންހެނުންގެ ގެއްލިފައިވާ ނަމާދު ފޫބައްދަން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަމުރު ނުކުރެއްވިއެވެ. މުޙައްމަދު ބިން ހާތިމް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެކަލޭގެފާނުގެ ނަމަކީ މޫސާ، އުއްމު ބައްސާގެ ކުނިޔާ ދެއްވި ބޭކަލެކެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ކާތިރު ބިން ޒިޔާދުގެ ކުނިއްޔާއަކީ އަބޫ ޞަހުލެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 269

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَقَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ سُحَيْمٍ عَنْ أُمَيَّةَ بِنْتِ أَبِي الصَّلْتِ عَنْ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي غِفَارٍ قَدْ سَمَّاهَا لِي قَالَتْأَرْدَفَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَقِيبَةِ رَحْلِهِ قَالَتْ فَوَاللَّهِ لَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الصُّبْحِ فَأَنَاخَ وَنَزَلْتُ عَنْ حَقِيبَةِ رَحْلِهِ فَإِذَا بِهَا دَمٌ مِنِّي فَكَانَتْ أَوَّلُ حَيْضَةٍ حِضْتُهَا قَالَتْ فَتَقَبَّضْتُ إِلَى النَّاقَةِ وَاسْتَحْيَيْتُ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بِي وَرَأَى الدَّمَ قَالَ مَا لَكِ لَعَلَّكِ نَفِسْتِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَأَصْلِحِي مِنْ نَفْسِكِ ثُمَّ خُذِي إِنَاءً مِنْ مَاءٍ فَاطْرَحِي فِيهِ مِلْحًا ثُمَّ اغْسِلِي مَا أَصَابَ الْحَقِيبَةَ مِنْ الدَّمِ ثُمَّ عُودِي لِمَرْكَبِكِ قَالَتْ فَلَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ رَضَخَ لَنَا مِنْ الْفَيْءِقَالَتْ وَكَانَتْ لَا تَطَّهَّرُ مِنْ حَيْضَةٍ إِلَّا جَعَلَتْ فِي طَهُورِهَا مِلْحًا وَأَوْصَتْ بِهِ أَنْ يُجْعَلَ فِي غُسْلِهَا حِينَ مَاتَتْ

[މުޙައްމަދު ބިން އަމްރު ޢަރުރާޒީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ސަލާމަތު ބިން އަލްފާދުލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] [ސުލައިމާން ބިން ސުހައިމް] ގެ އަރިހުން [އުމައްޔާ ބިންތު އަބީ އަޝްޝާލްތު] ގެ އަރިހުން [ބަނީ ޣީފަރުގެ އަންހެނަކު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އެކަމަނާ އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަކުރެއްވި، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްފަހަރަކު އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގެ ސެޑަލްބެގްގައި - އަތްނުލާ - އަހަރެންގެ މައްޗަށް އަރައިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަތިސްވަންދެން ދުއްވަމުން ގެންދެވީ، ދެން އޭނާއަށް ފާޑުކިޔުމުން އަހަރެން އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގެ ސެޑަލްބެގުން ފައިބައިގެން ދިޔައީމެވެ. ސެޑަލްބެގްގައި އަހަރެންގެ ތެރެއިން ލޭ ނުކުންނަކަން އެނގުނެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ފުރަތަމަ މައްސަރުކަން. އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ؛ އެހެންކަމުން ޖަމަލުގެ މައްޗަށް ފުންމާލުމުން އަހަރެން ލަދުގަތެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އަހަންނަށް ވީގޮތް ފެނިވަޑައިގެން އެ ލޭ ފެނިވަޑައިގަތުމުން ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ އާނ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިމާ ސާފުވެ، ދެން ފެން ފުރިފައިވާ އުޅަނދެއް ނަގައި، ދެން އެއަށް ލޮނު އަޅައި، ދެން ލޭ ޖަހާފައިވާ ތަކެތީގެ ކޮތަޅު ދޮވެ، ދެން އެނބުރި ތިބާގެ ފަރުބަދައަށް ވަޑައިގަންނަވާށެވެ.' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އެކަމަނާ ޙައިޟުވުމުން ޠާހިރުވެވަޑައިނުގަންނަވަނީ އޭގެ ޠާހިރުވުމަށްޓަކައި ފެނަށް ލޮނު އަޅައިގެން ނޫންކަމަށާއި މަރުވުމުން އެކަމަނާ ފާޚާނާގައި ބަހައްޓަން ވަޞިއްޔަތް ކުރައްވާފައެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 270

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَخْبَرَنَا سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَتْ أَسْمَاءُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تَغْتَسِلُ إِحْدَانَا إِذَا طَهُرَتْ مِنْ الْمَحِيضِ قَالَ تَأْخُذُ سِدْرَهَا وَمَاءَهَا فَتَوَضَّأُ ثُمَّ تَغْسِلُ رَأْسَهَا وَتَدْلُكُهُ حَتَّى يَبْلُغَ الْمَاءُ أُصُولَ شَعْرِهَا ثُمَّ تُفِيضُ عَلَى جَسَدِهَا ثُمَّ تَأْخُذُ فِرْصَتَهَا فَتَطَّهَّرُ بِهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ بِهَا قَالَتْ عَائِشَةُ فَعَرَفْتُ الَّذِي يَكْنِي عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهَا تَتَبَّعِينَ بِهَا آثَارَ الدَّمِحَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا ذَكَرَتْ نِسَاءَ الْأَنْصَارِ فَأَثْنَتْ عَلَيْهِنَّ وَقَالَتْ لَهُنَّ مَعْرُوفًا وَقَالَتْ دَخَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فِرْصَةً مُمَسَّكَةً قَالَ مُسَدَّدٌ كَانَ أَبُو عَوَانَةَ يَقُولُ فِرْصَةً وَكَانَ أَبُو الْأَحْوَصِ يَقُولُ قَرْصَةً حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ شُعْبَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي ابْنَ مُهَاجِرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أَسْمَاءَ سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ فِرْصَةً مُمَسَّكَةً قَالَتْ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ بِهَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ تَطَهَّرِي بِهَا وَاسْتَتِرِي بِثَوْبٍ وَزَادَ وَسَأَلَتْهُ عَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ فَقَالَ تَأْخُذِينَ مَاءَكِ فَتَطَّهَّرِينَ أَحْسَنَ الطُّهُورِ وَأَبْلَغَهُ ثُمَّ تَصُبِّينَ عَلَى رَأْسِكِ الْمَاءَ ثُمَّ تَدْلُكِينَهُ حَتَّى يَبْلُغَ شُؤُونَ رَأْسِكِ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَيْكِ الْمَاءَ قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ نِعْمَ النِّسَاءُ نِسَاءُ الْأَنْصَارِ لَمْ يَكُنْ يَمْنَعُهُنَّ الْحَيَاءُ أَنْ يَسْأَلْنَ عَنْ الدِّينِ وَأَنْ يَتَفَقَّهْنَ فِيهِ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޞައްލަމް ބިން ސުލައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމް ބިން މުހާޖިރު] ގެ އަރިހުން [ޝަފިއްޔާ ބިން ޝައިބާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަސްމާ` އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން މީހަކު ޙައިޟުން ޠާހިރުވެގެން ފެންވަރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއަށްފަހު ފޮތިގަނޑެއް ނަގައިގެން އެ ފޮތިގަނޑަކުން ވުޟޫ ކުރާށެވެ.' އަސްމާ` ބުންޏެވެ؛ އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެ ފޮތިގަނޑުން އަހަރެން ވުޟޫ ކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ މާނަފުޅު އަޅުގަނޑަށް އެނގޭތީ، އެކަން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވިސްނައިދޭނަމެވެ؛ ލޭ ނުކުމެފައިވާ ތަނުގެ މައްޗަށް ފޮތިގަނޑު އުނގުޅާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޞައްދާދު ބިން މުޞައްޙަދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ޢަވާނާ] [އިބްރާހީމް ބިން މުހާޖިރު] ގެ އަރިހުން [ޝަފިއްޔާ ބިން ޝައިބާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންސާރުގެ އަންހެނުންގެ ޙާލަތު ރިވާކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ދެން އެމީހުންނަށް ތަޢުރީފު ކުރެއްވީ މިހެން ވިދާޅުވެއެވެ؛ އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ހެޔޮކަން ހުރެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެމީހުންގެ ތެރެއިން އަންހެނަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް، ދެން މި ޙަދީޘް ކިޔައިދިން މީހާ އިސްވެ ދެންނެވި ޙަދީޘާ އެއްގޮތް ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވި، ހަމައެކަނި އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ އޭނާ ބުނީ '... ސެންޓު ޖަހާފައިވާ ފޮތިގަނޑެއް' ކަމަށެވެ. މޫސައްދާދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަބޫޢަވާނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ ފިރުޝާހު - ފޮތިގަނޑެއް-. އަބޫ އަލްއަޙްވާޝް ފާހަގަކުރެއްވިއިރު؛ ޤިރްޝާހް އެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޛު އަލްޢަންބަރީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެއްފަހަރަކު އަސްމާ` ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެދުނު ވާހަކަ، [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [ޝުޢުބާ] އިން [އިބްރާހީމް ބިން މުހާޖިރު] އިން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އަންގަވައިދެއްވިއެވެ ސެންޓު ޖަހާފައި'. އަސްމާ` އަހާލިއެވެ؛ އެ ފޮތިގަނޑުން އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ޠާހިރު ކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ސުބްޙާނަالله، އެއިން ޠާހިރުވެ، ތިބާގެ އަމިއްލަ ބައިތައް ފޮތިގަނޑަކުން ނިވާކޮށްލާށެވެ'. އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ؛ އަސްމާ` ވެސް ޖުނޫބުގައި ފެންވަރާ ވާހަކަ ސުވާލު ކުރުމުން ޖަވާބު ދިނެވެ؛ ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ދެން ބޮލުގައި ފެން އުނގުޅަމުން އުނގުޅަމުން، ފެން އެއްވަރަކަށް އިސްތަށިގަނޑުގެ މުރަކައަށް ބެހިގެންދެއެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ފެން މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފޯރާވަރަށް އަޅާށެވެ'. މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވި މީހާ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެންމެ މޮޅު އަންހެނުންނަކީ އަންސާރުގެ އަންހެނުން، ދީނާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކޮށް އެކަމުގެ ތެރެއަށް ފުންކޮށް ވަންނަން ލަދެއް ނުގަނެއެވެ.

Hadith Corroboration (19)

Hadith

Imam Abu Dawud : 271

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ الْمَعْنَى وَاحِدٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ وَأُنَاسًا مَعَهُ فِي طَلَبِ قِلَادَةٍ أَضَلَّتْهَا عَائِشَةُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّوْا بِغَيْرِ وُضُوءٍ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَأُنْزِلَتْ آيَةُ التَّيَمُّمِزَادَ ابْنُ نُفَيْلٍ فَقَالَ لَهَا أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ يَرْحَمُكِ اللَّهُ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ تَكْرَهِينَهُ إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ لِلْمُسْلِمِينَ وَلَكِ فِيهِ فَرَجًا

[ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު އަންނުފައިލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަލްޙަދީޘް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދާ] ކިޔައިދެއްވީ ހަމަ އެ މާނައާއެކު، [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] އިން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްފަހަރަކު އުސައިދު ބިން ހުދުލައިރާއި އޭނާއާއެކު ބައެއް މީހުން ފޮނުއްވީ ޢާއިޝާގެ ގެއްލިފައިވާ ކަރުދާސް ހޯދުމަށެވެ. ނަމާދު ވަގުތު ޖެހުމުން ވުޟޫ ނުކޮށް - ފެން ނުލިބުމުން - ނަމާދު ކުރިއެވެ. ދެން އެނބުރި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އެނބުރި ވަޑައިގަތުމުން އެކަލޭގެފާނަށް އެކަން ބަޔާންކޮށް، ތަޔައްމުމްއާ ބެހޭ އާޔަތް ބާވައިލެއްވިއެވެ. އިބްނު ނޫފައިލް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ؛ އެހެންކަމުން އުސައިދު ބިން ޙުދުލައިރު ޢާއިޝާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ކަލޭގެފާނަށް ކަމުނުދާ އެއްވެސް ކަމެއް ނުހިނގާ ނަމަވެސް އެއީ މުސްލިމުންނަށާއި ކަލޭގެފާނަށް ލުޔެއް ކަމުގައި الله ތަޢާލާ ހައްދަވައެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 272

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ حَدَّثَهُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُأَنَّهُمْ تَمَسَّحُوا وَهُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّعِيدِ لِصَلَاةِ الْفَجْرِ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمْ الصَّعِيدَ ثُمَّ مَسَحُوا وُجُوهَهُمْ مَسْحَةً وَاحِدَةً ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمْ الصَّعِيدَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَسَحُوا بِأَيْدِيهِمْ كُلِّهَا إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ مِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ قَامَ الْمُسْلِمُونَ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمْ التُّرَابَ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنْ التُّرَابِ شَيْئًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْمَنَاكِبَ وَالْآبَاطَ قَالَ ابْنُ اللَّيْثِ إِلَى مَا فَوْقَ الْمِرْفَقَيْنِ

އަޙްމަދު ބިން ޞާލިޙް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ އަދި الله ގެ ނިޢުމަތްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ހުއްޓެވެ). އަތްތިލައިން ދޮންވެލިގަނޑުގައި ފިރުމާލުމަށްފަހު އެއްފަހަރު މޫނު ފޮހެލުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް އަތްތިލައިން ދޮންވެލިގަނޑުގައި ފިރުމާލުމަށްފަހު އަތުގެ އެތެރެއިން ފެށިގެން ކޮނޑާއި ކަކުލާއި ހަމައަށް މުޅި އަތް ފޮހެލާނެއެވެ. ސުލައިމާން ބިން ދާއޫދުލްމަޙްރީ އާއި ޢަބްދުލްމާލިކު ބިން ޝުޢަޢިބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިބްނު ވަޙްބުގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: މުސްލިމުން އެއްވެސް ފަސްގަނޑެއް ހިފަހައްޓާނެތި ބިންމަތީގައި އަތްތިލަ ފިއްތާލާނެއެވެ. ދެން ކޮނޑާއި ކޮނޑުގެ ވާހަކަ ނުދައްކާ މިފަދަ ޙަދީޘެއް ޛިކުރު ކުރެއްވިއެވެ. އިބްނު އަލްލައިޘް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: އުނަގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 273

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَرَّسَ بِأَوَّلَاتِ الْجَيْشِ وَمَعَهُ عَائِشَةُ فَانْقَطَعَ عِقْدٌ لَهَا مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ فَحُبِسَ النَّاسُ ابْتِغَاءَ عِقْدِهَا ذَلِكَ حَتَّى أَضَاءَ الْفَجْرُ وَلَيْسَ مَعَ النَّاسِ مَاءٌ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ حَبَسْتِ النَّاسَ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةَ التَّطَهُّرِ بِالصَّعِيدِ الطَّيِّبِ فَقَامَ الْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبُوا بِأَيْدِيهِمْ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعُوا أَيْدِيَهُمْ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنْ التُّرَابِ شَيْئًا فَمَسَحُوا بِهَا وُجُوهَهُمْ وَأَيْدِيَهُمْ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَمِنْ بِطُونِ أَيْدِيهِمْ إِلَى الْآبَاطِزَادَ ابْنُ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فِي حَدِيثِهِ وَلَا يَعْتَبِرُ بِهَذَا النَّاسُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَلِكَ رَوَاهُ ابْنُ إِسْحَقَ قَالَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَذَكَرَ ضَرْبَتَيْنِ كَمَا ذَكَرَ يُونُسُ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ضَرْبَتَيْنِ و قَالَ مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَشَكَّ فِيهِ ابْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ مَرَّةً عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمَرَّةً قَالَ عَنْ أَبِيهِ وَمَرَّةً قَالَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ اضْطَرَبَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِيهِ وَفِي سَمَاعِهِ مِنْ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الضَّرْبَتَيْنِ إِلَّا مَنْ سَمَّيْتُ

[މުޙައްމަދު ބިން އަޙްމަދު ބިން އަބީ ޚަލަފް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ އަންނައިސާބުރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެހެން ރިވާވެރިންގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށް އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] [ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [އައްމަރު ބިން ޔާސިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަތުރެއްގެ ތެރޭގައި ރޭގަނޑު ނިމުމުން އަވަލަތުލް ޖައިޝް - ތަނެއްގެ ނަމުގައި އަރާމުކުރެއްވިއެވެ މަދީނާ ކައިރީގައި - އަދި އޭނާ ހުރީ އައިޝާއާ އެކުގައެވެ. އެވަގުތު ޒިފަރު ބީޑްސް އިން ހަދާފައިވާ އައިޝާގެ ކަރުދާސް ފަޅައިގެން ދިޔައީ - އަދި ގެއްލިގެން ދިޔައީ - އެވެ. އެހެންކަމުން އެކަމަނާގެ ކަރުދާސް ހޯދުމުގެ ގޮތުން ރައްޔިތުން ފަތިސް ވަންދެން ހިފަހައްޓައިގެން ތިއްބެވީ، އެމީހުންގެ އަތުގައި ފެން ނެތިގެންނެވެ. އެހެންކަމުން އަބޫބަކުރު ޢާއިޝާ ދެކެ ރުޅިއައިސްގެން ވިދާޅުވިއެވެ: ތިޔަބައިމީހުން މީސްތަކުން ހިފަހައްޓާފައި ތިއްބެވެ. ފަހެ، ހެޔޮ -ޠާހިރު - ދޮންވެލިތަކުން އަމިއްލަ ނަފްސު ޠާހިރުވުމުގެ ރުޚްޝާ -ލުއިވެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް -ވަޙީ- ބާވައިލެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން މުސްލިމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ތިބެގެން އަތުން ބިންމަތީގައި ތަޅައި، ދެން އެއްވެސް ދޮހެއް ނުހިފެހެއްޓި އުފުލާ، ދެން މޫނާއި އަތް ކޮނޑާ ހަމައަށް ފޮހެލައި، އަތުގެ އެތެރެއިން ފެށިގެން ކަކުލާއި ހަމައަށް ފޮހެލިއެވެ. އިބްނު ޔަޙްޔާ އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އިބްނު ޝިހާބު އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ މީސްތަކުން މި ޙަދީޘް ބަލައިނުގަތެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހަމައެފަދައިން [އިބްނު އިސްޙާޤު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޔޫނުސް ފާހަގަކުރެއްވި ފަދައިން ބިންމަތީގައި ދެ ހަމަލާއެއް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ބިންމަތީގައި ދެ ހަމަލާއެއް [އަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [މަޢުމަރު] ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [މާލިކު] ވިދާޅުވި އެވެ؛ [އަޒް-ޒުހުރީ] އިން [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله] އިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] އިން [އައްމަރު] އިންނެވެ. ހަމައެފަދައިން [އަބޫ އުވައިސް] [އަޒް-ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން އަދި [އިބްނު އުވައިނާ] މި ޙަދީޘުގައި ޝައްކު ކުރެއްވި، އެއްފަހަރަކު [އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުން] ނުވަތަ [އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވި، އަދި އެއްފަހަރަކު އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން ވިދާޅުވިއެވެ. އިބްނު އުޔައިނާ މުއްދުލްތުރިބް -ޝޭކް- އޭނާގެ މައްޗަށް އަދި އޭނާއަށް އަޒްޒުހްރީގެ އަރިހުން އަޑުއެހުމުން، އަދި މި ޙަދީޘްގައިވާ އެއްވެސް ރާވީއަކު އަޅުގަނޑު ފާހަގަކުރި އަތްތިލަ ފިޔަވައި ދެ އަތްތިލަބަޑި ޖަހާފައެއް ނުވެއެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 274

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ الضَّرِيرُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدْ الْمَاءَ شَهْرًا أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ فَقَالَ لَا وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ شَهْرًا فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الْآيَةِ الَّتِي فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لَأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمْ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا بِالصَّعِيدِ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِهَذَا قَالَ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدَ الْمَاءَ فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَتَمَرَّغُ الدَّابَّةُ ثُمَّ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا فَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى الْأَرْضِ فَنَفَضَهَا ثُمَّ ضَرَبَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ وَبِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ عَلَى الْكَفَّيْنِ ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُفَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ

[މުޙައްމަދު ބިން ސުލައިމާން އަލްއަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު އަދުލްދުލާރިރު] [އަލްޢަޢުމާސީ] އިން [ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން އިނީ އަބްދުﷲ އާއި އަބޫ މޫސާ އާއި ދެމެދުގައެވެ. ދެން [އަބޫ މޫސާ] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އޭ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން! މީހަކު ޖުނޫބުވެއްޖެނަމަ، ދެން ފެން ނުލިބިގެން މަހެއްހާ ދުވަހު، ތަޔައްމުމު ނުކުރަންވީކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އަބްދުالله ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ ނޫން، މަހެއްހާ ދުވަހު ފެން ނުލިބުނަސް. ދެން އަބޫ މޫސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަލްމައިދާ ސޫރަތުގެ މި އާޔަތާމެދު ތިބާގެ ނަޒަރިއްޔާތަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެއީ -އޭގެ މާނައަކީ-: '... އަދި ފެން ނުލިބިއްޖެނަމަ، ދެން ރަނގަޅު -ސާފު- ދޮސް- އިން ތަޔައްމުމް ކުރާށެވެ-'. -ކިއުއެސް. އަލްމައިދާ 6-، ދެން ޢަބްދުالله ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ މިކަމުގައި ލުއި ޙުކުމެއް ދީފިނަމަ، ފެން ބޭނުންކޮށްގެން ފިނިކަން އިހުސާސް ކުރެވިއްޖެނަމަ، ދޮސް ޖަހައިގެން ތަޔައްމުމް ކުރާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ. އަބޫ މޫސާ އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެހެންވީމަ މި ތަޔާމުމު ކަމުނުދަނީ މި ސަބަބާހުރެ؟ އަބްދުالله ވިދާޅުވި އެވެ؛ އާނ. އަބޫ މޫސާ އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އައްމަރު] އުމަރަށް ވިދާޅުވި ވާހަކައެއް އަޑުއަހާފައެއް ނުވެއެވެ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެން މިޝަނަކަށް ފޮނުއްވައި، އަހަރެން ޖިންސީ ގޮތުން ނަޖިސްވެ ފެން ނުލިބި، ޖަނަވާރެއް އުދުހެމުންދާ ފަދައިން ބިންމަތީގައި އުދުހިގެން ދިޔައީމެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ގޮސް އެވާހަކަ ކިޔައިދިނުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން ބިންމަތީގައި ތަޅައި، އޭގެ މައްޗަށް ވައިޖެހި، ދެން ކަނާތު އަތުން ކަނާތް އަތުން ފޮހެލާ، ދެއަތްތިލައަށް ވާތް އަތުން ފޮހެލުމަށްފަހު، މޫނު ފޮހެލިއެވެ. ދެން އަބްދުالله އަބޫ މޫސާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: އައްމާރު ދެއްކެވި ވާހަކަތަކުން އުމަރު ހިތްހަމަ ނުޖެހުނުކަން ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ؟

Hadith Corroboration (57)

Hadith

Imam Abu Dawud : 275

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَكُنْتُ عِنْدَ عُمَرَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّا نَكُونُ بِالْمَكَانِ الشَّهْرَ وَالشَّهْرَيْنِ فَقَالَ عُمَرُ أَمَّا أَنَا فَلَمْ أَكُنْ أُصَلِّي حَتَّى أَجِدَ الْمَاءَ قَالَ فَقَالَ عَمَّارٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمَا تَذْكُرُ إِذْ كُنْتُ أَنَا وَأَنْتَ فِي الْإِبِلِ فَأَصَابَتْنَا جَنَابَةٌ فَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ هَكَذَا وَضَرَبَ بِيَدَيْهِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى نِصْفِ الذِّرَاعِفَقَالَ عُمَرُ يَا عَمَّارُ اتَّقِ اللَّهَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ شِئْتَ وَاللَّهِ لَمْ أَذْكُرْهُ أَبَدًا فَقَالَ عُمَرُ كَلَّا وَاللَّهِ لَنُوَلِّيَنَّكَ مِنْ ذَلِكَ مَا تَوَلَّيْتَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ ابْنِ أَبْزَى عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ يَا عَمَّارُ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ الْأَرْضَ ثُمَّ ضَرَبَ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ وَالذِّرَاعَيْنِ إِلَى نِصْفِ السَّاعِدَيْنِ وَلَمْ يَبْلُغْ الْمِرْفَقَيْنِ ضَرْبَةً وَاحِدَةً قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى وَرَوَاهُ جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى يَعْنِي عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ وَضَرَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهَا وَمَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ شَكَّ سَلَمَةُ وَقَالَ لَا أَدْرِي فِيهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ يَعْنِي أَوْ إِلَى الْكَفَّيْنِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ يَعْنِي الْأَعْوَرَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ثُمَّ نَفَخَ فِيهَا وَمَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ أَوْ إِلَى الذِّرَاعَيْنِ قَالَ شُعْبَةُ كَانَ سَلَمَةُ يَقُولُ الْكَفَّيْنِ وَالْوَجْهَ وَالذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ لَهُ مَنْصُورٌ ذَاتَ يَوْمٍ انْظُرْ مَا تَقُولَ فَإِنَّهُ لَا يَذْكُرُ الذِّرَاعَيْنِ غَيْرُكَ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَقَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَضْرِبَ بِيَدَيْكَ إِلَى الْأَرْضِ فَتَمْسَحَ بِهِمَا وَجْهَكَ وَكَفَّيْكَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمَّارًا يَخْطُبُ بِمِثْلِهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَنْفُخْ وَذَكَرَ حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ضَرَبَ بِكَفَّيْهِ إِلَى الْأَرْضِ وَنَفَخَ

[މުޙައްމަދު ބިން ކަތީރު އަލްޢަބްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] [ޞަލާމަތު ބިން ކުހައިލް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މާލިކް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބްޒާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަހަރެން އުމަރުގެ ގާތުގައި ހުރެފައި، ދެން މީހަކު އައިސް ބުންޏެވެ؛ ފަހަރެއްގައި އަޅުގަނޑުމެން ފެން ނެތް ތަނެއްގައި މަހެއް ނުވަތަ ދެ މަސް ދުވަހު ތިބެދާނެ. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެންނާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ ފެން ނުލިބެނީސް އަހަރެން ނަމާދެއް ނުކުރާނަމެވެ. [އައްމާރު] ބުންޏެވެ؛ 'އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، ކަލޭގެ ހަނދާނެއް ނުވޭތަ އަހަރެންނާއި ކަލޭ ޖަމަލު ގެންގުޅުނު އިރު، ދެން އަހަރެމެން ޖުނޫބަށް ވެގެން ދިޔައީމެވެ. އަހަރެންނަށް ވިސްނާލާއިރު އަހަރެން ބިންމަތީގައި ރޯލް ކޮށްލީމެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް އަޅުގަނޑު އެކަލޭގެފާނަށް އެކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވީމެވެ. ދެން އުމަރު ވިދާޅުވީ؛ އޭ އައްމާރު الله އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރު، اللهގެ ޙަޟްރަތުގައި، ކަލޭ ބޭނުންނަމަ، އަޅުގަނޑު އެވާހަކައެއް އަބަދަށް ނުދައްކާނަމެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ނޫން، الله ގެ ޙަޟްރަތުން ތިޔަ ބުނާ އެއްޗެއް އަޅުގަނޑުމެން ދޫކޮށްލާނަމެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާ`] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [ޙަފްޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާޝް] [ޞަލާމަތު ބިން ކުހައިލް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަބްޒާ] ގެ އަރިހުން [އައްމަރު ބިން ޔާސިރު] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘްގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ: 'އޭ އައްމާރު، ހަމަކަށަވަރުން މިއީ ތިބާއަށް ފުދޭވަރުގެ ކަމެއް'، ދެން އޭނާގެ އަތް ބިންމަތީގައި ތަޅައި، ދެން އޭނާގެ އެއް އަތް އަނެއް އަތަށް ތަޅައި، ދެން މޫނާއި ދެއަތް ދެއަތުގެ މެދާއި ހަމައަށް ފޮހެލާފައި އުނަގަނޑާ ހަމައަށް ނުފޯރާ، އެއް ތަޅައިގަތެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [ވާކީޢު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްޢަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން [ސަލާމާ ބިން ކުހައިލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބްޒާ] ގެ އަރިހުންނެވެ. އަދި [ޖަރީރު] [އަލްއަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން [ސަލާމަތު ބިން ކުހައިލް] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބްޒާ] ގެ އަރިހުން، އެއީ [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަގެ ކިބައިން] ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [ސަލާމާ] އިން [ދައްރު] އިން [އިބްނު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބްޒާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައްމާރު] އިން މި ވާހަކައާއެކު ކިޔައިދެއްވި، އެކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ؛ ހަމަކަށަވަރުން މިއީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފުދޭވަރުގެ ކަމެއް ކަމަށާއި، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ އަތް ބިންމަތީގައި ޖަހާލުމަށްފަހު، އޭގެ މައްޗަށް ވައިޖެހި، އޭނާގެ މޫނާއި ދެއަތްތިލައަށް ފޮހެލެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ސަލާމް ފަސްޖެހިވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އުނަގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރާފައި ކަމެއް ނުވަތަ އަތްތިލައާ ހަމައަށް ފޯރާ ކަމެއް ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. [ޢަލީ ބިން ޞަހުލް ޢަރުރަމްލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޙައްޖާޖު އަލްއަޢުވަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދެއްވީ އޭނާގެ ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު މި ޙަދީޘާއެކު ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއަށް ފިއްތާލެއްވުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނުގެ މޫނާއި ދެއަތްތިލަ އުނަގަނޑާއި ނުވަތަ އަތްތިލައާއި ހަމައަށް ފޮހެލެއްވިއެވެ. ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ސަލާމާ] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އޭނާ އަތްތިލައާއި މޫނާއި ދެއަތްތިލައެވެ. މަންސޫރު އެއްދުވަހަކު ބުންޏެވެ؛ ބަލަ ތިބުނާ އެއްޗެއް، ކަލޭ ފިޔަވައި އެ ދެއަތްތިލަ އެއްވެސް މީހަކު ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޝުޢުބާއިން] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަލްޙަކަމް] ވަނީ [ދައްރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢަބްޒާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [ޢައްމާރު] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައެވެ؛ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފުދޭނީ ބިމުގައި އަތް ޖަހައި، މޫނާއި އަތްތިލައަށް ފޮހެލުމެވެ. ދެން އެ ޙަދީޘްފުޅުގެ ވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [ޝުޢޫބާ] [ޙުސައިންގެ] ކިބައިން [އަބޫ މާލިކު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. [އައްމަރު] މި ޙަދީޘާއި އެއްފަދަ ދަރުސެއް ދެއްކެވި އަޑު ފިޔަވައި، ފިއްތާލުމުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާ އަޑު އިވުނެވެ. އަދި [ޙުސައިން ބިން މުޙައްމަދު] މި ޙަދީޘްފުޅުގައި [ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން [އަލްޙަކަމް] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައި ވެއެވެ؛ އޭނާގެ ދެއަތް ބިންމަތީގައި ޖަހައި އެއަށް ވައިޖެހިއެވެ.

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Abu Dawud : 276

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَأَمَرَنِي ضَرْبَةً وَاحِدَةً لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ

މުޙައްމަދު ބިން މިންހާލް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ޔަޒީދު ބިން ޒުރާއީގެ އަރިހުން ސަޢީދުން ޤަތަދާއިން އަޒްރާއިން ސަޢީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބްޒާގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަ އައްމާރު ބިން ޔާސިރުގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

Hadith Corroboration (56)

Hadith

Imam Abu Dawud : 277

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ قَالَ سُئِلَ قَتَادَةُ عَنْ التَّيَمُّمِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ حَدَّثَنِي مُحَدِّثٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ

އަޅުގަނޑުމެން [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބާން] ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: [ޤަތަދާ] އަށް ދަތުރު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު ތަޔައްމުމް އާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވުނު ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ އޭނާގެ މައްޗަށް) ވިދާޅުވިއެވެ: ދެ ފޫޓާ ހަމައަށް.

Hadith

Imam Abu Dawud : 278

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُأَقْبَلْتُ أَنَا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي الْجُهَيْمِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الصِّمَّةِ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ أَبُو الْجُهَيْمِ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ بِئْرِ جَمَلٍ فَلَقِيَهُ رَجُلٌ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ السَّلَامَ حَتَّى أَتَى عَلَى جِدَارٍ فَمَسَحَ بِوَجْهِهِ وَيَدَيْهِ ثُمَّ رَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން ޝުޢޫޢިބު ބިން އަލްލައިތު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [އަހަރެންގެ ކާފަ] ގެ އަރިހުން [ޖަޢުފަރު ބިން ރާބިޢާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޙުރުމުޒު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސްގެ ކުރީގެ އަޅެއް ކަމަށްވާ ޢުމައިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ވާހަކައެވެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން، އަބޫ އަލް ޖުހައިމް ބިން އަލްޙަރީޘް ބިން އަޝްޝިމާތު އަލްއަންސާރީ އަށް، އަދި [އަބޫލް ޖުހައިމް] ވިދާޅުވިއެވެ: އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަމާލު ވަޅުގެ ތަނަށް ވަޑައިގެންނެވިއިރު، ދެން މީހަކު އޭނާގެ ކައިރިން ފާއިތުވެވަޑައިގެން ސަލާމް ކުރެއްވިއެވެ ވަޞަލަމް އޭނާގެ ސަލާމަށް ޖަވާބެއް ނުދިނީ ފާރެއް ކައިރިއަށް އައިސް މޫނާއި ދެއަތް ފޮހެލުމަށްފަހު، ދެން އޭނާގެ ސަލާމަށް ޖަވާބު ދިނެވެ.

Hadith Corroboration (6)

Hadith

Imam Abu Dawud : 279

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْمَوْصِلِيُّ أَبُو عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْعَبْدِيُّ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ قَالَانْطَلَقْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ فِي حَاجَةٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَضَى ابْنُ عُمَرَ حَاجَتَهُ فَكَانَ مِنْ حَدِيثِهِ يَوْمَئِذٍ أَنْ قَالَ مَرَّ رَجُلٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سِكَّةٍ مِنْ السِّكَكِ وَقَدْ خَرَجَ مِنْ غَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ حَتَّى إِذَا كَادَ الرَّجُلُ أَنْ يَتَوَارَى فِي السِّكَّةِ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ عَلَى الْحَائِطِ وَمَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ ثُمَّ ضَرَبَ ضَرْبَةً أُخْرَى فَمَسَحَ ذِرَاعَيْهِ ثُمَّ رَدَّ عَلَى الرَّجُلِ السَّلَامَ وَقَالَ إِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرُدَّ عَلَيْكَ السَّلَامَ إِلَّا أَنِّي لَمْ أَكُنْ عَلَى طُهْرٍقَالَ أَبُو دَاوُد سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ حَدِيثًا مُنْكَرًا فِي التَّيَمُّمِ قَالَ ابْنُ دَاسَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ يُتَابَعْ مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ فِي هَذِهِ الْقِصَّةِ عَلَى ضَرْبَتَيْنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَوْهُ فِعْلَ ابْنِ عُمَرَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން އިބްރާހިމް އަލްމައުޝީލީ، އަބޫ ޢަލީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ތާބިތު އަލްޢަބްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ނާފިޢު] ކައިރީ ވިދާޅުވީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އިބްނު އުމަރާއެކު ވިޔަފާރިއަކަށް ދިޔައީ އިބްނު އައްބާސްއާ ބައްދަލުކުރަން، އެހެންކަމުން [އިބްނު ޢުމަރު] ވިދާޅުވީ އެވަގުތު ދެއްކި ވާހަކަތަކުގެ ތެރޭގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކައިރިން މަގެއްގައި ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ، ދެންމެ ކުޑަކަމުދާން ނުވަތަ ކުޑަކަމުދާން ނިންމާފައި، ދެން އެމީހަކު ސަލާމް ކުރި ނަމަވެސް އެމީހެއްގެ ލޮލުން ކިރިޔާ ނުފެންނަންދެން ސަލާމް އަނބުރާ ނުގެންގުޅޭ ކަމަށެވެ މަގުން ދުރުގައި ހުރުމުން، ފާރުގައި އަތް ޖަހައި އެއިން މޫނު ފޮހެލުމަށްފަހު، އަނެއްކާވެސް އެއް ތަޅަކުން ތަޅައި، ދެން އަތްތިލަ ފޮހެލުމަށްފަހު، އެމީހެއްގެ ސަލާމް އަނބުރާ ދެއްވައި، ވިދާޅުވީ އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް ބުނި އަޑު އިވުނެވެ؛ މުޙައްމަދު ބިން ތާބިތު ތަޔައްމުމާ ބެހޭ ގޮތުން މުންކަރު ޙަދީޘެއް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އިބްނު ދަސާޙް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މުޙައްމަދު ބިން ތާބިތު މި ވާހަކައިގައި ޔަޤީންވެފައިވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ދެ އަތްތިލަބަޑި ޖަހާފައިވާ ބަހުގެ މައްޗަށެވެ. އަދި އިބްނު ޢުމަރު ކުރި ކަންތައް އެބައިމީހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 280

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى الْبُرُلُّسِيُّ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ عَنْ ابْنِ الْهَادِ أَنَّ نَافِعًا حَدَّثَهُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْغَائِطِ فَلَقِيَهُ رَجُلٌ عِنْدَ بِئْرِ جَمَلٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَقْبَلَ عَلَى الْحَائِطِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى الْحَائِطِ ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ رَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرَّجُلِ السَّلَامَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަޢުފަރު ބިން މޫސާފިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޙްޔާ އަލްބުރޫލޫސީ] [ޙައިވާ ބިން ޝުރައިޙް] [އިބްނު އަލްޙާދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ނަފީޢު] [އިބްނު ޢުމަރުގެފާނު] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް ވިދާޅުވީ: الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ދެންމެ ފާޚާނާ ކުރައްވައި ނިމިވަޑައިގެން، ދެން މީހަކު އޭނާއާ ބައްދަލުކުރެއްވީ އެ... ވެލް އޮފް ޖަމާލް އާއި ސަލާމް ކުރި ނަމަވެސް އޭނާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އޭނާގެ ސަލާމަށް އިޖާބަ ނުދެއްވީ ފާރެއް ހޯދައިގެން އޭގެ މައްޗަށް އަތް އަޅުއްވައި، ދެން މޫނާއި އަތް ފޮހެލުމަށްފަހު، ދެން އެމީހާގެ ސަލާމަށް ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (6)