Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 2621
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْعَجْلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ وَبَعْضِ وَلَدِ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ قَالُوا بَقِيَتْ بَقِيَّةٌ مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ تَحَصَّنُوا فَسَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَحْقِنَ دِمَاءَهُمْ وَيُسَيِّرَهُمْ فَفَعَلَ فَسَمِعَ بِذَلِكَ أَهْلُ فَدَكَ فَنَزَلُوا عَلَى مِثْلِ ذَلِكَ فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاصَّةً لِأَنَّهُ لَمْ يُوجَفْ عَلَيْهَا بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ
A y’a fɔ an ye [Husein bin Ali Al ‘Ajli], a y’a fɔ an ye [Yahya bin Adama], a y’a fɔ an ye [Ibnu Abu Zaida] ka bɔ [Muhamadu bin Ishaq] ka bɔ [Az Zuhri] la ani [Abdullah bin Abu Bakri], ani Muhamadu bin Masla dencɛ dɔw fana. O ko; tun tora Khaibar mɔgɔw la, u y’u yɛrɛ dogo fangabon kɔnɔ k’a ɲini Ala ka ciden fɛ a k’u joli latanga ani ka nɔgɔya di u ma. O kɔ, Fadaki mɔgɔw y'o mɛn, u jigira ten. Khaibar ye kɛrɛnkɛrɛnnin ye cira (saw) ye. Kuun t’a la ka soow ni ɲɔgɔmɛw lajɛn.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2622
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ جُوَيْرِيَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْتَتَحَ بَعْضَ خَيْبَرَ عَنْوَةًقَالَ أَبُو دَاوُد وَقُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا شَاهِدٌ أَخْبَرَكُمْ ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ خَيْبَرَ كَانَ بَعْضُهَا عَنْوَةً وَبَعْضُهَا صُلْحًا وَالْكَتِيبَةُ أَكْثَرُهَا عَنْوَةً وَفِيهَا صُلْحٌ قُلْتُ لِمَالِكٍ وَمَا الْكَتِيبَةُ قَالَ أَرْضُ خَيْبَرَ وَهِيَ أَرْبَعُونَ أَلْفَ عَذْقٍ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris], a y’a fɔ an ye [Abdullah bin Muhamadu] ka bɔ [Juwairiyah] ka bɔ [Malik] ka bɔ [Az Zuhri] la ko [Sa’id bin Al Musayyab] y’a fɔ a ye ko Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye see sɔrɔ Khace fanba kan. Abu Dawuda ko; ani tariki kalanna [Al Harith bin Miskin] ye k’a sɔrɔ n’ tun b’a filɛra. [Ibn Wahb] y’aw lalɔnniya, a ko; y’a fɔ n ye [Malik], ka bɔ [Ibn Shihab] fɛ ko Khaibar sɔrɔla fanba la fanga fɛ, fanba sɔrɔla bɛnkan fɛ. Kutaiba yɔrɔ la, fangafin ka ca yen, ani hɛɛrɛ bɛnkan dɔ be yen n’a ye. N y’a fɔ Malik ye ko: “Kutaiba ye mun ye?” A ko; Khaibar jamana, o ye datumu yiriden waa binaani ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2623
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ عَنْوَةً بَعْدَ الْقِتَالِ وَنَزَلَ مَنْ نَزَلَ مِنْ أَهْلِهَا عَلَى الْجَلَاءِ بَعْدَ الْقِتَالِ
A y’a fɔ an ye [Ibnu As Sarh], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [Yunus bin Yazid?] ka bɔ [Ibnu Shihab] fɛ, a ko; A nana ne fɛ ko cira sallallahu alayihi wasallam tun ye Khaibar minɛ fanga la kɛlɛ dɔ kɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2624
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ خَمَّسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ ثُمَّ قَسَمَ سَائِرَهَا عَلَى مَنْ شَهِدَهَا وَمَنْ غَابَ عَنْهَا مِنْ أَهْلِ الْحُدَيْبِيَةِ
A y’a fɔ an ye [Ibnu As Sarh], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [Yunus bin Yazid?], ka bɔ [Ibnu Shihab] fɛ, a ko; Nabi sallallaahu ‘alaihi wa salla ye Khaibar tilanyɔrɔ duurunan kelen ta ka sɔrɔ ka tɔ tilan mɔgɔ minw tun be kɛlɛ la, ani minw tun tɛ kɛlɛ la ka bɔ minw tun be Hudaibiyah hɛɛrɛ bɛnkan na.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2625
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ قَالَلَوْلَا آخِرُ الْمُسْلِمِينَ مَا فُتِحَتْ قَرْيَةٌ إِلَّا قَسَمْتُهَا كَمَا قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Abdurrahman], ka bɔ [Malik] fɛ, ka bɔ [Zaid bin Aslam] fɛ, ka bɔ [a fa] fɛ, ka bɔ [Umar] fɛ, a ko; Ni silamɛ labanw tun tɛ yen dugu si tun tɛna sɔrɔ min ka kan ka minɛ fo n’ y’a tilan i n’a fɔ Ala ka ciden (s.a.w) ye Khaibar tilan cogo min na.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2626
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفَتْحِ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ بِأَبِي سُفْيَانَ بْنِ حَرْبٍ فَأَسْلَمَ بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فَقَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ يُحِبُّ هَذَا الْفَخْرِ فَلَوْ جَعَلْتَ لَهُ شَيْئًا قَالَ نَعَمْ مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَغْلَقَ عَلَيْهِ بَابَهُ فَهُوَ آمِنٌ
Yala a y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba?], a y’a fɔ an ye [Yahya bin Adama], a y’a fɔ an ye [Ibn Idris] ka bɔ [Muhamadu bin Ishaq] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ka bɔ [Ibn Abdullah bin Utbah] ka wagati la ko Ala tun ye Mehulahu ka wagati la. Mɛki minɛni a nana bɔ Al Abas bin Abdul Muthtalib ye ka na ni Abu Sufyan bin Harb ye, o kɔfɛ Abu Sufyan donna silamɛya la Marru Azh zhahran yɔrɔ la. Al Abbas y’a fɔ a ye ko; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, Abu Sufyan ye mɔgɔ ye min b’a fɛ ka bonya la a yɛrɛ kan, n’i ye fɛɛn dɔ di a ma, i k’o kɛ! A ko: ‘Ɔnhɔn, mɔgɔ o mɔgɔ donna Abu Sufyan ka luu kɔnɔ, o tigi lafiyanin lo, mɔgɔ o mɔgɔ y’a ka soo daa tugu, o tigi lafiyanin lo’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2627
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ بَعْضِ أَهْلِهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ الظَّهْرَانِ قَالَ الْعَبَّاسُ قُلْتُ وَاللَّهِ لَئِنْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ عَنْوَةً قَبْلَ أَنْ يَأْتُوهُ فَيَسْتَأْمِنُوهُ إِنَّهُ لَهَلَاكُ قُرَيْشٍ فَجَلَسْتُ عَلَى بَغْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَعَلِّي أَجِدُ ذَا حَاجَةٍ يَأْتِي أَهْلَ مَكَّةَ فَيُخْبِرُهُمْ بِمَكَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَخْرُجُوا إِلَيْهِ فَيَسْتَأْمِنُوهُ فَإِنِّي لَأَسِيرُ إِذْ سَمِعْتُ كَلَامَ أَبِي سُفْيَانَ وَبُدَيْلِ بْنِ وَرْقَاءَ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَنْظَلَةَ فَعَرَفَ صَوْتِي فَقَالَ أَبُو الْفَضْلِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ مَا لَكَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي قُلْتُ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ قَالَ فَمَا الْحِيلَةُ قَالَ فَرَكِبَ خَلْفِي وَرَجَعَ صَاحِبُهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَوْتُ بِهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْلَمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ يُحِبُّ هَذَا الْفَخْرَ فَاجْعَلْ لَهُ شَيْئًا قَالَ نَعَمْ مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَغْلَقَ عَلَيْهِ دَارَهُ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَهُوَ آمِنٌ قَالَ فَتَفَرَّقَ النَّاسُ إِلَى دُورِهِمْ وَإِلَى الْمَسْجِدِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin ‘Amr Ar Razi], a y’a fɔ an ye [Salamah bin Al Fadhl] ka bɔ [Muhamadu bin Ishaq] ka bɔ [Al Abbas bin Abdullah bin Ma’bad] ka bɔ [a ka denbaya mɔgɔ dɔw] la, ka bɔ [Ibnu Abbas] la, a ko; tuma min na Rasulullah lɔra Marru Azh Zhahran la, ne ko; Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam donna Mɛki fanga la sanni u ka na a fɛ ka lafiya ɲini o tuma na tiɲɛ na, o tun bena kɛ kurayishi mɔgɔw halakili ye. N siginin be Bighal kan, n y’a fɔ Ali ye ko; N ye mɔgɔw sɔrɔ minw ŋaniya tun b’a la ka na Makakaw fɛ, ka sɔrɔ k’a fɔ u ye Ala ka ciden (s.a.w) be yɔrɔ min na, walisa u ka bɔ ka na a fɛ ka lafiya ɲini. Tiɲɛ na, n tun be tagamana tuma min na, n barila ka Abu Sufyan ni Budail bin Warqa` ka kumaw mɛn, o kɔ, n ko; E Abu Hanzala! O kɔ, a ka ne kan lɔn, o kɔ, a ko; Abu Al Fadli wa? Ne ko; Ɔnhɔn. A ko; a be yen n’i ye wa? Ne ko; Bi, Ala ka ciden ni jama nana. A ko; fɛɛrɛ ye mun ye? O kɔ, a yɛlɛla n’ kɔ k’a sɔrɔ a tericɛ tun be kɔsegira. O kɔ, sɔgɔmada kɔ, n y’a ta ka taga n’a ye Rasulullah fɛ, o kɔ, a donna silamɛya la. Ne ko; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, Abu Sufyan ye mɔgɔ ye min ka di a ye ka bonya la a kan, o la, i ka fɛɛn dɔ di a ma! A ko: ‘Ɔnhɔn, mɔgɔ o mɔgɔ donna Abu Sufyan ka bon kɔnɔ, o tigi lafiyanin lo, min y’a ka bon datugu, o tigi lafiyanin lo, min donna misiri kɔnɔ, o tigi lafiyanin lo’. O kɔ, jama jɛnsɛnna ka taga u ka soow kɔnɔ ka taga misiri fan fɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2628
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَقِيلِ بْنِ مَعْقِلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرًا هَلْ غَنِمُوا يَوْمَ الْفَتْحِ شَيْئًا قَالَ لَا
A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ash Shabbah], a y’a fɔ an ye [Isimayili bin Abdul Karim], a y’a fɔ ne ye [Ibrahima bin Aqil bin Ma’qil], ka bɔ [a fa] fɛ, ka bɔ [Wahb bin Munabih] fɛ, a ko; N ye [Jabir] ɲininga; yala u ye kɛlɛbolow sɔrɔ Mɛki minɛ wagati la wa? A ko; Ayi.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2629
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا سَلَّامُ بْنُ مِسْكِينٍ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا دَخَلَ مَكَّةَ سَرَّحَ الزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَأَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَخَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ عَلَى الْخَيْلِ وَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ اهْتِفْ بِالْأَنْصَارِ قَالَ اسْلُكُوا هَذَا الطَّرِيقَ فَلَا يَشْرُفَنَّ لَكُمْ أَحَدٌ إِلَّا أَنَمْتُمُوهُ فَنَادَى مُنَادٍ لَا قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ دَخَلَ دَارًا فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَلْقَى السِّلَاحَ فَهُوَ آمِنٌ وَعَمَدَ صَنَادِيدُ قُرَيْشٍ فَدَخَلُوا الْكَعْبَةَ فَغَصَّ بِهِمْ وَطَافَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَخَذَ بِجَنْبَتَيْ الْبَابِ فَخَرَجُوا فَبَايَعُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْإِسْلَامِقَالَ أَبُو دَاوُد سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ سَأَلَهُ رَجُلٌ قَالَ مَكَّةُ عَنْوَةً هِيَ قَالَ إِيشْ يَضُرُّكَ مَا كَانَتْ قَالَ فَصُلْحٌ قَالَ لَا
A fɔra an ye [silamɛ bin Ibrahima], a fɔra an ye [Salam bin Miskin], a fɔra an [Thabit Al Bunani] ye, ka bɔ [Abdullah bin Rabah Al Ansari] fɛ, ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ, ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam donna tuma min na. Ubaida bin Al Jara, ani Khalid bin Al Walid min tun be so kan, a ko; E Abu Huraira: ‘Ansarw weele!’ A ko: ‘Aw ka tagama nin sira kan, o tuma na, mɔgɔ si tɛna bɔ aw ɲɛɛ na fɔɔ n’aw y’a faga’. O kɔ, mɔgɔ dɔw tun bɛ pɛrɛnna; Kuraysi tɛ yen bi kɔ. O kɔ, Rasulullah ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ donna bon kɔnɔ, o lafiya la, min y’a ka marifa bila, o lafiya la’. Ani kurayishi ɲɛmɔgɔw tagara Kaaba fan fɛ fo a fa, cira sallallahu alayihi wasallam ye Maqam kɔfɛlamini kɛ ka sɔrɔ ka da fan fila bɛɛ minɛ, o kɔfɛ u bɔra ka kantigiya layidu di cira sallallaahu alayihi wasallam ma k’a don silamɛya la. Abu Dawuda ko; N y’a mɛn ko Ahmadu bin Hanbali y’a ɲininga mɔgɔ dɔ fɛ; Yala u ye Mɛki minɛ fanga fɛ wa? A ko; O tɛ ko min kɛra, o be tɔɔrɔ lase i ma. A ko; ni hɛɛrɛ bɛnkan ye? Hamadu ko; Ayi.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2630
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ عَقِيلِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ وَهْبٍ قَالَسَأَلْتُ جَابِرًا عَنْ شَأْنِ ثَقِيفٍ إِذْ بَايَعَتْ قَالَ اشْتَرَطَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا صَدَقَةَ عَلَيْهَا وَلَا جِهَادَ وَأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ يَقُولُ سَيَتَصَدَّقُونَ وَيُجَاهِدُونَ إِذَا أَسْلَمُوا
A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ash Shabbah], a y’a fɔ an ye [Isimayili bin Abdul Karim], a y’a fɔ ne ye [Ibrahima bin Aqil bin Munabih], ka bɔ [a facɛ] la, ka bɔ [Wahb] la, a ko; N ye [Jabir] ɲininga Tsaqif ka cogoya la tuma min na a ye Bai’at ta. A ko; u y’a fɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye ko wajibi tɛ saraka di u ma, wajibi fana tɛ jihadi kɛli la. Jabir ye cira sallallahu alayihi wasallam mɛn o kɔfɛ ko: 'U bena saraka di ka jihadi kɛlɛ n'u donna silamɛya la'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2631
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ يَعْنِي ابْنَ مَنْجُوفٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِأَنَّ وَفْدَ ثَقِيفٍ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزَلَهُمْ الْمَسْجِدَ لِيَكُونَ أَرَقَّ لِقُلُوبِهِمْ فَاشْتَرَطُوا عَلَيْهِ أَنْ لَا يُحْشَرُوا وَلَا يُعْشَرُوا وَلَا يُجَبَّوْا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ أَنْ لَا تُحْشَرُوا وَلَا تُعْشَرُوا وَلَا خَيْرَ فِي دِينٍ لَيْسَ فِيهِ رُكُوعٌ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Ali bin Suwaid bin Ibnu Manjuf], A y’a fɔ an ye [Abu Daud] ka bɔ [Hamadu bin Salamah] la, ka bɔ [Humaid] ka bɔ [Al Hasan] ka bɔ [Utsmat bin Abu Al ‘Ash] la, ko tuma min na Tsmat ka ciden nana yɔrɔ min na, o tun ye Ala ka ciden ye. ko a bɛna nɔgɔya o jusukunw na, k’a ɲini a fɛ, ko o kana a wele kɛrɛ ra, ko o kana a mina. o ta naforo tilanyɔrɔ tannan kelen, ani o tɛ delili kɛ. O kɔ, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Walisa aw kana weele kɛlɛ la, aw kana aw ka nafolo tannan bɔsi aw la, ani ɲumanya si tɛ diinɛ kɔnɔ min tɛ kunbiri gwan’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2632
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَهْرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لِي هَمْدَانُ هَلْ أَنْتَ آتٍ هَذَا الرَّجُلَ وَمُرْتَادٌ لَنَا فَإِنْ رَضِيتَ لَنَا شَيْئًا قَبِلْنَاهُ وَإِنْ كَرِهْتَ شَيْئًا كَرِهْنَاهُ قُلْتُ نَعَمْ فَجِئْتُ حَتَّى قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضِيتُ أَمْرَهُ وَأَسْلَمَ قَوْمِي وَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْكِتَابَ إِلَى عُمَيْرٍ ذِي مَرَّانٍ قَالَ وَبَعَثَ مَالِكَ بْنَ مِرَارَةَ الرَّهَاوِيَّ إِلَى الْيَمَنِ جَمِيعًا فَأَسْلَمَ عَكٌّ ذُو خَيْوَانَ قَالَ فَقِيلَ لِعَكٍّ انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخُذْ مِنْهُ الْأَمَانَ عَلَى قَرْيَتِكَ وَمَالِكَ فَقَدِمَ وَكَتَبَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ لِعَكٍّ ذِي خَيْوَانَ إِنْ كَانَ صَادِقًا فِي أَرْضِهِ وَمَالِهِ وَرَقِيقِهِ فَلَهُ الْأَمَانُ وَذِمَّةُ اللَّهِ وَذِمَّةُ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ وَكَتَبَ خَالِدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ
A y’a fɔ an ye [Hanad bin As Sari], ka bɔ [Abu Usamah] ka bɔ [Mujalid] ka bɔ [Asi Siyabi] ka bɔ [Amir bin Siyahr] fɛ, a ko; Rasulullah ka bɔ, Hamdan mɔgɔw ko ne ma ko; I b’a fɛ ka taga nin cɛ fɛ ka an yɔrɔɲini wa?» N’i ye fɛɛn dɔ to yen an ye o tuma na an bena sɔn o ma ani n’i ma fɛɛn dɔ diyabɔ o tuma na an fana tɛna diya. Ne ko; Ɔnhɔn. O kɔ, n nana Ala ka ciden fɛ o kɔ, a ka koow diyara n ye ani n ka mɔgɔw donna silamɛya la. O la, a ka kan ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ ka ci Umair Dzi Marran ma. A ye Malik bin Mira Ar Rahawi ci ka taga Yemen jamana bɛɛ la. O kɔ, Akku Dzu Khaiwan donna silamɛya la, o kɔ, a fɔra Akku ye; Aw ka taga Rasulullah fɛ, aw ka lakana ta aw ka dugu n’aw ka nafolo kama! O kɔ, a nana, Rasulullah ka lɛtɛrɛ sɛbɛn a ma ko: ‘Bismillahirrahmanirrahim, ka bɔ Muhamadu Rasulullah fɛ, ka taga ‘Akku Dzu Khaiwan fɛ: N’a ye hɔɔrɔn ye a ka jamana, a ka nafolo n’a ka jɔnw koo la, o tuma na, Muhamadu Rasulullah ka lakana n’a ka garanti lo b’a fɛ. Ani Khalid bin Sa’id bin Al’Ash y’o sɛbɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2633
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الْقُرَشِيُّ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُمْ قَالَ حَدَّثَنَا فَرَجُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي عَمِّي ثَابِتُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعِيدٍ يَعْنِي ابْنَ أَبْيَضَ عَنْ جَدِّهِ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍأَنَّهُ كَلَّمَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّدَقَةِ حِينَ وَفَدَ عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَخَا سَبَأٍ لَا بُدَّ مِنْ صَدَقَةٍ فَقَالَ إِنَّمَا زَرَعْنَا الْقُطْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَدْ تَبَدَّدَتْ سَبَأٌ وَلَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ بِمَأْرِبَ فَصَالَحَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سَبْعِينَ حُلَّةً بَزٍّ مِنْ قِيمَةِ وَفَاءِ بَزِّ الْمَعَافِرِ كُلَّ سَنَةٍ عَمَّنْ بَقِيَ مِنْ سَبَأٍ بِمَأْرِبَ فَلَمْ يَزَالُوا يَؤُدُّونَهَا حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّ الْعُمَّالَ انْتَقَضُوا عَلَيْهِمْ بَعْدَ قَبْضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا صَالَحَ أَبْيَضُ بْنُ حَمَّالٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحُلَلِ السَّبْعِينَ فَرَدَّ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى مَا وَضَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى مَاتَ أَبُو بَكْرٍ فَلَمَّا مَاتَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ انْتَقَضَ ذَلِكَ وَصَارَتْ عَلَى الصَّدَقَةِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ahmadu Al Qurasyi], ani [Harun bin Abdullah] ko [Abdullah bin Az Zubair], y’a fɔ u ye, a ko; a y’a fɔ an ye [Faraj bin Sa’id], a y’a fɔ ne ye [n’ belencɛ, o min ye Thabit bin Sa’id ye] ka bɔ [a facɛ fɛ, o min ye Sa’id bin Abyadh] ye ka bɔ [a bɛnba, o min ye Abyadh bin Jammal] ye, ko a tun ye kuma fɔ kira ye tuma min na a tun be kumana a fɛ. O kɔ, a ko: ‘E balimacɛ Saba, zaka ka kan ka kɛ’. O kɔ, a ko; E Ala ka ciden, an be kɔri dɔrɔn lo sɛnɛ. Saba` bɔra ɲɔgɔn na ani foyi ma to u la fo mɔgɔ damadɔ minw be Ma`rib -jamana min be Yemen jamana na-. O kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam o kɔ, cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ye hɛɛrɛ sigi fɔɔ u ye Hullah biwolonfila di - Yemeni fani - ka bɔ fani sɔrɔta sɔngɔ la min be bɔ Ma’afir la saan o saan ka taga n’a ye Sabaean mɔgɔw tɔw fɛ Ma’rib. O kɔ, u tora k’a dafa fɔɔ ka taga se cira (saw) sara ma. Ani baarakɛlaw ye bɛnkan nin bɔ yen Rasulullah sanin kɔ, Abyad ye bɛnkan min kɛ ni Rasulullah ye fani biwolonfila ko la. O kɔ, Abu Bakri segira ka taga min kɛ, cira sallallahu ‘alaihi wasallam tun ye min waleya fɔɔ ka taga se Abu Bakri saya ma, o kɔ, Abu Bakri radiallahu ‘anhu sara tuma min na, bɛnkansɛbɛn bɔra, a kɛra zaka ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2634
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَحْوَلِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْصَى بِثَلَاثَةٍ فَقَالَ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوٍ مِمَّا كُنْتُ أُجِيزُهُمْقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَسَكَتَ عَنْ الثَّالِثَةِ أَوْ قَالَ فَأُنْسِيتُهَا و قَالَ الْحُمَيْدِيُّ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ سُلَيْمَانُ لَا أَدْرِي أَذَكَرَ سَعِيدٌ الثَّالِثَةَ فَنَسِيتُهَا أَوْ سَكَتَ عَنْهَا
A fɔra an ye [Sa’id bin Manshur], a fɔra an ye [Sufyan bin Uyainah] ye, ka bɔ [Suliman Al Ahwal] fɛ, ka bɔ [Sa’id bin Jubair] fɛ, ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ ko cira sallallahu alayihi wasallam ye testaman kɛ ni fɛɛn saba ye. A ko: ‘Aw ka mushiriw bɔ Arabu jamana na, ka nilifɛnw di cidenw ma i n’a fɔ ne tun be nilifɛnw di u ma cogo min na fɔlɔ’. Ibnu Abbas ko; -ani a ma sabanan kofɔ, walima a ko; N’ ɲinɛna a sabanan kɔ. [Ali Humayidi] ko; ka bɔ [Sufyan] fɛ; [Sulemani] ko; N t’a lɔn ni Sayidi le ka kuma sabanan fɔ; N’ ɲinɛna sabanan kɔ wala a ma sabanan kofɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2635
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ فَلَا أَتْرُكُ فِيهَا إِلَّا مُسْلِمًاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ وَالْأَوَّلُ أَتَمُّ
A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ali], a y’a fɔ an ye [Abu Ashim], ani [Abdurrazzaq], u ko; y’a fɔ an ye [Ibnu Juraij], a y’a fɔ ne ye [Abu Az Zubair], ko a ye [Jabir bin Abdullah] ka kuma mɛn; y’a fɔ n ye [Umar bin Al Khathab] ko a ye Ala ka ciden ka kuma mɛn ko: ‘Tiɲɛ na, ne bena yahutuw ni kerecɛnw gwɛn ka bɔ Arabu jamana na. Ani ne tɛna a to yen fo silamɛ lo’. A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Abu Ahmadu Muhamadu bin Abdullah], a y’a fɔ an ye [Sufyan], ka bɔ [Abu Az Zubair] la, ka bɔ [Jabir] ka bɔ [Umar] la, a ko; Rasulullah ko: ..... ni kɔrɔ kelen ye, k’a sɔrɔ hadisi fɔlɔ dafanin lo ka tɛmɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2636
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكُونُ قِبْلَتَانِ فِي بَلَدٍ وَاحِدٍ
A y’a fɔ an ye [Suliman bin Dawudi Al’Ataki], a y’a fɔ an ye [Jarir], ka bɔ [Kabus bin Abu Zabiyan] ka bɔ [a facɛ] la, ka bɔ [Ibnu Abbas] la, a ko; Nabi ko: ‘Kibla fila tɛ se ka kɛ jamana kelen kɔnɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2637
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ قَالَ قَالَ سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِجَزِيرَةُ الْعَرَبِ مَا بَيْنَ الْوَادِي إِلَى أَقْصَى الْيَمَنِ إِلَى تُخُومِ الْعِرَاقِ إِلَى الْبَحْرِ
A y’a fɔ an ye [Mahmudu bin Khalid], a y’a fɔ an ye [Umar bin Abdul Wahid], a ko; [Sayidi bin Abdul Aziz] ko; Arabu jamana be kuluw cɛma ka taga se Yemen kuncɛ ma ka taga se Iraki dancɛ ma ka taga se baji ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2638
قَالَ أَبُو دَاوُد قُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا شَاهِدٌ أَخْبَرَكَ أَشْهَبُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ قَالَ مَالِكٌعُمَرُ أَجْلَى أَهْلَ نَجْرَانَ وَلَمْ يُجْلَوْا مِنْ تَيْمَاءَ لِأَنَّهَا لَيْسَتْ مِنْ بِلَادِ الْعَرَبِ فَأَمَّا الْوَادِي فَإِنِّي أَرَى أَنَّمَا لَمْ يُجْلَ مَنْ فِيهَا مِنْ الْيَهُودِ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْهَا مِنْ أَرْضِ الْعَرَبِحَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ قَالَ مَالِكٌ وَقَدْ أَجْلَى عُمَرُ رَحِمَهُ اللَّهُ يَهُودَ نَجْرَانَ وَفَدَكَ
Abu Dawuda ko; tariki kalanna [Al Harith bin Miskin] ye, n’ tun b’a filɛra, [Asyhab bin Abdul Aziz] y’a fɔ n ye, a ko; [Maliki] ko; Umar tun ye Najran mɔgɔw gwɛn, u ma gwɛn ka bɔ Taima` bari Taima` tun tɛ Arabu jamana ye. Kulu ta fan fɛ, ne ka miiriya la, Yahutuw ma gwɛn ka bɔ yen sabu u tun t’a jati Arabu jamanaw dɔ ye. A y’a fɔ an ye [Ibn As Sarh], a y’a fɔ an ye [Ibn Wahb], a ko; [Maliki] ko; Umar Rahimahula tun ye Najran ni Fadak yahutuw gwɛn ka bɔ yen.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2639
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنَعَتْ الْعِرَاقُ قَفِيزَهَا وَدِرْهَمَهَا وَمَنَعَتْ الشَّامُ مُدْيَهَا وَدِينَارَهَا وَمَنَعَتْ مِصْرُ إِرْدَبَّهَا وَدِينَارَهَا ثُمَّ عُدْتُمْ مِنْ حَيْثُ بَدَأْتُمْقَالَهَا زُهَيْرٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ شَهِدَ عَلَى ذَلِكَ لَحْمُ أَبِي هُرَيْرَةَ وَدَمُهُ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Abdullah bin Yunus], a y’a fɔ an ye [Zuhair], a y’a fɔ an ye [Suhail bin Abu Salih] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Abu Hurairah] la, a ko; Rasulullah ko: ‘Irakikaw tun b’a ka Qafiz n’a ka Dirham mara, Siri jamana mɔgɔw tun b’a ka mudyu mara ani Ezipitikaw tun b’a ka Irdab n’a ka dinar mara. O kɔ, i be kɔsegi i daminɛyɔrɔ la’. -Zuhair y’o fɔ siɲɛ saba- Abu Hurairah sogo n’a joli b’o seereya.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2640
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا بِهِ أَبُو هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا قَرْيَةٍ أَتَيْتُمُوهَا وَأَقَمْتُمْ فِيهَا فَسَهْمُكُمْ فِيهَا وَأَيُّمَا قَرْيَةٍ عَصَتْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ خُمُسَهَا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ ثُمَّ هِيَ لَكُمْ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Abdurrzzaq], a y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [Hamamu bin Munabbih] la, a ko; Nin ye [Abu Hurairah] ka lakali ye ka bɔ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘I nana dugu min na ka sigi yen, i ka niyɔrɔw b’a la, ani dugu min mana Ala n’a ka ciden ban, o dugu duurunan kelen ye Ala ni ciden ta ye, o tuma na, dugu ye i ta ye.’
