Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 2601
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الزُّهْرِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَدِمْنَا خَيْبَرَ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ تَعَالَى الْحِصْنَ ذُكِرَ لَهُ جَمَالُ صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ وَقَدْ قُتِلَ زَوْجُهَا وَكَانَتْ عَرُوسًا فَاصْطَفَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِنَفْسِهِ فَخَرَجَ بِهَا حَتَّى بَلَغْنَا سُدَّ الصَّهْبَاءِ حَلَّتْ فَبَنَى بِهَا
A y’a fɔ an ye [Sa’id bin Manshur], a y’a fɔ an ye [Yaqub bin Abdurrahman Az Zuhri] ka bɔ [Amr bin Abu Amr] ka bɔ [Anas bin Malik] la, a ko; an nana Khaibar, o kɔ, tuma min na Ala Ta’ala ye fanga minɛ, a ye Shafiya bint Huyai ka cɛɲa fɔ Ala ka ciden ye, k’a sɔrɔ a cɛɛ fagara. Ani, a ye kɔɲɔmuso ye. O kɔ, Rasulullah y’a sugandi a yɛrɛ ye, o kɔ, a bɔra n’a ye fɔɔ an sera Suddu Ash Shahba` Shafiyyah kɔ ka bɔ ‘iddah la, o kɔ, a y’a bolo don a la.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2602
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَصَارَتْ صَفِيَّةُ لِدِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ ثُمَّ صَارَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [Musadad], a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Abdul Aziz bin Suhaib] ka bɔ [Anas bin Malik] la, a ko; Shafiyyah tun kɛra Dihyah Al Kalbi ka bolofɛn ye, o kɔ, a kɛra Rasulullah ka bolofɛn ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2603
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَوَقَعَ فِي سَهْمِ دِحْيَةَ جَارِيَةٌ جَمِيلَةٌ فَاشْتَرَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَبْعَةِ أَرْؤُسٍ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تَصْنَعُهَا وَتُهَيِّئُهَا قَالَ حَمَّادٌ وَأَحْسَبُهُ قَالَ وَتَعْتَدُّ فِي بَيْتِهَا صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَيٍّ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Khalad Al Bahili], a y’a fɔ an ye [Bahz bin Asad], a y’a fɔ an ye [Hamadu], a y’a fɔ an ye [Tabit], ka bɔ [Anas] la, a ko; tun benna Dihyah ka bololafɛnw kɔnɔ jɔn cɛɲumannin dɔ la, o kɔ, Rasulullah y’a san ni ar-us wolonfila ye, o kɔ, a y’a di Ummu Sulaim ma, walisa a k’a labɛn. Hamadu ko; ani ne lanin b’a ra ko Anas ko; ani Shafiya bint Huyai ye ida kɛ a ka soo.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2604
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ ح و حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْمَعْنَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَجُمِعَ السَّبْيُ يَعْنِي بِخَيْبَرَ فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنْ السَّبْيِ قَالَ اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ قَالَ يَعْقُوبُ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ ثُمَّ اتَّفَقَا مَا تَصْلُحُ إِلَّا لَكَ قَالَ ادْعُوهُ بِهَا فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ خُذْ جَارِيَةً مِنْ السَّبْيِ غَيْرَهَا وَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا
A y’a fɔ an ye [Dawuda bin Mu’adz], a y’a fɔ an ye [Abdul Warits]. A lakalira ka bɔ sira wɛrɛ la: a y’a fɔ an ye [Ya’qub bin Ibrahim] kɔrɔ la, a ko; y’a fɔ an ye [Ibnu Ulayya] ka bɔ [Abdul Aziz bin Suhaib] ka bɔ [Anas] la, a ko; jɔnw tun lajɛnna Khaibar, o kɔ, Dihyah nana a fɔ; E Ala ka ciden, i ka jɔnmuso dɔ di n ma o kasoden kɔnɔ. A ko; aw ye taga jɔnmuso dɔ ɲini.» O kɔ, a ye Safiya binti Huyayi minɛ. O kɔ, mɔgɔ dɔ nana cira sallallahu alayihi wasallam fɛ k’a fɔ ko; E Ala ka kira, i ye Dihyah di -Ya’qub ko; Shafiya bint Huyai, muso dɔ min tun be kurayiza ɲɛmɔgɔya la, ani Nadhir-. o kɔ, o fla bɛɛ fɔcogo ye kelen ye; A ma kan n'a ye ni ele tɛ. A ko: ‘Aw k’a weele ka na n’a ye!’ o kɔ, tuma min na cira sallallaahu a’ ye Shafiya filɛ a ko: ‘Aw ka jɔn tɔw bɔ jɔnw na!’ Ani tiɲɛ na, kira ye Shafiya hɔɔrɔnya k’a furu.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2605
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا بِالْمِرْبَدِ فَجَاءَ رَجُلٌ أَشْعَثُ الرَّأْسِ بِيَدِهِ قِطْعَةُ أَدِيمٍ أَحْمَرَ فَقُلْنَا كَأَنَّكَ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ أَجَلْ قُلْنَا نَاوِلْنَا هَذِهِ الْقِطْعَةَ الْأَدِيمَ الَّتِي فِي يَدِكَ فَنَاوَلَنَاهَا فَقَرَأْنَاهَا فَإِذَا فِيهَا مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى بَنِي زُهَيْرِ بْنِ أُقَيْشٍ إِنَّكُمْ إِنْ شَهِدْتُمْ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَأَقَمْتُمْ الصَّلَاةَ وَآتَيْتُمْ الزَّكَاةَ وَأَدَّيْتُمْ الْخُمُسَ مِنْ الْمَغْنَمِ وَسَهْمَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّفِيَّ أَنْتُمْ آمِنُونَ بِأَمَانِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَقُلْنَا مَنْ كَتَبَ لَكَ هَذَا الْكِتَابَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [Silamɛ bin Ibrahima], a y’a fɔ an ye [Kura], a ko; N ye [Yazidi bin Abdullah] mɛn, a ko; Loon dɔ la, an tun be ɲɔgɔmɛ siriyɔrɔ dɔ la, o kɔ, [cɛ dɔ] nana ni kunsigi nɔgɔnin ye. Gɔlɔ wuleman dɔ tun b’a bolo, o kɔ, an ko; A be komi i bɔra yɔrɔ dɔ la min ka jan. O kɔ, a ko; Jaati. An ko; nin golo yɔrɔ min bɛ i boro, o di ne ma!» O kɔ, a ye golo di an ma ani an y’a kalan. A be komi a kɔnɔkow ye nin ye: Ka bɔ Muhamadu Rasulullah la ka taga se Bani Zuhair bin Uqaisy ma. Tiɲɛ na, n’i ye seereya kɛ ko ala wɛrɛ tɛ yen min ka kan ni batoli ye ni Ala tɛ, ani ko Muhamadu ye Ala ka ciden ye, n’i be seli mara ani n’i be zaka di ani n’i be kɛlɛ bolofɛnw tilanyɔrɔ duurunan sara ani n’i be niyɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnin di cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ma, o tuma na, i be lafiya la ni Ala ka lafiya ye. O kɔ, an b’a fɔ ko; Jɔn le ka nin lɛtɛrɛ ci i ma? A ko; Alayihi wasallam.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2606
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِوَكَانَ أَحَدَ الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ وَكَانَ كَعْبُ بْنُ الْأَشْرَفِ يَهْجُو النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيُحَرِّضُ عَلَيْهِ كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَأَهْلُهَا أَخْلَاطٌ مِنْهُمْ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ يَعْبُدُونَ الْأَوْثَانَ وَالْيَهُودُ وَكَانُوا يُؤْذُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ بِالصَّبْرِ وَالْعَفْوِ فَفِيهِمْ أَنْزَلَ اللَّهُ{ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنْ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ }الْآيَةَ فَلَمَّا أَبَى كَعْبُ بْنُ الْأَشْرَفِ أَنْ يَنْزِعَ عَنْ أَذَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ أَنْ يَبْعَثَ رَهْطًا يَقْتُلُونَهُ فَبَعَثَ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ وَذَكَرَ قِصَّةَ قَتْلِهِ فَلَمَّا قَتَلُوهُ فَزَعَتْ الْيَهُودُ وَالْمُشْرِكُونَ فَغَدَوْا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا طُرِقَ صَاحِبُنَا فَقُتِلَ فَذَكَرَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَانَ يَقُولُ وَدَعَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَنْ يَكْتُبَ بَيْنَهُ كِتَابًا يَنْتَهُونَ إِلَى مَا فِيهِ فَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْمُسْلِمِينَ عَامَّةً صَحِيفَةً
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris] ko [Al Hakam bin Nafi’] y’o fɔ u ye minkɛ, a ko; y’a fɔ an ye [Syu’aib] ka bɔ [Az Zuhri] fɛ, ka bɔ [Abdurrahman bin Abdullah bin Ka’b bin Malik] fɛ, ka bɔ [a fa] fɛ, ani a tun ye mɔgɔ saba minw ye nimisa sɔrɔ, olu dɔ ye. Ani ka kɔn o ɲɛ, Ka’b bin Al Asyraf ye cira sallallahu nɛnɛ ani ka kurayisi kafiriw jija u ka kɛlɛ kɛ n’a ye. Ani, tuma min na cira (saw) nana Madina, jama tun ɲagaminin lo. O dɔw ye silamɛw ye, ala caamankɛlaw minw be boliw bato ani yahutuw. Ani u ye kira sallallahu n’a tɔɲɔgɔnw tɔɔrɔ. O kɔ, Ala ‘azza wajalla y’a fɔ a ka kira ye ko a ka muɲu ani ka yafa. Ani Ala ye ayati dɔ ci u koo la ko: ‘Ani - fana - aw bena mɛn tiɲɛ na gafe dira minw ma ka kɔn aw ɲɛ...’ o kɔ, tuma min na Ka’b bin Al Asyraf tun be sigasiga k’a ka tɔɔrɔ dabila kira sallallaahu ‘alayihi wasallam kan, kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ye yamaruya di a ma ko a ka Sa’d bidzal seavernd mɔgɔw kisi. O kɔ, a ye Muhamadu bin Maslama ci. - ani a ye Kabi fagali kofɔ. o kɔ, u y’a faga tuma min na, Yahutuw ni musiriw kabakoyara. O kɔ, u nana cira sallallaahu alayihi wasallam fɛ k’a fɔ ko; an tericɛ tun bugɔra ka sɔrɔ k’a faga. O kɔ, kira ye kuma dɔ fɔ u ye, Ka’b tun ye min fɔ. Ani cira sallallahu alayihi wasallam y’u weele u ka bɛnkan dɔ sɛbɛ u bena min labato. Cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ye bɛnkan dɔ sɛbɛn ale ni silamɛw cɛ sɛbɛn kan.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2607
حَدَّثَنَا مُصَرِّفُ بْنُ عَمْرٍو الْأَيَامِيُّ حَدَّثَنَا يُونُسُ يَعْنِي ابْنَ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مُحَمَّدٍ مَوْلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَعِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا أَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُرَيْشًا يَوْمَ بَدْرٍ وَقَدِمَ الْمَدِينَةَ جَمَعَ الْيَهُودَ فِي سُوقِ بَنِي قَيْنُقَاعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ يَهُودَ أَسْلِمُوا قَبْلَ أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَ قُرَيْشًا قَالُوا يَا مُحَمَّدُ لَا يَغُرَّنَّكَ مِنْ نَفْسِكَ أَنَّكَ قَتَلْتَ نَفَرًا مِنْ قُرَيْشٍ كَانُوا أَغْمَارًا لَا يَعْرِفُونَ الْقِتَالَ إِنَّكَ لَوْ قَاتَلْتَنَا لَعَرَفْتَ أَنَّا نَحْنُ النَّاسُ وَأَنَّكَ لَمْ تَلْقَ مِثْلَنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي ذَلِكَ{ قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ }قَرَأَ مُصَرِّفٌ إِلَى قَوْلِهِ{ فِئَةٌ تُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ }بِبَدْرٍ{ وَأُخْرَى كَافِرَةٌ }
A y’a fɔ an ye [Musharifu bin ‘Amr Al Ayami], a y’a fɔ an ye [Yunus bin Bukair] ko; a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ishaq], a y’a fɔ ne ye [Muhamadu bin Abu Muhamadu] Zaid bin Tabit ka jɔn kɔrɔ, ka bɔ [Sa’id bin Jubair] la, ani [Ikrimah], ka bɔ [Ibn Abbas] la, a ko; Tuma min na Rasulullah ye se sɔrɔ Kurayshiw kan Badiri kɛlɛ la, ka na Madina, a ye yahutuw lajɛn Bani Qainuqa sugu la’ o kɔ, a ko; E yahutuw, aw ka silamɛya don aw la sanni min kɛra kurayishi la, o ka kɛ aw ye. O ko; E Muhamadu. Kana i yɛrɛ bonya sabu i sera ka kurayishi mɔgɔ caaman faga. O ye kolɔnbariw ye, o tɛ se kɛrɛ ra. Tiɲɛ na, n’i y’an kɛlɛ o tuma na, i bena a faamu tiɲɛn na ko an lo ye see sɔrɔbaga ye ani i ma deli ka mɔgɔ si kunbɛn i n’a fɔ an. O kɔ, Ala ‘azza wajalla ye ayati dɔ jigi o koo la: ‘Aw k’a fɔ kafiriw ye ko: ‘Siga t’a la, aw bena see sɔrɔ -nin diɲɛ kɔnɔ-.’. Musharrif ye kuma nunu kalan: ‘Jɛkulu dɔ be kɛlɛ kɛ Ala sira kan, jɛnkulu wɛrɛ be kafiri’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2608
حَدَّثَنَا مُصَرِّفُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا يُونُسُ قَالَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي مَوْلًى لِزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ حَدَّثَتْنِي ابْنَةُ مُحَيْصَةَ عَنْ أَبِيهَا مُحَيْصَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ظَفِرْتُمْ بِهِ مِنْ رِجَالِ يَهُودَ فَاقْتُلُوهُ فَوَثَبَ مُحَيْصَةُ عَلَى شَبِيبَةَ رَجُلٍ مِنْ تُجَّارِ يَهُودَ كَانَ يُلَابِسُهُمْ فَقَتَلَهُ وَكَانَ حُوَيْصَةُ إِذْ ذَاكَ لَمْ يُسْلِمْ وَكَانَ أَسَنَّ مِنْ مُحَيْصَةَ فَلَمَّا قَتَلَهُ جَعَلَ حُوَيْصَةُ يَضْرِبُهُ وَيَقُولُ يَا عَدُوَّ اللَّهِ أَمَا وَاللَّهِ لَرُبَّ شَحْمٍ فِي بَطْنِكَ مِنْ مَالِهِ
A y’a fɔ an ye [Musharifu bin ‘Amr], a y’a fɔ an ye [Yunus], [Ibn Ishaq] ko; a y’a fɔ n ye [jɔn kɔrɔ Zaid bin Thabit], a y’a fɔ n ye [Muhaishah denmuso] fɛ ka bɔ [a facɛ fɛ, o min ye Muhaishah ye], ko Ala ka ciden (s.a.w) ko: ‘Aw ye mɔgɔ o mɔgɔ minɛ yahutucɛ dɔ fɛ, aw k’o tigi faga!’. o kɔ, Muhaisha panna ka pan Siyabiba kan, cɛ dɔ min tun be Yahutuw ka jagokɛlaw cɛma, min tun y’a yɛrɛ kɛ i n’a fɔ a be sigi n’u ye fɔlɔ, o kɔ, a y’a faga. Ani o wagati la, Huwaishah tun ma silamɛya don fɔlɔ. A tun kɔrɔla ni Muhaisha ye, tuma min na a y’a faga o tuma na, Huwaisha y’a bugɔ k’a fɔ; E Ala jugu, i k’a lɔn Ala kosɔn, i kɔnɔbara tulu hakɛ min be bɔ a ka nafolo la.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2609
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَبَيْنَا نَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ خَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ انْطَلِقُوا إِلَى يَهُودَ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى جِئْنَاهُمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُمْ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ يَهُودَ أَسْلِمُوا تَسْلَمُوا فَقَالُوا قَدْ بَلَّغْتَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلِمُوا تَسْلَمُوا فَقَالُوا قَدْ بَلَّغْتَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ أُرِيدُ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ اعْلَمُوا أَنَّمَا الْأَرْضُ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُجْلِيَكُمْ مِنْ هَذِهِ الْأَرْضِ فَمَنْ وَجَدَ مِنْكُمْ بِمَالِهِ شَيْئًا فَلْيَبِعْهُ وَإِلَّا فَاعْلَمُوا أَنَّمَا الْأَرْضُ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye ko [Qutaiba bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Al Laits] ka bɔ [Sa’id bin Abu Sa’id] fɛ, ka bɔ [a fa] fɛ, ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko a ko; an tun be misiri kɔnɔ tuma min na, yɔrɔnin kelen, Rasulullah sallallahu alayihi wasallam bɔra an fɛ k’a fɔ ko: ‘Aw ka taga yahutuw fɛ!’ o kɔ, an bɔra ni a ye fɔ ka taga se olugu ma. O kɔ, Rasulullah (s.a.w) wulila k’u weele. A ko: ‘E yahutuw, aw ka silamɛya yɛlɛma, aw bena kisi’. O ko; Tiɲɛ na, i y’o fɔ, e Abu Al Qasim. O kɔ, a y’a fɔ u ye ko: ‘Aw ka silamɛya don, aw bena lafiya sɔrɔ!’ O ko; Tiɲɛ na, i y’o fɔ, e Abu Al Qasim. O kɔ, Rasulullah ko: ‘O lo b’a fɛ’. O kɔ, a y’o fɔ siɲɛ sabanan, k’a fɔ ko: ‘Aw k’a lɔn ko dugukolo ye Ala n’a ka ciden ta ye, n b’a fɛ k’aw gwɛn ka bɔ nin jamana na. O la, ni mɔgɔ o mɔgɔ y’a ka nafolo dɔ sɔrɔ aw cɛma, o k’a feere, n’o tɛ, aw k’a lɔn ko dugukolo ye Ala n’a ka ciden ta ye sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2610
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ كَتَبُوا إِلَى ابْنِ أُبَيٍّ وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ مَعَهُ الْأَوْثَانَ مِنْ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ بِالْمَدِينَةِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ إِنَّكُمْ آوَيْتُمْ صَاحِبَنَا وَإِنَّا نُقْسِمُ بِاللَّهِ لَتُقَاتِلُنَّهُ أَوْ لَتُخْرِجُنَّهُ أَوْ لَنَسِيرَنَّ إِلَيْكُمْ بِأَجْمَعِنَا حَتَّى نَقْتُلَ مُقَاتِلَتَكُمْ وَنَسْتَبِيحَ نِسَاءَكُمْ فَلَمَّا بَلَغَ ذَلِكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ مِنْ عَبَدَةِ الْأَوْثَانِ اجْتَمَعُوا لِقِتَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا بَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِيَهُمْ فَقَالَ لَقَدْ بَلَغَ وَعِيدُ قُرَيْشٍ مِنْكُمْ الْمَبَالِغَ مَا كَانَتْ تَكِيدُكُمْ بِأَكْثَرَ مِمَّا تُرِيدُونَ أَنْ تَكِيدُوا بِهِ أَنْفُسَكُمْ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا أَبْنَاءَكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ فَلَمَّا سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَفَرَّقُوا فَبَلَغَ ذَلِكَ كُفَّارَ قُرَيْشٍ فَكَتَبَتْ كُفَّارُ قُرَيْشٍ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ إِلَى الْيَهُودِ إِنَّكُمْ أَهْلُ الْحَلْقَةِ وَالْحُصُونِ وَإِنَّكُمْ لَتُقَاتِلُنَّ صَاحِبَنَا أَوْ لَنَفْعَلَنَّ كَذَا وَكَذَا وَلَا يَحُولُ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَدَمِ نِسَائِكُمْ شَيْءٌ وَهِيَ الْخَلَاخِيلُ فَلَمَّا بَلَغَ كِتَابُهُمْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْمَعَتْ بَنُو النَّضِيرِ بِالْغَدْرِ فَأَرْسَلُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْرُجْ إِلَيْنَا فِي ثَلَاثِينَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِكَ وَلْيَخْرُجْ مِنَّا ثَلَاثُونَ حَبْرًا حَتَّى نَلْتَقِيَ بِمَكَانِ الْمَنْصَفِ فَيَسْمَعُوا مِنْكَ فَإِنْ صَدَّقُوكَ وَآمَنُوا بِكَ آمَنَّا بِكَ فَقَصَّ خَبَرَهُمْ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ غَدَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْكَتَائِبِ فَحَصَرَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّكُمْ وَاللَّهِ لَا تَأْمَنُونَ عِنْدِي إِلَّا بِعَهْدٍ تُعَاهِدُونِي عَلَيْهِ فَأَبَوْا أَنْ يُعْطُوهُ عَهْدًا فَقَاتَلَهُمْ يَوْمَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ غَدَا الْغَدُ عَلَى بَنِي قُرَيْظَةَ بِالْكَتَائِبِ وَتَرَكَ بَنِي النَّضِيرِ وَدَعَاهُمْ إِلَى أَنْ يُعَاهِدُوهُ فَعَاهَدُوهُ فَانْصَرَفَ عَنْهُمْ وَغَدَا عَلَى بَنِي النَّضِيرِ بِالْكَتَائِبِ فَقَاتَلَهُمْ حَتَّى نَزَلُوا عَلَى الْجَلَاءِ فَجَلَتْ بَنُو النَّضِيرِ وَاحْتَمَلُوا مَا أَقَلَّتْ الْإِبِلُ مِنْ أَمْتِعَتِهِمْ وَأَبْوَابِ بُيُوتِهِمْ وَخَشَبِهَا فَكَانَ نَخْلُ بَنِي النَّضِيرِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاصَّةً أَعْطَاهُ اللَّهُ إِيَّاهَا وَخَصَّهُ بِهَا فَقَالَ{ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ }يَقُولُ بِغَيْرِ قِتَالٍ فَأَعْطَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثَرَهَا لِلْمُهَاجِرِينَ وَقَسَمَهَا بَيْنَهُمْ وَقَسَمَ مِنْهَا لِرَجُلَيْنِ مِنْ الْأَنْصَارِ وَكَانَا ذَوِي حَاجَةٍ لَمْ يَقْسِمْ لِأَحَدٍ مِنْ الْأَنْصَارِ غَيْرِهِمَا وَبَقِيَ مِنْهَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّتِي فِي أَيْدِي بَنِي فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
A fɔra an ye [Muhamadu bin Dawuda bin Sufyan], a fɔra an ye [Abdurrazzaq], a fɔra an [Ma’mar] ye, ka bɔ [Az Zuhri] fɛ ka bɔ [Abdurrahman bin Ka’b bin Malik] fɛ, ka bɔ [Kira teri dɔ la sallallahu,alayihi a Ubay ani mɔgɔ minw tun be boliw bato n’a ye ka bɔ Aus ni Khazraj cɛma. O wagati la, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam tun be Madina sanni Badri kɛlɛ ka daminɛ: tiɲɛ na, aw y’an tericɛ latanga, ani an be kali Ala tɔgɔ la, tiɲɛ na, aw b’a kɛlɛ walima aw b’a gwɛn walima an bena na aw fan fɛ n’an bɛɛ ye fɔɔ ka taga se minw be kɛlɛ kɛ aw cɛma ani an bena aw ka musow ta. O kɔ, tuma min na o koo sera Abdullah bin Ubai ma ani mɔgɔw minw tun b’a fɛ ka bɔ boliw batobagaw cɛma, u lajɛnna ka kira sallallaahu alayihi wasallam kɛlɛ. O kɔ, o sera cira sallallahu alayihi wasallam ma tuma min na, a y’u kunbɛn k’a fɔ ko: ‘Tiɲɛ na, kurayisi ka siranya min b’aw kan, o sera yɔrɔ dɔ la, aw ma deli k’aw lafili ka tɛmɛ aw b’a fɛ ka aw yɛrɛ lafili cogo min na. Aw bɛna aw denw ni aw balemaw ta kɛrɛ. O kɔ, u y’o mɛn tuma min na kira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ, u jɛnsɛnna. O kɔ, o sera kurayisi kafiriw ma, o kɔ, kurayisi kafiriw ye bataki dɔ sɛbɛ yahutuw ma ko: tiɲɛ na, aw ye marifaw ni fangabonw tigiw ye, tiɲɛ na, aw bena an teriw kɛlɛ walima an bena ten ani ten ani foyi tɛna lɔ an n’u ka musow ka namely cɛ. O kɔ, u ka lɛtɛrɛ sera kira min na, Bani Nadhir y’a latigɛ ka janfa kɛ tuma min na, u ye ciden ci ka taga Ala ka ciden fɛ, u ko; I ka bɔ an fɛ ni mɔgɔ bisaba ye i ka tɔɲɔgɔnw cɛma ani an cɛma lɔnnikɛla bisaba bena bɔ fɔɔ ka taga se an ka ɲɔgɔn kunbɛn cɛmancɛ yɔrɔ la, o kɔ, u bena i ka kuma mɛn. N’u y’i sinsin ani n’u lara i la, an fana bena la a la. O kɔ, a ka o kibaro fɔ o ye. O kɔ, a dugusagwɛ, a tagara u fɛ ni kɛlɛbolo caaman ye, o kɔ, a y’u lamini k’a fɔ u ye ko: ‘Tiɲɛ na, aw, Ala ka sira la, aw tɛna lafiya sɔrɔ ne fɛ fɔɔ n’aw ye bɛnkan min sigi n’ ye’. O kɔ, u banna ka jɛnɲɔgɔnya di a ma. O ra, a ka o kɛrɛ o lon na. o kɔ, a dugusagwɛ a tagara Bani Quraizhah fɛ ni sɔrɔdasi damadɔ ye ka Bani Nazir bila, a y’u weele k’u ka bɛnkan dɔ di a ma, o kɔ, u ye bɛnkan dɔ di a ma. O kɔ, a y’u to yen ka taga Banu Nadhir fɛ ni sɔrɔdasi damadɔ ye ka sɔrɔ k’u kɛlɛ fɔɔ ka taga bɔ jamana na, o la, u bɔra ka ɲɔgɔmɛw be se ka min ta minanw cogoya la ani u ka soow daa la ani yiriw la, u y’o ta. Bani Nadhir datumu yiri ye kɛrɛnkɛrɛnnin ye cira sallallahu alayihi wasallam ta ye, Ala y’a di a ma ani k’a kɛrɛnkɛrɛnnin di a ma. Ala ko: ‘Ala ye bololafɛnw -fai’- minw di a ka ciden ma -ka bɔ u ka nafolo la, k’u sɔrɔ, i ma so kelen, walima ɲɔgɔmɛ kelen lajɛn’. O kɔrɔ, ni kɛlɛ tɛ, o tuma na, cira y’a fanba di muhajirinw ma k’a tilan u ni ɲɔgɔn cɛ ani ansar mɔgɔ fila minw mako tun b’a la, a m’a tilan mɔgɔ si ma ka bɔ ansarw cɛma n’u fila tɛ. Min tora o la, o ye Ala ka ciden (s.a.w) ka saraka ye min tun be Fatima denw bolo, Ala ka hɛɛrɛ kɛ u ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2611
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ يَهُودَ النَّضِيرِ وَقُرَيْظَةَ حَارَبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْلَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَنِي النَّضِيرِ وَأَقَرَّ قُرَيْظَةَ وَمَنَّ عَلَيْهِمْ حَتَّى حَارَبَتْ قُرَيْظَةُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَتَلَ رِجَالَهُمْ وَقَسَمَ نِسَاءَهُمْ وَأَوْلَادَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَّا بَعْضَهُمْ لَحِقُوا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّنَهُمْ وَأَسْلَمُوا وَأَجْلَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَهُودَ الْمَدِينَةِ كُلَّهُمْ بَنِي قَيْنُقَاعَ وَهُمْ قَوْمُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ وَيَهُودَ بَنِي حَارِثَةَ وَكُلَّ يَهُودِيٍّ كَانَ بِالْمَدِينَةِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris], a y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq], a y’a fɔ an ye [Ibn Juraij] ka bɔ [Musa bin ‘Uqbah] ka bɔ [Nafi’] ka bɔ [Ibn Umar] la, ko Bani Nadhir ni Quraizhah ka yahutuw tun ye kɛlɛ kɛ ni Ala ka ciden ye. Bani Nadhir ye Quraizhah kisi k’u hɔɔrɔnya fo jama Banu Quraizhah y’a kɛlɛ o kɔfɛ. O la, a y’u ka cɛɛw faga ka musow n’u deenw n’u ka nafolo tilan silamɛw cɛ, fɔɔ a dɔ kɔsegira cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ. O kɔ, a ye hɔɔrɔnya di u ma fɔɔ u ka silamɛya don. Ani, kira ye Bani Qainuqa yahutuw bɛɛ gwɛn ka bɔ Madina. O tun ye Abdullah bin Salam ka mɔgɔw ye, ani Bani Harita yahutuw ani yahutuw bɛɛ minw tun be Manida.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2612
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَبِي الزَّرْقَاءِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَحْسَبُهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاتَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ فَغَلَبَ عَلَى النَّخْلِ وَالْأَرْضِ وَأَلْجَأَهُمْ إِلَى قَصْرِهِمْ فَصَالَحُوهُ عَلَى أَنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّفْرَاءَ وَالْبَيْضَاءَ وَالْحَلْقَةَ وَلَهُمْ مَا حَمَلَتْ رِكَابُهُمْ عَلَى أَنْ لَا يَكْتُمُوا وَلَا يُغَيِّبُوا شَيْئًا فَإِنْ فَعَلُوا فَلَا ذِمَّةَ لَهُمْ وَلَا عَهْدَ فَغَيَّبُوا مَسْكًا لِحُيَيِّ بْنِ أَخْطَبَ وَقَدْ كَانَ قُتِلَ قَبْلَ خَيْبَرَ كَانَ احْتَمَلَهُ مَعَهُ يَوْمَ بَنِي النَّضِيرِ حِينَ أُجْلِيَتْ النَّضِيرُ فِيهِ حُلِيُّهُمْ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِسَعْيَةَ أَيْنَ مَسْكُ حُيَيِّ بْنِ أَخْطَبَ قَالَ أَذْهَبَتْهُ الْحُرُوبُ وَالنَّفَقَاتُ فَوَجَدُوا الْمَسْكَ فَقَتَلَ ابْنَ أَبِي الْحُقَيْقِ وَسَبَى نِسَاءَهُمْ وَذَرَارِيَّهُمْ وَأَرَادَ أَنْ يُجْلِيَهُمْ فَقَالُوا يَا مُحَمَّدُ دَعْنَا نَعْمَلْ فِي هَذِهِ الْأَرْضِ وَلَنَا الشَّطْرُ مَا بَدَا لَكَ وَلَكُمْ الشَّطْرُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي كُلَّ امْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهِ ثَمَانِينَ وَسْقًا مِنْ تَمْرٍ وَعِشْرِينَ وَسْقًا مِنْ شَعِيرٍ
A y’a fɔ an ye [Harun bin Zaid bin Abu Az Zarqa`], a y’a fɔ an ye [n facɛ], a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Salamah], ka bɔ [Ubaidullah bin Umar] la, a ko; -Ne hakili la, a bɔra [Nafi’] la - ka bɔ [Ibn Umar] la, ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye Khaibar kɛlɛ k’u ka datiriw n’u ka dugukolow minɛ k’u jagoya k’u yɛrɛ dogo u ka fangabon kɔnɔ. O kɔ, u ye hɛɛrɛ bɛnkan dɔ sigi n’a ye ni sarati ye ko Ala ka ciden sallallahu ‘alayihi wasallam sanu ni warijɛ ani marifaw, ani u ka ɲɔgɔmɛw be se ka min doni, u ka sarati ye ko u kana foyi dogo. N’u y’o kɛ o tuma na, garanti wala bɛnkan si tɛ yen u fɛ. O kɔ, u ye Huyai bin Akhthab ka golo dɔ dogo min tun fagara ka kɔn Khaibar ɲɛ. A nana n’a ye Bani Nadiri kɛlɛ wagati la tuma min na Bani Nadiri gwɛnna ka bɔ yen. U ka bijuw be sɔrɔ farikolo kɔnɔ. O kɔ, cira y’a fɔ Sa’ya ye ko: ‘Huyai bin Akhthab farigolo be min?’ Kɛlɛ ni balofɛnw tun y’a dumu. O kɔ, u be farikolo sɔrɔ. O kɔ, a ye Ibn Abu Abu Al Haqiq faga k’u ka musow n’u deenw minɛ, k’a laɲini k’u gwɛn ka bɔ jamana na. O kɔ, o ko; E Muhamadu! An ka baara kɛ dugukolo nin kan, an ka tilancɛ sɔrɔ, o b’i yɛrɛ bolo, i ka tilancɛ sɔrɔ. Ani, cira (saw) ye muso kelen kelen bɛɛ di dati wasaq biwɔɔrɔ ni alikama wasaq biwɔɔrɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2613
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ قَالَأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Yaqub bin Ibrahim], a y’a fɔ an ye [n fa], ka bɔ [Ibn Ishaq] la, a y’a fɔ ne ye [Nafi’] Abdullah bin Umar ka jɔn kɔrɔ, ka bɔ [Abdulla bin Umar], ko [Umar] ko; E mɔgɔw, tiɲɛ na, Ala ka ciden ye Khaibar yahutuw ta baara la ni sarati ye ko n’an b’a fɛ, an k’u gwɛn ka bɔ yen. Nafolo be min fɛ, o tigi k'a ta, bari ne bena zuwifuw gwɛn ka bɔ yen.» O kɔ, Umar y’u bɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2614
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ اللَّيْثِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا افْتُتِحَتْ خَيْبَرُ سَأَلَتْ يَهُودُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُقِرَّهُمْ عَلَى أَنْ يَعْمَلُوا عَلَى النِّصْفِ مِمَّا خَرَجَ مِنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُقِرُّكُمْ فِيهَا عَلَى ذَلِكَ مَا شِئْنَا فَكَانُوا عَلَى ذَلِكَ وَكَانَ التَّمْرُ يُقْسَمُ عَلَى السُّهْمَانِ مِنْ نِصْفِ خَيْبَرَ وَيَأْخُذُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخُمُسَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطْعَمَ كُلَّ امْرَأَةٍ مِنْ أَزْوَاجِهِ مِنْ الْخُمُسِ مِائَةَ وَسْقٍ تَمْرًا وَعِشْرِينَ وَسْقًا شَعِيرًا فَلَمَّا أَرَادَ عُمَرُ إِخْرَاجَ الْيَهُودِ أَرْسَلَ إِلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُنَّ مَنْ أَحَبَّ مِنْكُنَّ أَنْ أَقْسِمَ لَهَا نَخْلًا بِخَرْصِهَا مِائَةَ وَسْقٍ فَيَكُونَ لَهَا أَصْلُهَا وَأَرْضُهَا وَمَاؤُهَا وَمِنْ الزَّرْعِ مَزْرَعَةَ خَرْصٍ عِشْرِينَ وَسْقًا فَعَلْنَا وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ نَعْزِلَ الَّذِي لَهَا فِي الْخُمُسِ كَمَا هُوَ فَعَلْنَا
A y’a fɔ an ye [Suliman bin Dawuda Al Mahri], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [Usamah bin Zaid Al Laitsi] ka bɔ [Nafi’] ka bɔ [Abdullah bin Umar] la, a ko; Tuma min na Khaibar minɛna, yahutuw ye Rasulullah ɲininga ko a k’a to u ka baara kɛ sɛnɛfɛnw tilancɛ la. O kɔ, Rasulullah ko: ‘An b’a to aw ka baara kɛ sara nin kama fɔɔ ka taga se wagati min ma an b’a fɛ’. O la, u tun be o cogo la, ani wari min sɔrɔla, u y’o tilan Khaibar tilancɛ tilanbagaw cɛ, ani Ala ka ciden sallallahu ‘alaihi wasallam ye tilanyɔrɔ duurunan kelen ta, o ye datumu wasaq kɛmɛ, alikama wasaq mugan ye. O kɔ, tuma min na Umar tun b’a fɛ ka yahutuw gwɛn ka bɔ jamana na, a ye ciden ci ka taga cira sallallaahu ‘alayihi wasallam musow fɛ k’a fɔ u ye ko; Aw cɛma min b’a fɛ ne ka dati yiriden dɔ tilan a ye min jate ye wasaq kɛmɛ ye ani a ka kuntigiya ni dugukolo ni jii b’a bolo, ani fana ka bɔ yiriw la, o ye dugukolo ye min jate ye wasaq mugan ye, o tuma na, an b’o kɛ ani min b’a fɛ an k’a ka jogo fɔlɔ bɔ a la ka kɛ kelen-duuru ye, an bena o kɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2615
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ ح و حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَزِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ أَنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزَا خَيْبَرَ فَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً فَجُمِعَ السَّبْيُ
A y’a fɔ an ye [Dawuda bin Mu’adz], a y’a fɔ an ye [Abdul Warits]. Ani, a fɔra ka bɔ sira wɛrɛ la: A fɔra an ye [Yaqub bin Ibrahim], ani [Ziyad bin Ayyub], ko [Isma’il bin Ibrahim] y’a fɔ u ye ka bɔ [Abdul Aziz bin Shuhaib] fɛ, ka bɔ [Anas bin Malik] fɛ, ko Ala ka ciden tun ye Ala ka ciden ye. a y’a kɛ ni fanga ye, o kɔ, a y’a ka kasodenw lajɛn.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2616
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ قَالَقَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ نِصْفَيْنِ نِصْفًا لِنَوَائِبِهِ وَحَاجَتِهِ وَنِصْفًا بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ قَسَمَهَا بَيْنَهُمْ عَلَى ثَمَانِيَةَ عَشَرَ سَهْمًاحَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْأَسْوَدِ أَنَّ يَحْيَى بْنَ آدَمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي شِهَابٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ نَفَرًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ فَكَانَ النِّصْفُ سِهَامَ الْمُسْلِمِينَ وَسَهْمَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَزَلَ النِّصْفَ لِلْمُسْلِمِينَ لِمَا يَنُوبُهُ مِنْ الْأُمُورِ وَالنَّوَائِبِ
A y’a fɔ an ye [Ar Rabi’ bin Sulaiman Al Muadzdzin], a y’a fɔ an ye [Asad bin Musa], a y’a fɔ an ye [Yaya bin Zakariya], a y’a fɔ ne ye [Sufyan] ka bɔ [Yaya bin Sa’id] ka bɔ [Busyair bin Yasar] ka bɔ [Sahl bin Abu Hats] la; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tun ye Khaibar tilan yɔrɔ fila la, a tilancɛ ye balawo minw be se ka sɔrɔ a n’a makoɲɛfɛnw na ani tilancɛ tilannin lo silamɛw cɛ min a y’o tilan u ni ɲɔgɔn cɛ ka kɛ yɔrɔ tan ni seegi ye. A fɔra an ye [Husain bin Ali bin Al Aswad] ko [Yaya bin Adama] tun y’a fɔ u ye ka bɔ [Ibnu Shihab] fɛ ka bɔ [Yaya bin Sa’id] fɛ, ka bɔ [Busyair bin Yasar] fɛ, ko a y’a mɛn [dɔw] ka cira sallallahu alayihi wasallam ka teriw fɛ k’a fɔ; .... O kɔ, a ye hadisi kofɔ. A ko; yɔrɔw tilancɛ ye silamɛw ta ye ani cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ta ye. Ani, a y’a danfara silamɛw ye koo dɔw kama minw be se ka kɛ u la.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2617
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ مَوْلَى الْأَنْصَارِ عَنْ رِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا ظَهَرَ عَلَى خَيْبَرَ قَسَمَهَا عَلَى سِتَّةٍ وَثَلَاثِينَ سَهْمًا جَمَعَ كُلُّ سَهْمٍ مِائَةَ سَهْمٍ فَكَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِلْمُسْلِمِينَ النِّصْفُ مِنْ ذَلِكَ وَعَزَلَ النِّصْفَ الْبَاقِيَ لِمَنْ نَزَلَ بِهِ مِنْ الْوُفُودِ وَالْأُمُورِ وَنَوَائِبِ النَّاسِ
A fɔra an ye [Husain bin Ali], a fɔra an ye [Muhamadu bin Fudhail] fɛ, ka bɔ [Yahya bin Sa’id] fɛ ka bɔ [Busyair bin Yasar] fɛ Ansar ka jɔɔn kɔrɔw fɛ, ka bɔ [Kira ka teriw caman na tuma min na Ala tun be mara la], ko Masaba tun be mara la. Khaibar, a y’a tilan yɔrɔ bi saba ni wɔɔrɔ ye. Tilanyɔrɔ kelen kelen bɛɛ be tilanyɔrɔ kɛmɛ lajɛn, o tilancɛ ye Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ni silamɛw ta ye ani a b’a danfara mɔgɔw ye minw be lɔ ka bɔ cidenw fɛ ani koo sifa caaman ani balawo sifa caaman minw be mɔgɔw sɔrɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2618
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ قَالَلَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ قَسَمَهَا عَلَى سِتَّةٍ وَثَلَاثِينَ سَهْمًا جَمَعَ كُلُّ سَهْمٍ مِائَةَ سَهْمٍ فَعَزَلَ نِصْفَهَا لِنَوَائِبِهِ وَمَا يَنْزِلُ بِهِ الْوَطِيحَةَ وَالْكُتَيْبَةَ وَمَا أُحِيزَ مَعَهُمَا وَعَزَلَ النِّصْفَ الْآخَرَ فَقَسَمَهُ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ الشِّقَّ وَالنَّطَاةَ وَمَا أُحِيزَ مَعَهُمَا وَكَانَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا أُحِيزَ مَعَهُمَا
A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Sa’id Al Kindi], a y’a fɔ an ye [Abu Khalid min ye Suleman ye] ka bɔ [Yahya bin Sa’id] ka bɔ [Busyair bin Yasar] la, a ko; Tuma min na Ala ye fai` di a ka kira sallallaahu 'alaihi wasallam ma Khaibar cogoya la, a y'a tilan yɔrɔ bi saba ni wɔɔrɔ la, yɔrɔ kelen kelen bɛɛ ye yɔrɔ kɛmɛ lajɛn. Kojugu o kojugu tun bɛ se k’a sɔrɔ, a ka o wari tarancɛ bla danna o ye. O yɔrɔw tilancɛ ye Wathihah Fort ye, ani Kutaibah dugu, ani minw farala ɲɔgɔn kan n’o fila ye. Ani a ye tilancɛ tɔ kelen bɔ ɲɔgɔn na, a y’o tilan Shiqq ni Nathah yɔrɔ silamɛw ni minw tun ye o fila mɔgɔw ye. Ani, cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ka niyɔrɔ be yɔrɔ min na, o be fara ɲɔgɔn kan ni fila nunu ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2619
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ خَيْبَرَ قَسَمَهَا سِتَّةً وَثَلَاثِينَ سَهْمًا جَمْعُ فَعَزَلَ لِلْمُسْلِمِينَ الشَّطْرَ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ سَهْمًا يَجْمَعُ كُلُّ سَهْمٍ مِائَةً النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُمْ لَهُ سَهْمٌ كَسَهْمِ أَحَدِهِمْ وَعَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ سَهْمًا وَهُوَ الشَّطْرُ لِنَوَائِبِهِ وَمَا يَنْزِلُ بِهِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ فَكَانَ ذَلِكَ الْوَطِيحَ وَالْكُتَيْبَةَ وَالسَّلَالِمَ وَتَوَابِعَهَا فَلَمَّا صَارَتْ الْأَمْوَالُ بِيَدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمِينَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ عُمَّالٌ يَكْفُونَهُمْ عَمَلَهَا فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَهُودَ فَعَامَلَهُمْ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Miskin Al Yamami], a fɔra an ye [Yahya bin Hassan], a fɔra an ye [Sulayiman bin Bilal] ka bɔ [Yahya bin Sa’id] ka bɔ [Busyair bin Yasar] la ka kɛ cira ye ka don a la tuma min na. a tun ye yɔrɔ bisaba ni wɔɔrɔ ye. O kɔ, a ye tilancɛ tilan, o ye tilanyɔrɔ tan ni seegi ye silamɛw ye, tilanyɔrɔ kelen kelen bɛɛ be tilanyɔrɔ kɛmɛ lajɛn. Nabi sallallaahu ‘alayihi wasallam tun b’u fɛ, a ye yɔrɔw sɔrɔ i n’a fɔ u dɔ ka yɔrɔw. Ala ka ciden ye yɔrɔ tan ni seegi tilan, o min tun ye yɔrɔ tilancɛ ye, balawo minw tun be se ka kɛ silamɛw kan ani silamɛw ka koow minw tun be kɛ. O tilancɛ ye Wati fangabon ye, Kutaiba yɔrɔ, Salalim ani minw be tugu o kɔ. O kɔ, tuma min na nafolo tun be cira sallallaahu ‘alayihi wasallam ni silamɛw bolo, baarakɛlaw tun t’u fɛ ka baara kɛ u ye. O kɔ, kira ye yahutuw weele k’u ta baara la.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2620
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُجَمِّعُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَمِّعِ بْنِ يَزِيدَ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَعْقُوبَ بْنَ مُجَمِّعٍ يَذْكُرُ لِي عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَمِّهِ مُجَمِّعِ بْنِ جَارِيَةَ الْأَنْصَارِيِّ وَكَانَ أَحَدَ الْقُرَّاءِ الَّذِينَ قَرَءُوا الْقُرْآنَ قَالَقُسِمَتْ خَيْبَرُ عَلَى أَهْلِ الْحُدَيْبِيَةِ فَقَسَمَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ثَمَانِيَةَ عَشَرَ سَهْمًا وَكَانَ الْجَيْشُ أَلْفًا وَخَمْسَ مِائَةٍ فِيهِمْ ثَلَاثُ مِائَةِ فَارِسٍ فَأَعْطَى الْفَارِسَ سَهْمَيْنِ وَأَعْطَى الرَّاجِلَ سَهْمًا
Yala i y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Isa], i y’a fɔ an ye [Mujami bin Ya’qub bin Mujami bin Yazid wa? Al Ansari], a ko; N y’a mɛn ko n facɛ [Ya’qub bin Mujammi’] b’a fɔra a ye [a belencɛ Abdurrahman bin Yazid wa? Al Ansari], ka bɔ [a bɛnbacɛ, Mujammi’ bin Jariyah Al Ansari] fɛ, ani a ye alikurana marali lɔnbaga dɔ ye min ye alikurana mara a hakili la. A ko; Khaibar tun be tilan mɔgɔw cɛ minw ye Hudaibiyah bɛnkan ye. Rasulullah y’a tilan yɔrɔ tan ni seegi ye. Sotigi kɛmɛ tan ni looru, sotigi kɛmɛ saba ni saba le tun bɛ o ra. A ka yɔrɔ fla di sotigiw ma, ka kelen di kɛrɛkɛdenw ma minw bɛ tagama senna.
