Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 241
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ عِرَاكٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْإِنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدَّمِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَرَأَيْتُ مِرْكَنَهَا مَلْآنَ دَمًا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْكُثِي قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحْبِسُكِ حَيْضَتُكِ ثُمَّ اغْتَسِلِيقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ قُتَيْبَةُ بَيْنَ أَضْعَافِ حَدِيثِ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ فِي آخِرِهَا وَرَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ وَيُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ اللَّيْثِ فَقَالَا جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢުދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޔަޒީދު ބިން އަބީ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [ޖަޢުފަރު] އިން [ޢިރާޤު] އިން [އުރުވާ] އިން [ޢަޢީޝާ] އިން ހަމަކަށަވަރުން އުއްމު ޙަބީބާ ލޭގެ ވާހަކަ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އާޢިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އޭނާގެ ބެސިން (ދޮންނަ ތަން) ލޭ ފުރިފައިވާތަނެވެ. ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހިމޭންވެ - މައްސަރު ޙަޟްރަތަށް އިންތިޒާރުކޮށް ނަމާދު ދޫކޮށް - ކުރިން މައްސަރުކަން ކުރާ ވަގުތަށް، ދެން ފެންވަރާށެވެ - އެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު - އަބޫދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޖަޢުފަރު ބިން ރަބިޢަތުގެ އެތައް ޙަދީޘްތަކެއްގެ ތެރެއިން ޤުޠައިބާ ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [ޢަލީ ބިން އައްޔަޝް] އާއި [ޔޫނުސް ބިން މުޙައްމަދު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްލައިޘް] އިން އެދެބޭފުޅުން ވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. [ޖަޢުފަރު ބިން ރަބީޢަތެވެ].
Hadith
Imam Abu Dawud : 242
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْمُنْذِرِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ حَدَّثَتْهُأَنَّهَا سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَكَتْ إِلَيْهِ الدَّمَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَانْظُرِي إِذَا أَتَى قَرْؤُكِ فَلَا تُصَلِّي فَإِذَا مَرَّ قَرْؤُكِ فَتَطَهَّرِي ثُمَّ صَلِّي مَا بَيْنَ الْقَرْءِ إِلَى الْقَرْءِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އީސާ ބިން ހައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [އަލްލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔާޒިދު ބިން އަބީ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [ބުކައިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ފާތިމަތު ބިން އަބީ ޙުބައިޝް] އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި އެކަމަނާ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި... الله ގެ ނިޢުމަތްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް) ލޭއާ ބެހޭގޮތުން - ބައްޔެކެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ޕީރިއަޑް ފާއިތުވުމުން ދެން ޠާހިރުވެ، ދެން ޕީރިއަޑްގެ ދެ ޕީރިއަޑްގެ މެދުގައި ނަމާދު ކުރާށެވެ.'
Hadith
Imam Abu Dawud : 243
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ أَنَّهَا أَمَرَتْ أَسْمَاءَ أَوْ أَسْمَاءُ حَدَّثَتْنِيأَنَّهَا أَمَرَتْهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ أَنْ تَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا أَنْ تَقْعُدَ الْأَيَّامَ الَّتِي كَانَتْ تَقْعُدُ ثُمَّ تَغْتَسِلُقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ قَتَادَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَدَعَ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلَ وَتُصَلِّيَ قَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ عُرْوَةَ شَيْئًا وَزَادَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَسَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا أَنْ تَدَعَ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا وَهْمٌ مِنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ لَيْسَ هَذَا فِي حَدِيثِ الْحِفَاظِ عَنْ الزُّهْرِيِّ إِلَّا مَا ذَكَرَ سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ وَقَدْ رَوَى الْحُمَيْدِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا وَرَوَتْ قَمِيرُ بِنْتُ عَمْرٍو زَوْجُ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ الْمُسْتَحَاضَةُ تَتْرُكُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ و قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهَا أَنْ تَتْرُكَ الصَّلَاةَ قَدْرَ أَقْرَائِهَا وَرَوَى أَبُو بِشْرٍ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي وَحْشِيَّةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ فَذَكَرَ مِثْلَهُ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْتَحَاضَةُ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي وَرَوَى الْعَلَاءُ بْنُ الْمُسَيِّبِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ أَنَّ سَوْدَةَ اسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا مَضَتْ أَيَّامُهَا اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ وَرَوَى سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ الْمُسْتَحَاضَةُ تَجْلِسُ أَيَّامَ قُرْئِهَا وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عَمَّارٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ وَطَلْقُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مَعْقِلٌ الْخَثْعَمِيُّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَكَذَلِكَ رَوَى الشَّعْبِيُّ عَنْ قَمِيرَ امْرَأَةِ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ قَوْلُ الْحَسَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَعَطَاءٍ وَمَكْحُولٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَسَالِمٍ وَالْقَاسِمِ أَنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا قَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ عُرْوَةَ شَيْئًا
[ޔޫސުފް ބިން މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ކިޔައިދިނީ [ސުހައިލް ބިން އަބީ ޞާލިޙް] އިން [އަޒްޒުހްރީ] އިން [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] އަޅުގަނޑަށް [ފާތިމަތު ބިންތު އަބީ ޙުބައިޝް] އަށް ވިދާޅުވީ އެއްފަހަރަކު [އަސްމާ`] -ނުވަތަ އަސްމާ` އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އެކަމަނާ އެއްފަހަރަކު ފާތިމަތު ބިން އަބޫ ޙުބައިޝް- الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި... اللَّه ގެ ނިޢުމަތްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ލައްވާށި)، އެހެންކަމުން އޭނާ އަމުރުކުރެއްވީ ކުރިން ނަމާދު ނުކުރާ ދުވަސްތަކުގައި -ނަމާދު ނުކޮށް- -މައްސަރުކަން އައިސް-، ދެން ފެންވަރާލުމަށެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [ޤަތަދާ] [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޒައިނަބު ބިންތު އުއްމު ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އުއްމު ޙާހިބާ ބިން ޖަހުޝް އަށް ލޭ އޮހޮރުވުމެއް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޤަތަދާ ދުވަހަކުވެސް އުރުވާގެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް އަޑުއަހާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި [ޢިބްނު އުއްޔަނާ] [ޢަމްރާ] އިން [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްފުޅުގައި [ޢަޒްޒުހްރީ] އިތުރުކުރައްވާފައި ވަނީ، އުއްމު ޙަބީބާއަށް ޙައިޟު ލޭއައުން ޖެހިފައިވާކަމަށެވެ. އަބޫދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: މިއީ އިބްނު އުއްޔަނާގެ އަރިހުން (ޝައްކު) އެއް، މިއީ ސުހައިލް ބިން އަބީ ޞާލިޙް ބަޔާން ކުރެއްވި އެއްޗެއް ފިޔަވައި އަޒްޒުހްރީގެ އަރިހުން ޙާފިޘުން ރިވާކޮށްފައިވާ ޙަދީޘެއް ނޫނެވެ. އަދި [އަލްޙުމައިދީ] މި ޙަދީޘް [އިބްނު އުއްޔިނާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެ ޙަދީޘްގައި -އޭގެ މާނައިގައި- ޖުމުލައިގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ؛ ޙައިޟު ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދު ދޫކޮށްލިއެވެ. މަސްރޫޤުގެ އަނބިކަނބަލުން ޤާމިރު ބިންތު އަމްރޫ ޢާއިޝާގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އަލްމުސްތަޙަދުލާ - މައްސަރު ލޭއައުން ތަހައްމަލުކުރާ އަންހެނަކު - ޙައިޟުވާ ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދު ދޫކޮށް، ދެން ފެންވަރަން ޖެހެއެވެ. [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލްޤާސިމް] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާއަށް އަމުރުކުރައްވާފައިވަނީ - ލަފާކުރެވެނީ - ޙައިޟު ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދު ދޫކޮށްލުމަށެވެ. އަދި [އަބޫ ބިޝްރު، ޖަޢުފަރު ބިން އަބީ ވަޙްޝިއްޔާ] ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އިކްރީމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އުއްމު ޙަބީބާ ބިން ޖަޙްޝްއަށް ލޭ އޮހޮރުވުމުގެ އަސަރު ކުރި ކަމަށާއި، ދެން މަތީގައިވާ ގޮތަށް ޙަދީޘް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ޝަރީކު] [އަބޫ އަލް ޔަޤްޘާން] ގެ އަރިހުން [އަދީ ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [ކާފަ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ: ލަފާދެނީ - ލޭ އޮހޮރުވުމުގެ އަސަރު ކުރި އަންހެނަކަށް - ޙައިޟު ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދު ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ފެންވަރާ ނަމާދުކުރުމެވެ. އަދި [އަބޫޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން [އަލްޙަކަމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޙަކަމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޢަލާ ބިން އަލްމުޞައްޔިބު] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ސައުދާއަށް ބަލިމަޑުކަމުގެ ލޭގެ އަސަރު ކުރިކަމަށެވެ. އަދި ޢަލީ އާއި އިބްނު ޢައްބާސްގެ ކިބައިން ސަޢީދީ ބިން ޖުބައިރު ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ބަލީގެ ލޭ ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ އަންހެނަކު ޙައިޟު އަންނަ ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދު ނުކުރެއެވެ. ހަމައެފަދައިން، އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން ބާނީ ހާޝިމް އާއި ތަލްޤް ބިން ޙަބީބުގެ ކުރީގެ އަޅު ޢައްމާރު ވެސް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ހަމައެފަދައިން، ޢަލީ ރަޟިޔަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މަޢުޤީލް އަލްޚަތުޞާމީ ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ހަމައެފަދައިން ޢާއިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މަސްރޫޤުގެ އަނބިކަނބަލުން ޤާމިރުގެ އަރިހުން އަޝްޝަޢުބީ ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ ބަލީގެ ލޭ ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ އަންހެނަކު ޙައިޟު އަންނަ ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދުން ވަކިވާން ޖެހޭނެ ކަމަށް އަލްޙަސަނާއި، ސަޢީދު ބިން އަލްމުޞައްޔިބު، ޢަތާ`، މަޚްލޫލް، އިބްރާހީމް، ސަލީމް، އަދި އަލްޤާސިމްގެ ރައުޔެކެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އުރުވާގެ ފަރާތުން އެއްވެސް ވާހަކައެއް ޤަޠާދާން އަޑުއަހާފައެއް ނުވެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 244
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ قَالَ إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ ثُمَّ صَلِّيحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامٍ بِإِسْنَادِ زُهَيْرٍ وَمَعْنَاهُ وَقَالَ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَاتْرُكِي الصَّلَاةَ فَإِذَا ذَهَبَ قَدْرُهَا فَاغْسِلِي الدَّمَ عَنْكِ وَصَلِّي
އަޙްމަދު ބިން ޔޫނުސް އާއި ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު އަންނޫފައިލީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއިރު، ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: ޒުހައިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ހިޝާމް ބިން އުރުވާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އުރުވާގެ އަރިހުން، ޢާއިޝާގެ ކިބައިން، ފާތިމަތު ބިން އަބީ ޙުބައިޝް الله ގެ ރަސޫލާގެ އަރިހަށް އައިސް، އެދުނީ: އަހަރެންގެ ލޭ ހުރީ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން، އެހެންވީމާ އަހަރެން ޠާހިރު ނޫން، ދޫކޮށްލެވޭނެތޯއެވެ އެ ދުޢާ ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އެއީ ހަމައެކަނި ބައްޔެއްގެ ލޭ، ޙައިޟުގެ ލޭ ނޫން ކަމުން މައްސަރު ލޭ އައުމުން ނަމާދު ދޫކޮށްލާފައި، ފާއިތުވެގެން ދިއުމުން އެ ލޭ ދޮވެލުމަށްފަހު ނަމާދު ކުރާށެވެ. ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްލަމާ އަލްޤަޢުނަބީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ހިޝާމްގެ އަރިހުން މާލިކުގެ އަރިހުން ޒުހައިރުގެ އިސްނަދާއި އޭގެ މާނައާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 245
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ عَنْ بُهَيَّةَ قَالَتْسَمِعْتُ امْرَأَةً تَسْأَلُ عَائِشَةَ عَنْ امْرَأَةٍ فَسَدَ حَيْضُهَا وَأُهْرِيقَتْ دَمًا فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ آمُرَهَا فَلْتَنْظُرْ قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحِيضُ فِي كُلِّ شَهْرٍ وَحَيْضُهَا مُسْتَقِيمٌ فَلْتَعْتَدَّ بِقَدْرِ ذَلِكَ مِنْ الْأَيَّامِ ثُمَّ لِتَدَعْ الصَّلَاةَ فِيهِنَّ أَوْ بِقَدْرِهِنَّ ثُمَّ لِتَغْتَسِلْ ثُمَّ لِتَسْتَثْفِرْ بِثَوْبٍ ثُمَّ لِتُصَلِّ
[މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢަޤީލް] ރިވާކުރެއްވި [ބުޙާއްޔާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަންހެނަކު [އައިޝާ] އަހާލި އަޑު އިވުނީ މައްސަރު ކަންތައް ފާއިތުވެގެން ދިޔަ އަންހެނަކާ ބެހޭ ގޮތުން، ލޭ އޮހޮރެމުން ދަނިކޮށް؟ އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑަށް އަމުރުކުރެއްވީ ކޮންމެ މަހަކުވެސް އާދައިގެ މައްސަރު ތާރީހަށް މަޑުކުރުމަށާއި، އާދައިގެ މައްސަރު ތާރީހަށް މައްސަރުކަން ޙިސާބުކޮށް، އާދައިގެ މައްސަރު ދުވަހާ އެއްގޮތަށް ނަމާދު ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، ފެންވަރާލައިގެން ޖިންސީ ގުނަވަން ފޮތިގަނޑަކުން ނިވާކޮށްލުމަށްފަހު ނަމާދުކުރުމަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 246
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمِصْرِيَّانِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ خَتَنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ فَاسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذِهِ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ وَلَكِنْ هَذَا عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّيقَالَ أَبُو دَاوُد زَادَ الْأَوْزَاعِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتُحِيضَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ وَهِيَ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ سَبْعَ سِنِينَ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي قَالَ أَبُو دَاوُد وَلَمْ يَذْكُرْ هَذَا الْكَلَامَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ غَيْرُ الْأَوْزَاعِيِّ وَرَوَاهُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ وَاللَّيْثُ وَيُونُسُ وَابْنُ أَبِي ذِئْبٍ وَمَعْمَرٌ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ وَابْنُ إِسْحَقَ وَسُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْكَلَامَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَإِنَّمَا هَذَا لَفْظُ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَزَادَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِيهِ أَيْضًا أَمَرَهَا أَنْ تَدَعَ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا وَهُوَ وَهْمٌ مِنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَحَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ الزُّهْرِيِّ فِيهِ شَيْءٌ يَقْرُبُ مِنْ الَّذِي زَادَ الْأَوْزَاعِيُّ فِي حَدِيثِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ މިޞްރުން [އިބްނު އަބީ ޢަޤީލް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] އެވެ. ދެމީހުންވެސް ބުނީ؛ [އިބްނު ވަޙްބް] [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަދި [ޢަމްރާ] [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން އުއްމު ޙަބީބާ ބިން ޖަހުޝް އަދި ޢަބްދުއްރަޙްމާނުގެ އަނބިކަނބަލުންނެވެ އައުފް، ހަތް އަހަރު ވަންދެން ލޭ އޮހޮރެމުން ދިޔައެވެ. ދެން އެކަމަނާގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޙުކުމަކަށް އެދުމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ފެންވަރާ ނަމާދު ކުރާށެވެ.' އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަލްޢައުޒާޢީ] މި ޙަދީޘަށް އިތުރުކުރެއްވީ [ޢަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [ޢުރުވާ] ގެ އަރިހުން އަދި [ޢަމްރާ] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފްގެ އަނބިކަނބަލުން އުއްމު ޙަބީބާ ބިން ޖާޙޝްގެ މުއްދަތަކީ ހަތް އަހަރުގެ މުއްދަތެއް ކަމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާއަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: މި ބަސްފުޅަކީ އަލްޢައުޒާޢީ ފިޔަވައި އަޒްޒުހްރީގެ އެއްވެސް ދަރިވަރަކު ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއް ނޫނެވެ. އަދި [އަޒްޒުހްރީ] އާއި [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] އަދި [އަލްލައިޘް] އަދި [ޔޫނުސް] އަދި [އިބްނު އަބީ ޟިޢުބް] އަދި [މާޢުމަރު] އަދި [އިބްރާހީމް ބިން ސަޢުދު] އަދި [ސުލައިމާން ބިން ކާތިރު] އަދި [އިބްނު އިސްޙާޤު] އަދި [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އަބޫދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: މިއީ ޢާޢިޝާގެ ކިބައިން އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ ބަސްފުޅެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: އިބްނު އުއްޔިނާ ވެސް އެއަށް އިތުރު ކުރެއްވި، ޙައިޟުވާ ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދު ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. މިއީ އިބްނު އުޔައިނާގެ އަރިހުން ވަޙްމް - ޝައްކު - އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަމްރޫ] ގެ ޙަދީޘް [ޢަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްފުޅުގައި އަލްޢައުޒާޢީ އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރުކުރުމާ ގާތް ބަސްފުޅެއް ވެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 247
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍأَنَّهَا كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضَةِ فَإِنَّهُ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنْ الصَّلَاةِ فَإِذَا كَانَ الْآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّي فَإِنَّمَا هُوَ عِرْقٌقَالَ أَبُو دَاوُد و قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ مِنْ كِتَابِهِ هَكَذَا ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ بَعْدُ حِفْظًا قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَدْ رَوَى أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ قَالَ إِذَا رَأَتْ الدَّمَ الْبَحْرَانِيَّ فَلَا تُصَلِّي وَإِذَا رَأَتْ الطُّهْرَ وَلَوْ سَاعَةً فَلْتَغْتَسِلْ وَتُصَلِّي و قَالَ مَكْحُولٌ إِنَّ النِّسَاءَ لَا تَخْفَى عَلَيْهِنَّ الْحَيْضَةُ إِنَّ دَمَهَا أَسْوَدُ غَلِيظٌ فَإِذَا ذَهَبَ ذَلِكَ وَصَارَتْ صُفْرَةً رَقِيقَةً فَإِنَّهَا مُسْتَحَاضَةٌ فَلْتَغْتَسِلْ وَلْتُصَلِّ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ تَرَكَتْ الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ وَرَوَى سُمَيٌّ وَغَيْرُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ تَجْلِسُ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا وَكَذَلِكَ رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَى يُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ الْحَائِضُ إِذَا مَدَّ بِهَا الدَّمُ تُمْسِكُ بَعْدَ حَيْضَتِهَا يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ و قَالَ التَّيْمِيُّ عَنْ قَتَادَةَ إِذَا زَادَ عَلَى أَيَّامِ حَيْضِهَا خَمْسَةُ أَيَّامٍ فَلْتُصَلِّ و قَالَ التَّيْمِيُّ فَجَعَلْتُ أَنْقُصُ حَتَّى بَلَغَتْ يَوْمَيْنِ فَقَالَ إِذَا كَانَ يَوْمَيْنِ فَهُوَ مِنْ حَيْضِهَا و سُئِلَ ابْنُ سِيرِينَ عَنْهُ فَقَالَ النِّسَاءُ أَعْلَمُ بِذَلِكَ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން އަބީޢަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަމްރޫ] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު ޝިހާބު] [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ފާތިމަތު ބިންތު އަބީ ޙުބައިޝް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އޭނާއަށް ބަލީގެ ލޭގެ އަސަރު ކުރިއެވެ. ލޭ އެގޮތަށް އޮތްނަމަ ދެން ދުޢާ ދޫކޮށްލާށެވެ. އެކަމަކު ލޭ ތަފާތު ނަމަ ދެން ވުޟޫކޮށް ނަމާދު ކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ އެއީ ހަމައެކަނި ބަލީގެ ލޭ ކަމަށް ވާތީ'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު އަލްމުތައްނަ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [އިބްނު އަބީ އަދީ] އެ ޙަދީޘާއެކު އެކަލޭގެފާނުގެ ފޮތުގައި މިހެން ވިދާޅުވެފައި، ދެން އެ ޙަދީޘާއެކު ހިތުން ކިޔައިދިނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން އަމްރޫ] [ޢަޒްޒުހުރީ] އިން [ޢުރުވާ] އިން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ފާތިމަތަށް ބަލިމަޑުކަމުގެ ލޭގެ އަސަރު ކުރި ކަމަށް، ދެން އެ ޙަދީޘް އޭގެ މާނައާއި އެކު ޛިކުރު ކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަނަސް ބިން ސިރީން އިބްނު އައްބާސްގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ، ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ލޭ އަންނަ އަންހެނަކާ ބެހޭގޮތުންނެވެ؛ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މަޚުލް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަންހެނުންނަށް މައްސަރު ކަންތައްތަކުގެ ލޭގެ ވާހަކަ ސާފުނުވާ ކަމަކަށް ނުވާއިރު، އެ ލޭ ހުންނަނީ ކަޅު ކުލައެއްގައެވެ. އެ ކުލަ ގެއްލި މަޑު ރީނދޫ ކުލައަކަށް ބަދަލުވެއްޖެނަމަ އެ ލޭއަކީ ބައްޔެއްގެ ލޭ ކަމުން ފެންވަރާ ނަމާދު ކުރާށެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދުގެ އަރިހުން އަލްޤަޢުޤާ ބިން އަލްޙަކީމްގެ އަރިހުން ސަޢީދު ބިން އަލްމުޞައްޔިބުގެ ކިބައިން، ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ލޭ އަންނަ އަންހެނަކާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. ޙައިޟުގެ ލޭ އައިސްފިނަމަ ދެން ނަމާދު ދޫކޮށް، އެ ނަމާދު ފާއިތުވެގެން ދިއުމުން ފެންވަރައި ނަމާދު ކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ސުމައްޔާ އާއި އެހެނިހެން ބޭފުޅުން ސަޢީދު ބިން އަލްމުޞައްޔިބުގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ޢާއްމުކޮށް ޙައިޟު އަންނަ ދުވަސްތަކުގައި އަދިވެސް ނަމާދު ނުކުރެއެވެ. ހަމައެފަދައިން ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާވެސް ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު ބިން އަލްމުޞައްޔިބުގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި ޔޫނުސް އަލްޙަސަންގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. މައްސަރުކަން ހުންނަ އަންހެނެއްގެ ލޭގެ މުއްދަތު އިތުރުވެއްޖެނަމަ، ޕީރިއަޑް ނިމުމުން އެއް ދުވަސް ނުވަތަ ދެ ދުވަސް ވަންދެން ދުރުހެލިވާން ޖެހޭނީ، އެއީ ބަލީގެ ލޭ ކަމަށް ވާތީ އެވެ. އައްތައިމީ ގަތަދާއިން ވިދާޅުވީ؛ އެ ލޭ ޙައިޟުގެ މުއްދަތުގެ ފަސްދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ނަމަ ދެން ނަމާދު ކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އައްތައިމީ ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑު ޕީރިއަޑް ދެ ދުވަހަށް ކުޑަކޮށްލީ، ދެން އޭނާ ބުނީ؛ އެއީ ދެ ދުވަހަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ނަމަ - އޭނާގެ މައްސަރު ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން - ދެން އެއީ މައްސަރު ލޭގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ. އަދި އިބްނު ސިރީން އާއި މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އަންހެނުންނަށް އެކަން މާ ރަނގަޅަށް އެނގެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 248
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَغَيْرُهُ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْكُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَرَى فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصَّلَاةَ وَالصَّوْمَ فَقَالَ أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا فَقَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا فَعَلْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ مِنْ الْآخَرِ وَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ قَالَ لَهَا إِنَّمَا هَذِهِ رَكْضَةٌ مِنْ رَكَضَاتِ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي حَتَّى إِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي ثَلَاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي فَإِنَّ ذَلِكَ يَجْزِيكِ وَكَذَلِكَ فَافْعَلِي فِي كُلِّ شَهْرٍ كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ مِيقَاتُ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ وَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ فَتَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَتُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الْفَجْرِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَدِرْتِ عَلَى ذَلِكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَعْجَبُ الْأَمْرَيْنِ إِلَيَّقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ عَمْرُو بْنُ ثَابِتٍ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ قَالَ فَقَالَتْ حَمْنَةُ فَقُلْتُ هَذَا أَعْجَبُ الْأَمْرَيْنِ إِلَيَّ لَمْ يَجْعَلْهُ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَهُ كَلَامَ حَمْنَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَعَمْرُو بْنُ ثَابِتٍ رَافِضِيٌّ رَجُلُ سُوءٍ وَلَكِنَّهُ كَانَ صَدُوقًا فِي الْحَدِيثِ وَثَابِتُ بْنُ الْمِقْدَامِ رَجُلٌ ثِقَةٌ وَذَكَرَهُ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ قَالَ أَبُو دَاوُد سَمِعْت أَحْمَدَ يَقُولُ حَدِيثُ ابْنِ عَقِيلٍ فِي نَفْسِي مِنْهُ شَيْءٌ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި އެހެން ބޭފުޅުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އަމްރޫ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒުހައިރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަޤީލް] ގެ އަރިހުން [އިބްރާހީމް ބިން މުޙައްމަދު ބިން ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ދޮންބައްޕަ، ޢިމްރާން ބިން ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމަ، ހަމްނާ ބިން ޖަޙްޝް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަހަރެން އެއްފަހަރަކު ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ވަރަށް ގިނަ ލޭ ތަހައްމަލު ކުރަން ޖެހުނެވެ. އެހެންކަމުން ފަތުވާއެއް އެދުމަށާއި އަހަންނަށް ދިމާވި ކަންތައް އެކަލޭގެފާނަށް އެންގުމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އަހަރެން ދިޔައީމެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންނަށް އޭނާ ފެނުނީ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ޒައިނަބު ބިންތު ޖަހުޝްގެ ގެއިންނެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ އޭ الله ގެ ރަސޫލާ އަހަރެންނަށް ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ވަރަށް ގިނަ ލޭ ތަހައްމަލު ކުރެވުނު ކަމުން ކަލޭގެ ހިތަށް އަރަނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟ ހަމަކަށަވަރުން އެ ލޭގެ ސަބަބުން އަހަންނަށް ނަމާދުކުރުމާއި ރޯދަ ހިފުމަށް ހުރަސްއެޅިއްޖެއެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ: 'އަހަރެން ނަސޭހަތްތެރިވަނީ ކޮޓަން ކެޕް ލައިގެން އުޅުމަށް، ސަބަބަކީ އެއީ ލޭ ނައްތާލެވޭނެ އެއްޗަކަށް ވާތީ' ކަމަށެވެ. ހަމްނާ ބުންޏެވެ؛ ލޭ އެއަށްވުރެ މާ ބޮޑެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ދެން ފޮތިގަނޑެއް އަޅާށެވެ'. ހަމްނާ ބުންޏެވެ؛ އެ ލޭ އަދިވެސް އެއަށްވުރެ ގިނަވެފައި، އެ ލޭ އޮހޮރެމުން ދެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދެކަމެއް އަމުރުކުރާނަން، އެއިން ކޮންމެ ކަމެއް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފުދޭނެއެވެ. މިދެކަންތައް ވެސް ކުރެވޭނަމަ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭނެއެވެ." ދެން އެކަލޭގެފާނަށް ދެއްކެވި ބަސްފުޅުތައް ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ: "ބަލީގެ ލޭއަކީ ހަމައެކަނި ޝައިޠާނާގެ އެއް ވަޒަނެވެ. ފަހެ، اللهގެ ޢިލްމުގައި ހަ ހަތް ދުވަހުގެ ޙައިޟުގެ މިންގަނޑަކަށް ހައްދަވާށެވެ މަސް، އެހެން އަންހެނުން ޙައިޟުވެ، އެމީހުންގެ ވަގުތުގައި ޠާހިރުވާ ފަދައިން، ޒުހުރު ނަމާދު ފަސްކޮށް، އަޞްރު ނަމާދު ކުރިއަށް ގެންދިއުން، ދެން ފެންވަރާލައިގެން ދެނަމާދު ކަމަށްވާ ޒުހުރު ނަމާދު އަދި ޢަޞްރު ނަމާދު އެއްކޮށްލާށެވެ ފަޖުރު ނަމާދު، ދެން އެކަން ކުރަން ކުޅަދާނަ ނަމަ ރޯދަ ހިފާށެވެ' ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވިއެވެ އަޅުގަނޑަށް އެންމެ ލޯބިވާ ދެގޮތް، މި ޖުމްލައަކީ ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ބަސްފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ނުހަދާ، އެކަމަކު އެއީ ޙަމްނާގެ ބަސްފުޅެކެވެ ޔަޙްޔާ ބިން މާޢީން ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 249
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَقِيلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ خَتَنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ فَاسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذِهِ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ وَلَكِنْ هَذَا عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّيقَالَتْ عَائِشَةُ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ فِي مِرْكَنٍ فِي حُجْرَةِ أُخْتِهَا زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حَتَّى تَعْلُوَ حُمْرَةُ الدَّمِ الْمَاءَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ بِنْتُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الْقَاسِمُ بْنُ مَبْرُورٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ بِنْتِ جَحْشٍ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَرُبَّمَا قَالَ مَعْمَرٌ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ بِمَعْنَاهُ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ وَابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِي حَدِيثِهِ وَلَمْ يَقُلْ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ الْأَوْزَاعِيُّ أَيْضًا قَالَ فِيهِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ
އެއީ [އިބްނު އަބީ ޢަޤީލް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމަތު އަލްމުރާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [އިބްނު ވަޙްބު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން އަދި [ޢަމްރާ ބިން ޢަބްދިރާޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އުއްމު ޙަބީބާ ބިން ޖަހުޝް، ރަސޫލާގެ ކޮއްކޮއެވެ الله صلى الله عليه وسلم އާއި ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފްގެ އަނބިކަނބަލުން، ހަތް އަހަރު ވަންދެން ލޭ އޮހޮރުވާފައި އޮތުމުން، މިކަމުގައި ޙުކުމެއް الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެދުނެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: މިއީ ޙައިޟުގެ ލޭއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ލޭގެ އޮހޮރެއްގެ ލޭއެއް ކަމުން ފެންވަރާ އެއިން ދުޢާ ކުރާށެވެ. އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ އެހެންކަމުން އުއްމު ހަބީބާ އޭނާގެ ކޮއްކޮ ޒައިނަބު ބިންތު ޖަހުޝް ދޮވެލި ބެސިންގައި ފެންވަރާލީ، ލޭގެ ސަބަބުން ފެން ރަތްކުލައަށް ބަދަލުވާންދެންނެވެ. [އަޙްމަދު ބިން ޞާލިޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަންބަސާ] އަޅުގަނޑުމެން [ޔޫނުސް] އަށް ރިވާކުރެއްވި [އިބްނު ޝިހާބު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރާ ބިން ޢަބްދިއްރަޙްމާން] [ޢުއްމު ޙަބީބާ] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [އައިޝަތު ރަދުލިއަالله އަންހާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެހެންކަމުން އުއްމު ހަބީބާ ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ފެންވަރާލިއެވެ. [ޔަޒީދު ބިން ޚާލިދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން މައުޙިބް އަލްޙަމްދާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތު ބިން ސަޢާދު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ފެންވަރާލިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްޤާސިމް ބިން މަބްރޫރު] [ޔޫނޫސް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާ] ގެ ކިބައިން [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން [އުއްމު ޙަބީބާ ބިން ޠާޙްޝް] ގެ އަރިހުންނެވެ. އަދި ހަމައެފަދައިން [މާޢުމަރު] [ޢަޒް-ޒުހުރީ] އިން [ޢަމްރާ] އިން [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [މަޢުމަރު] [ޢަމްރާ] އިން [އުއްމު ޙަބީބާ] އިން އޭގެ މާނައާއެކު ވިދާޅުވެފައި އޮތުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި ހަމައެފަދައިން [އިބްރާހީމް ބިން ޞަޢްދު] އާއި [އިބްނު އުޔާނާ] [ޢަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާ] ގެ އަރިހުން [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އިބްނު އުޔާނާ އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައި ނުވާއިރު، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އުއްމު ޙަބީބާއަށް ފެންވަރާލުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ހަމައެފަދައިން [އަލްޢައުޒާޢީ] ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [އައިޝާ] ބުންޏެވެ؛ އެކަމަނާ -އުއްމު ޙަބީބާ- ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ފެންވަރާލިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 250
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَغْتَسِلَ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ عَبْدَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا بِالْغُسْلِ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنْهُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اسْتُحِيضَتْ زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْتَسِلِي لِكُلِّ صَلَاةٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ عَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ كَثِيرٍ قَالَ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا وَهْمٌ مِنْ عَبْدِ الصَّمَدِ وَالْقَوْلُ فِيهِ قَوْلُ أَبِي الْوَلِيدِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު އަލްމުޞައްޔަބީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [އުރުވާ] އިން [އިބްނު އަބީ ޟިޙާބު] ގެ އަރިހުން އަދި [ޢަމްރާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން، އުއްމު ޙަބީބާގައި ހަތް އަހަރު ވަންދެން ލޭ އޮހޮރުވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާއަށް ފެންވަރަން އަމުރު ކުރެއްވުމުން ކޮންމެ ދުޢާއަކަށް ފެންވަރާލިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަންނަދު ބިން އަސްސަރީ] އަށް [ޢަބްދާހު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުގައި އުއްމު ޙަބީބާ ބިން ޖަހުޝް އަށް ލޭ އޮހޮރުވާފައި ވާތީ، ކޮންމެ ދުޢާއަކަށް ފެންވަރާލުމަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ މި ޙަދީޘްފުޅެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އެއީ [އަބޫ އަލްވަލިދު ތަޔަލިސީ] ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން، [ސުލައިމާން ބިން ކާތިރު] ގެ އަރިހުން [އަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި ނުވާ ކަމަށް އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ޒައިނަބު ބިންތް ޖަހުޝް އަށް ލޭގެ ބައްޔެއް ޖެހިވަޑައިގަތުމުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އެކަމަނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ކޮންމެ ދުޢާއަކަށް ފެންވަރާށެވެ'. ދެން ޙަދީޘްފުޅުގެ ވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [ޢަބްދުޝް ޝަމާދު] [ސުލައިމާން ބިން ކާތިރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. 'ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫކުރުން'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ ޢަބްދުޝް ޝަމާދުގެ ވަޙްމް -ޝައްކު- އެއްކަމަށާއި އޭގައިވާ ބަޔާނަކީ އަބޫ އަލް ވަލީދުގެ ބަޔާނެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 251
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ الْحُسَيْنِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَتْنِي زَيْنَبُ بِنْتُ أَبِي سَلَمَةَأَنَّ امْرَأَةً كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ وَكَانَتْ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّيو أَخْبَرَنِي أَنَّ أُمَّ بَكْرٍ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَرْأَةِ تَرَى مَا يُرِيبُهَا بَعْدَ الطُّهْرِ إِنَّمَا هِيَ عِرْقٌ أَوْ قَالَ عُرُوقٌ قَالَ أَبُو دَاوُد وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عَقِيلٍ الْأَمْرَانِ جَمِيعًا وَقَالَ إِنْ قَوِيتِ فَاغْتَسِلِي لِكُلِّ صَلَاةٍ وَإِلَّا فَاجْمَعِي كَمَا قَالَ الْقَاسِمُ فِي حَدِيثِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْقَوْلُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން އަމްރޫ ބިން އަބީ އަލްޙައްޖާޖް، އަބޫ މަޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް ވަރިތުސް] [އަލްޙުސައިންގެ އަރިހުން] [ޔަޙްޔާ ބިން އަބީ ކަޠިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް [ޒައިނަބު ބިންތު އަބީ ސަލާމާ] އަށް އަންގަވާފައިވަނީ ގިނައިން ލޭ އަންނަ އަންހެނަކު -ބަލީގެ ލޭ-، އޭނާއަކީ އަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އައުފްގެ އަނބިކަނބަލުން ކަމުގައި، ރަސޫލާ ރަސޫލާ އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވުން، ކޮންމެ ފަހަރަކު ނަމާދުކޮށް ނަމާދު ކުރާއިރު ފެންވަރާލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަދި [އުއްމުބަކުރު] އެކަލޭގެފާނަށް އަންގަވާފައިވާކަން، [އައިޝަތު] ވިދާޅުވެފައިވާކަން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިދެއްވިއެވެ. މާތްالله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ޠާހިރުވުމަށްފަހު ޝައްކު އުފެދުނު ލޭ ނުކުންނަތަން ފެނުނު އަންހެނަކާ ބެހޭގޮތުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ހަމަކަށަވަރުން ލޭއަކީ ހަމައެކަނި ބަލީގެ ލޭ' ކަމަށެވެ. ނުވަތަ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: އެއީ ބަލި މީހުންގެ ލޭ -ޖަމްޢު ސިފައެއްގައި- އެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިދެކަންތައްވެސް އިބްނު ޢަޤީލްގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެގެންވެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިބާއަކީ ވަރުގަދަ - ކުޅަދާނަ - މީހެއްނަމަ، ދެން ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ފެންވަރާށެވެ، އަދި ތިބާއަށް ކުޅަދާނަ ނުވާނަމަ ޖަމާޢަތުގައި ކުރާށެވެ'. އަލްޤާސިމް އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިން؛ އަދި މިބަސްފުޅު ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރުގެ އަރިހުން ޢަލީ އާއި އިބްނު ޢައްބާސް ރަދުލިއަالله ޢާންހޫމާގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 252
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْاسْتُحِيضَتْ امْرَأَةٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُمِرَتْ أَنْ تُعَجِّلَ الْعَصْرَ وَتُؤَخِّرَ الظُّهْرَ وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلًا وَأَنْ تُؤُخِّرَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلَ الْعِشَاءَ وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلًا وَتَغْتَسِلَ لِصَلَاةِ الصُّبْحِ غُسْلًافَقُلْتُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا أُحَدِّثُكَ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ
[އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލްޤާސިމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޒުހުރު ނަމާދު، ދެނަމާދަށް އެއް ފެންވަރާ ނަމާދާއެކު، އަދި މަޣްރިބް ނަމާދު ނިންމައި، ދެ ނަމާދަށް އެއް ފެންވަރާލައިގެން އިޝާ ނަމާދު ފެށުމަށް ވެސް އަމުރު ކުރެވުނެވެ. އަދި ފަޖުރު ނަމާދަށް އެއްފަހަރު ފެންވަރަން ޖެހެއެވެ. ދެން އަޅުގަނޑު ޢަބްދުއްރަޙްމާނާ ސުވާލުކުރީމެވެ: -މި އުސޫލަކީ- ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ހެއްޔެވެ؟ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން މެނުވީ އެއްވެސް ކަމެއް -ޙަދީޘް- އަޅުގަނޑު ރިވާނުކުރަމެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 253
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ سَهْلَةَ بِنْتَ سُهَيْلٍ اسْتُحِيضَتْ فَأَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ فَلَمَّا جَهَدَهَا ذَلِكَ أَمَرَهَا أَنْ تَجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِغُسْلٍ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِغُسْلٍ وَتَغْتَسِلَ لِلصُّبْحِقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ امْرَأَةً اسْتُحِيضَتْ فَسَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا بِمَعْنَاهُ
[ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޞަލަމާ] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލްޤާސިމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ޞަޙްލާ ބިން ސުހައިލް އަށް ލޭ އޮހޮރުވާފައިވާ ކަރުނައެއް އުފެދިފައި ވާތީ، އެކަމަނާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް، ކޮންމެ... ނަމާދެވެ. އެކަން އޭނައަށް އުނދަގޫ ވުމުން، ޒުހުރު ނަމާދާއި އަސްރު ނަމާދުގެ ދެމެދުގައި، އަދި މަޣްރިބް ނަމާދާއި ޢިޝާ ނަމާދުގެ ދެމެދުގައި ފެންވަރާލުމަށާއި، ފަޖުރު ނަމާދަށް ފެންވަރާލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [އިބްނު އުއްޔަނާ] [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލްޤާސިމް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ ކިބައިން] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ލޭ އޮހޮރިގެން ދިޔަ އަންހެނަކު ހުރިކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 254
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ سُهَيْلٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ اسْتُحِيضَتْ مُنْذُ كَذَا وَكَذَا فَلَمْ تُصَلِّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا مِنْ الشَّيْطَانِ لِتَجْلِسْ فِي مِرْكَنٍ فَإِذَا رَأَتْ صُفْرَةً فَوْقَ الْمَاءِ فَلْتَغْتَسِلْ لِلظُّهْرِ وَالْعَصْرِ غُسْلًا وَاحِدًا وَتَغْتَسِلْ لِلْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ غُسْلًا وَاحِدًا وَتَغْتَسِلْ لِلْفَجْرِ غُسْلًا وَاحِدًا وَتَتَوَضَّأْ فِيمَا بَيْنَ ذَلِكَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ مُجَاهِدٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ لَمَّا اشْتَدَّ عَلَيْهَا الْغُسْلُ أَمَرَهَا أَنْ تَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ إِبْرَاهِيمُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهُوَ قَوْلُ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ
[ވަޙްބު ބިން ބަޤިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު] [ސުހައިލް ބިން އަބީ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އަސްމާ` ބިންތު ޢުމައީސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު ބުނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ހަމަކަށަވަރުން ފާތިމަތު ބިންތު އަބޫ ޙުބައިޝް އަކީ މިފަދަ ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން ލޭގެ ބަލި ތަޙައްމަލު ކުރަމުން އަންނަ ބޭފުޅެއް ކަމުން އެކަމަނާ ނަމާދު ނުކުރައްވައެވެ. ފަހެ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރުވާށެވެ'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ؛ ހުރިހާ ވަގުތެއްގައި ފެންވަރާލަން -ފާތިމަތު ބިންތު އަބޫ ޙުބައިޝް- އަށް އުނދަގޫވި ހިނދު، އެ ދެނަމާދު އެއްކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [އިބްރާހީމް] [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު މިއީ އިބްރާހީމް އައްނަޚާޢީ އާއި ޢަބްދުالله ބިން ޝައްދާދުގެ ބަސްފުޅެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 255
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي وَالْوُضُوءُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو دَاوُد زَادَ عُثْمَانُ وَتَصُومُ وَتُصَلِّي
[މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އަދި [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝަރީކު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ އަލް ޔަޤްޒާން] ގެ އަރިހުން [އަދީ ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ކާފަ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، -އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ އިސްތިޙާދާ -އިން ބާއްވަވާ އަންހެނަކާ ބެހޭގޮތުންނެވެ ބަލިމަޑުކަން-: 'ޙައިޟުވާ ދުވަސްތަކުގައި ނަމާދު ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، ފެންވަރައި ނަމާދުކޮށް، ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫކުރުން'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އުސްމާން އިތުރަށް ވިދާޅުވީ؛ އަދި ރޯދަ ހިފުމާއި ނަމާދުކުރުމެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 256
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ خَبَرَهَا وَقَالَ ثُمَّ اغْتَسِلِي ثُمَّ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ وَصَلِّي
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާ] އިން [ވާކީޢު] އިން [އަލްއަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން [ޙަބީބު ބިން އަބީ ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ފާތިމަތު ބިންތު އަބޫ ޙުބައިޝް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން އެކަމަނާގެ މައްސަލަ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ الله ތަޢާލާ) ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 257
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ الْقَطَّانُ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي مِسْكِينٍ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ عَنْ عَائِشَةَفِي الْمُسْتَحَاضَةِ تَغْتَسِلُ تَعْنِي مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ تَوَضَّأُ إِلَى أَيَّامِ أَقْرَائِهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ الْقَطَّانُ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ أَيُّوبَ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ ابْنِ شُبْرُمَةَ عَنْ امْرَأَةِ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبٍ وَأَيُّوبَ أَبِي الْعَلَاءِ كُلُّهَا ضَعِيفَةٌ لَا تَصِحُّ وَدَلَّ عَلَى ضُعْفِ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبٍ هَذَا الْحَدِيثُ أَوْقَفَهُ حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَأَنْكَرَ حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ أَنْ يَكُونَ حَدِيثُ حَبِيبٍ مَرْفُوعًا وَأَوْقَفَهُ أَيْضًا أَسْبَاطٌ عَنْ الْأَعْمَشِ مَوْقُوفٌ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ ابْنُ دَاوُدَ عَنْ الْأَعْمَشِ مَرْفُوعًا أَوَّلُهُ وَأَنْكَرَ أَنْ يَكُونَ فِيهِ الْوُضُوءُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَدَلَّ عَلَى ضُعْفِ حَدِيثِ حَبِيبٍ هَذَا أَنَّ رِوَايَةَ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ فِي حَدِيثِ الْمُسْتَحَاضَةِ وَرَوَى أَبُو الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعَمَّارٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَى عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ وَبَيَانٌ وَالْمُغِيرَةُ وَفِرَاسٌ وَمُجَالِدٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ حَدِيثِ قَمِيرَ عَنْ عَائِشَةَ تَوَضَّئِي لِكُلِّ صَلَاةٍ وَرِوَايَةَ دَاوُدَ وَعَاصِمٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ قَمِيرَ عَنْ عَائِشَةَ تَغْتَسِلُ كُلَّ يَوْمٍ مَرَّةً وَرَوَى هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ الْمُسْتَحَاضَةُ تَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَهَذِهِ الْأَحَادِيثُ كُلُّهَا ضَعِيفَةٌ إِلَّا حَدِيثَ قَمِيرَ وَحَدِيثَ عَمَّارٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ وَحَدِيثَ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ وَالْمَعْرُوفُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ الْغُسْلُ
[އަޙްމަދު ބިން ސިނާން އަލްޤަޘްޠާން އަލްވަސީތީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު] އަށް [އައްޔޫބު ބިން އަބީ މިސްކިން] ގެ ކިބައިން [އަލްޙައްޖާޖު] ގެ ކިބައިން [އުއްމު ކުލްތޫމް] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ ކިބައިން ބަލީގެ ލޭ ތަހައްމަލު ކުރަމުން ދިޔަ އަންހެނަކާ ބެހޭގޮތުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަނާ ފެންވަރާފައި، އެއީ އެއްފަހަރު، ދެން ވުޟޫ ކުރީ، ޙައިޟުވާ ދުވަސް އަންނަންދެންނެވެ. [އަޙްމަދު ބިން ސިނާން އަލްޤަޘްޘަން އަލްވަސީޘީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު] އަށް [އައްޔޫބު، އަބޫ އަލްޢަލާ`] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝުބްރޫމާ] ގެ އަރިހުން [އިސްތިރީ މަސްރޫޤު] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، މިފަދަ ބަސްތަކަކާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި ޙަބީބާއި އައްޔޫބުގެ ކިބައިން އަދީ ބިން ތާބިތު އާއި އަލްއަޢުމާޝްގެ ޙަދީޘްފުޅު، އަބޫ އަލްޢަލާ` ހުރިހާ އެއްޗަކީވެސް ބަލިކަށި، ޞައްޙައެއް ނޫނެވެ. އަދި ޙަބީބުގެ ކިބައިން އަލްއަޢުމާޝްގެ ޙަދީޘްގެ ބަލިކަށިކަން ދައްކުވައިދޭ އެއްޗަކީ، މި ޙަދީޘް ޞައްޙަކޮށްދެއްވީ އަލްއަޢުމާޝްގެ އަރިހުން ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު އަދި ހަބީބުގެ ޙަދީޘްގެ މަރްފޫޢަތަށް އިންކާރު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެއީ ވެސް އަސްބަތު އަލްއަޢުމާޝްގެ ކިބައިން ޞައްޙަކޮށް، ޢާއިޝާގެ ކިބައިން ޞައްޙަ ކުރެއްވި ކަމެކެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އަލްއަޢްމާޝްގެ ކިބައިން އިބްނު ދާއޫދު ފުރަތަމަ މާފުޢު ގޮތަކަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރުމުގެ މައްސަލަ އެކަމުގައި އިންކާރު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޙަބީބުގެ މި ޙަދީޘުގެ ބަލިކަށިކަން ހާމަވާ ކަމަކީ، އުރުވާގެ ކިބައިން އަޒްޒުހްރީގެ ރިވާޔަތު ޢާއިޝާގެ ކިބައިން ކަމުގައި ވުމެވެ؛ ކޮންމެ ނަމާދަކަށް، މުއްސަނދި ޙަދީޘެއްގައި ފެންވަރާލިއެވެ. އަދި [އަބޫ އަލް ޔަޤްޒާން] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަދީ ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ ރަދުލިއައްالله ޢާންހޫ] ގެ އަރިހުން، އަދި [އައްމާރު، ބާނީ ޙާޝިމްގެ ކުރީގެ އަޅު] [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުންނެވެ. އަދި [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން މައިސާރާ] އާއި [ބަޔާން] އަދި [އަލްމުޣީރާ] އަދި [ފިރާސް] އަދި [މުޖަލިދު] [އަޝް-ޞޔާޢިބީ] އިން [ޤާމިރު] ގެ ޙަދީޘުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫކުރުން. އަދި [ދާއޫދު] އާއި [އާސިމް] ގެ ރިވާޔަތް [އާޝް-ޞޔާޢިބީ] ގެ އަރިހުން [ޤާމިރު] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން؛ ކޮންމެ ދުވަހަކު އެއްފަހަރު ވުޟޫ ކުރިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ ކިބައިން ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރުމަކީ މުސްތަޙަދު - ލޭއައުމުގެ ބައްޔެއް ހުންނަ އަންހެނަކު - އެވެ. މިހުރިހާ ޙަދީޘްތަކަކީ، ޤާމިރުގެ ޙަދީޘާއި، ބަނީ ޙާޝިމްގެ ކުރީގެ އަޅާ އައްމާރުގެ ޙަދީޘާއި، އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ ޙަދީޘް ފިޔަވައި، ބަލިކަށި ޙަދީޘްތަކެކެވެ. އަދި އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން މަޢުރޫފް އަކީ ވުޟޫކުރުމެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 258
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ أَنَّ الْقَعْقَاعَ وَزَيْدَ بْنَ أَسْلَمَ أَرْسَلَاهُ إِلَى سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ يَسْأَلُهُكَيْفَ تَغْتَسِلُ الْمُسْتَحَاضَةُ فَقَالَ تَغْتَسِلُ مِنْ ظُهْرٍ إِلَى ظُهْرٍ وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ فَإِنْ غَلَبَهَا الدَّمُ اسْتَثْفَرَتْ بِثَوْبٍقَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ تَغْتَسِلُ مِنْ ظُهْرٍ إِلَى ظُهْرٍ وَكَذَلِكَ رَوَى دَاوُدُ وَعَاصِمٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ امْرَأَتِهِ عَنْ قَمِيرَ عَنْ عَائِشَةَ إِلَّا أَنَّ دَاوُدَ قَالَ كُلَّ يَوْمٍ وَفِي حَدِيثِ عَاصِمٍ عِنْدَ الظُّهْرِ وَهُوَ قَوْلُ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَالْحَسَنِ وَعَطَاءٍ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مَالِكٌ إِنِّي لَأَظُنُّ حَدِيثَ ابْنِ الْمُسَيَّبِ مِنْ ظُهْرٍ إِلَى ظُهْرٍ إِنَّمَا هُوَ مِنْ طُهْرٍ إِلَى طُهْرٍ وَلَكِنَّ الْوَهْمَ دَخَلَ فِيهِ فَقَلَبَهَا النَّاسُ فَقَالُوا مِنْ ظُهْرٍ إِلَى ظُهْرٍ وَرَوَاهُ مِسْوَرُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَرْبُوعٍ قَالَ فِيهِ مِنْ طُهْرٍ إِلَى طُهْرٍ فَقَلَبَهَا النَّاسُ مِنْ ظُهْرٍ إِلَى ظُهْرٍ
[އަލްޤަޢުނަބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކުގެ އަރިހުން] [އަބޫބަކުރުގެ ކުރީގެ އަޅު] ސުމައްޔާގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަލްޤަޢުޤާއި ޒައިދު ބިން އަސްލަމް އޭނާ ފޮނުއްވީ [ސަޢީދު ބިން އަލްމުޞައްޔިބު] އާއި ސުވާލުކުރުމަށެވެ: މުސްތަޙަދާ އަންހެނަކު ފެންވަރާނެ މަގަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: ޛުޙްރު ނަމާދަށް އެއްފަހަރު ފެންވަރައިގެން ދެން އަންނަ ޛުޙްރު ނަމާދާއި ހަމައަށް ފުދޭނެ ކަމަށާއި ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރުމުން ފުދޭނެ ކަމަށެވެ. ލޭ ގަދަވެއްޖެނަމަ ދެން ފޮތިގަނޑަކުން ނިވާކުރަން ޖެހެއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: އަދި އިބްނު ޢުމަރާއި އަނަސް ބިން މާލިކުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ޛުހުރުން ފެށިގެން ދެން އޮންނަ ޛުޙްރު ނަމާދަށް ފެންވަރާ ކަމެވެ. ހަމައެފަދައިން [ދާއޫދު] އަދި [އާޝިމް] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އާޝް-ޞޔާޢބީ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލުން] [ޤާމިރު] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން، ހަމައެކަނި ދާއޫދު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ ކޮންމެ ދުވަހަކު. އާޝިމްގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ހުންނަވަނިކޮށް: ޛުޙްރުގައެވެ. މިއީ ސަލީމް ބިން ޢަބްދުﷲ އާއި އަލްޙަސަން އާއި ޢަތާ` ގެ ރައުޔެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެން ހަގީގަތުގައިވެސް ހީކުރީ އިބްނު އަލްމުސައިބްގެ ޙަދީޘަކީ ޠާހިރުކަމުގެ ޙާލަތުން ދެން އޮތް ޠާހިރުކަމުގެ ޙާލަތަށް ދިއުމެވެ. ނަމަވެސް ޝައްކު އޭގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައިރު، އެކަމުގެ ބަދަލުގައި މީހުން ބުނީ؛ ޛުހުރުން ފެށިގެން އަނެއް ޛުހުރާއި ހަމައަށެވެ. އަދި މިޞްވާރު ބިން ޢަބްދުލްމަލިކު ބިން ސަޢީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަރުބޫޢު ރިވާކުރައްވާފައި ވާކަމަށެވެ؛ ޠާހިރުކަމުގެ ޙާލަތުން ފެށިގެން ދެން އޮންނަ ޠާހިރުކަމުގެ ޙާލަތަށް ނަމަވެސް މީހުން އެ ޙާލަތުގެ ބަދަލުގައި ބުނަމުން ދިޔައެވެ؛ ޛުހުރުން ފެށިގެން އަނެއް ޛުހުރާއި ހަމައަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 259
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي إِسْمَعِيلَ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ مَعْقِلٍ الْخَثْعَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَالْمُسْتَحَاضَةُ إِذَا انْقَضَى حَيْضُهَا اغْتَسَلَتْ كُلَّ يَوْمٍ وَاتَّخَذَتْ صُوفَةً فِيهَا سَمْنٌ أَوْ زَيْتٌ
[އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމަރީ] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އަބީ އިސްމާޢީލް، އަދި އޭނާއަކީ މުޙައްމަދު ބިން ރަޝީދު] [މަޢުޤީލް އަލްޚަތުސާމީ] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ ރަދުލިއައްالله އަންހޫ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ސާމިން ނުވަތަ ތެޔޮ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 260
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ أَنَّهُ سَأَلَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْمُسْتَحَاضَةِ فَقَالَتَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ فَتُصَلِّي ثُمَّ تَغْتَسِلُ فِي الْأَيَّامِ
[އަލްޤަޢުނަބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު] [މުޙައްމަދު ބިން ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ [އަލްޤާސިމް ބިން މުޙައްމަދު] އާއި ޙައިޟުވާ އަންހެނަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
