Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 2481
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ حَرِيصٌ تَأْمُلُ الْبَقَاءَ وَتَخْشَى الْفَقْرَ وَلَا تُمْهِلَ حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا وَقَدْ كَانَ لِفُلَانٍ
A y’a fɔ an ye [Musaddad], a y’a fɔ an ye [Abdul Wahid bin Ziyad], a y’a fɔ an ye [‘Umarah bin Al Qa’qa’] ka bɔ [Abu Zura bin ‘Amr bin Jarir] fɛ, ka bɔ [Abu Huraira] fɛ, a ko; mɔgɔ dɔ y’a fɔ kira ye ko; E Ala ka ciden, saraka min ka bon ni bɛɛ ye, o ye jumɛn ye? A ko: ‘I be sarakabɔ k’i to kɛnɛya la, i dusu ka di ani i jigi b’a la ka to niin na, ani i be hami ko i bena dɛsɛ sɔrɔ, ani i t’i janto fɔɔ ɲɛnamaya sera i ka kan na i ko; Fulan fɛ o bɛɛ lo ani Fulan fɛ o bɛɛ lo. Ani tiɲɛn na, nafolo kɛra Fulan ta ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2482
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ شُرَحْبِيلَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَأَنْ يَتَصَدَّقَ الْمَرْءُ فِي حَيَاتِهِ بِدِرْهَمٍ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَتَصَدَّقَ بِمِائَةِ دِرْهَمٍ عِنْدَ مَوْتِهِ
A fɔra an ye [Ahmadu bin Salih], a fɔra an ye [Ibn Abu Fudaik], a fɔra ne ye [Ibn Abi Dzi`b] ka bɔ [Syurahbil] la, ka bɔ [Abu Sa’id Al Khudri] la, ko Ala ka ciden (s.a.w) ko: ni dirham kelen ye, o ka fisa a ma ka tɛmɛ saraka kɛ ni dirham kɛmɛ ye, n’a sara.’
Hadith
Imam Abu Dawud : 2483
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْصَّمَدِ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُدَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْأَشْعَثُ بْنُ جَابِرٍ حَدَّثَنِي شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ وَالْمَرْأَةُ بِطَاعَةِ اللَّهِ سِتِّينَ سَنَةً ثُمَّ يَحْضُرُهُمَا الْمَوْتُ فَيُضَارَّانِ فِي الْوَصِيَّةِ فَتَجِبُ لَهُمَا النَّارُقَالَ وَقَرَأَ عَلَيَّ أَبُو هُرَيْرَةَ مِنْ هَا هُنَا{ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ حَتَّى بَلَغَ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ }قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا يَعْنِي الْأَشْعَثَ بْنَ جَابِرٍ جَدَّ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ
A fɔra an ye [Abda bin Abdullah], a fɔra an ye [Abdushshamad] ye, a fɔra an ye [Nashr bin Ali Al Huddani], a fɔra an ye [Asiyati bin Jabir] ye, a fɔra ne ye [Syahr bin Hausyaburah ye] ko Ala ye [Mesiyaburi ye], ko Ala ka [Mesiyaburi] ka], sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Tiɲɛ na, cɛɛ ni muso dɔ be yen minw be kɛwale ɲumanw kɛ ka mɛnni kɛ Ala fɛ saan wɔɔrɔ kɔnɔ Saan tan o kɔ saya nana u fila bɛɛ kan, o kɔ, u y’a gwɛlɛya cɛɛtalaw ma k’u ka sago kɛ walisa jahanama ka kɛ waajibi ye u fɛ.’ O kɔ, Abu Hurairah ye ayata nin kalan n ye ka bɔ yan: ‘A ye testaman min kɛ, a kɛnin kɔ k’o dafa walima a ka juru saranin kɔ k’a sɔrɔ a ma tɔɔrɔ lase -cɛyɛntalaw ma-...’. fɔɔ a ko: ‘o ye seeba ye’. Abu Dawuda ko; O mɔgɔ min tɔgɔ ko Al Asy’ats bin Jabir, o tun ye Nashr bin Ali bɛnba ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2484
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي سَالِمٍ الْجَيْشَانِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنِّي أَرَاكَ ضَعِيفًا وَإِنِّي أُحِبُّ لَكَ مَا أُحِبُّ لِنَفْسِي فَلَا تَأَمَّرَنَّ عَلَى اثْنَيْنِ وَلَا تَوَلَّيَنَّ مَالَ يَتِيمٍقَالَ أَبُو دَاوُد تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ مِصْرَ
A y’a fɔ an ye [Ali Hasan bin Ali], a y’a fɔ an ye [Abu Abdurrahman Al Muqri`], a y’a fɔ an ye [Sa’id bin Abu Ayyub], ka bɔ [‘Ubaidullah bin Abu Ja’far] la, ka bɔ [Salim bin Abu Salim Al Jaisyani] la, ka bɔ [a fa] la, ka bɔ [Abu D; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ n ye ko: ‘E Abu Dharr, n b’a ye ko i ye mɔgɔ barikaman ye ani n be fɛɛn dɔ kanu i ye i n’a fɔ n be n yɛrɛ kanu cogo min na. O la, kana mɔgɔ fila ɲɛminɛ ani kana denmisɛnw ka nafolo ladon’. Abu Dawuda ko; Nin hadisi lakalira Misirakaw dɔrɔn lo fɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2485
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ }فَكَانَتْ الْوَصِيَّةُ كَذَلِكَ حَتَّى نَسَخَتْهَا آيَةُ الْمِيرَاثِ
A fɔra an ye [Ahmadu bin Muhamadu Al Marwazi], a fɔra ne ye [Ali bin Husain bin Waqid], ka bɔ [a facɛ] fɛ, ka bɔ [Yazid An Nahwi] fɛ, ka bɔ [Ikrimah] fɛ ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ, ‘n’a ye nafolo caaman to a bangebagaw fɛ ani ka testaman kɛ a somɔgɔw ye’. O la, testaman be ten fɔɔ ka taga se tiɲɛn sariya ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2486
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعْطَى كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ فَلَا وَصِيَّةَ لِوَارِثٍ
A fɔra an ye [Abdul Wahhab bin Najdah], a fɔra an ye [Ibnu Ayyasy] ye, ka bɔ [Syurahbil bin Muslim] fɛ, n ye [Abu Umamah] mɛn, n ye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam mɛn ko: 'Tiɲɛ na, Ala ye joo di mɔgɔ o mɔgɔ ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2487
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ }وَ{ إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا }الْآيَةَ انْطَلَقَ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ يَتِيمٌ فَعَزَلَ طَعَامَهُ مِنْ طَعَامِهِ وَشَرَابَهُ مِنْ شَرَابِهِ فَجَعَلَ يَفْضُلُ مِنْ طَعَامِهِ فَيُحْبَسُ لَهُ حَتَّى يَأْكُلَهُ أَوْ يَفْسُدَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ }فَخَلَطُوا طَعَامَهُمْ بِطَعَامِهِ وَشَرَابَهُمْ بِشَرَابِهِ
A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba?], a y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [‘Atho`] la, ka bɔ [Sa’id bin Jubair] la, ka bɔ [Ibn Abbas] la, a ko; tuma min na Ala ‘azza wajalla ye ayata nin jigi ko: ‘Aw kana gwɛrɛ denmisɛnw ka nafolo la, fɔɔ cogo min nafa ka bon’. Ani ‘Tiɲɛ na, minw be denmisɛnw ka nafolo dumu tilenbaliya la....’. O la, denmisɛn tun be min fɛ, ale tun be taga a ka dumuni bɔ a ka dumuni na, k'a ka minnifɛn bɔ a ka minnifɛn na. O kama, denmisɛnnin ka dumuni tɔɔ be mara fɔɔ a k’a dumu wala a ka tiɲɛ. O la, o koo tun ka gwɛlɛ u ma, o kɔ, u y’o fɔ Ala ka ciden ye. O kɔ, Ala ‘azza wajalla ye ayata nin jigi: ‘U b’i ɲininga denmisɛnw koo la, k’a fɔ ko: ‘Ka u ka koow ɲɛnabɔ ka ɲɛ, o ka ɲi, n’i ye jɛn n’u ye, o tuma na, u y’i balimaw ye’. O kɔ, u y’u ka dumuni ɲagami n’a ka dumuni ye, k’u ka minnifɛnw ɲagami n’a ka minnifɛnw ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2488
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْمُعَلِّمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي فَقِيرٌ لَيْسَ لِي شَيْءٌ وَلِي يَتِيمٌ قَالَ فَقَالَ كُلْ مِنْ مَالِ يَتِيمِكَ غَيْرَ مُسْرِفٍ وَلَا مُبَادِرٍ وَلَا مُتَأَثِّلٍ
A y’a fɔ an ye [Humaid bin Mas’ada], ko [Kalid bin Al Harith] y’a fɔ u ye; a y’a fɔ an ye [Husain Al Mu’allim] ka bɔ [Amr bin Syu’aib] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [a bɛnba] fɛ, ko mɔgɔ dɔ nana kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ k’a fɔ; Ne ye fantan ye, foyi tɛ min fɛ, k’a sɔrɔ denmisɛnw be ne fɛ. O kɔ, a ko: ‘I ka denmisɛnnin ka nafolo dɔ dumu, nka kana dantɛmɛ, kana a tiɲɛ ani kana nafoloba minɛ.’
Hadith
Imam Abu Dawud : 2489
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَدِينِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خَالِدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُقَيْشٍ أَنَّهُ سَمِعَ شُيُوخًا مِنْ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ وَمِنْ خَالِهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَحْمَدَ قَالَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍحَفِظْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُتْمَ بَعْدَ احْتِلَامٍ وَلَا صُمَاتَ يَوْمٍ إِلَى اللَّيْلِ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Salih], a y’a fɔ an ye [Yahya bin Muhamadu Al Madini] y’a fɔ an ye [Abdullah bin Khalid bin Sa’id bin Abu Maryam] fɛ ka bɔ [a facɛ] fɛ, ka bɔ [Sa’id bin Abdurrahman bin Yazid bin Ruqaisy fɛ] ko a y’a ka ‘biAufral caman mɛn ka bɔ Baba’ri ka bɔ . n’ tericɛ, o ye [Abdulla bin Abu Ahmad] ye, a ko; [Ali bin Abu Talib] ko; N ye cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka kuma nunu mara n hakili la ko: ‘Denmisɛnw tɛ yen kanbelenya kɔ, ani suu tɛ yen’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2490
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَكْلُ الرِّبَا وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِقَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو الْغَيْثِ سَالِمٌ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ الْجُوْزَجَانِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ حَدَّثَهُ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْكَبَائِرُ فَقَالَ هُنَّ تِسْعٌ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ زَادَ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ الْمُسْلِمَيْنِ وَاسْتِحْلَالُ الْبَيْتِ الْحَرَامِ قِبْلَتِكُمْ أَحْيَاءً وَأَمْوَاتًا
A fɔra an ye [Ahmadu bin Sa’id Al Hamdani], a fɔra an [Ibnu Wahb] ye ka bɔ [Suliman bin Bilal] fɛ ka bɔ [Tsaur bin Zaid] fɛ ka bɔ [Abu Al Ghaits] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] la, ko Ala ka ciden ka bɔ [Abu Hurairah] ko: A ɲiningara ko; E Ala ka ciden, nin koo ye mun ye? A ko: «Ka jɛɲɔgɔnya kɛ ni Ala ye, ka jinamoriya kɛ, ka mɔgɔ faga, Ala ye min bali fo ni joo tɛ, ka tɔnɔ dumu, ka denmisɛnw ka nafolo dumu, ka boli kɛlɛ la, ka muso saniyanin ani dannabaga ɲuman jalaki ko a ye kakalaya kɛ.» Abu Dawuda ko; Abu Ali Gayiti Salim tun ye Ibnu Muti ka jɔɔn ye fɔlɔ. A y’a fɔ an ye [Ibrahima bin Ya’qub Al Juzajani], a y’a fɔ an ye [Mu’adz bin Hani`], a y’a fɔ an ye [Harb bin Syaddad], a y’a fɔ an ye [Yahya bin Abu Katsir], ka bɔ [Abdul Hamid bin Sinan] ka bɔ [‘Ubaid bin ka taga] [‘Ubaid bin ka taga], ko a be]. ani a tun be ni Ala ka ciden ye. Ko mɔgɔ dɔ ye kira ɲininga loon dɔ la, a ko; E Ala ka ciden, jurumunbaw ye jumɛnw ye? O kɔ, a ko: ‘Jurumuba kɔnɔntɔn lo be yen’. O kɔ, a y’a kɔrɔ fɔ, k’a fara a kan ko; ani ka ban i ka silamɛ bangebagaw ma, k’a to i ka fɛnw kɛ minw ye haramu ye i ka kibla ka Baitul Haram kɔnɔ - i n’a fɔ donsoya, yiri tigɛli - ɲɛnamaw ni salenw bɛɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2491
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ خَبَّابٍ قَالَمُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ إِلَّا نَمِرَةٌ كُنَّا إِذَا غَطَّيْنَا بِهَا رَأْسَهُ خَرَجَتْ رِجْلَاهُ وَإِذَا غَطَّيْنَا رِجْلَيْهِ خَرَجَ رَأْسُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَطُّوا بِهَا رَأْسَهُ وَاجْعَلُوا عَلَى رِجْلَيْهِ مِنْ الْإِذْخِرِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Kathir], a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Wail], ka bɔ [Khabbab] la, a ko; Mush’ab bin Umair fagara Uhud kɛlɛ wagati la, fanikolon dɔrɔn lo tun b’a bolo. N’an y’a kuun datugu, a seenw tun be bɔ, n’an tun y’a seenw datugu, a kuun tun be bɔ. O kɔ, cira sallallahu ko: ‘Aw k’a kuun datugu ni fani ye, ka idzkhir bila a sen fila kan!’
Hadith
Imam Abu Dawud : 2492
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بَنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ بُرَيْدَةَأَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كُنْتُ تَصَدَّقْتُ عَلَى أُمِّي بِوَلِيدَةٍ وَإِنَّهَا مَاتَتْ وَتَرَكَتْ تِلْكَ الْوَلِيدَةَ قَالَ قَدْ وَجَبَ أَجْرُكِ وَرَجَعَتْ إِلَيْكِ فِي الْمِيرَاثِ قَالَتْ وَإِنَّهَا مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَيُجْزِئُ أَوْ يَقْضِي عَنْهَا أَنْ أَصُومَ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ وَإِنَّهَا لَمْ تَحُجَّ أَفَيُجْزِئُ أَوْ يَقْضِي عَنْهَا أَنْ أَحُجَّ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Yunus], a y’a fɔ an ye [Zuhair], a y’a fɔ an ye [Abdullah bin ‘Atha`], ka bɔ [Abdullah bin Buraidah] fɛ, ka bɔ [a fa] fɛ, ko muso dɔ nana Rasulullah fɛ k’a fɔ; Ne tun bɛ to ka saraka di ne bamuso ma, ka jɔnmuso dɔ di a ma, a sara ka jɔncɛ to a kɔ. A ko: ‘I ka sara latigɛra ani jɔncɛ bena kɔsegi i fɛ i ka ciyɛn cɛma’. Muso ko; A sara k’a sɔrɔ a tun ka ɲi ka sunɔgɔ kalo kelen kɔnɔ. Yala a ka ɲi wala a be se ka dafa a ye ni n’ ye sunɔgɔ a ye wa? A ko: ‘Ɔnhɔn’. Muso ko; Tiɲɛ na, a ma hiji kɛ fɔlɔ, yala a ka ɲi walima a be se ka dafa a ye ni n’ ye hiji kɛ a ye wa? A ko: ‘Ɔnhɔn’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2493
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصَبْتُ أَرْضًا لَمْ أُصِبْ مَالًا قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَكَيْفَ تَأْمُرُنِي بِهِ قَالَ إِنْ شِئْتَ حَبَّسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لَا يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلَا يُوهَبُ وَلَا يُوَرَّثُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَزَادَ عَنْ بِشْرٍ وَالضَّيْفِ ثُمَّ اتَّفَقُوا لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ وَيُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ زَادَ عَنْ بِشْرٍ قَالَ وَقَالَ مُحَمَّدٌ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًاحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بِنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ صَدَقَةِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ نَسَخَهَا لِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا كَتَبَ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ فِي ثَمْغٍ فَقَصَّ مِنْ خَبَرِهِ نَحْوَ حَدِيثِ نَافِعٍ قَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا فَمَا عَفَا عَنْهُ مِنْ ثَمَرِهِ فَهُوَ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ قَالَ وَسَاقَ الْقِصَّةَ قَالَ وَإِنْ شَاءَ وَلِيُّ ثَمْغٍ اشْتَرَى مِنْ ثَمَرِهِ رَقِيقًا لِعَمَلِهِ وَكَتَبَ مُعَيْقِيبٌ وَشَهِدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا أَوْصَى بِهِ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ حَدَثَ بِهِ حَدَثٌ أَنَّ ثَمْغًا وَصِرْمَةَ بْنَ الْأَكْوَعِ وَالْعَبْدَ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ سَهْمٍ الَّتِي بِخَيْبَرَ وَرَقِيقَهُ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ الَّتِي أَطْعَمَهُ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْوَادِي تَلِيهِ حَفْصَةُ مَا عَاشَتْ ثُمَّ يَلِيهِ ذُو الرَّأْيِ مِنْ أَهْلِهَا أَنْ لَا يُبَاعَ وَلَا يُشْتَرَى يُنْفِقُهُ حَيْثُ رَأَى مِنْ السَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ وَذَوِي الْقُرْبَى وَلَا حَرَجَ عَلَى مَنْ وَلِيَهُ إِنْ أَكَلَ أَوْ آكَلَ أَوْ اشْتَرَى رَقِيقًا مِنْهُ
Yala a y’a fɔ an ye [Musaddad], a y’a fɔ an ye [Yazid wa? bin Zurai’], ani a lakali ka bɔ sira wɛrɛ la: ani a y’a lakali an ye [Musaddad] y’a lakali an ye [Bisyr bin Al Mufadhdhal], ani a y’a lakali ka bɔ sira wɛrɛ la: A y’a lakali an ye [Musaddad], a y’a lakali an ye [Yahya] ka bɔ [A I U,]’. ko; Umar ye Khaibar jamana sɔrɔ, o kɔ, a nana kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ k’a fɔ ko; Ne ye dugukolo sɔrɔ ani ne ma deli ka nafolo sɔrɔ min nafa ka bon n’ ma ka tɛmɛ o kan. I b’a fɔ ne ye ko ne ye mun le kɛ? A ko: ‘N’i b’a fɛ, o tuma na, i ka fɛnɲɛnamafagalan minɛ ka saraka di a ma’. O kɔ, Umar ye saraka di a ma, k’a sɔrɔ a ka wari kunba kana feere, k’a di, k’a to fantanw, somɔgɔw ani jɔnw ma. Ani ni saratiw ye Ala sira kan, i n’a fɔ Ibn Sabil. A ka dɔ fara a kan ka bɔ Bisiri; ani lonanw fana. O kɔ, u y’o kuma kelen fɔ ko: ‘Mɔgɔ min b’a ladon, n’a dɔ dumu cogo ɲuman na, o tɛ foyi ye. Ka teriw balo, k’a sɔrɔ i m’u lamɔn’. Muhamadu ko; kana a lajɛn k’a kɛ nafolo jɔnjɔn ye. A y’a fɔ an ye [Sulayiman bin Daud Al Mahri], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [Al Laits], ka bɔ [Yahya bin Sa’id] fɛ Umar bin Al Khathab ka saraka koo la, Ala ka hɛɛrɛ sɔrɔ a la, a ko; [Abdul Hamidi bin Abdullah bin Umar bin Al Katab] y’a sɛbɛ n’ ye; bismillahirrahmanirrahim, nin ye Ala ka baarakɛla [Umar] ye min sɛbɛn tuma min na koo dɔ kɛra a la, ko Tsamgh, ani Shirmah bin Al Akwa’ -Umar ka nafolo fila minw tun be Madina- ani jɔn minw tun b’a bolo, ani yɔrɔ kɛmɛ min tun b’a bolo Khaibar, jɔn minw tun b’a bolo, ani fana ‘Musaq-sahalamahid’a tun ye kɛmɛ ye . min tun dira a ma kulu dɔ kan, Hafshah tun bena a ladon a niin na tuma min na, o kɔ, mɔgɔw minw tun be ni miiriya ɲumanw ye ka bɔ a somɔgɔw fɛ. N’a sɔrɔ a tɛ feere, ani a tɛ se ka san, a b’a di yɔrɔ min na a b’a miiri ko a ka ɲi, mɔgɔw minw be ɲiningali kɛ, ani fantanw minw tɛ yɔrɔ sɔrɔ, somɔgɔw, ani kojugu si tɛ mɔgɔw la minw b’a janto a la ka dumuni kɛ wala ka balo, wala ka jɔnw san a fɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2494
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أُرَاهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةِ أَشْيَاءَ مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ
A fɔra an ye [Ar Rabi’ bin Sulaiman Al Muadzdzin], a fɔra an ye [Ibnu Wahb] ka bɔ [Suliman bin Bilal] fɛ ka bɔ [Al ‘Ala` bin Abdurrahman] fɛ, ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko cira sallallahu ye a ka kɛwalew ye. ko saba; saraka, lɔnniya nafaman, wala denmisɛn Alaɲasiranbaga min be delili kɛ a ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2495
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ امْرَأَةً قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَلَوْلَا ذَلِكَ لَتَصَدَّقَتْ وَأَعْطَتْ أَفَيُجْزِئُ أَنْ أَتَصَدَّقَ عَنْهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَتَصَدَّقِي عَنْهَا
A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il], a y’a fɔ an ye [Hamadu] ka bɔ [Hisham] fɛ, ka bɔ [a fa] fɛ, ka bɔ [Aisha] fɛ, ko muso dɔ ko; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, n bamuso sara yɔrɔnin kelen, ni nin tun ma kɛ, a tun bena saraka di, ka di. Yala sariya b’a to ne be saraka bɔ a ye wa? O kɔ, cira ko: ‘Ɔnhɔn, aw ka saraka di a ma’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2496
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَقَ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي تُوُفِّيَتْ أَفَيَنْفَعُهَا إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا فَقَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ لِي مَخْرَفًا وَإِنِّي أُشْهِدُكَ أَنِّي قَدْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَنْهَا
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Mani’], a y’a fɔ an ye [Rauh bin Ubadah], a y’a fɔ an ye [Zakariya bin Ishaq], a y’a fɔ an ye [Amr bin Dinar], ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] la, ko cɛɛ dɔ ko; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, ne bamuso sara, yala ni ne ye saraka di a ma, o bɛna a nafa wa? O kɔ, a ko: ‘Ɔnhɔn’. O tigi ko; Tiɲɛ na, n’ be ni datumuforo ye ani n’ b’i ka seereya ɲini ko n’ y’o di a ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2497
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ الْعَاصَ بْنَ وَائِلٍ أَوْصَى أَنْ يُعْتِقَ عَنْهُ مِائَةُ رَقَبَةٍ فَأَعْتَقَ ابْنُهُ هِشَامٌ خَمْسِينَ رَقَبَةً فَأَرَادَ ابْنُهُ عَمْرٌو أَنْ يُعْتِقَ عَنْهُ الْخَمْسِينَ الْبَاقِيَةَ فَقَالَ حَتَّى أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أَوْصَى بِعَتْقِ مِائَةِ رَقَبَةٍ وَإِنَّ هِشَامًا أَعْتَقَ عَنْهُ خَمْسِينَ وَبَقِيَتْ عَلَيْهِ خَمْسُونَ رَقَبَةً أَفَأُعْتِقُ عَنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَوْ كَانَ مُسْلِمًا فَأَعْتَقْتُمْ عَنْهُ أَوْ تَصَدَّقْتُمْ عَنْهُ أَوْ حَجَجْتُمْ عَنْهُ بَلَغَهُ ذَلِكَ
A y’a fɔ an ye [Al Abbas bin Al Walid bin Mazyad], a y’a fɔ ne ye [n’ facɛ], a y’a fɔ an ye [Al Aza’i], a y’a fɔ ne ye [Hassan bin Athiyyah], ka bɔ [Amr bin Syu’aib] fɛ ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [a bɛnba] fɛ ko Al’Ash ye mɔgɔ dɔ di a ma. O kɔ, a dencɛ Hisamu ye jɔɔn bi duuru bɔ kaso la ani a dencɛ Amiri tun b’a fɛ ka jɔn bi duuru tɔɔw bɔ kaso la. O kɔ, a ko; aw ka kɔnɔni kɛ fo n ka Ala ka ciden ɲininga, o kɔ, a nana cira sallallaahu alayihi wasallam fɛ k’a fɔ; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, n facɛ ye testaman kɛ ka jɔn kɛmɛ bɔ kaso la. Ani tiɲɛ na, Hisham ye mɔgɔ bi duuru bɔ kaso la ani jɔn bi duuru tora, yala ne be se k’a bɔ kaso la wa? O kɔ, Rasulullah ko: ‘Tiɲɛ na, n’a ye silamɛ ye, o kɔ, i ye jɔɔn dɔ bɔ a ye, walima ka sadaka di a ma, walima ka hiji kɛ a ye, o tuma na, o koo be se a ma’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2498
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَنَّ شُعَيْبَ بْنَ إِسْحَقَ حَدَّثَهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ أَبَاهُ تُوُفِّيَ وَتَرَكَ عَلَيْهِ ثَلَاثِينَ وَسْقًا لِرَجُلٍ مِنْ يَهُودَ فَاسْتَنْظَرَهُ جَابِرٌ فَأَبَى فَكَلَّمَ جَابِرٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَشْفَعَ لَهُ إِلَيْهِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ لِيَأْخُذَ ثَمَرَ نَخْلِهِ بِالَّذِي لَهُ عَلَيْهِ فَأَبَى عَلَيْهِ وَكَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنْظِرَهُ فَأَبَى وَسَاقَ الْحَدِيثَ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Al’Ala`] ko [Syu’aib bin Ishaq] tun y’a fɔ u ye ka bɔ [Hisyam bin ‘Urwah] fɛ ka bɔ [Wahb bin Kaisan] fɛ, ka bɔ [Jabir bin Abdullah] fɛ, ko a y’a fɔ a ye ko a facɛ sara ani a ye juru dɔ to a ye min tun ye thiwrq ye. O kɔ, Jabir y’a ɲini a fɛ a ka wagati wɛrɛ bila ka taga, ani Yahutu banna. O kɔ, Jabir ye kuma ta cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ walisa a ka kɛ a ka cɛmancɛla ye yahutu fɛ ani a kumana yahutu fɛ walisa a k’a ka dati yiriden ta k’a ka juru sara yahutu la. Ani cira sallallahu alayihi wasallam y’a fɔ a ye ko a ka wagati di a ma, nka yahutu banna. Ani a ye hadisi nin fana kofɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2499
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْروِ بْنِ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ التَّنُوخِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعِلْمُ ثَلَاثَةٌ وَمَا سِوَى ذَلِكَ فَهُوَ فَضْلٌ آيَةٌ مُحْكَمَةٌ أَوْ سُنَّةٌ قَائِمَةٌ أَوْ فَرِيضَةٌ عَادِلَةٌ
A fɔra an ye [Ahmadu bin Amri bin As Sarh], a fɔra an [Ibnu Wahb] ye, a fɔra ne ye [Abdurrahman bin Ziyad] ka bɔ [Abdurrahman bin Rafi’ At Tanukhi], ka bɔ [Abdurahman bin ‘Amr bin Al’Ash, ko tun ye Ala ye. a ko: ‘Lɔnniya ye saba ye, ani fɛɛn o fɛɛn min tɛ o ye, o ye dantɛmɛ ye, o ye; muhkamah vɛrisew - minw ɲɛfɔra ka gwɛ ani u ma bɔ yen -, walima sunna lakika, walima faraidh - ciyɛn tilan cogo tilennin na’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 2500
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ الْمُنْكَدِرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُمَرِضْتُ فَأَتَانِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ مَاشِيَيْنِ وَقَدْ أُغْمِيَ عَلَيَّ فَلَمْ أُكَلِّمْهُ فَتَوَضَّأَ وَصَبَّهُ عَلَيَّ فَأَفَقْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي وَلِي أَخَوَاتٌ قَالَ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْمَوَارِيثِ{ يَسْتَفْتُونَكَ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ }
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Sufyan], a ko; N y’a mɛn [Ibnu Al Munkadir], ko a ye [Jabir] mɛn a ko; N tun banana loon dɔ, o kɔ, cira sallallahu ‘alaihi wasallam nana bɔ n ye ni Abu Bakri ye senna, k’a sɔrɔ n hakili tun tɛ, n tun ma kuma fɔ a ye. O kɔ, a ye ko, ka jii bɔn n kan fɔɔ n hakili ka na. O kɔ, ne ko; E Ala ka ciden, ne be mun lo kɛra n’ ka nafolo ye k’a sɔrɔ n’ somɔgɔw muso caaman be yen? O kɔ, vɛrise min be kuma tiɲɛn koo la, o nana: ‘U be fatwa ɲini i fɛ kalalah koo la - mɔgɔw minw be sa, facɛ ni dencɛ tɛ u fɛ -’.
