Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Ndipo iyo wakaŵa atsar wakumanyikwa wa Mprofeti sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Waliyose uyo wakulongosora hadith kufuma kwa ine, iyo yikuyowoyeka kuti njautesi, mbwenu iyo - wakulongosora - ni yumoza wa ŵatesi aŵa'. Watiphalira kuti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Waki’] kufuma kwa [Syu’bah] kufuma kwa [al Hakam] kufuma kwa [Abdurrahman bin Abu Laila] kufuma kwa [Samura bin Jundab]. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- ndipo yatiphalirikaso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Waki’] kufuma kwa [Syu’bah] na [Sufyan] kufuma kwa [Habib] kufuma kwa [Maimun bin Abu Syabib] kufuma kwa [al-Mughirah bin Abu Syaibah], wose ŵaŵiri wakati za iwo. ichi'.
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Ndipo watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Ghundar] kufuma ku [Syu’bah] -mu ntharika yinyake yikuyowoyeka- Ndipo watiphalira [Muhammad bin al Mutsanna] ndipo [Ibn Basyyar] wose ŵakati, watiphalira [Muhammad bin us Ja’far] wali na bin Hirasy] kuti wakapulika [Ali] wakupharazga, wakati, ‘Mtumiki wa Allah (saww) wakati: ‘Ungatemanga yayi mu zina lane, chifukwa waliyose uyo wakutemba mu zina lane wazamuluta nadi ku gehena’.
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Watiphalira [Zuhair bin Harb] watiphalira [Ismail] - ndiko kuti Ibn 'Ulayyah - kufuma kwa [Abdul Aziz bin Shuhaib] kufuma kwa [Anas bin Malik] kuti wakati, 'Nadi, chinthu chinyake icho chikunitondeska kumuphalirani mahadithi ghanandi nchakuti, Mtumiki wa Chiuta wakati: ' wakuchita utesi mu zina lane, wakhale pa mpando wake kufuma ku gehena''.
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Watiphalira kuti [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] watiphalira [Abu Awanah] kufuma kwa [Abu Hashin] kufuma kwa [Abu Salih] kufuma kwa [Abu Hurairah] wakati, ‘Mtumiki wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Waliyose uyo wakutemba mu zina lane, waleke kutora malo ghake’.
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
Watiphalira [Muhammad bin Abdullah bin Numair] watiphalira [adada] watiphalira [Sa’id bin ‘Ubaid] watiphalira [Ali bin Rabi’ah] wakati, ‘Nkhaluta ku mzikiti apo al-Mughirah, kazembe wa Kufa. Wakati, ‘Pamanyuma [al-Mughirah] wakati, ‘Nkhapulika Mtumiki wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakuti: ‘Nadi, kutema mu zina lane nkhwakuyana yayi na kutema mu zina la munthu munyake, waliyose uyo wakutemba mu zina lane mwadala, wakhale pa mpando wake kufuma ku gehena’. Ndipo vyaphalirika kwa ine [Ali bin Hujr nga ni Sa'di] watiphalira [Ali bin Mushir] watiphalira [Muhammad bin Qais al Asdi] kufuma kwa [Ali bin Rabi'ah al Asdi] kufuma kwa [al-Mughirah bin Syu'bah] kufuma kwa Mprofeti sallallahu 'alaihi handethdied na su, zina lane likuyana yayi na kutemba mu zina la munthu munyake’.
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Ndipo watiphalira [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] watiphalira [adada] -mu ntharika yinyake yikuyowoyeka-, Ndipo watiphalira [Muhammad bin al Mutsanna] watiphalira [Abdurrahman bin Mahdi] wose ŵaŵiri ŵakati, watiphalira [Syu’babahn bin] kufuma ku [Khu’barahfbn] kufuma ku [Khu’barahshbn]. Ashim] wakati, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Nchakukwana kuti munthu wawoneke kuti ni utesi usange wakuyowoya vyose ivyo wapulika’. Watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Ali bin Hafsh] watiphalira [Syu’bah] kufuma kwa [Khubaib bin Abdurrahman] kufuma kwa [Hafsh bin ‘Ashim] kufuma kwa [Abu Hurairah] kufuma kwa Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam na hadith yimoza.
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Ndipo watiphalira [Muhammad bin Abdullah bin Numair] na [Zuhair bin Harb] wose ŵakati, watiphalira [Abdullah bin Yazid] iyo wakati, waniphalira [Sa’id bin Abu Ayyub] iyo wakati, waniphalira [Abu Hani’] kufuma kwa [Abu Uthman Muslim bin Yaburailah]. wasallam, kuti wakati: ‘Kuzamuŵa ŵanthu ku umaliro wa ummah wane awo ŵakumuphalirani hadith iyo mundapulikepo ndiposo ŵasekuru ŵinu ŵandapulikepo. Ntheura imwe mukhale kutali ndipo iwo ŵakhalenge kutali’.
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
Waniphalira [Harmalah bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran at-Tujibi] iyo wakati, watiphalira [Ibn Wahb] iyo wakati, watiphalira [Abu Syuraih] kuti wakapulika [Syarahil bin Yazid] wakuyowoya, waniphalira [Muslim bin MessengerA] wakuti [The Allah wakapulika] ndipo vitumbiko vya Allaah viŵe pa iyo) wakati: ‘Pazamuŵa Paumaliro wa nyengo, ŵatesi ŵa Dajjal ŵazamumupani hadith izo mundapulikepo ndipo ŵadada ŵinu nawo ŵandapulikepo. Ntheura khalani kutali nawo ndipo khalani kutali nawo. Ŵangamupusikani yayi ndipo ŵangamunenani yayi’.
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Waniphalira kuti [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] watiphalira [Waki’] kufuma kwa [Kahmas] kufuma kwa [Abdullah bin Buraidah] kufuma kwa [Yahya bin Ya’mar]. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- Ndipo watiphalira [Ubaidullah bin Mu’adz al-’Anbari] ndipo iyi ndiyo hadith, watiphalira [adada] watiphalira [Kahmas] kufuma kwa [Ibn Buraidah] kufuma kwa [Yahya bin Ya’mar] wakati, ‘Munthu uyo wakadumbiskana dankha za mtende mu 1990. bin Abdurrahman al-Himyari wakaluta ku Hajj panji Umrah, ndipo tikayowoya kuti, ‘Usange tingakumana na yumoza wa ŵabwezi ŵa Mtumiki wa Chiuta saw. Ntheura [Abdullah bin Umar] wakapika taufik -na Allah- chifukwa cha ise, apo wakanjiranga mu mzikiti. Pamanyuma ine na mubwezi wane tikamususka. Yumoza wa ise wakaŵa ku woko lake lamalyero ndipo munyake ku woko lake lamalyero. Pamanyuma nkhaghanaghana kuti mubwezi wane wanipenge kudumbiskana, ntheura nkhati, ‘O Abu Abdurrahman, nadi pali ŵanthu awo ŵakuwoneka panthazi pithu awo ŵakuŵazga Koran na kupenja chimanyisko ndipo pamanyuma ŵakuti palije mtende, ndipo nkhani iyi njasono - iyo yikulongozgeka na mtende na chimanyisko cha Allah yayi -’. Ntheura [Abdullah bin Umar] wakazgora kuti, ‘Para mwakumana na ŵanthu aŵa, mbwenu muŵaphalire kuti nkhuŵaleka, ndipo nawo ŵakunileka. Ndipo na Uyo ŵateŵeti ŵa Allah ŵakulapa, usange yumoza wa imwe wakumalira golide nga ni Phiri la Uhud, nadi, vyawanangwa vyake vizamuzomerezgeka yayi m’paka apo wagomezge kuti vinthu viwemi na viheni vichitikenge’. Wakati, ‘Pamanyuma wakamba kuyowoya hadith ndipo wakati, [‘Umar bin al-Khaththab] wakati, ‘Nyengo yinyake tikaŵa pafupi na Mtumiki wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ndipo munthu munyake wakiza uyo vyakuvwara vyake vikaŵa vituŵa chomene, sisi lake likaŵa lifipa chomene, ndipo pakaŵavya vimanyikwiro vya maulendo ghake pa iyo. Palije na yumoza wa ise uyo wakamumanyanga, mpaka apo wakiza kwa Mprofeti Shallallahu ‘Alaihi Wasalam na kusendezga bondo lake pa bondo la Mprofeti Shallallahu ‘Alaihi Wasalam, ndipo wakati, ‘O Muhammad, niphalirani vya Chisilamu? ’ Rasulullah Sallallahu ‘Alaihi Wasalam wakazgora kuti: ‘Muŵe na ukaboni wakuti palije chiuta -uyo wali na wanangwa wa kusopeka- kupatulapo Allah ndiposo kuti Muhamadi ni muteŵeti wake na mthenga wake, kukhazikiska malurombo, kulipira zakat, na kuziŵizga kurya Ramadan, ndiposo kucita ulendo wakuluta kwa iyo ku Baitullah usange muli’. Iyo wakati, ‘Mukuyowoya unenesko’. Umar wakati, ‘Ntheura tikazizwa nayo chifukwa wakafumbapo na kukhozgera’. Wakafumbaso kuti, ‘Niphalirani vya chipulikano ichi? ’ Wakazgora kuti: ‘Mukugomezga mwa Allah, ŵangelo ŵake, mabuku ghake, ŵatumika ŵake, Zuŵa laumaliro, na chimaliziro chiwemi na chiheni’. Iyo wakati, ‘Mukuyowoya unenesko’. Wakafumba kuti, ‘Mundiphalire vya ihsan? ’ Wakazgora kuti: ‘Mukusopa Allah nga mukumuwona, ntheura usange mukumuwona yayi, mbwenu nadi wakumuwonani’. Wakafumbaso kuti, ‘Kasi zuŵa laumaliro lizamuŵa pawuli? ’ Wakazgora kuti: ‘Munthu uyo wakufumbika wakumanya makora yayi kuluska uyo wakufumba.’ Wakafumba kuti, ‘Para ndimo viliri, niphalirani vya vimanyikwiro? ’ Wakazgora kuti: ‘Usange muzga wababa mwana wa fumu yake, ndipo mukuwona munthu wambura vyakuvwara, wambura vyakuvwara, mukavu, muliska wa mbuzi, kweni wakujilumba pakuzenga nyumba’. Pamanyuma wakafumapo. Ntheura nkhaŵa kuti nkhuzizwaso apo wakati; ‘O Umar, kasi ukumanya uyo wakufumba?’ Nkhazgora kuti, ‘Allah na Mtumiki wake ŵakumanya makora’. Wakati: 'Uyo ni Gabriyeli, wakiza kwa imwe kuzakamusambizgani vya chimanyisko chinu cha chisopa''. Watiphalira [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] na [Abu Kamil al-Jahdari] na [Ahmad bin Abdah] awo ŵakuti, watiphalira [Hammad bin Yazid] kufuma 1990. [Mathar al Warraq] kufuma kwa [Abdullah bin Buraidah] kufuma kwa [Yahya bin Ya’mar] wakati, ‘Para Ma’bad wakayowoya chinthu chinyake icho wakayowoyanga pa nkhani ya mtende, mbwenu tikakana’. Wakatiso, ‘Pamanyuma nkhachita Hajj na Humaid bin Abdurrahman al-Hymyari’. Pamanyuma ŵakazunura hadith na ng’anamuro la hadith ya Kahmas. Muli malembo ghanyake ghakusazgikira ndiposo agho ghakusoŵa. Ndipo watiphalira [Muhammad bin Hatim] watiphalira [Yahya bin Sa’id al Qaththan] watiphalira [Uthman bin Ghiyats] watiphalira [Abdullah bin Buraidah] kufuma kwa [Yahya bin Ya’mar] na [Humaid bin Abdurrahman] wose ŵaŵiri ŵakati, ‘Tikakumana na Udullah the ŵanalume, fundo yawo pa nkhani iyi, ndipo wakayowoya hadith nga umo ŵakaŵa nayo kufuma kwa [Umar] radialllahu ‘anhuma kufuma kwa Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam, ndipo mu iyo muli kusazgirapo na kuwuskapo’. Ndipo watiphalira [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] watiphalira [Yunus bin Muhammad] watiphalira [al-Mu’tamir] kufuma kwa [awiske] kufuma kwa [Yahya bin Ya’mar] kufuma kwa [Ibn Umar] kufuma kwa [Umar] kufuma kwa Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam na viyelezgero vyawo.
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Ndipo watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] vyose kufuma kwa [Ibn Ulayyah], [Zuhair] wakati, watiphalira [Ismail bin Ibrahim] kufuma kwa [Abu Hayyan] kufuma kwa [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] kufuma kwa iyo wakati ‘Abu Hurai sa’ wasallam wakaŵa zuŵa linyake pamaso pa ŵanthu, ntheura munthu munyake wakiza kwa iyo apo wakati, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi chipulikano nchivichi? ’ Wakazgora kuti, ‘Mukugomezga mwa Allah, ŵangelo ŵake, buku lake, mukugomezga mu cakucitika ca kukumana nayo, mukugomezga mu ŵatumika ŵake, ndipo mukugomezga mu zuŵa laumaliro la ciwuka’. Wakafumba kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi Chisilamu nchivichi? ' Wakazgora kuti, 'Chisilamu nchakuti musopenge Allah ndipo muleke kumukolerana na chilichose, muchitenge mapemphero ghakukhumbikwa, kulipira zakat yakukhumbikwa, na kuziŵizga kurya mu nyengo ya Ramadan.' Wakafumbaso kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi ihsan ni vichi? ’ Wakazgora kuti, ‘Mukusopa Allah nga mukumuwona, ntheura usange mukumuwona yayi mbwenu nadi wakumuwonani’. Wakafumbaso kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi zuŵa la chiwuka lizamuŵa wuli? ’ Wakazgora kuti, ‘Palije uyo wakufumbikapo pa nkhani iyi uyo wakumanya makora zgoro kuluska uyo wakufumbapo, kweni nizamumuphaliranipo pa vimanyikwiro; ndiko kuti, para muteŵeti mwanakazi wababa fumu yake. Icho nchimoza mwa vimanyikwiro. -Chachiŵiri- usange munthu wambura vyakuvwara, wambura vyakuvwara wakuzgoka mulongozgi wa ŵanthu. Icho nchimoza mwa vimanyikwiro. -Chachitatu- usange ŵaliska ŵa mbuzi ŵakulimbana na ŵanyawo pa -kuzenga- nyumba. Icho nchimoza mwa vimanyikwiro mu vimanyikwiro vinkhondi, palije uyo wakuchimanya kupatulapo Allah,’ ndipo iyo sallallaahu ‘alaihi wasallam wakaŵazga kuti: ‘-Nadi Allah, ndiyo pera ndiyo wakumanya Zuŵa la Cheruzgo; ndipo ndiyo wakuponya vula, ndipo wakumanya ivyo vili mu nthumbo. Ndipo palije uyo wangamanya - mwakusimikizga - ivyo wazamuchita machero. Ndipu palivi munthu yo wangaziŵa ko wazamufwiya pacharu chapasi. Nadi, Allah ni Wakumanya vyose, Wakumanya vyose-' -Qs. Luqmani: 34-. Pamanyuma, munthu yura wakafumaposo. Ntheura Mprofeti sallallahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Chemani munthu uyu kuti wawelere kwa ine’. Ntheura ŵakambaso kuyimbira foni, kweni ŵakawonapo kanthu yayi. Ntheura Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wakati: 'Uyu ni Jibril, wakiza kuzakasambizga ŵanthu vya chisopa chawo''. Watiphalira [Muhammad bin Abdullah bin Numair] watiphalira [Muhammad bin Bisyr] watiphalira [Abu Hayyan at-Taimi] na sanad iyi hadith nga ni iyo, mu nkhani pera muli sentensi yakuti, ‘Para ŵateŵeti ŵanakazi ŵakubaba ŵafumu ŵawo, ndiko kuti concunes’.
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
Watiphalira [Zuhair bin Harb] watiphalira [Jarir] kufuma ku [Umarah] - ndiko kuti Ibn al-Qa’qa’ - kufuma kwa [Abu Zur’ah] kufuma ku [Abu Hurairah] wakati, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Mundifumbe’. Kweni ŵakaŵa na wofi ndipo ŵakagongowa kumufumba. Ntheura munthu munyake wakiza na kukhala panthazi pa mawoko ghake, munthu yura wakafumba kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi Chisilamu nchivichi? ' Wakazgora kuti, 'Chisilamu nchakuti muleke kukolerana na ŵanyinu na Allah na chilichose, kuchita mapemphero, kulipira zakat, na kuziŵizga kurya mu nyengo ya Ramadan.' Iyo wakati, ‘Mukuyowoya unenesko’. Pamanyuma wakafumbaso kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi chipulikano nchivichi? ’ Wakazgora kuti, ‘Mukugomezga mwa Allah, ŵangelo ŵake, buku lake, mukugomezga mu cakucitika ca kukumana nayo, mukugomezga mu ŵatumika ŵake, ndipo mukugomezga mu Zuŵa la Ciwuka na kugomezga mu mtende wa wose’. Iyo wakati, ‘Mukuyowoya unenesko’. Pamanyuma wakafumbaso kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi ihsan ni vichi? ' Wakazgora kuti, 'Mukopa -khasyyah- Allah nga mukumuwona, ntheura usange mukumuwona yayi mbwenu nadi wakumuwonani'. Iyo wakati, ‘Mukuyowoya unenesko’. Pamanyuma wakafumbaso kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi Zuŵa la Cheruzgo lizamuŵa wuli? ’ Wakazgora kuti, ‘Palije uyo wakufumbikapo pa nkhani iyi uyo wakumanya makora zgoro kuluska uyo wakufumbapo, kweni nizamumuphaliranipo pa vimanyikwiro; ndiko kuti, para mwawona muzga mwanakazi wakubaba fumu yake. Icho nchimoza mwa vimanyikwiro. -Chachiŵiri- usange mwawona munthu wambura vyakuvwara, wakumangwa makutu, wakumangwa makutu wakuzgoka mulongozgi wa -ŵanthu- pa charu chapasi. Icho nchimoza mwa vimanyikwiro. -Chachitatu- usange mukuwona ŵaliska ŵa mbuzi ŵakulimbana na ŵanyawo kufika pa mtunda mu -kuzenga- nyumba. Icho nchimoza mwa vimanyikwiro ivyo vili mu vimanyikwiro vinkhondi vya kubisa, palije uyo wakuvimanya kupatulapo Allah,’ ndipo wakaŵazga kuti: ‘-Nadi Allah, ndiyo pera ndiyo wakumanya Zuŵa la Cheruzgo; ndipo ndiyo wakuponya vula, ndipo wakumanya ivyo vili mu nthumbo. Ndipo palije uyo wangamanya - mwakusimikizga - ivyo wazamuchita machero. Ndipu palivi munthu yo wangaziŵa ko wazamufwiya pacharu chapasi. Nadi, Allah ni Wakumanya vyose, Wakumanya vyose-' -Qs. Luqmani: 34-. Pamanyuma munthu yura wakawuka - wakafumapo -, ndipo Mprofeti sallallaahu 'alaihi wasallam wakati: 'Muchemani kwa ine! ’ Ntheura ŵakamupenja, kweni ŵakamusanga yayi. Ntheura Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam wakati: 'Munthu uyu ni Jibril uyo wakukhumba kuti musambire -chisopa- chifukwa mukufumba yayi''.
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Tikuphalirika kuti [Qutaibah bin Sa’id bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Tsaqafi] kufuma kwa [Malik bin Anas] mu nkhani iyo yikaŵazgika pa iyo, kufuma kwa [Abu Suhail] kufuma kwa [awiske] kuti wakapulika [Thalhah bin Ubaidullah] wakuti, ‘Munthu uyo kufuma ku ŵanthu . Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, tikapulika kung'ung'utika kwa mazgu ghake, kweni tikapulikiska yayi chilichose icho wakayowoya. kuyowoya nthena m’paka apo wakaŵa pafupi na Rasulullah, vikawoneka kuti wakafumbanga vya Chisilamu. Ntheura Rasulullah wakazgora kuti: ‘Chisilamu nkhulomba kankhondi pa zuŵa na usiku’. Wakafumbaso kuti, ‘Kasi nkhuŵa na milimo yinyake padera pa Iyo? ’ Wakazgora kuti: ‘Yayi, kupatulapo para mukuchita malurombo gha sunnah na kuziŵizga kurya mu nyengo ya Ramadan’. Wakafumba kuti, ‘Kasi nkhuŵa na milimo yinyake padera pa Iyo? ’ Wakazgora kuti: ‘Yayi, pekha usange mukuziŵizga kurya kwa sunnah, ndipo Mtumiki wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakuzunura udindo wa zakat kwa iyo’. Wakafumbaso kuti, ‘Kasi nkhuŵa na milimo yinyake padera pa Iyo? ’ Wakazgora kuti: ‘Yayi, pekha usange mukuchita vyawanangwa vya sunnah’. Munthu uyo wakuyowoya nkhani wakati, ‘Pamanyuma munthu uyu wakawuskapo holide yake apo wakati, ‘Na Allah, nizamusazgirako yayi kuluska ivi panji kuwuskapo’. Ntheura Mprofeti sallallaahu 'alaihi wasallam wakati: 'Waŵenge wakukondwa usange nadi -wakuchita-''. Watiphalira [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah bin Sa’id] vyose kufuma kwa [Ismail bin Ja’far] kufuma kwa [Abu Suhail] kufuma kwa [awiske] kufuma kwa [Thalhah bin Ubaidullah] kufuma kwa Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam na hadith iyi nga umo Malik wakayowoyera hadith ya ‘Thealalla’ wasallam wakati: 'Waŵenge wakukondwa, -chifukwa cha ŵawiske- usange wakunyoloka', panji wazamuluta kuchanya, -chifukwa cha ŵawiske- usange wakunyoloka''.
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
Watiphalira kuti [Amru bin Muhammad bin Bukair an-Naqid] watiphalira [Hasyim bin al-Qasim Abu an-Nadlr] watiphalira [Sulaiman bin al-Mughirah] kufuma ku [Tsabit] kufuma kwa [Anas bin Malik] wakati, ‘Tikakanizgika kufumba chinthu chinyake chakukhwaskana na ‘Allah. ndiko kuti kuwonga kwithu kwa kufika kwa munthu kufuma ku ŵanthu ŵa mu mapopa uyo wakaŵa wavinjeru -wavinjeru-, ndipo wakafumba, apo tikapulikanga, ndipo munthu munyake kufuma ku ŵanthu ŵa mu mapopa wakiza ndipo wakati, ‘O Muhammad, mthenga winu wakiza kwa ise, ndipo wakatiphalira kuti mukuyowoya kuti Allah wakamutumani’. Rasulullah wakazgora kuti: ‘Ndimo viliri’. Wakafumba kuti, ‘Kasi ni njani uyo wakalenga kuchanya? ’ Rasulullah wakazgora kuti: ‘Allah’. Wakafumba kuti, ‘Kasi ni njani uyo wakalenga charu chapasi? ’ Rasulullah wakazgora kuti: ‘Allah’. Wakafumba kuti, ‘Kasi ni njani uyo wakakhazikiska mapiri agha na kupanga vyose ivyo wakalenga? ’ Wakazgora kuti: ‘Allah’. Wakafumba kuti, ‘Ntheura na Uyo wakalenga kuchanya, kulenga charu chapasi, na kukhazikiska mapiri agha, kasi ni Allah uyo wakamutumani? ’ Wakazgora kuti: ‘Enya’. Wakafumba kuti, ‘Mthenga winu wakuyowoya kuti tikuchichizgika kulomba kankhondi pa zuŵa na usiku, -kasi ichi nchaunenesko-? ’ Wakazgora kuti: ‘Ndimo viliri’. Wakafumba kuti, ‘Na uyo wakamutumani, kasi Allah wakamuphalirani kuti muchite ivi? ’ Wakazgora kuti: ‘Enya’. Wakafumba kuti, ‘Mthenga winu wakuyowoya kuti nchakukhumbikwa mu buku kuziŵizga kurya Ramadlan chaka chilichose, - kasi ichi nchaunenesko -? ’ Wakazgora kuti: ‘Enya’. Wakafumba kuti, ‘Na uyo wakamutumani, kasi Allah wakamuphalirani kuti muchite ivi? ’ Wakazgora kuti: ‘Enya’. Wakafumba kuti, ‘Mthenga winu wakuyowoya kuti tikuchichizgika kuchita Hajj kwa ise awo tingakwaniska kulondezga nthowa yake, -kasi ichi nchaunenesko-? ’ Wakazgora kuti, ‘Enya, ndimo viliri’. Pamanyuma wakazgoka ndipo wakati, ‘Na uyo wakamutuma na unenesko, nizamusazgirako yayi pa udindo uwu ndipo nizamuwuskapo yayi’. Ntheura Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam wakati: “Usange ivyo wakuyowoya ni vyaunenesko, wazamunjira nadi kuchanya.” Watiphalira [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] watiphalira [Bahz] watiphalira [Sulaiman bin al-Mughirah] kufuma [Thabit] iyo wakati, [Anas] wakati, ‘Tikakanizgika kufumba vya chinthu chinyake kufuma mu Qur’an kwa Mtumiki wa Allah’. Pamanyuma wakatora hadith iyo yikaŵa na ciyelezgero.
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
Watiphalira [Muhammad bin Abdullah bin Numair] watiphalira [adada] watiphalira [Amru bin Uthman] watiphalira [Musa bin Talhah] iyo wakati, waniphalira [Abu Ayyub], kuti Mubedouin wakatondeska Mtumiki wa Chiuta kuti waŵe na chibwezi chake. ngamila panji vingwe vyake, ndipo wakati, ‘O Rasulullah, panji O Muhammad, Niphaliranipo pa cinthu cinyake ico cikunipafupizga kucanya ndiposo cinthu cinyake ico cikunipatura ku gehena? ’ Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati, ‘Pamanyuma Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam wakayima ndipo wakalaŵiska ŵanyake, ndipo wakati: ‘Wapika taufik panji wapika ulongozgi’. Wakafumba kuti, ‘Kasi mukayowoya vichi? ’ Munthu uyo wakuyowoya nkhani wakati, ‘Pamanyuma wakawerezgapo’. Ntheura Mprofeti sallallaahu 'alaihi wasallam wakati: 'Musopenge Allah, mungamukhuŵazga yayi na chilichose, chitani mapemphero, mulipire zakat, na kulumikizga ubwezi wa ubwezi, ndipo pamanyuma muleke ngamila''. Watiphalira [Muhammad bin Hatim] na [Abdurrahman bin Bisyr] wose ŵakati, watiphalira [Bahz] watiphalira [Syu’bah] watiphalira [Muhammad bin Uthman bin Abdullah bin Mauhab] na ŵadada ŵake [Uthman] kuti wose ŵaŵiri ŵakapulika Ta kufuma kwa [Musahab the] 'Alaihi wasalam na chinthu chinyake nga ni hadith iyi'.
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
Watiphalira [Yahya bin Yahya at-Tamimi] watiphalira [Abu al-Ahwash]. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- Ndipo vyatiphalirika kuti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Abu al-Ahwash] kufuma kwa [Abu Ishaq] kufuma kwa [Musa bin Talhah] kufuma kwa [Abu Ayyub] wakati, ‘Munthu munyake wakiza kwa Mprofeti sallallahu ndipo wakachitanga vinthu nga umo vikaŵira, kucanya ndipo wakunipatura ku gehena? ’ Wakazgora kuti: ‘Mukusopa Allah, mungamuchimbira yayi na chilichose, muchitenge mapemphero, mulipire zakat, muŵe paubwezi na mbumba yinu’. Wakati wawelera, Mtumiki wa Allah (saww) wakati: "Usange wakukhalilira pa ivyo walamulika kuchita, wazamunjira nadi kuchanya." Ndipo mu mbiri ya [Ibn Abu Syaibah], ‘Usange wakumatira ku iyo’.
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
Ndipo waniphalira kuti [Abu Bakr bin Ishaq] watiphalira [Affan] watiphalira [Wuhaib] watiphalira [Yahya bin Sa’id] kufuma kwa [Abu Zur’ah] kufuma kwa [Abu Hurairah] kuti Mubedouin wakiza kwa Mtumiki wa Chiuta ndipo wakati, ‘Oh. usange nkhuvisambizga. kasi nizamuluta kuchanya? ' Wakazgora kuti: 'Mukusopa Allah, mungamuchimbira yayi na chilichose, muchitenge mapemphero ghakukhumbikwa, mulipire zakat yakukhumbikwa, na kuziŵizga kurya mu nyengo ya Ramadan.' Wakati, ‘Na uyo mzimu wane uli mu woko lake, nizamusazgirako yayi pa ichi kwamuyirayira panji kuwuskapo’. Wakati wawelera, Mtumiki wa Allah wakati: “Waliyose uyo wakukhumba kuwona munthu kufuma ku ŵanthu ŵa kuchanya, wamuwone.”
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] na lafazhnya ya Abu Kuraib, wose ŵaŵiri ŵakati, watiphalira [Abu Mu’awiyah] kufuma kwa [al-A’masy] kufuma kwa [Abu Sufyan] kufuma kwa [Jabir] iyo wakati, ‘An-Nuqaal’al cahiallah cahiallah the wakafumba kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, kasi mukughanaghana vichi para nkhulomba mwakuchichizga, kukanizga chinthu icho ncha haram na kuzomerezga chinthu icho ncha halal, kasi nizamuluta kuchanya? ’ Mprofeti wakazgora kuti: ‘Enya’. Ndipo waniphalira kuti [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] na [al-Qasim bin Zakariya’] wose ŵakati, watiphalira [Ubaidullah bin Musa] kufuma kwa [Syaiban] kufuma kwa [al-A’masy] kufuma kwa [Abu Salih] na [Abu Sufyan] kufuma kwa [Jabir] wa Bin- Allah’, na lipoti lanthena, iyo pera wakasazgirapo kuti, ‘Ndipo nizamusazgirako yayi iota yimoza pa iyo’.
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Watiphalira [Salamah bin Syabib] watiphalira [al-Hasan bin A’yan] watiphalira [Ma’qil] - ndiko kuti Ibn Ubaidullah - kufuma kwa [Abu az-Zubair] kufuma kwa [Jabir] kuti munthu munyake wakafumba Mtumiki wa Chiuta kuti: Ramadlan, kupanga vinthu kuŵa vyakuzomerezgeka, na kupanga vinthu vyambura kuzomerezgeka chinthu icho ncha haram, kweni nkhusazgapo yayi chizomerezgo chilichose pa icho, kasi nizamuluta kuchanya?’ Rasulullah wakazgora kuti: ‘Enya’. Wakati, ‘Na Allah, nizamusazgirako yayi pa nkharo iyi nanga nkhuchoko waka’.
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Watiphalira [Muhammad bin Abdullah bin Numair al-Hamdani] watiphalira [Abu Khalid] - ndiko kuti Sulaiman bin Hayyan al-Ahmar - kufuma kwa [Abu Malik al-Asyja'i] kufuma kwa [Sa'ad bin Ubaidah] kufuma kwa [Ibn Umar] kufuma kwa Mprofeti bullaahial wakati: maziko ghankhondi: Ni kuti Allah waŵe wakukolerana, kukhazikiska lurombo, kufiska zakat, kuziŵizga kurya kwa Ramadlan, na Hajj. Munthu munyake wakafumba kuti, ‘Kasi Hajj na -pamanyuma- kuziŵizga kurya kwa Ramadan nchivichi’. Wakazgora kuti: ‘Yayi, kuziŵizga kurya kwa Ramadan na -pamanyuma- Hajj’. Mwantheura nkhapulika kufuma kwa Mtumiki wa Chiuta saw.
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Watiphalira [Sahl bin Uthman al-Askari] watiphalira [Yahya bin Zakariya] watiphalira [Sa'ad bin Thariq] iyo wakati, waniphalira [Sa'ad bin Ubaidah as-Sulami] kufuma kwa [Ibn Umar] kufuma kwa Mprofeti sallallahu 'alaihi 'wasallam wakasanga kuti: kusopa ndiposo kuti vinthu vinyake vikwenera kunyozeka, kukhazikiska malurombo, kufiska zakat, ulendo wa ku Baitullah, na kuziŵizga kurya mu nyengo ya Ramadan.