Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
आरू वू नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम केरऽ प्रसिद्ध असार छेलै, ‘जे हमरा स॑ हदीस सुनाबै छै, जेकरा प॑ झूठ के आरोप लगैलऽ जाय छै, त॑ वू - रवीय - वू झूठा म॑ स॑ एक छै’ । हमरा सब के कहलक अछि [अबू बकर बिन अबू सियाइबा] हमरा सब के [स्यूबाह] स [वाकी'] के [अल हकम] स [अब्दुररहमान बिन अबू लैला] स [समुरा बिन जुंदाब] स कहलक अछि। -एकटा आओर रिवायत मे एकर जिक्र अछि- आ हमरा सभ केँ सेहो कहल गेल अछि [अबू बकर बिन अबू स्याइबा] हमरा सभ केँ [वाकी'] [स्यूबाह] सँ आ [सुफयान] [हबीब] सँ [मैमुन बिन अबू स्याबिब] सँ [अल-मुघिराह बिन स्यूबाह] सँ दुनू गोटे कहलनि जे, 'रसुलुल्लाह सल्लाहु 'अलैहि वसल्लम एहि विषय मे कहलनि'।
Hadith
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
आरू हमरा सब क॑ बतैन॑ छै [अबू बकर बिन अबू स्याइबा] न॑ हमरा [गुंदर] क॑ [स्यू’बाह] स॑ बतैन॑ छै -एक आरू रिवायत म॑ एकरऽ जिक्र छै- आरू हमरा सब क॑ बतैलकै [मुहम्मद बिन अल मुत्सन्ना] आरू [इब्न बस्स्यार] दोनों न॑ कहलकै, हमरा सब क॑ [मुहम्मद बिन जा’फर] न॑ [मंसूर] स॑ [रिब’ई] स॑ बतैलकै हिरासी] कि ओ [अली] के उपदेश सुनलनि, ओ कहलनि, 'अल्लाह के रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि: 'हमर नाम पर झूठ नहि बाजू, कारण जे हमर नाम पर झूठ बाजत, ओ निश्चित रूप सँ नरक मे जायत'।
Hadith
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[जुहैर बिन हर्ब] हमरा सब [इस्माइल] - यानी इब्न उलय्याह - [अब्दुल अजीज बिन शुहैब] स [अनस बिन मलिक] स कहलथि जे ओ कहलनि, 'वास्तव मे, एकटा एहन चीज जे हमरा अहाँ स बहुत रास हदीस कहबा स रोकैत अछि ओ अछि जे अल्लाह के रसूलुल्लाह सल्लाह अलैहि वसल्लम कहलनि: 'जे जानबूझि कए हमरा बारे मे झूठ बाजत, ओकरा अपन जगह लेबाक चाही।' अग्नि।'
Hadith
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
हमरा सब के कहलक अछि [मुहम्मद बिन उबैद अल-घुबरी] हमरा सब के [अबू अवानाह] स [अबू हाशिन] स [अबू सालिह] स [अबू हुरैरा] स कहलक अछि, ओ कहलनि, 'अल्लाह के रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि: 'जे हमर नाम पर झूठ बाजत, ओकरा नरक स अपन आसन पर कब्जा करबाक चाही'।
Hadith
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
हमरा सब के कहलक अछि [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमैर] हमरा सब के कहलक अछि [हमर पिता] हमरा सब के कहने छथि [सैद बिन उबैद] हमरा सब के कहने छथि [अली बिन रबियाह] ओ कहलनि, 'हम मस्जिद गेल रही जखन कि अल-मुघीरा, कुफा के गवर्नर।' ओ कहलनि, 'तखन [अल-मुगिराह] कहलनि, 'हम अल्लाह केर रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम केँ कहैत सुनलहुँ: 'सत्ते हमर नाम पर झूठ बाजब आ ककरो नाम पर झूठ बाजब एके नहि अछि, जे कियो हमर नाम पर जानबूझि क' झूठ बाजत, ओकरा नरक सँ अपन आसन पर कब्जा करय दियौक'। आरू ई हमरा [अली बिन हुजर जैसनऽ स’दी] न॑ हमरा सब क॑ बतैन॑ छै [अली बिन मुशीर] न॑ हमरा सब क॑ [मुहम्मद बिन कैस अल असदी] स॑ [अली बिन रबिअह अल असदी] स॑ [अल-मुगिराह बिन स्यूबाह] स॑ नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम स॑ ऐसनऽ हदीस के साथ कहल॑ छै, केवल वू नै कहलकै कि ‘सचहूँ, हमरऽ नाम म॑ झूठ बोलना छै ककरो नाम पर झूठ बाजब जेना नहि'।
Hadith
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
आ हमरा सभकेँ कहलक अछि [उबैदुल्लाह बिन मुअदज अल अनबरी] हमरा सभकेँ [हमर पिता] -एकटा आओर रिवाजमे एकर जिक्र अछि-, आ हमरा सभकेँ कहलक अछि [मुहम्मद बिन अल मुत्सन्ना] हमरा सभकेँ [अब्दुररहमान बिन महदी] दुनू गोटे कहलनि, हमरा सभकेँ [श्यूअबाह] [खुबैब बिन अब्दुररहमान]सँ [हफश बिन अहिम]सँ कहलक अछि, ओ कहलनि, 'रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि जे, 'व्यक्ति के झूठ मानल जायब काफी अछि जँ ओ अपन सुनल सब बात कहैत अछि'। हमरा सब के कहलक अछि [अबू बकर बिन अबू स्याइबा] हमरा सब के बता देने अछि [अली बिन हफश] हमरा सब के [श्यूबाह] के [खुबैब बिन अब्दुररहमान] स [हफश बिन अशिम] स [अबू हुरैरा] स नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम स ओही हदीस के संग बतेने अछि।
Hadith
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
आरू हमरा सब क॑ बतैलकै [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमैर] आरू [जुहैर बिन हरब] दोनों न॑ कहलकै, हमरा सब क॑ बतैलकै [अब्दुल्लाह बिन यजीद] न॑ कहलकै, हमरा [सैद बिन अबू अय्यूब] न॑ कहलकै, हमरा [अबू हानी’] स॑ [अबू उस्मान मुस्लिम बिन यासर] स॑ [अबू हुरैरा] स॑ रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु ‘अलैहि स॑ बतैलकै वसाल्लम, कि ओ कहलनि: 'ई होयत जे हमर उम्माक अंत मे लोक एहन होयत जे अहाँ केँ एकटा हदीस कहैत अछि जे अहाँ कहियो नहि सुनने होयब आ ने अहाँक पिता-पिताक।' तेँ अहाँ दूर रहू आ ओ सभ दूर रहैत छथि'।
Hadith
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
हमरा कहलक अछि [हरमला बिन याह्या बिन अब्दुल्लाह बिन हरमलाह बिन इमरान अत-तुजीबी] ओ कहने अछि, हमरा सभकेँ [इब्न वहब] कहलक अछि, हमरा सभकेँ [अबू स्यूरैह] कहलक अछि जे ओ [स्याराहिल बिन यजीद]केँ कहैत सुनने अछि, हमरा [मुस्लिम बिन यासर]केँ कहलक अछि जे ओ [अबू हुरैराह]केँ कहैत सुनने छल जे, ‘अल्लाह (स.अ.व.) केर दूत आ... अल्लाह के बरकत हुनका पर हो) कहलनि: 'होयत समय के अंत में दज्जाल झूठा अहाँ के पास एहन हदीस ल क आओत जे अहाँ कहियो नै सुनने होयब आ अहाँक पिता सेहो कहियो नै सुनने होयब। तेँ हुनका सभसँ दूर रहू आ हुनका सभसँ दूर रहू। ओ सभ अहाँकेँ गुमराह नहि क' सकैत अछि आ ने अहाँक निंदा नहि क' सकैत अछि'।
Hadith
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
हमरा कहलक अछि [अबू खैत्सामाह जुहैर बिन हरब] हमरा सभकेँ [कहमस]सँ [वाकी’] [अब्दुल्लाह बिन बुराइदा]सँ [याह्या बिन या’मर]सँ कहलक अछि । -एकटा आओर रिवायत मे कहल गेल अछि- आ हमरा सभ केँ [उबैदुल्लाह बिन मुअदज अल-'अनबरी] कहि देने अछि आ ई हदीस अछि, हमरा सभ केँ [हमर पिता] हमरा सभ केँ [कहमस] केँ [इब्न बुरैदा] सँ [याह्या बिन या'मर] सँ कहने छथि जे ओ कहलनि, 'बसराह मे जे व्यक्ति सबसँ पहिने भाग्यक चर्चा केने छल ओ छल म'बाद अल-जुहानी, तेँ हम आ हुमैद बिन।' अब्दुररहमान अल-हिम्यारी हज या उमरा पर गेलाह, तखन हम कहलियनि, 'जँ हमरा सभ केँ अल्लाह केर रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम केर कोनो साथी सँ भेंट करबाक छल तखन हम सभ हुनका सँ कोनो बात पूछब जे हुनकर कहब छल जे नियति सँ संबंधित अछि'। त [अब्दुल्लाह बिन उमर] के हमरा सब लेल तौफीक -अल्लाह- देल गेल छल, जखन कि ओ मस्जिद में प्रवेश क रहल छलाह | तखन हम आ हमर मित्र हुनकर सामना केलहुँ, एकटा हुनकर दहिना आ दोसर बामा दिस। तखन हमरा लागल जे हमर मित्र हमरा लेल बाजत, तेँ हम कहलियनि, ‘हे अबू अब्दुररहमान, सचमुच, हम सभ एकटा लोक केँ देखलहुँ जे कुरान पढ़ैत अछि आ ज्ञानक खोज करैत अछि, आ फेर दावा करैत अछि जे कोनो भाग्य नहि अछि, आ ओकर बात नव अछि - भाग्य वा अल्लाह केर ज्ञान सँ पहिने नहि -’ त [अब्दुल्लाह इब्न उमर] उत्तर देलनि, ‘जखन अहाँ एहि लोक सभ सँ भेंट करब तखन हुनका सभ केँ सूचित करू जे हम हुनका सभ सँ मुक्त छी, आ जे ओ सभ हमरासँ मुक्त छथि। आ जिनकर नाम सँ अल्लाह के सेवक कसम खाइत छथि, जँ अहाँ मे सँ कियो उहुद पहाड़ जकाँ सोना खर्च करय तऽ ओकर दान ता धरि स्वीकार नहि कयल जायत जा धरि ओ नीक-बेजाय नियति मे विश्वास नहि करत।' ओ कहलनि, 'तखन ओ हदीस सुनाबय लगलाह आ कहलनि, [उमर बिन अल-खत्ताब] कहलनि, 'हम एक बेर रसूलुल्लाह (स.अ.व.) के संग छलहुं, आ हमरा सब लग एकटा एहन आदमी आयल छल, जिनकर कपड़ा बहुत उज्जर छल, केश बहुत कारी छल, आ हुनका पर यात्रा के कोनो निशान नहि देखा रहल छल। हमरा सभ मे सँ कियो हुनका नहि चिन्हलनि, जाबत धरि ओ नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) लग आबि गेलाह आ ठेहुन पर ठेहुन झुका लेलनि, आ कहलनि जे हे मुहम्मद हमरा इस्लाम के बारे मे सूचित करू? अल्लाह के रसूलुल्लाह (स.अ.व.) जवाब देलखिन: 'गवाही जे अल्लाह के अलावा कोनो देवता नै छैथ आ मुहम्मद हुनकर सेवक आ दूत छैथ, नमाज के स्थापना करैत छैथ, जकात दैत छैथ, आ रमजान के रोजा रखैत छैथ, आ अगर अहां ओहि घर के यात्रा करय में सक्षम छी त घर के तीर्थ यात्रा करैत छैथ।' ओ कहलनि, 'अहाँ ठीके कहैत छी।' उमर बजलाह, 'त' हम सभ हुनका पर आश्चर्यचकित भ' गेलहुँ, कारण ओ एहि बारे मे पूछलनि आ एकर पुष्टि केलनि।' ओ फेर पुछलथिन्ह - एहि विश्वासक विषय मे कहू? ' ओ उत्तर देलनि : 'अहाँ अल्लाह, हुनकर स्वर्गदूत, हुनकर किताब, हुनकर रसूलुल्लाह, अंतिम दिन, आ नीक-बेजाय भाग्य पर विश्वास करैत छी' | ओ कहलनि, 'अहाँ सही कहैत छी'। पुछलथिन्ह - इहसानक विषय मे बताउ? ' ओ जवाब देलनि : 'अहाँ अल्लाह केर पूजा एना करैत छी जेना हुनका देखैत छी, तखन जँ हुनका नहि देखैत छी त' सचमुच ओ अहाँ केँ देखैत छथि'। ओ फेर पुछलखिन, ‘अंतिम दिन कहिया होयत? ' ओ उत्तर देलनि : 'जे पूछल जाइत अछि से पूछनिहार सँ नीक नहि जनैत अछि ।' पुछलथिन्ह - तखन संकेतक विषय मे कहू? ' ओ उत्तर देलनि : 'जँ कोनो दास अपन मालिकक बच्चा केँ जन्म दैत अछि, आ अहाँ एहन व्यक्ति केँ देखब जे नंगटे, नंगटे, गरीब, बकरी चरबाह अछि, मुदा भवन बनेबा मे घमंड करैत अछि' | तखन ओ चलि गेलाह। तेँ हम एखनो आश्चर्यचकित छलहुँ तखन ओ कहलनि; 'हे उमर, अहाँकेँ बुझल अछि जे प्रश्नकर्ता के अछि ?' हम जवाब देलियनि, 'अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह बेसी जनैत छथि'। ओ कहलनि: 'ओ त' जिब्राईल छथि, ओ अहाँक धार्मिक ज्ञानक विषय मे अहाँ केँ सिखाब' लेल आयल छलाह''। ई हमरा सब क॑ [मुहम्मद बिन उबैद अल-घुबारी] आरू [अबू कामिल अल-जहदरी] आरू [अहमद बिन अब्दाह] क॑ कहलऽ गेलऽ छै कि हुनी हमरा सब क॑ [हम्मद बिन यजीद] क॑ [मथर अल वाराक] स॑ [अब्दुल्लाह बिन बुराइदाह] स॑ [याह्या बिन या’मर] स॑ बतैन॑ छै त॑ हुनी कहलकै, ‘जब मा’बाद न॑ कुछ कहलकै कि हुनी बात के बारे म॑ बतैलकै नियति, तखन हम एकरा नकार देलहुं'। ओ फेर कहलनि, 'तखन हम हुमैद बिन अब्दुररहमान अल-हिम्यारी के संग हज केलहुं'। तखन कहमास हदीसक अर्थक संग हदीसक जिक्र केलनि। एहि मे किछु अतिरिक्त आ गायब अक्षर अछि । आरू हमरा सब क॑ बतैन॑ छै [मुहम्मद बिन हातिम] न॑ हमरा सब क॑ बतैन॑ छै [याह्या बिन सईद अल कथथान] न॑ हमरा सब क॑ बतैलकै [उस्मान बिन घियात्स] न॑ हमरा [अब्दुल्लाह बिन बुराइदाह] क॑ [याह्या बिन या’मर] स॑ बतैलकै आरू [हुमैद बिन अब्दुररहमान] दोनों न॑ कहलकै, ‘हमरा सब स॑ [अब्दुल्लाह बिन उमर] स॑ भेंट करलऽ गेलै, तखनिये हम्मं॑ भाग्य के बारे म॑ आरू ओकरा बारे म॑ हुनकऽ राय के जिक्र करल॑ छेलियै, तखनिये ओ हदीस के ओहिना बतौलनि जेना ओ [उमर] रदीअल्लाहु अन्हुमा स नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम स कहने छलाह, आ एहि मे जोड़ घटाव अछि’। आरू हमरा सब क॑ बतैन॑ छै [हज्जाज बिन अश-सियाइर] न॑ हमरा सब क॑ बतैन॑ छै [यूनुस बिन मुहम्मद] न॑ हमरा सब क॑ [अल-मुअतामीर] क॑ [अपनऽ पिता] स॑ [यह्या बिन या’मर] स॑ [इब्न उमर] स॑ [उमर] स॑ नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम स॑ हुनकऽ हदीस के उदाहरण के साथ बतैलकै’ ।
Hadith
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
आरू हमरा सब क॑ [अबू बकर बिन अबू स्याइबा] आरू [जुहैर बिन हरब] क॑ [इब्न उलायह] स॑ सब कुछ बतैलकै, [जुहैर] न॑ कहलकै, हमरा सब क॑ [इस्माइल बिन इब्राहिम] क॑ [अबू हय्यान] स॑ [अबू ज़ुराह बिन अम्रू बिन जरीर] स॑ [अबू हुरैरा] स॑ बतैलकै कि हुनी कहलकै, ‘अल्लाह केरऽ रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि अल्लाम एक छेलै दिन लोकक सान्निध्य मे तखन एकटा आदमी हुनका लग आबि क' कहैत छल जे हे अल्लाह केर रसूलुल्लाह, ईमान की होइत छैक? ' ओ जवाब देलनि, 'अहाँ अल्लाह, हुनकर स्वर्गदूत, हुनकर किताब पर विश्वास करैत छी, हुनका सँ भेंट करबाक घटना पर विश्वास करैत छी, हुनकर रसूलुल्लाह पर विश्वास करैत छी, आ कयामतक अंतिम दिन पर विश्वास करैत छी' | ओ पुछलखिन, ‘हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, इस्लाम की छै? ' ओ जवाब देलनि, 'इस्लाम ई अछि जे अहाँ अल्लाह केर इबादत करू आ हुनका सँ कोनो शरीफ नहि करू, फर्ज नमाज करू, फर्ज जकात करू, आ रमजान मे रोजा राखू।' ओ फेर पुछलखिन, ‘हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, इहसान की होइत छैक? ' ओ जवाब देलनि, 'अहाँ अल्लाह केर पूजा एना करैत छी जेना हुनका देखैत छी, तखन जँ हुनका नहि देखैत छी तखन सचमुच ओ अहाँ केँ देखैत छथि' | ओ फेर पुछलखिन, ‘हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, कयामत के दिन कहिया होयत? ' ओ उत्तर देलथिन, 'जेकरा एहि विषय मे पूछल जाइत अछि, ओकरा पूछनिहार सँ नीक उत्तर नहि जनैत अछि, मुदा हम अहाँ केँ संकेतक विषय मे कहब; अर्थात् जखन कोनो महिला नोकर अपन मालिक केँ जन्म दैत अछि | जे एकटा संकेत अछि। -दोसर- जँ नंगटे, नंगटे आदमी मानवताक नेता बनि जाय। जे एकटा संकेत अछि। -तेसर- जँ बकरी चरबाह -बिल्डिंग- भवन मे एक दोसरा सँ प्रतिस्पर्धा करय। जे पाँच निशान मे एकटा निशानी अछि, एकरा अल्लाह के अलावा कियो नहि जनैत अछि,' तखन ओ सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम पढ़लनि: '-वास्तव मे अल्लाह, केवल हुनका लग क़यामत के दिन के ज्ञान अछि; आ ओ वैह छथि जे बरखा करैत छथि, आ गर्भ मे की अछि से जनैत छथि | आ कियो नहि जानि सकैत अछि - निश्चित रूप सँ - काल्हि ओ की करताह । आ पृथ्वी पर कतय मरताह से केओ नहि जानि सकैत अछि। सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वज्ञ-' -Qs. लुकमान : 34-। तखन ओ आदमी फेर चलि गेल। त नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि जे, ओहि आदमी के वापस हमरा लग बजाउ’। तेँ फेर फोन करय लगलाह, मुदा किछु नहि देखलनि। त रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि: 'ई जिब्रिल छथि, ओ लोक के अपन धर्म के बारे में सिखाबय लेल आयल छलाह''. हमरा सब के कहलक अछि [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमैर] हमरा सब के कहने छथि [मुहम्मद बिन बिसीर] हमरा सब के [अबू हय्यान अत-तैमी] के एहि सनाद के संग एहन हदीस कहने छथि, केवल रिवायत में ई वाक्य अछि, 'जखन महिला नौकर अपन पति अर्थात उपपत्नी के जन्म दैत छथिन' |
Hadith
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
हमरा सब के कहलक अछि [जुहैर बिन हरब] हमरा सब के [जरीर] के [उमराह] स कहलक अछि - अर्थात इब्न अल-का'का' - [अबू जुराह] स [अबू हुरैरा] स ओ कहलनि, 'रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि: 'अहाँ हमरा स पूछू'। मुदा ओ सभ डरि गेल छलाह आ हुनका सँ पूछय मे संकोच करैत छलाह । त एक आदमी आबि क ठेहुन के सामने बैसल, ओ आदमी पुछलकै, हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, इस्लाम की छै? ' ओ जवाब देलखिन, 'इस्लाम ई अछि जे अहाँ अल्लाह के साथी के कोनो चीज के साथ नै जोड़ैत छी, नमाज नै करैत छी, जकात नै करैत छी, आ रमजान में रोजा नै करैत छी।' ओ कहलनि, 'अहाँ सही कहैत छी'। तखन फेर पुछलखिन जे हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, ईमान की होइत छैक? ' ओ उत्तर देलनि, 'अहाँ अल्लाह, हुनकर फरिश्ता, हुनकर किताब पर विश्वास करैत छी, हुनका सँ भेंट करबाक घटना पर विश्वास करैत छी, हुनकर रसूलुल्लाह पर विश्वास करैत छी, आ अहाँ कयामतक दिन पर विश्वास करैत छी आ सबहक भाग्य पर विश्वास करैत छी' | ओ कहलनि, 'अहाँ सही कहैत छी'। तखन फेर पुछलखिन जे हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, इहसान की होइत छैक? ' ओ उत्तर देलनि, 'अहाँ -खस्याह- अल्लाह सँ एना डरैत छी जेना हुनका देखैत छी, तखन जँ हुनका नहि देखैत छी तखन सचमुच ओ अहाँ केँ देखैत छथि' | ओ कहलनि, 'अहाँ सही कहैत छी'। तखन फेर पुछलखिन जे हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, कयामत के दिन कहिया होयत? ' ओ उत्तर देलथिन, 'जेकरा एहि विषय मे पूछल जाइत अछि, ओकरा पूछनिहार सँ नीक उत्तर नहि जनैत अछि, मुदा हम अहाँ केँ संकेतक विषय मे कहब; अर्थात जखन अहाँ कोनो दासी के अपन मालिक के जन्म दैत देखैत छी | जे एकटा संकेत अछि। -दोसर- जँ देखब जे कोनो नंग-धड़ंग, बहीर, गूंगा व्यक्ति केँ पृथ्वी पर -मनुख- केर नेता बनैत अछि। जे एकटा संकेत अछि। -तेसर- जँ बकरी चरबाह केँ -बिल्डिंग- भवन मे एक दोसरा सँ ऊँचाई धरि प्रतिस्पर्धा करैत देखब। जे गूढ़ता के पाँच चिन्ह में एक निशानी छै, एकरा अल्लाह के अलावा कोय नै जान॑ छै,’ तखनिये पढ़लकै: ‘-सत्ते अल्लाह, केवल हुनका साथ ही कयामत के दिन के ज्ञान छै; आ ओ वैह छथि जे बरखा करैत छथि, आ गर्भ मे की अछि से जनैत छथि | आ कियो नहि जानि सकैत अछि - निश्चित रूप सँ - काल्हि ओ की करताह । आ कियो नहि जानि सकैत अछि जे ओ पृथ्वी पर कतय मरि जेताह। सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वज्ञ-' -Qs. लुकमान : 34-। तखन ओ आदमी उठल - वापस आबि गेल -, तखन नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि: 'ओकरा हमरा लग बजाउ! ' तेँ हुनका खोजल गेलनि, मुदा हुनका सभ केँ नहि भेटलनि । तखन अल्लाह के रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि जे, ई आदमी जिब्राईल छथि जे चाहैत छथि जे अहाँ धर्म सीखू, कारण अहाँ नहि पूछैत छी।
Hadith
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
हमरा सब क॑ [कुतैबा बिन सईद बिन जमील बिन सरीफ बिन अब्दुल्लाह अत्स-त्साफी] स॑ [मलिक बिन अनस] स॑ जे रिवाज हुनका प॑ पढ़लऽ गेलऽ छेलै, [अबू सुहैल] स॑ [हुनकरऽ पिता] स॑ कहलऽ गेलऽ छै कि हुनी [थल्हाह बिन उबैदुल्लाह] क॑ ई कहतें सुनलकै कि ‘नेजद केरऽ लोगऽ म॑ स॑ एगो आदमी जेकरऽ केश छोर प॑ खड़ा छेलै, रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु के पास आबी गेलै 'अलैहि वसल्लम, हुनकर आवाजक गुनगुनाहटि सुनलहुँ, मुदा हुनकर कोनो बात नहि बुझि सकलहुँ । कहब जाबत धरि ओ रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम के करीब नहि भ गेलाह, पता चलल जे ओ इस्लाम के बारे मे पूछि रहल छलाह | त रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम जवाब देलखिन: इस्लाम दिन-राति पांच बेर नमाज पढ़ रहल अछि। ओ फेर पुछलखिन, 'की हुनका सँ अलग हमरा एखनो दायित्व अछि? ' ओ जवाब देलनि : 'नहि, जाबत रमजान मे सुन्नत के नमाज आ रोजा नहि करब'। ओ पुछलखिन, 'की हुनका सँ अलग हमरा एखनो दायित्व अछि? ' ओ जवाब देलनि : 'नहि, जाबत धरि अहाँ सुन्नत केर रोजा नहि राखब, आ अल्लाह केर रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हुनका पर जकात केर फर्ज केर जिक्र नहि करैत छथि'। ओ फेर पुछलखिन, 'की हुनका सँ अलग हमरा एखनो दायित्व अछि? ' ओ उत्तर देलनि : 'नहि, जाबत धरि सुन्नत भिक्षा नहि करब'। कथावाचक कहलनि, 'तखन ओ आदमी अपन छुट्टी वापस ल' लेलक जखन कि ओ कहैत छल जे अल्लाह केर कसम हम एहि सँ बेसी नहि जोड़ब आ ने एहि मे घटायब'। त नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि: 'ओ खुश हेताह जँ ओ सचमुच -करत-''। हमरा सब के [याह्या बिन अय्यूब] आ [कुतैबा बिन सईद] स [इस्माइल बिन जफर] स [अबू सुहैल] स [अपन पिता] स [थलहा बिन उबैदुल्लाह] स नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम स एहि हदीस स मलिक के हदीस जेकां एहि हदीस स सब किछु बतेने छथि, केवल ओ कहलनि जे, अल्लाह के रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि अल्लाम कहलक: 'ओ सुखी रहत, -अपन पिताक लेल- जँ ओ सही रहत', वा स्वर्ग चलि जायत, -अपन पिताक लेल- जँ ओ सही रहत''।
Hadith
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
हमरा सब क॑ बतैलकै [अमरू बिन मुहम्मद बिन बुकैर अन-नकिद] न॑ हमरा सब क॑ बतैलकै [हसीम बिन अल-कासिम अबू अन-नदलर] न॑ हमरा [सुलेमान बिन अल-मुगिराह] क॑ [त्साबीत] स॑ [अनास बिन मलिक] स॑ बतैलकै कि हुनी कहलकै, ‘हमरा सब क॑ अल्लाह केरऽ रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम स॑ कुछ बारे म॑ पूछै स॑ रोकलऽ गेलऽ छेलै, यानी कि आगमन केरऽ हमरऽ प्रशंसा मरुभूमि के निवासी के एक आदमी के जे बुद्धिमान -बुद्धिमान- छल, तखन ओ पुछलकै, जखन हम सब सुनैत छलहुं, तखन मरुभूमि के लोक के एकटा आदमी आबि क कहलक, 'हे मुहम्मद, अहाँक दूत हमरा सब लग आयल छल, तखन हमरा सब लेल दावा केलक जे अहाँ दावा केलहुं जे अल्लाह अहाँ के पठौलनि'। रसुलुल्लाह जबाब देलकै: 'सही छै'। पुछलथिन्ह - स्वर्ग के बनौलनि ? ' रसुलुल्लाह जबाब देलकै : 'अल्लाह' । पुछलथिन्ह - पृथ्वी के बनौलनि ? ' रसुलुल्लाह जबाब देलकै : 'अल्लाह' । ओ पुछलथिन, 'ई पहाड़ सभ के स्थापित केलक आ ओहि मे जे किछु बनौलनि से के बनौलक? ' ओ उत्तर देलनि : 'अल्लाह'। ओ पुछलथिन, 'त' जे आकाशक रचना केलनि, पृथ्वीक निर्माण केलनि, आ एहि पहाड़ सभ केँ स्थापित केलनि, हुनकर द्वारा की अल्लाह अहाँ केँ पठौलनि? ' ओ उत्तर देलनि : 'हँ'। ओ पुछलखिन, 'अहाँक दूत दावा करैत छथि जे हमरा लोकनि केँ दिन-राति पाँच बेर नमाज पढ़ब बाध्य अछि, -की ई बात सत्य अछि-? ' ओ उत्तर देलनि : 'से त' ठीके'। ओ पुछलथिन जे अहाँ केँ पठेनिहार द्वारा, की अल्लाह अहाँ केँ ई करबाक आदेश देलनि? ' ओ उत्तर देलनि : 'हँ'। ओ पुछलखिन, 'अहाँक दूत के दावा छनि जे किताब मे हर साल रमजान के रोजा राखब अनिवार्य अछि, - की ई बात सही अछि -? ' ओ उत्तर देलनि : 'हँ'। ओ पुछलथिन जे अहाँ केँ पठेनिहार द्वारा, की अल्लाह अहाँ केँ ई करबाक आदेश देलनि? ' ओ उत्तर देलनि : 'हँ'। ओ पुछलथिन, 'अहाँक दूत दावा करैत छथि जे हमरा सभ मे सँ जे हुनकर बाट पर चलबा मे सक्षम छी, हुनका लेल हज करब बाध्य अछि, -की ई बात सत्य अछि-? ' ओ उत्तर देलनि, 'हँ, से त' ठीके'। तखन ओ घुमि क' बजलाह, 'जे अहाँ केँ सत्य ल' क' पठौलनि, ओकर द्वारा हम एहि दायित्व मे कोनो जोड़ नहि करब आ नहि घटब'। त नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलखिन: "जँ ओ जे कहैत छथि से सही अछि त' ओ सचमुच स्वर्ग मे प्रवेश करताह." हमरा सब के कहलक अछि [अब्दुल्लाह बिन हसीम अल-अब्दी] हमरा सब के कहलक अछि [बहज] हमरा सब के [सुलेमान बिन अल-मुगिराह] के [थाबीत] स कहलक अछि ओ कहलनि, [अनास] कहलनि, 'हमरा सब के कुरान स अल्लाह के रसूलुल्लाह स कोनो बात पूछय स रोकल गेल छल'। तखन उदाहरणक संग एकटा हदीस उठेलनि।
Hadith
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
हमरा सब के कहलक अछि [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमैर] हमरा सब के कहलक अछि [हमर पिता] हमरा सब के कहलक अछि [अमरू बिन उस्मान] हमरा सब के कहलक अछि [मूसा बिन तलहह] ओ कहलक, हमरा [अबू अय्यूब] के कहलक अछि, जे एकटा बेदुइन अल्लाह के रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम के यात्रा पर बाधा पहुंचेलक, तखन ओ अपन ऊंट या बागडोर ल लेलक ओकर बागडोर, तखन ओ कहलनि, 'हे रसुलुल्लाह, वा हे मुहम्मद, हमरा एहन बात कहू जे हमरा स्वर्गक नजदीक आनि दैत अछि आ एहन बात जे हमरा नरक सँ दूर राखैत अछि? ' कथावाचक कहलनि, 'तखन नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रुकि गेलाह फेर अपन साथी सभ दिस देखलनि, फेर कहलनि: 'हुनका तौफीक देल गेल अछि वा मार्गदर्शन देल गेल अछि'। पुछलथिन्ह - की कहलहुँ ? ' कथाकार बजलाह - 'तखन ओ दोहरौलनि' । त नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलनि: 'अहाँ अल्लाह के इबादत करू, हुनका कोनो बात सं ठेस नहि पहुंचाउ, नमाज करू, जकात करू, आ दोस्ती के संबंध जोड़ू, फेर ऊंट छोड़ू''। हमरा सभकेँ [मुहम्मद बिन हातिम] आ [अब्दुररहमान बिन बिसीर] दुनू कहलनि, हमरा सभकेँ कहलक अछि [बहज] हमरा सभकेँ कहलक अछि [स्यूबाह] हमरा सभकेँ [मुहम्मद बिन उस्मान बिन अब्दुल्लाह बिन मौहाब] आ हुनकर पिता [उस्मान]केँ कहलक अछि जे दुनू गोटे [मूसा बिन तलहह] [अबू अय्यूब]सँ पैगम्बर सल्लल्लाहुसँ कहैत सुनने छथि 'अलैहि वसल्लम एहि हदीस सन किछु संग'।
Hadith
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
हमरा सभकेँ कहलक अछि [याह्या बिन याह्या अत-तमीमी] हमरा सभकेँ [अबू अल-अहवाश] कहि देने अछि। -एकटा आओर रिवायत मे कहल गेल अछि- आ हमरा सभ केँ कहल गेल अछि [अबू बकर बिन अबू सियाइबा] हमरा सभ केँ [अबू अल-अहवाश] [अबू इशाक] सँ [मूसा बिन तलहह] सँ [अबू अय्यूब] सँ कहलनि अछि, 'एकटा आदमी नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम लग आबि पुछलक, 'हमरा एकटा एहन प्रथा देखाउ जे हमरा स्वर्गक नजदीक आनि दैत अछि आ।' हमरा नरकसँ दूर राखैत अछि? ' ओ जवाब देलनि : 'अहाँ अल्लाह केर इबादत करू, हुनका सँ कोनो बात सँ शिर्क नहि करू, नमाज करू, जकात करू, अपन परिवार सँ संबंध बनाउ'। जखन ओ विदाई लेलक त अल्लाह के रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कहलखिन: "जँ ओ जे काज करबाक आदेश देल गेल अछि ताहि पर अडिग रहत त' अवश्य स्वर्ग मे प्रवेश करत।" आरू [इब्न अबू स्याइबाह] केरऽ एगो इतिहास म॑ ‘जदि वू एकरा स॑ चिपक॑ छै’ ।
Hadith
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
आ हमरा कहलक अछि [अबू बकर बिन इशाक] हमरा सभकेँ कहलक अछि [अफ्फान] हमरा सभकेँ कहने अछि [वहैब] हमरा सभकेँ [याह्या बिन सईद]केँ [अबू ज़ुराह] सँ [अबू हुरैरा] सँ कहने अछि जे एकटा बेदुइन अल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम केर रसूलुल्लाह लग आबि कहलक जे हे रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, हमरा कोन देखाउ कर्म जँ हम ओकर अभ्यास करब। हम स्वर्ग जायब? ' ओ जवाब देलनि : 'अहाँ अल्लाह केर इबादत करू, हुनका सँ कोनो चीज सँ शिर्क नहि करू, फर्ज नमाज करू, फर्ज जकात करू, आ रमजान मे रोजा करू।' ओ कहलनि, 'जेकर हाथ मे हमर आत्मा अछि, ओकर द्वारा हम एहि मे एक बिट सदाक लेल नहि जोड़ब आ ने एहि मे सँ घटायब'। जखन ओ विदाई लेलक त अल्लाह के रसूलुल्लाह कहलखिन: "जे कियो स्वर्ग के लोक स कोनो आदमी के देखय चाहैत अछि, ओकरा दिस देखय।"
Hadith
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
हमरा सभकेँ [अबू बकर बिन अबू स्याइबा] आ [अबू कुरैब] आ अबू कुरैबक लफाझन्या, दुनू गोटे कहलनि, हमरा सभकेँ [अबू मुअवियाह] [अल-अमासी] सँ [अबू सुफियान] सँ [जाबीर] सँ कहलक अछि, ओ कहलनि, ‘अन-नुमान बिन कौकल नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम लग आबि पुछलनि, 'हे अल्लाह के रसूलुल्लाह, जखन हम फर्ज नमाज पढ़ैत छी, हरम के मना करब आ हलाल के अनुमति दैत छी त' की हम स्वर्ग जायब? ' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम जवाब देलखिन: 'हाँ'। आ हमरा [हज्जाज बिन अश-स्याइर] आ [अल-कासिम बिन जकारीया’] दुनू गोटे कहलनि, हमरा सभ केँ [उबैदुल्लाह बिन मूसा] केँ [स्याइबान] सँ [अल-अमासी] सँ [अबू सालिह] सँ आ [अबू सुफयान] [जबीर] सँ कहलकनि अछि, ‘अन-नू’मान बिन कौकल कहलनि, ‘हे अल्लाह केर रसूलुल्लाह’, एहन व्यक्तिक संग रिपोर्ट, केवल ओ जोड़ैत, 'आ हम ओहि मे एक आयोटा नहि जोड़ब'।
Hadith
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
हमरा [सलाह बिन स्याबीब] सँ रिवायत भेल जे [अल-हसन बिन अ’यान] हमरा सभ [मा’किल] - अर्थात इब्न उबैदुल्लाह - [अबू अज़-जुबैर] सँ [जबीर] सँ रिवायत केलनि जे एकटा आदमी अल्लाह केर रसूलुल्लाह (स.अ.व.) सँ पूछलक जे, ‘अहाँक की विचार अछि जँ हम फर्ज नमाज, रोजा रमजान, बनाबी।’ जे अनुमत अछि, आ निषिद्ध जे मना अछि, मुदा हम ओहि मे किछु नहि जोड़ैत छी, की हम जन्नत मे प्रवेश करब?' अल्लाह के रसूलुल्लाह (स.अ.व.) जवाब देलखिन: 'हाँ'। ओ कहलनि, 'अल्लाह केर कसम हम एहि मे किछु नहि जोड़ब।'
Hadith
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
हमरा सब के कहलक अछि [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमैर अल हमदानी] हमरा सब के [अबू खालिद] - अर्थात सुलेमान बिन हयान अल-अहमर - [अबू मलिक अल-असीजाई] स [सअद बिन उबैदा] स [इब्न उमर] स नबी सल्लल्लाहु अलैहि अल्लाम स कहलक अछि, ओ कहलनि: 'इस्लाम पांच पर बनल अछि नींव : अर्थात अल्लाह एकजुट हो, नमाज स्थापित, जकात, रमजान रोजा, और हज पूरा करे | एक आदमी पुछलकै, 'हज आ -तखन- रमजान के रोजा की छै'। ओ उत्तर देलनि : 'नहि, रमजान आ -तखन- हजक रोजा'। एहि तरहेँ हम अल्लाह केर रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सँ सुनलहुँ ।
Hadith
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
हमरा सब के कहलक अछि [सहल बिन उस्मान अल-अस्करी] हमरा सब के बता देने अछि [याह्या बिन जकरिया] हमरा सब के बता देने अछि [सअद बिन तारिक] ओ कहलनि, हमरा [सअद बिन उबैदा अस-सुलामी] के [इब्न उमर] स नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम स कहने छथि, ओ कहलनि: इस्लाम के नींव पांच नींव पर भेल छल: अर्थात जे अल्लाह हो पूजा करलऽ जाय छै आरू कि अन्य चीजऽ क॑ बदनाम करलऽ जाय, नमाज स्थापित करलऽ जाय, जकात पूरा करलऽ जाय, बैतुल्लाह केरऽ तीर्थ यात्रा करलऽ जाय, आरू रमजान के दौरान रोजा करलऽ जाय ।
