Имам Мүслім (الامام مسلم) - 5362 Хадис
Хадис
Имам Мүслім : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Ол Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) әйгілі атсары болды: «Кім менен өтірік деп айыпталған хадис жеткізсе, ол (жеткізуші) сол өтірікшілердің бірі». Бізге [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] бізге [Уақи] [Шуъбадан], [әл-Хакамнан], [Абдуррахман бин Әбу Ләйләден] [Самура бин Джундабтан] [хадис] жеткізді (басқа бір хадисте бұл туралы айтылған) және [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] бізге [Уақи] [Шуъбадан] және [Суфьян] [Хабибтен] [Маймун бин Әбу Шайабибтен] [әл-Муғира бин Шайбадан] [халықтан] хадис жеткізді. Екеуі де: «Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бұл туралы былай деді», - деді.
Хадис
Имам Мүслім : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Бізге [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] бізге [Ғундар]-ды [Шуъбадан] (басқа бір хадисте айтылған) және бізге [Мұхаммед бин әл-Мусанна] мен [Ибн Басияр] екеуі де [Мұхаммед бин Джафар] бізге [Шуъбадан] [Мансурдан] [Рибъи бин Хирасиден] [Әлидің] уағызын естігенін айтқанын айтты, ол былай деді: «Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Менің атымнан өтірік айтпаңдар, өйткені кім менің атымнан өтірік айтса, ол тозаққа түседі», - деді».
Хадис
Имам Мүслім : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[Зухайр бин Харб] бізге [Исмаилге], яғни Ибн Улайяға, [Абдуль-Азиз бин Шухайбқа] [Әнәс бин Мәлікке] былай дегенін жеткізді: «Расында, маған сендерге көптеген хадис айтуға кедергі болатын нәрсе - Аллаһ Елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Кім менің атымнан әдейі өтірік айтса, ол тозақтағы орнын дайындасын», - дегені».
Хадис
Имам Мүслім : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Бізге [Мұхаммед бин Убайд әл-Ғубари] бізге [Әбу Әуана], [Әбу Хашин], [Әбу Шалих], [Әбу Һурайра] былай деп жеткізген: «Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Кім менің атымнан өтірік айтса, тозақтан өз орнын алсын», - деді».
Хадис
Имам Мүслім : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
Бізге [Мұхаммед бин Абдулла бин Нумайр] бізге [менің әкем] бізге [Саид бин Убайд] бізге [Әли бин Рабиа] былай деді: «Мен Куфа әкімі әл-Муғира кезінде мешітке бардым. Ол былай деді: «Содан кейін [әл-Муғира] былай деді: «Мен Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) былай дегенін естідім: «Менің атымнан өтірік айту біреудің атынан өтірік айтумен бірдей емес, кім менің атымнан әдейі өтірік айтса, тозақтан орнын алсын». Маған [Әли бин Хужр әс-Сағир] бізге [Әли бин Мушир] бізге [Мұхаммед бин Қайс әл-Асди] [Әли бин Рабиа әл-Асди] [әл-Муғира бин Шуъба] Пайғамбардан (с.ғ.с.) осындай хадисті айтты, бірақ ол: «Шын мәнінде, менің атымнан өтірік айту басқа біреудің атынан өтірік айтумен бірдей емес» деп айтқан жоқ».
Хадис
Имам Мүслім : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Бізге [Убайдулла бин Муаз әл-Анбари] бізге [әкемді] (басқа бір хадисте айтылған) және бізге [Мұхаммед бин әл-Мусанна] бізге [Абдуррахман бин Махдиді] айтқан, екеуі де [Шуъба] айтқан, [Хубайб бин Абдуррахман] айтқан, [Хафш бин Ашим] айтқан, ол былай деді: «Расулуллаһ ﷺ былай деді: «Адам естігенінің бәрін айтса, өтірікші болып саналады». Бізге [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] айтқан, [Әли бин Хафш] бізге [Шуъба] айтқан, [Хубайб бин Абдуррахман] айтқан, [Хафш бин Ашим] айтқан, [Әбу Һурайра] Пайғамбардан ﷺ осы хадиспен келген».
Хадис
Имам Мүслім : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Ол бізге [Мұхаммед бин Абдулла бин Нумайрға] және [Зухайр бин Харб] екеуі де былай деді: ол бізге [Абдулла бин Язидке] айтты ол айтты ол маған [Саид бин Абу Айюбқа] айтты ол айтты ол маған [Әбу Ханиге] айтты [Әбу Усман Муслим бин Ясарға] [Әбу Хурайраға] ол былай деді: «Менің үмбетімнің соңында сендерге сендер де, ата-бабаларың да естімеген хадис айтатын адамдар болады, сондықтан олардан аулақ болыңдар және олардан аулақ болыңдар».
Хадис
Имам Мүслім : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
Маған [Хармала бин Яхья бин Абдулла бин Хармала бин Имран әт-Туджиби] айтты, ол бізге [Ибн Уахб] айтты, ол бізге [Абу Шурайх] айтты, ол [Шарахил бин Язид] айтқанын естігенін, маған [Муслим бин Ясар] айтты, ол [Абу Хурайра] айтқанын естігенін айтты: «Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: «Ақыр заманда Дәжжал өтірікшілері сендерге сендер де, ата-бабаларың да естімеген хадистерді әкеледі. Сондықтан олардан аулақ болыңдар және олардан аулақ болыңдар. Олар сендерді адастыра алмайды және сендерді жамандай алмайды».
Хадис
Имам Мүслім : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Маған [Әбу Хайтсама Зухайр бин Харб] бізге [Уаки] хадисті [Кахмас] хадисті [Абдулла бин Бурайда] хадисті [Яхья бин Я'мар] хадисті [басқа бір риуаятта айтылған] және бұл хадис бізге [Убайдулла бин Му'аз әл-'Анбари] хадисті [менің әкем] хадисті [Кахмас] хадисті [Ибн Бурайда] хадисті [Яхья бин Я'мар] хадисті [ол былай деді: «Басрада тағдыр туралы алғаш талқылаған адам Ма'бад әл-Джухани болды, сондықтан мен және Хумайд бин Абдуррахман әл-Химьяри қажылыққа немесе умраға бардық, содан кейін: «Егер біз Аллаһ Елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сахабаларының бірімен кездессек, онда олардан тағдырға қатысты айтқандары туралы сұрар едік», - дедік. Сонымен, [Абдулла бин Омар] мешітке кіріп бара жатқанда бізге (Алланың қалауымен) сәттілік берілді. Содан кейін досым екеуміз оны тоқтаттық, біріміз оң жағынан, екіншіміз сол жағынан. Содан кейін мен досым менің атымнан сөйлейді деп ойладым да: «Уа, Әбу Абдуррахман, расында да алдымызда Құран оқып, білім іздеп, тағдыр жоқ деп айтатын және олардың ісі жаңа (алдымен тағдыр мен Аллаһ туралы білім емес)», - дедім. Сонда [Абдулла бин Омар]: «Осы адамдармен кездескенде, оларға менің олардан азат екенімді және олардың менен азат екенін айт. Алланың құлдары ант еткен Құдаймен ант етемін, егер сендердің біреулерің Ухуд тауы сияқты алтын жұмсаса, оның садақалары тағдырға, жақсылыққа да, жамандыққа да сенбейінше қабыл болмайды», - дедім. Ол: «Содан кейін ол хадисті айта бастады да: [Омар бин әл-Хаттаб]: «Біз Аллаһтың Елшісімен (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бірге болдық, сонда бізге киімдері өте ақ, шаштары өте қара, сапар іздері көрінбейтін бір адам келді. Біз оны ешкім танымадық, ол Пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) келіп, тізесін оның тізесіне сүйеп: «Уа, Мұхаммед, маған Ислам туралы айтып берші?» – деп сұрағанша», – деді. Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Аллаһтан басқа құдай жоқ екеніне және Мұхаммед Оның құлы және елшісі екеніне куәлік беру, намаз оқу, зекет беру, Рамазан айында ораза ұстау және егер сен оған бара алсаң, Үйге қажылық жасау», – деп жауап берді. Ол: «Сен дұрыс айтасың», – деді. Омар: «Біз оған таң қалдық, себебі ол бұл туралы сұрап, растады», – деді. Ол тағы да: «Маған осы сенім туралы айтып берші?» – деп сұрады. Ол: «Сен Аллаһқа, Оның періштелеріне, кітаптарына, елшілеріне, ақырет күніне және жақсылық пен жаман тағдырға сенесің», - деп жауап берді. Ол: «Дұрыс айтасың», - деді. Ол: «Маған ихсан туралы айтып берші?» - деп сұрады. Ол: «Сен Аллаһқа Оны көріп тұрғандай құлшылық етесің, егер Оны көрмесең, Ол сені көреді», - деп жауап берді. Ол тағы да: «Ақырет қашан болады?» - деп сұрады. Ол: «Сұралған адам сұраған адамнан жақсы білмейді», - деп жауап берді. Ол: «Онда маған белгілер туралы айтып берші?» - деп сұрады. Ол: «Егер құл қожайынының баласын дүниеге әкелсе, ал сен жалаңаяқ, жалаңаш, кедей, ешкі бағып, бірақ ғимараттар салып мақтанатын адамды көрсең», - деп жауап берді. Содан кейін ол кетіп қалды. Мен әлі де таң қалдым, сонда ол: «Уа, Омар, сұрақ қоюшы кім екенін білесің бе?» - деп сұрады. Мен: «Аллаһ пен Оның елшісі жақсы біледі», - деп жауап бердім. Ол: «Бұл Жебірейіл, ол саған діни біліміңді үйрету үшін келді», - деді. Мұны бізге [Мұхаммед бин Убайд әл-Ғубари] мен [Әбу Камил әл-Жаһдари] жеткізді, ал [Ахмад бин Абда] олар былай деді: [Хаммад бин Язид] [Матһар әл-Уаррақтан] [Абдулла бин Бурайдадан] [Яхья бин Я'мардан] ол былай деді: «Ма'бад тағдыр мәселесі туралы айтқан бірдеңе айтқан кезде, біз оны жоққа шығардық». Ол тағы да: «Содан кейін мен Хумайд бин Абдуррахман әл-Химьяримен бірге қажылық жасадым», - деді. Содан кейін олар хадисті Қахмас хадисінің мағынасымен келтірді. Онда әріптердің кейбір қосылулары мен түсірілулері бар». Бізге [Мұхаммед бин Хатим] бізге [Яхья бин Саид әл-Қассан] бізге [Осман бин Ғиятс] бізге [Абдулла бин Бурайда] [Яхья бин Я'мардан] және [Хумайд бин Абдуррахман] екеуі де: «Біз [Абдулла бин Омармен] кездестік, содан кейін тағдыр және олардың бұл туралы пікірлері туралы айттық, содан кейін ол хадисті жеткізді, өйткені олардың хадисі [Омардан] радиаллаһу 'анһумадан, Пайғамбардан صلى الله عليه وسلم, және онда қосулар мен азайтулар бар», - деді. Және [Хаджадж бин аш-Шайир] бізге [Юнус бин Му'тамирден] [әкесінен] [Яхья бин Я'мардан] [Ибн Омардан] [Омардан] Пайғамбардан صلى الله عليه وسلم, олардың хадистеріне ұқсас хадистерді жеткізді», - деді.
Хадис
Имам Мүслім : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Бізге [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] мен [Зухайр бин Харб] [Ибн Улайядан] бәрін айтты, [Зухайр] былай деді: «Бізге [Исмаил бин Ибраһимнен] [Әбу Хайяннан] [Әбу Зуръа бин Амру бин Джарирден] [Әбу Хурайрадан] ол былай деді: «Алланың Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бір күні адамдардың алдында тұрғанда, бір адам келіп: «Уа, Алланың Елшісі, иман дегеніміз не?» – деп сұрады. Ол: «Сен Аллаға, Оның періштелеріне, кітабына, Онымен кездесу оқиғаларына, Оның елшілеріне және соңғы қиямет күніне сенесің», – деп жауап берді. Ол: «Уа, Алланың Елшісі, Ислам дегеніміз не? Рамазан», – деп сұрады. Ол тағы да: «Уа, Алланың Елшісі, ихсан дегеніміз не?» – деп сұрады. Ол: «Сен Аллаға Оны көріп тұрғандай құлшылық етесің, егер Оны көрмесең, Ол сені көреді», – деп жауап берді. Ол тағы да: «Уа, Аллаһтың елшісі, қиямет күні қашан болады?» – деп сұрады. Ол: «Бұл туралы сұралған ешкім жауапты сұраушыдан артық білмейді, бірақ мен сізге белгілер туралы айтып беремін; яғни, қызметші әйел қожайынын босанғанда. Бұл белгілердің бірі. (Екінші) егер аяқ киімсіз жалаңаш адам адамзат көшбасшысы болса. Бұл белгілердің бірі. (Үшінші) егер ешкі бағушылар ғимараттар салу үшін бір-бірімен бәсекелессе. Бұл бес белгінің бірі, оны Аллаһтан басқа ешкім білмейді», – деп оқыды, сонда ол (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «(Расында, қиямет күнінің білімі тек Аллаһта ғана; және Ол жаңбыр жаудырады және құрсақта не бар екенін біледі. Ешкім ертең не істейтінін біле алмайды. Ешкім жер бетінде қай жерде өлетінін біле алмайды. Шын мәнінде, Аллаһ бәрін білуші, бәрін білуші» (Лұқман сүресі, 34-аят). Содан кейін әлгі адам қайтадан кетіп қалды. Сондықтан Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Адамды маған қайтарыңдар», - деді. Ат-Тайми] осы санадпен ұқсас хадис бар, тек тарихта «Егер қызметші әйел күйеуін, яғни күңдерін босанса» деген сөйлем бар.
Хадис
Имам Мүслім : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
Бізге [Зухайр бин Харб] бізге [Жарирді] [Умарадан] - атап айтқанда Ибн әл-Қағқадан - [Әбу Зурадан] [Әбу Һурайрадан] ол былай деді: «Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Сен менен сұрайсың», - деді. Бірақ олар қорқып, одан сұрауға тартынды. Бір адам келіп, оның тізесінің алдына отырды. Әлгі адам: «Уа, Алланың Елшісі, Ислам дегеніміз не?» - деп сұрады. Ол: «Ислам - бұл Аллаға ешнәрсені серік қоспау, намаз оқу, зекет беру және Рамазан айында ораза ұстау», - деп жауап берді. Ол: «Дұрыс айтасың», - деді. Содан кейін ол тағы да: «Уа, Аллаһтың елшісі, иман дегеніміз не?» – деп сұрады. Ол: «Сен Аллаһқа, Оның періштелеріне, кітабына сенесің, Онымен кездесу оқиғасына сенесің, Оның елшілеріне сенесің, Қиямет күніне сенесің және барлық адамдардың тағдырына сенесің», – деп жауап берді. Ол: «Дұрыс айтасың», – деді. Сосын тағы да: «Уа, Аллаһтың елшісі, ихсан дегеніміз не?» – деп сұрады. Ол: «Сен Аллаһтан Оны көріп тұрғандай қорқасың, егер Оны көрмесең, онда Ол сені шынымен көреді», – деп жауап берді. Ол: «Дұрыс айтасың», – деді. Содан кейін ол тағы да: «Уа, Аллаһтың елшісі, қиямет күні қашан болады?» – деп сұрады. Ол: «Бұл туралы сұралған ешкім жауапты сұраушыдан артық білмейді, бірақ мен сізге белгілер туралы айтып беремін; яғни, құлдың қожайынын босанып жатқанын көргенде. Бұл белгілердің бірі. (Екіншіден) жалаңаяқ, саңырау және мылқау адамдардың жер бетінде көшбасшыларға (адамдарға) айналғанын көрсеңіз. Бұл белгілердің бірі. (Үшіншіден) ешкі бағушыларының бір-бірімен биік ғимараттарға жарысып жатқанын көрсеңіз. Бұл ғайыптың бес белгісіндегі белгілердің бірі, оны Аллаһтан басқа ешкім білмейді», – деп оқыды. Содан кейін ол: «(Расында, қиямет күнінің білімі тек Аллаһта ғана; Ол жаңбыр жаудырады және құрсақта не бар екенін біледі. Ешкім ертең не істейтінін (нақты) біле алмайды. Ешкім жер бетінде қай жерде өлетінін біле алмайды. Шын мәнінде, Аллаһ бәрін біледі. «(Барлығын Білуші)» (Лұқман сүресі, 34-аят). Содан кейін әлгі адам орнынан тұрды (бас тартты), сосын Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Оны маған шақырыңдар!» – деді. Содан кейін оны іздеді, бірақ таба алмады. Сонда Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Бұл адам – сенен (дін) үйренуді қалайтын Жәбірейіл, себебі сен сұрамайсың», – деді.
Хадис
Имам Мүслім : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Бізге [Құтайба бин Саид бин Жәмил бин Сариф бин Абдулла әс-Сақафи] [Мәлік бин Әнастан] оқылған риуаятта, [Әбу Сухайлдан] [әкесінен] ол [Талха бин Убайдуллаһтың]: «Нәжд тұрғындарынан шашы тікірейіп тұрған бір адам Аллаһ Елшісіне [оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын] келді, біз оның дауысының сыбдырын естідік, бірақ оның айтқанының ешқайсысын түсінбедік. Ол Аллаһ Елшісіне [оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын] жақындағанша айтыңыз, ол Ислам туралы сұраған сияқты. Сонда Аллаһ Елшісі [оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын]: «Ислам – күндіз-түні бес уақыт намаз оқу», – деп жауап берді. Ол тағы да: «Менің Аллаһтан басқа міндеттерім бар ма?» – деп сұрады. Ол: «Жоқ, егер сен сүннет намаздарын оқып, Рамазанда ораза ұстамасаң», – деп жауап берді. Ол: «Менің Одан басқа міндеттерім әлі де бар ма?» – деп сұрады. Ол: «Жоқ, егер сен сүннет оразасын ұстамасаң және Аллаһтың Елшісі оған зекеттің парыз екенін айтпаса», – деп жауап берді. Ол тағы да: «Менің Одан басқа міндеттерім әлі де бар ма?» – деп сұрады. Ол: «Жоқ, егер сен сүннет садақаларын бермесең», – деп жауап берді. Рауаятшы былай деді: «Содан кейін әлгі адам рұқсатын алып тастап, «Аллаһпен ант етемін, мен бұдан артық қоспаймын да, кемітпеймін де» деді. Содан кейін Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Егер ол дұрыс істесе, бақытты болады» деді». Бізге [Яхья бин Айюб] және [Құтайба бин Саид] [Исмаил бин Джафардан] [Әбу Сухайлдан] [әкесінен] [Талха бин Убайдулладан] [Пайғамбардан] [оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын] осы хадиспен Мәліктің хадисі сияқты бәрін айтты, тек ол: «Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Егер ол дұрыс болса, әкесі үшін бақытты болады» немесе егер ол дұрыс болса, әкесі үшін жұмаққа кіреді» деді».
Хадис
Имам Мүслім : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
Бізге [Амру бин Мухаммад бин Букайр ән-Нақид] бізге [Хасим бин әл-Қасым Әбу ән-Нәдрил] бізге [Сүлеймен бин әл-Муғира] [Сабит] [Әнәс бин Мәлік] былай деді: «Біз Аллаһтың Елшісінен (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бір нәрсе туралы, атап айтқанда, шөл тұрғындарынан шыққан ақылды (ақылды) адамның келуіне таңдануымыз туралы сұрай алмадық, содан кейін ол біз естіген кезде сұрады, содан кейін шөл тұрғындарынан бір адам келіп: «Уа, Мұхаммед, бізге сенің елшің келді, сосын сен біздің атымыздан Аллаһтың жібергенін айттың», - деді. Аллаһтың Елшісі: «Иә», - деп жауап берді. Ол: «Көктерді кім жаратты?» - деп сұрады. Аллаһтың Елшісі: «Аллаһ», - деп жауап берді. Ол: «Жерді кім жаратты?» - деп сұрады. Аллаһтың Елшісі: «Аллаһ», - деп жауап берді. Ол: «Бұл тауларды кім орнатты және олардағы жаратқанның бәрін кім жаратты?» - деп сұрады. Ол: «Аллаһ», - деп жауап берді. Ол: «Көктерді, жерді және осы тауларды орнатқанның атымен ант етейін, сені жіберген Аллаһ па?» – деп сұрады. Ол: «Иә», – деп жауап берді. Ол: «Сіздің елшіңіз бізге күндіз-түні бес уақыт намаз оқу міндет деп мәлімдейді (бұл рас па)?» – деп сұрады. Ол: «Дұрыс айтасыз», – деп жауап берді. Ол: «Сізді жібергеннің атымен ант етемін, Аллаһ сізге мұны бұйырды ма?» – деп сұрады. Ол: «Иә», – деп жауап берді. Ол: «Сіздің елшіңіз бізге жыл сайын Рамазан айында ораза ұстау міндет деп мәлімдейді (бұл рас па)?» – деп сұрады. Ол: «Иә», – деп жауап берді. Ол: «Сізді жібергеннің атымен ант етемін, Аллаһ сізге мұны бұйырды ма?» – деп сұрады. Ол: «Иә», – деп жауап берді. Ол: «Сіздің елшіңіз бізге қажылық жасау міндет деп мәлімдейді, қайсымыз Оның жолымен жүре аламыз (бұл рас па)?» – деп сұрады. Ол: «Иә, рас», – деп жауап берді. Сосын ол бұрылып: «Сізді шындықпен жібергеннің атымен ант етемін, мен бұл міндетке ештеңе қоспаймын және одан ештеңені кемітпеймін», – деді. Сонда Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Егер (оның айтқаны) рас болса, ол шынымен кіреді», – деді. жұмақ». Бізге [Абдулла бин Хасым әл-Абди] айтқанын айтты [Бахз] бізге [Сүлеймен бин әл-Муғира] айтқанын [Сабиттен] ол айтты, [Әнәс] былай деді: «Бізге Аллаһтың Елшісінен Құраннан бір нәрсе сұрауға тыйым салынды». Содан кейін ол мысал келтірген хадис келтірді.
Хадис
Имам Мүслім : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
Бізге [Мұхаммед бин Абдулла бин Нумайр] бізге [менің әкем] бізге [Амру бин Усман] бізге [Муса бин Талха] айтты, ол маған [Әбу Айюбқа] айтты, бір бәдәуи Аллаһ Елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сапарда жүргенде оған кедергі келтіргенін, содан кейін түйесінің тізгінін немесе тізгінін ұстап, содан кейін: «Уа, Расулалла, немесе уа, Мұхаммед, мені жұмаққа жақындататын және тозақтан алыстататын нәрсе туралы айтып берші?», - деп сұрағанын баяндаушы: «Содан кейін Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) тоқтап, сахабаларына қарап: «Оған тауфик немесе тура жол көрсетілді», - деді», - деді. Ол: «Не дедіңіз?» – деп сұрады. Рауаятшы: «Содан кейін ол қайталады», – деді. Сонда Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Аллаға құлшылық етіңдер, Оған ештеңемен ренжітпеңдер, намаз оқыңдар, зекет беріңдер және достық қарым-қатынас орнатыңдар, содан кейін түйені тастаңдар», – деді. «Бізге [Мұхаммед бин Хатим] мен [Абдуррахман бин Бисир] екеуі де былай деді: «Бахз бізге [Шуъба] бізге [Мұхаммед бин Осман бин Абдулла бин Маухаб] мен оның әкесіне [Османға] екеуі де [Мұса бин Талха]-ның [Әбу Айюбтан] Пайғамбардан (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) осы хадиске ұқсас нәрсе айтқанын естігенін айтты».
Хадис
Имам Мүслім : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
Бізге [Яхья бин Яхья ат-Тамими] бізге [Әбу әл-Ахвашқа] айтқанын айтты (басқа бір риуаятта айтылған) Және бізге [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] бізге [Әбу әл-Ахвашқа] айтқанын айтты, ол [Әбу Исхақтан], [Мұса бин Талхадан], [Әбу Айюбтан] былай деді: «Бір адам Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) келіп: «Маған жұмаққа жақындатып, тозақтан алыстататын бір амалды көрсетіңізші?» – деп сұрады. Ол: «Сен Аллаһқа құлшылық етесің ғой, солай ма? Оған кез келген нәрсемен серік қоспайсың ба, намаз оқисың ба, зекет бересің бе, отбасымен байланысыңды үзбейсің бе?» – деп жауап берді. Қоштасқан кезде Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Егер ол бұйырылған нәрсені берік ұстанса, міндетті түрде жұмаққа кіреді», – деді. Ал [Ибн Әбу Шайбаның] тарихында: «Егер ол берік ұстанса», – деп жазылған.
Хадис
Имам Мүслім : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
Маған [Әбу Бәкір бин Исхақ] бізге [Аффан] бізге [Уһайб] бізге [Яхья бин Саид] [Әбу Зуръа] [Әбу Һурайра] былай деді: «Бір бәдәуи Аллаһ Елшісіне [оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын] келіп: «Уа, Аллаһ Елшісі, [оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын], егер мен оларды орындасам, маған қандай амалдарды көрсетіңізші? Мен жәннатқа барамын ба?» - деп сұрады. Ол: «Сен Аллаһқа құлшылық етесің, Оған ештеңені серік етпейсің, парыз намаздарды оқисың, парыз зекетті төлейсің және Рамазан айында ораза ұстайсың», - деп жауап берді. Ол: «Жаным қолында болғанның атымен ант етемін, мен бұған мәңгілік ештеңе қоспаймын да, кемітпеймін де», - деді. Ол қоштасқан кезде Аллаһ Елшісі: «Кім жәннат тұрғындарынан біреуді көргісі келсе, оған қарасын», - деді.
Хадис
Имам Мүслім : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Бізге [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] мен [Әбу Құрайб] хадистерін айтты, ал Әбу Құрайбтың лафажнясы, екеуі де бізге [Әбу Муъауия] хадистерін айтты, [әл-Аъмаси] хадистерін айтты, [Әбу Суфиян] хадистерін айтты, [Жабир] хадистерін айтты: «Ән-Нуғман бин Қауқал Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) келіп: «Уа, Аллаһтың Елшісі, мен парыз намаз оқып, харам нәрсеге тыйым салып, халал нәрсеге рұқсат берсем, жұмаққа кіремін бе?» – деп сұрады. Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Иә», – деп жауап берді». Маған [Хаджадж бин аш-Шайир] және [әл-Қасым бин Зәкәрия] екеуі де [Убайдулла бин Муса]-дан [Шайбан]-нан, [әл-Аъмасиден]-дан [Әбу Салихтен] және [Әбу Суфьян]-нан [Жәбирден] былай деді: «Ән-Нуъман бин Қауқал осындай хабармен: «Уа, Аллаһтың Елшісі», - деді, тек ол: «Мен бұған бір түйір де қоспаймын», - деп қосты».
Хадис
Имам Мүслім : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Маған [Сәләма бин Сәйәбибке] [әл-Хасан бин Аянның] бізге [Мәқілге], яғни Ибн Убайдуллаға [Әбу әз-Зубайрға], [Жәбирге] былай деп жеткізгені жеткізілді: бір адам Аллаһ Елшісінен (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Егер мен парыз намаздарын оқып, Рамазан айында ораза ұстап, халалды халал етіп, харамды тыйып, бірақ оған ештеңе қоспасам, жұмаққа кіремін бе?» деп сұрады. Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Иә», - деп жауап берді. Ол: «Аллаһпен ант етемін, мен бұған ештеңе қоспаймын», - деді.
Хадис
Имам Мүслім : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Бізге [Мұхаммед бин Абдулла бин Нумайр әл-Хамдани] бізге [Әбу Халид] - атап айтқанда, Сүлеймен бин Хайян әл-Ахмар - [Әбу Мәлік әл-Асиджаи] [Саад бин Убайда] [Ибн Омар]-дан Пайғамбарымыздан (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) былай деп айтқанын жеткізді: «Ислам бес негізге құрылған: Атап айтқанда, Аллаһты бірлікке шақыру, намаз оқу, зекет беру, Рамазан оразасы және қажылық». Бір адам: «Қажылық және (содан кейін) Рамазан оразасы дегеніміз не?» - деп сұрады. Ол: «Жоқ, Рамазан оразасы және (содан кейін) қажылық», - деп жауап берді. Мен мұны Аллаһ Елшісінен (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) естідім».
Хадис
Имам Мүслім : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Бізге [Сахл бин Усман әл-Аскари] бізге [Яхья бин Зәкәрия] бізге [Саад бин Тариқ] айтты ол айтты, маған [Саад бин Убайда әс-Сулами] айтты [Ибн Омар] Пайғамбардан ﷺ айтты, ол былай деді: «Ислам бес негізге негізделген: Аллаһқа құлшылық ету және басқа нәрселерді жоққа шығару, намаз оқу, зекет беру, Байтуллаға қажылық жасау және Рамазан айында ораза ұстау».
