Imom Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadis
Hadis
Imom Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning mashhur atsori edi: "Kim mendan yolg'on deb da'vo qilingan hadisni rivoyat qilsa, u (roviy) yolg'onchilardan biridir". Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] bizga [Vaki] ni [Syu'ba] dan, [al-Hakam] dan, [Abdurrahmon ibn Abu Laylo] dan [Samura ibn Jundab] dan rivoyat qildi (boshqa rivoyatda bu zikr qilingan) va shuningdek, [Abu Bakr ibn Abu Shayba] bizga [Vaki] ni [Syu'ba] dan va [Sufyan] dan [Habib] dan, [Maymun ibn Abu Shayba] dan [al-Mug'ira ibn Shu'ba] dan rivoyat qildi, ikkalasi ham: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu haqda shunday deganlar", dedilar.
Hadis
Imom Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Va bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] bizga [Ghundar] ni [Syu'ba] dan rivoyat qildi (boshqa rivoyatda bu haqda aytilgan). Va bizga [Muhammad ibn al-Mutsanna] va [Ibn Bassiyar] ikkalasi ham bizga [Muhammad ibn Ja'far] bizga [Syu'ba] dan [Mansur] dan [Rib'i ibn Hirosi] dan [Alining] va'zlarini eshitganini aytdilar. U shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Mening nomimdan yolg'on gapirmanglar, chunki kim mening nomimdan yolg'on gapirsa, albatta do'zaxga kiradi", dedilar.
Hadis
Imom Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[Zuhayr ibn Harb] bizga [Ismoil] — ya'ni Ibn Ulayyadan — [Abdul Aziz ibn Shuhayb]dan [Anas ibn Molik]dan rivoyat qildiki, u: “Darhaqiqat, menga sizlarga ko'p hadislar aytib berishdan to'sqinlik qiladigan narsa shundaki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kimki mening nomimdan ataylab yolg'on gapirsa, do'zaxdagi o'rnini egallasin”, dedilar.
Hadis
Imom Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Bizga [Muhammad ibn Ubayd al-G'uboriy] bizga [Abu Avona]dan [Abu Hoshin]dan [Abu Solih]dan [Abu Hurayra]dan rivoyat qildi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim mening nomimdan yolg'on gapirsa, do'zaxdan o'z o'rnini egallasin", dedilar".
Hadis
Imom Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
Bizga [Muhammad bin Abdulloh bin Numayr] bizga [otam] bizga [Sa'id bin Ubayd] bizga [Ali bin Rabi'a] aytib berdi: "Men masjidga Kufa hokimi al-Mug'ira bilan birga borgan edim. U aytdi: "Shunda [al-Mug'ira] aytdi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Mening nomimdan yolg'on gapirish boshqa birovning nomidan yolg'on gapirish bilan bir xil emas, kimki qasddan mening nomimdan yolg'on gapirsa, do'zaxdan o'rnini egallasin", deganlarini eshitdim. Va menga [Ali bin Hujr as-Sa'diy] bizga [Ali bin Mushir] bizga [Muhammad bin Qays al-Asdiy]dan [Ali bin Rabi'a al-Asdiy]dan [al-Mug'ira bin Shu'ba]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan shunday hadisni aytib berganini, faqat u: "Darhaqiqat, mening nomimdan yolg'on gapirish boshqa birovning nomidan yolg'on gapirish bilan bir xil emas", demaganini aytdi.
Hadis
Imom Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Va bizga [Ubaydulloh ibn Muaz al-Anbariy] bizga [otamga] (boshqa rivoyatda aytilgan), va bizga [Muhammad ibn al-Mutsanna] bizga [Abdurrahmon ibn Mahdiy] haqida gapirdi, ikkalasi ham bizga [Syu'ba] haqida gapirdi, [Xubayb ibn Abdurrahmon]dan [Hafsh ibn Oshimda] u shunday dedi: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar odam eshitgan hamma narsani gapirsa, yolg'on gapirgan deb hisoblanishi kifoya", dedilar. Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shoyba] bizga [Ali ibn Hafsh] bizga [Syu'ba] haqida gapirdi, [Xubayb ibn Abdurrahmon]dan [Hafsh ibn Oshimda] [Abu Hurayra]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan xuddi shu hadis bilan."
Hadis
Imom Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Bizga [Muhammad bin Abdulloh bin Numayr] va [Zuhayr bin Harb] ikkalasi ham bizga [Abdulloh bin Yazid] aytdi, u menga [Sa'id bin Abu Ayyub] aytdi, u menga [Abu Honi] aytdi, u [Abu Usmon Muslim bin Yasar] aytdi, u [Abu Hurayra] aytdi, u Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan aytdi, u shunday dedi: "Ummatimning oxirida sizlarga hech qachon eshitmagan va ota-bobolaringiz ham eshitmagan hadisni aytib beradigan odamlar bo'ladi, shuning uchun ulardan uzoqroq turinglar va ulardan uzoqroq turinglar".
Hadis
Imom Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
Menga [Harmala bin Yahyo bin Abdulloh bin Harmala bin Imron at-Tujibiy] aytdi, bizga [Ibn Vahb] aytdi, bizga [Abu Surayh] aytdi, u bizga [Sharahil bin Yazid] aytganini eshitganini, menga [Muslim bin Yasar] aytdi, u [Abu Hurayra] aytganini eshitganini aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Oxirzamonda Dajjol yolg'onchilari sizlarga va ota-bobolaringiz hech qachon eshitmagan hadislarni keltiradilar. Bas, ulardan uzoqroq turinglar va ulardan uzoqroq turinglar. Ular sizni adashtira olmaydi va sizga tuhmat qila olmaydi", dedilar.
Hadis
Imom Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Menga [Abu Xaytsoma Zuhayr bin Harb] bizga [Vaki] ni [Kahmas] dan, [Abdulloh ibn Burayda] dan [Yahyo ibn Ya'mar] dan rivoyat qilgan. (boshqa rivoyatda bu zikr qilingan). Bizga [Ubaydulloh ibn Muaz al-Anbariy] ga ham shunday hadis aytilgan, bizga [otam] bizga [Kahmas] dan [Ibn Burayda] dan [Yahyo ibn Ya'mar] ga ham shunday deyilgan: "Basrada taqdir haqida birinchi bo'lib muhokama qilgan kishi Ma'bad al-Juhaniy edi, shuning uchun men va Humayd ibn Abdurrahmon al-Himyariy Haj yoki Umraga bordik, keyin: "Agar biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan biri bilan uchrashsak, undan taqdir haqida aytgan gaplari haqida so'rar edik", dedik. Shunday qilib, [Abdulloh ibn Umar] masjidga kirayotganida bizga (Alloh tomonidan) muvaffaqiyat berildi. Keyin do'stim bilan men uni to'xtatdik, birimiz uning o'ng tomonida, ikkinchimiz chap tomonida edik. Keyin do'stim mening nomimdan gapiradi deb o'yladim va: "Ey Abu Abdurrahmon, bizning oldimizda Qur'on o'qiydigan, ilm izlaydigan, keyin taqdir yo'qligini da'vo qiladigan va ularning ishi yangi (taqdir va Allohning ilmidan oldin emas)", dedim. Shunda [Abdulloh ibn Umar]: "Bu odamlar bilan uchrashganingizda, ularga men ulardan ozod ekanligimni va ular ham mendan ozod ekanliklarini ayting. Allohning bandalari qasam ichgan Zotga qasamki, agar sizlardan biringiz Uhud tog'i kabi oltin sarflasa, uning sadaqasi taqdirga, ham yaxshilikka, ham yomonlikka ishonmaguncha qabul qilinmaydi", dedi. U: "Keyin u hadisni aytib boshladi va shunday dedi: [Umar ibn Xattob]: "Biz Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bilan birga edik. Kiyimlari juda oq, sochlari juda qora va safar izlari ko'rinmas bir kishi oldimizga keldi. Hech birimiz uni tanimadik, u Payg'ambar (sollallohu alayhi va sallam) oldilariga kelib, tizzasini tizzasiga qo'yib: "Ey Muhammad, menga Islom haqida xabar bering?", deb so'ramaguncha. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): "Allohdan boshqa iloh yo'qligiga va Muhammad Uning bandasi va elchisi ekanligiga guvohlik berish, namoz o'qish, zakot berish, Ramazon ro'zasini tutish va agar u yerga bora olsangiz, Baytullohni ziyorat qilish", deb javob berdi. U: "Haqsiz", dedi. Umar: "Shunday qilib, biz undan hayratda qoldik, chunki u bu haqda so'radi va tasdiqladi", dedi. U yana: "Menga bu iymon haqida aytib bering?", deb so'radi. U javob berdi: "Siz Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, payg'ambarlariga, oxirat kuniga va yaxshi va yomon taqdirga ishonasiz." U: "To'g'ri aytasiz", dedi. U: "Menga ehson haqida gapirib bering?" deb so'radi. U javob berdi: "Siz Allohga Uni ko'rib turgandek ibodat qilasiz, agar Uni ko'rmasangiz, U sizni ko'radi." U yana: "Oxirgi kun qachon bo'ladi?" deb so'radi. U javob berdi: "So'ralgan odam so'ragan odamdan yaxshiroq bilmaydi." U: "Unda menga alomatlar haqida gapirib bering?" deb so'radi. U javob berdi: "Agar qul xo'jayinining bolasini tug'sa va siz yalangoyoq, yalang'och, kambag'al, echki boqib, lekin binolar qurish bilan maqtanayotgan odamni ko'rsangiz." Keyin u ketdi. Shuning uchun men hali ham hayron bo'ldim, keyin u: "Ey Umar, savol beruvchi kimligini bilasizmi?" dedi. Men: "Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi", deb javob berdim. U: "Bu Jabroil, u sizga diniy bilimlaringizni o'rgatish uchun kelgan", dedi. Bizga [Muhammad bin Ubayd al-G'uboriy] va [Abu Komil al-Jahdariy]ga aytilgan va [Ahmad bin Abdah] ular bizga [Hammad bin Yazid]dan [Mathar al-Varroq]dan [Abdulloh bin Buraydah]dan [Yahyo bin Ya'mar]dan u: "Ma'bad taqdir masalasi haqida gapirgan biror narsa aytganida, biz uni rad etdik", dedi. U yana: "Keyin men Humayd bin Abdurrahmon al-Himyariy bilan haj qildim", dedi. Keyin ular Kahmas hadisining ma'nosi bilan hadisni zikr qilishdi. Unda ba'zi qo'shimchalar va harflarni tushirib qoldirilgan." Bizga [Muhammad ibn Hotim] bizga [Yahyo ibn Sa'id al-Qatson] bizga [Usmon ibn G'iyos] bizga [Abdulloh ibn Burayda]ga [Yahyo ibn Ya'mar] va [Humayd ibn Abdurrahmon] ikkalasi ham: "Biz [Abdulloh ibn Umar] bilan uchrashdik, keyin taqdir va ularning bu haqidagi fikri haqida gaplashdik, keyin u hadisni rivoyat qildi, chunki ularning hadisi [Umar] raziyallohu anhumadan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan, unda qo'shimchalar va ayirmalar mavjud", dedilar. Va bizga [Hajjaj ibn ash-Sya'ir] bizga [al-Mu'tamir] bizga [otasi]dan, [Yahyo ibn Ya'mar]dan, [Ibn Umar]dan, [Umar] bizga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan, ularga o'xshash hadislar bilan rivoyat qildi."
Hadis
Imom Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] va [Zuhayr ibn Harb] hamma narsani [Ibn Ulayya]dan [Zuhayr] aytdi, bizga [Ismoil ibn Ibrohim]dan [Abu Hayyan]dan [Abu Zur'a ibn Amr ibn Jarir]dan [Abu Hurayra] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir kuni odamlar oldida edilar, bir kishi uning oldiga kelib: "Ey Allohning Rasuli, iymon nima?" deb so'radi. U: "Siz Allohga, Uning farishtalariga, kitobiga, U bilan uchrashish voqealariga, Uning payg'ambarlariga va oxirgi qiyomat kuniga ishonasizmi?" deb javob berdi. U: "Ey Allohning Rasuli, Islom nima? Ramazon", deb so'radi. U yana: "Ey Allohning Rasuli, ihson nima?" deb so'radi. U: "Siz Allohga Uni ko'rib turgandek ibodat qilasiz, agar Uni ko'rmasangiz, U sizni ko'radi", deb javob berdi. U yana so'radi: "Ey Allohning Rasuli, qiyomat kuni qachon bo'ladi?" U javob berdi: "Bu haqda so'ralgan hech kim javobni so'ragandan yaxshiroq bilmaydi, lekin men sizga alomatlar haqida aytib beraman; ya'ni xizmatkor ayol xo'jayinini tug'ganda. Bu alomatlardan biri. (Ikkinchi) agar poyabzalsiz yalang'och odam inson yetakchisiga aylansa. Bu alomatlardan biri. (Uchinchi) agar echki boquvchilar binolar qurish uchun bir-biri bilan raqobatlashsa. Bu beshta alomatlardan biri, buni faqat Alloh biladi", keyin u sollallohu alayhi vasallam o'qidi: "(Albatta, Allohning huzurida qiyomat kuni haqidagi bilim bor; va U yomg'ir yog'diruvchi va bachadonda nima borligini biluvchi Zotdir. Va hech kim ertaga nima qilishini (aniq) bila olmaydi. Va hech kim yer yuzida qayerda o'lishini bila olmaydi. Albatta, Alloh hamma narsani bilguvchi, hamma narsani bilguvchidir)" (Luqmon surasi, 34-oyat). Keyin odam yana ketdi. Shunday qilib, Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): "Odamni menga qaytarib chaqiringlar", dedilar. [At-Taimi] bu sanad bilan o'xshash hadisni keltiradi, faqat tarixda: "Agar xizmatkor ayol erini, ya'ni kanizaklarni tug'sa", degan jumla mavjud.
Hadis
Imom Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
Bizga [Zuhayr ibn Harb] bizga [Jarir] haqida [Umaradan] - ya'ni Ibn al-Qa'qodan - [Abu Zur'adan] [Abu Hurayradan] u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Siz mendan so'raysiz", dedilar. Lekin ular undan so'rashdan qo'rqib, ikkilanishdi. Shunda bir kishi kelib, tizzalari oldida o'tirdi. U kishi: "Ey Allohning Rasuli, Islom nima?" deb so'radi. U: "Islom Allohga hech narsani sherik qilmaslik, namoz o'qish, zakot berish va Ramazon oyida ro'za tutishdir", deb javob berdi. U: "Haqsiz", dedi. Keyin u yana so'radi: "Ey Allohning Rasuli, iymon nima?" U javob berdi: "Sen Allohga, Uning farishtalariga, kitobiga ishonasan, Unga uchrashish voqeasiga ishonasan, Uning payg'ambarlariga ishonasan, Qiyomat kuniga ishonasan va barchaning taqdiriga ishonasan". U javob berdi: "Haqsan". Keyin u yana so'radi: "Ey Allohning Rasuli, ihson nima?" U javob berdi: "Sen Allohdan xuddi Uni ko'rib turgandek qo'rqasan, agar Uni ko'rmasang, U seni ko'radi". U: "Haqsiz", dedi. Keyin yana so'radi: "Ey Allohning Rasuli, qiyomat kuni qachon bo'ladi?" U javob berdi: "Bu haqda so'ralgan hech kim javobni so'ragandan yaxshiroq bilmaydi, lekin men sizga alomatlar haqida aytib beraman; ya'ni, qulning xo'jayinini tug'ayotganini ko'rganingizda. Bu alomatlardan biri. (Ikkinchidan) agar yalangoyoq, kar va soqov odamlar yer yuzida yetakchilarga aylanayotganini ko'rsangiz. Bu alomatlardan biri. (Uchinchidan) agar echki boquvchilarning bir-birlarini binolar qurib, balandlikka ko'tarilayotganini ko'rsangiz. Bu g'aybning beshta alomatlaridan biri bo'lsa, uni faqat Alloh biladi", keyin u shunday dedi: "(Albatta, qiyomat kuni haqidagi bilim faqat Allohning huzuridadir; va U yomg'ir yog'diruvchi va bachadonda nima borligini biluvchi Zotdir. Va hech kim ertaga nima qilishini (aniq) bila olmaydi. Va hech kim yer yuzida qayerda o'lishini bila olmaydi. Albatta, Alloh hamma narsani biluvchidir. (Barcha narsani bilguvchi)" (Luqmon surasi, 34-oyat). Keyin o'sha odam o'rnidan turdi (iste'fo berdi), shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Uni menga chaqiringlar!" dedilar. Uni qidirib topishdi, lekin topa olishmadi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Bu odam sizdan (dinni) o'rganishingizni istaydigan Jabroildir, chunki siz so'ramaysiz", dedilar.
Hadis
Imom Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Bizga [Qutayba bin Said bin Jamil bin Sarif bin Abdulloh as-Saqafiy] [Molik bin Anas]dan o'qib berilgan rivoyatda, [Abu Suhayl]dan [otasidan] u [Talha bin Ubaydulloh]ning shunday deganini eshitganligi aytilgan: "Najd ahlidan sochlari tik turgan bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga keldi. Biz uning ovozining g'uvullaganini eshitdik, lekin u aytgan hech narsani tushunmadik. U Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yaqinlashguncha ayting, aftidan u Islom haqida so'ragan. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Islom kechayu kunduz besh vaqt namoz o'qishdir", deb javob berdilar. U yana: "Men hali ham Undan boshqa farzlarni bajaramanmi?" deb so'radi. U: "Yo'q, agar sunnat namozlarini o'qimasangiz va Ramazonda ro'za tutmasangiz", deb javob berdi. U: "Undan boshqa majburiyatlarim hali ham bormi?" deb so'radi. U: "Yo'q, agar siz sunnat ro'zasini tutmasangiz va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga zakot (vajibligini) aytmasa", deb javob berdi. U yana: "Undan boshqa majburiyatlarim hali ham bormi?" deb so'radi. U: "Yo'q, agar siz sunnat sadaqasini qilmasangiz", deb javob berdi. Roviy aytadi: "Shunda u kishi ruxsatini qaytarib oldi va: "Allohga qasamki, men bundan ortiq qo'shmayman ham, kamaytirmayman ham", dedi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar u to'g'ri ish qilsa, baxtli bo'ladi", dedilar. Bizga [Yahyo ibn Ayyub] va [Qutayba ibn Sa'id] hamma narsani aytib berdi: [Ismoil ibn Ja'far], [Abu Suhayl], [otasi], [Talha ibn Ubaydulloh], Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan bu hadis bilan Molikning hadisi kabi, faqat u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar u to'g'ri bo'lsa, otasi uchun baxtli bo'ladi", dedilar yoki agar u to'g'ri bo'lsa, otasi uchun jannatga kiradi", dedilar."
Hadis
Imom Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
Bizga [Amru bin Muhammad bin Bukayr an-Naqid] bizga [Hosyim bin al-Qosim Abu an-Nadr] bizga [Sulaymon bin al-Mug'iyra]dan [Sobit]dan [Anas bin Molik]dan shunday dedilar: "Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan bir narsa haqida, ya'ni cho'l aholisidan bo'lgan aqlli (aqlli) bir kishining kelishiga hayratlanishimiz haqida so'rashdan tiyildik. Keyin u biz eshitganimizda so'radi. Keyin cho'l aholisidan bir kishi kelib: "Ey Muhammad, bizga elchingiz keldi, keyin biz uchun siz Alloh sizni yuborgan deb da'vo qildingiz", dedi. Rasululloh: "Ha", deb javob berdi. U: "Osmonlarni kim yaratgan?", deb so'radi. Rasululloh: "Alloh", deb javob berdi. U: "Yerni kim yaratgan?", deb so'radi. Rasululloh: "Alloh", deb javob berdi. U: "Bu tog'larni kim o'rnatgan va ulardagi barcha narsalarni kim yaratgan?", deb so'radi. U: "Alloh", deb javob berdi. U: «Osmonlarni, yerni yaratgan va mana bu tog'larni o'rnatgan Zotga qasamki, sizni Alloh yuborganmi?» deb so'radi. U: «Ha», deb javob berdi. U: “Sizning elchingiz bizni kechayu kunduz besh vaqt namoz o‘qishimiz shart deb da’vo qilmoqda (bu rostmi?)”, deb so‘radi. U: “To‘g‘ri”, deb javob berdi. U: “Sizni yuborgan Zotga qasamki, Alloh sizga buni buyurdimi?”, deb so‘radi. U: “Ha”, deb javob berdi. U: “Sizning elchingiz har yili Ramazon oyida ro‘za tutishimiz shart deb da’vo qilmoqda (bu rostmi?)”, deb so‘radi. U: “Ha”, deb javob berdi. U: “Sizni yuborgan Zotga qasamki, Alloh sizga buni buyurdimi?”, deb so‘radi. U: “Ha”, deb javob berdi. U: “Sizning elchingiz bizni haj qilishimiz shart deb da’vo qilmoqda, chunki qaysi birimiz Uning yo‘lidan bora oladi (bu rostmi?)”, deb so‘radi. U: “Ha, to‘g‘ri”, deb javob berdi. Keyin u o‘girilib: “Sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men bu farzga qo‘shimcha ham qilmayman va undan ham kamaytirmayman”, dedi. Shunda Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam: “Agar (u aytganlari) rost bo‘lsa, u haqiqatan ham kiradi”, dedilar. jannat". Bizga [Abdulloh ibn Hosyim al-Abdi] bizga [Bahz] bizga [Sulaymon ibn al-Mug'iyra] [Sobit]dan aytib berganini aytdi, u [Anas] aytdi: "Bizga Qur'ondan Rasulullohdan biror narsa so'rash taqiqlandi". Keyin u misol bilan hadis keltirdi.
Hadis
Imom Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
Bizga [Muhammad bin Abdulloh bin Numayr] bizga [otam] bizga [Amru bin Usmon] bizga [Muso bin Talha] aytib berdi, u menga [Abu Ayyub] aytib berdi, bir badaviy Rasululloh sollallohu alayhi vasallam safarda bo'lganlarida uning yo'liga to'sqinlik qilganini, keyin tuyasining jilovini yoki jilovini ushlab, keyin: "Ey Rasululloh yoki ey Muhammad, meni jannatga yaqinlashtiradigan va do'zaxdan uzoqlashtiradigan narsa haqida gapirib bering?", dedi. Roviy: "Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam to'xtadi, keyin sahobalariga qaradi va: "Unga tavfik berildi yoki hidoyat berildi", dedi. U: "Nima dedingiz?" deb so'radi. Roviy: "Keyin takrorladi", dedi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Allohga ibodat qilinglar, Uni hech narsa bilan xafa qilmanglar, namoz o'qinglar, zakot beringlar va do'stlik rishtalarini bog'langlar, so'ngra tuyani qoldiringlar", dedilar. "Bizga [Muhammad ibn Hotim] va [Abdurrahmon ibn Bisir] ikkalasi ham shunday dedilar: "Bahz bizga [Shu'ba] bizga [Muhammad ibn Usmon ibn Abdulloh ibn Mauhab] va uning otasi [Usmon] ikkalasi ham [Muso ibn Talha]ning [Abu Ayyub]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan] mana bu hadisga o'xshash narsani aytganini eshitganliklarini aytdilar".
Hadis
Imom Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
Bizga [Yahyo bin Yahyo at-Tamimiy] bizga [Abu al-Ahvashga] aytib berganini aytdi. (boshqa rivoyatda bu haqda aytilgan). Bizga [Abu Bakr bin Abu Shayba] bizga [Abu al-Ahvashga] aytib berganini aytdi. [Abu Ishoqdan] [Muso bin Talhadan] [Abu Ayyubdan] u aytdi: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Meni jannatga yaqinlashtiradigan va do'zaxdan uzoqlashtiradigan bir amalni ko'rsating?" deb so'radi. U: "Allohga ibodat qilasizmi? Unga biron narsa bilan sheriklik qilasizmi, namoz o'qiysizmi, zakot berasizmi, oilangiz bilan do'stlikni saqlaysizmi?" deb javob berdi. U xayrlashganda, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Agar u buyurilgan narsaga sodiq qolsa, albatta jannatga kiradi", dedilar. [Ibn Abu Shayba] tarixida esa: "Agar u unga sodiq qolsa", deyilgan.
Hadis
Imom Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
Va menga [Abu Bakr ibn Ishoq] bizga [Affon] bizga [Vuhayb] bizga [Yahyo ibn Sa'id] bizga [Abu Zur'a]dan [Abu Hurayra]dan rivoyat qilishini aytdi. Bir badaviy Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Ey Rasululloh sollallohu alayhi vasallam, agar men qaysi amallarni qilsam, jannatga kiramanmi?" dedi. U: "Allohga ibodat qilasiz, Unga hech narsani shirk keltirmaysiz, farz namozlarini o'qiysiz, zakotni berasiz va Ramazon oyida ro'za tutasiz", dedi. U: "Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasamki, men bunga abadiy qo'shmayman va kamaytirmayman", dedi. U xayrlashganda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim jannat ahlidan bir kishini ko'rishni istasa, unga qarasin", dedilar.
Hadis
Imom Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] va [Abu Kuraib] dan rivoyat qilingan va Abu Kuraibning lafajnyasi, ikkalasi ham bizga [Abu Mu'aviya] dan [al-A'masiy] dan [Abu Sufyon] dan [Jobir] dan rivoyat qilingan, dedilar. U shunday dedi: "An-Nu'mon ibn Qauqal Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Ey Allohning Rasuli, men farz namozini o'qib, harom narsani taqiqlab, halol narsani halol qilsam, jannatga kiramanmi?" deb so'radi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Ha", deb javob berishdi." Va menga [Hajjaj ibn ash-Sya'ir] va [al-Qosim ibn Zakariyo] ikkalasi ham bizga [Ubaydulloh ibn Muso]dan [Syaybon]dan, [al-A'masiydan] [Abu Solih]dan va [Abu Sufyon] [Jobir]dan rivoyat qilganini aytdilar. U shunday dedi: “Nu'mon ibn Qauqal shunday rivoyat bilan: “Yo Rasululloh”, dedi, faqat u: “Va men bunga bir zarra ham qo'shmayman”, dedi.
Hadis
Imom Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Menga [Salama bin Syabib]ga [Hasan bin A'yon] bizga [Ma'qil], ya'ni Ibn Ubaydullohga — [Abu az-Zubayr], [Jobir]dan rivoyat qilinishicha, bir kishi Rasulullohdan (sollallohu alayhi va sallam): "Agar men farz namozlarini o'qib, Ramazon ro'zasini tutib, halolni halol qilib, haromni qaytarib, lekin bunga hech narsa qo'shmasam, jannatga kiramanmi?" deb so'ragan. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): "Ha", deb javob berishdi. U: "Allohga qasamki, bunga hech narsa qo'shmayman", dedi.
Hadis
Imom Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Muhammad bin Abdulloh bin Numayr al-Hamdoniy] bizga [Abu Xolid] - ya'ni Sulaymon bin Hayyon al-Ahmar - [Abu Malik al-Asyja'iy]dan [Sa'ad bin Ubayda]dan [Ibn Umar]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan shunday deganlar: "Islom besh asosga qurilgan: Ya'ni Allohni birlashtirish, namoz o'qish, zakotni ado etish, Ramazon ro'zasi va Haj". Bir kishi: "Haj va (keyin) Ramazon ro'zasi nima?" deb so'radi. U: "Yo'q, Ramazon ro'zasi va (keyin) Haj", deb javob berdi. Men buni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan eshitdim".
Hadis
Imom Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Bizga [Sahl ibn Usmon al-Askari] bizga [Yahyo ibn Zakariyo] bizga [Sa'ad ibn Toriq] aytib berdi u aytdi, menga [Sa'ad ibn Ubayda as-Sulami] dan [Ibn Umar] dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan aytdilar: "Islom besh asosga qurilgan: Allohga ibodat qilish va boshqa narsalarni haqorat qilish, namoz o'qish, zakotni ado etish, Baytullahni ziyorat qilish va Ramazon oyida ro'za tutish".
