Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
ئۇ پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ مەشھۇر ئەسىرى ئىدى: «كىمكى مەندىن يالغان دەپ قارىلىدىغان بىر ھەدىس رىۋايەت قىلسا، ئۇ - رىۋايەت قىلغۇچى - يالغانچىلارنىڭ بىرى». بىزگە [ئەبۇ بەكرى بىن ئەبۇ شايبە] بىزگە [ۋاكى] نى [سۇئبە] دىن، [ئەل ھەكەم] دىن [ئابدۇرراھمان بىن ئەبۇ لەيلا] دىن [سەمۇرە بىن جۇندەب] دىن نەقىل كەلتۈردى. -يەنە بىر رىۋايەتتە بۇ تىلغا ئېلىنغان - بىزگە [ئەبۇ بەكرى بىن ئەبۇ شايبە] بىزگە [ۋاكى] نى [سۇئبە] دىن، [سۇفيان] دىن [ھەبىب] دىن [مەيمۇن بىن ئەبۇ شايبە] دىن [ئەلمۇغىرە بىن شايبە] دىن نەقىل كەلتۈردى، ئۇلارنىڭ ئىككىسى: «رەسۇلۇللاھ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن» دېدى.
Hadith
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
بىزگە [ئەبۇ بەكرى بىن ئەبۇ سىيائىبە] بىزگە [گۈندەر] نى [سۇئبە] دىن [يەنە بىر رىۋايەتتە بۇ ھەقتە تىلغا ئېلىنغان] ۋە بىزگە [مۇھەممەد بىن ئەل مۇتسەننا] ۋە [ئىبنى باسىيار] ئىككىسىنىڭ [مۇھەممەد بىن جەئفەر] بىزگە [سۇئبە] دىن [مەنسۇر] دىن [رىبى بىن ھىراسىي] دىن [ئەلىنىڭ] ۋەز-نەسىھەت قىلىۋاتقانلىقىنى ئاڭلىغانلىقىنى، ئۇ مۇنداق دېگەن: «رەسۇلۇللاھ (ئۇنىڭغا ئاللاھنىڭ تەرىپلىشى ۋە ئامانلىقى بولسۇن): 'مېنىڭ نامىمدىن يالغان سۆزلىمەڭلار، چۈنكى مېنىڭ نامىمدىن يالغان سۆزلىگەن ئادەم چوقۇم دوزاخقا كىرىدۇ' دېدى».
Hadith
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[زۇھەير بىن ھەرب] بىزگە [ئىسمائىل] - يەنى ئىبنى ئۇلەييە - [ئابدۇل ئەزىز بىن شۇھەيب] دىن [ئەنەس بىن مالىك] دىن نەقىل كەلتۈردى، ئۇ مۇنداق دېدى: «ھەقىقەتەن، مېنى سىلەرگە نۇرغۇن ھەدىسلەرنى سۆزلەپ بېرىشتىن توسىدىغان نەرسە، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ: «كىمكى مېنىڭ نامىمدىن قەستەن يالغان سۆزلىسە، دوزاختىكى ئورنىنى تەييارلىسۇن» دېگەنلىكىدۇر».
Hadith
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
بىزگە [مۇھەممەد بىن ئۇبەيد ئەل غۇبارى] بىزگە [ئەبۇ ئەۋانە] دىن [ئەبۇ ھاشىن] دىن [ئەبۇ سالىھ] دىن [ئەبۇ ھۇرەيرە] دىن نەقىل كەلتۈردى، ئۇ مۇنداق دېدى: «رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېدى: 'كىمكى مېنىڭ نامىمدىن يالغان سۆزلىسە، دوزاختىن ئورنىنى ئالسۇن'».
Hadith
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
بىزگە [مۇھەممەد بىن ئابدۇللاھ بىن نۇمەير] بىزگە [دادام] بىزگە [سەئىد بىن ئۇبەيد] بىزگە [ئەلى بىن رەبىئە] گە مۇنداق دېدى: «مەن كۇفا ۋالىيسى مۇغىرە بىلەن بىللە مەسچىتكە بارغاندا مەسچىتكە باردىم. ئۇ مۇنداق دېدى: «ئاندىن [مۇغىرە] مۇنداق دېدى: «مەن رەسۇلۇللاھنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم: 'ھەقىقەتەن، مېنىڭ نامىمدىن يالغان سۆزلەش باشقا بىرەيلەننىڭ نامىدىن يالغان سۆزلەش بىلەن ئوخشاش ئەمەس، كىمكى مېنىڭ نامىمدىن قەستەن يالغان سۆزلىسە، دوزاختىن ئورنىنى ئالسۇن'. ماڭا [ئەلى بىن ھۇجر ئەس سەئىدى] بىزگە [ئەلى بىن مۇسىر] بىزگە [مۇھەممەد بىن قەيس ئەسدى] دىن [ئەلى بىن رەبىئە ئەسدى] دىن [ئەل مۇغىرە بىن شۈئەب] دىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامدىن مۇنداق بىر ھەدىس كەلگەن، پەقەت ئۇ: 'ھەقىقەتەن، مېنىڭ نامىمدىن يالغان سۆزلەش باشقىلارنىڭ نامىدىن يالغان سۆزلەش بىلەن ئوخشاش ئەمەس' دېمىدى».
Hadith
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
بىزگە [ئۇبەيدۇللاھ بىن مۇئاز ئەل ئەنبەرى] بىزگە [دادامغا] - يەنە بىر رىۋايەتتە تىلغا ئېلىنغان -، بىزگە [مۇھەممەد بىن ئەل مۇتسەننا] بىزگە [ئابدۇرراھمان بىن مەھدى] نى سۆزلەپ بەردى، ئىككىسى مۇنداق دېدى: بىزگە [سيۇئبە] نى [خۇبەيب بىن ئابدۇراھمان] دىن [ھەفش بىن ئاشىم] دىن ئۇ مۇنداق دېدى: «رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېدى: 'بىر ئادەم ئاڭلىغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى سۆزلىسە، يالغان سۆزلىگەن دەپ قارىلىدۇ'. بىزگە [ئەبۇ بەكرى بىن ئەبۇ شايبە] بىزگە [ئەلى بىن ھەفش] بىزگە [سيۇئبە] نى [خۇبەيب بىن ئابدۇراھمان] دىن [ھەفش بىن ئاشىم] دىن [ئەبۇ ھۇرەيرە] دىن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئوخشاش ھەدىسنى ئېيتتى».
Hadith
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
بىزگە [مۇھەممەد بىن ئابدۇللاھ بىن نۇمەير] ۋە [زۇھەير بىن ھەرب] ئىككىسىنىڭ سۆزىگە قارىغاندا، بىزگە [ئابدۇللاھ بىن يەزىد] غا ئۇ مۇنداق دېگەن، ماڭا [سەئىد بىن ئەبۇ ئەييۇب] غا ئۇ مۇنداق دېگەن، ماڭا [ئەبۇ ھانى] غا [ئەبۇ ئوسمان مۇسلىم بىن ياسىر] غا [ئەبۇ ھۇرەيرە] غا ئۇ مۇنداق دېگەن، ماڭا [ئەبۇ ھانى] غا [خەۋەر قىلدى] غا [خەۋەر قىلدى] غا ئۇ مۇنداق دېگەن: «ئۈممىتىمنىڭ ئاخىرىدا سىلەرگە سىلەر ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلار ئاڭلىمىغان بىر ھەدىسنى سۆزلەيدىغان كىشىلەر بولىدۇ. شۇڭا سىلەر يىراق تۇرۇڭلار، ئۇلار يىراق تۇرىدۇ».
Hadith
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
ماڭا [ھەرمەلە بىن يەھيا بىن ئابدۇللاھ بىن ھەرمەلە بىن ئىمران ئەت-تۇجىبى] دېدى، بىزگە [ئىبنى ۋەھب] دېدى، بىزگە [ئەبۇ سۇرەيھ] نىڭ [شەراھىل بىن يەزىد] نىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقىنى، ماڭا [مۇسلىم بىن ياسىر] نىڭ [ئەبۇ ھۇرەيرە] نىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقىنى ئېيتتى: «رەسۇلۇللاھ (ئۇنىڭغا ئاللاھنىڭ تەرىپلىشى ۋە ئامانلىقى بولسۇن) مۇنداق دېگەن: 'ئاخىر زاماندا دەججال يالغانچىلىرى سىلەرگە سىلەر ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلار ئاڭلىمىغان ھەدىسلەرنى ئېلىپ كېلىدۇ. شۇڭا ئۇلاردىن يىراق تۇرۇڭلار، ئۇلاردىن يىراق تۇرۇڭلار. ئۇلار سىلەرنى ئازدۇرالمايدۇ ۋە سىلەرگە تۆھمەت قىلالمايدۇ'».
Hadith
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
ماڭا [ئەبۇ خەيسەمە زۇھەير بىن ھەرب] بىزگە [ۋەكى] نى [كەھمەس] دىن [ئابدۇللاھ بىن بۇرەيدە] دىن [يەھيا بىن يەئمار] دىن سۆزلەپ بەردى. - يەنە بىر رىۋايەتتە مۇنداق دېيىلگەن: - ۋە بىزگە [ئۇبەيدۇللاھ بىن مۇئاز ئەلئەنبەرى] دىن سۆزلەپ بەردى، بۇ ھەدىس، بىزگە [دادام] بىزگە [كەھمەس] نى [ئىبنى بۇرەيدە] دىن [يەھيا بىن يەئمار] دىن سۆزلەپ بەردى، ئۇ مۇنداق دېدى: «بەسرەدە تەقدىر توغرىسىدا تۇنجى قېتىم مۇزاكىرە قىلغان كىشى مەئبەد ئەل جۇھەنى ئىدى، شۇڭا مەن ۋە ھۇمەيد بىن ئابدۇراھمان ئەل ھىميارىي ھەج ياكى ئۆمرىگە باردۇق، ئاندىن بىز: «ئەگەر بىز پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ساھابىلىرىنىڭ بىرى بىلەن كۆرۈشسەك، ئۇنىڭدىن تەقدىر توغرىسىدا ئېيتقانلىرى توغرىسىدا سورايمىز» دېدىك. شۇڭا [ئابدۇللاھ بىن ئۆمەر] مەسچىتكە كىرىۋاتقاندا، ئاللاھ تەرىپىدىن بىزگە تەۋفىق بېرىلدى. ئاندىن دوستۇم بىلەن مەن ئۇنىڭغا قارشى تۇردۇق، بىرىمىزنىڭ ئوڭ تەرىپىدە، يەنە بىرىمىزنىڭ سول تەرىپىدە ئولتۇردۇق. ئاندىن دوستۇمنىڭ مېنىڭ نامىمدىن سۆزلەيدىغانلىقىنى ئويلىدىم، شۇڭا مەن: «ئى ئەبۇ ئابدۇراھمان، بىز بىر قەۋمنىڭ قۇرئان ئوقۇپ، ئىلىم ئىزدەۋاتقانلىقىنى، ئاندىن تەقدىر يوقلۇقىنى، ئۇلارنىڭ ئىشىنىڭ يېڭى ئىكەنلىكىنى، تەقدىر ياكى ئاللاھنىڭ بىلىمىدىن ئىلگىرى كەلمەيدىغانلىقىنى دەۋا قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۇق» دېدىم. [ئابدۇللاھ ئىبنى ئۆمەر] جاۋابەن: «بۇ كىشىلەرگە يولۇققاندا، ئۇلارغا مېنىڭ ئۇلاردىن ۋە ئۇلارنىڭ مەندىن پاك ئىكەنلىكىنى ئېيتىڭ. ئاللاھنىڭ بەندىلىرى قەسەم قىلغان زات بىلەن قەسەمكى، ئەگەر سىلەرنىڭ بىرىڭلار ئۇھۇد تېغىدەك ئالتۇن سەرپ قىلسا، تەقدىرگە ئىشەنمىگۈچە ئۇنىڭ سەدىقىسى قوبۇل قىلىنمايدۇ» دېدى. ئۇ: «ئاندىن ئۇ ھەدىسنى سۆزلەپ باشلىدى ۋە: «[ئۆمەر ئىبنى خەتتاب]: «بىز بىر قېتىم ئاللاھنىڭ ئەلچىسى (ئۇنىڭغا ئاللاھنىڭ تەرىپلىشى ۋە ئامانلىقى بولسۇن) بىلەن بىللە ئىدۇق، كىيىملىرى ناھايىتى ئاق، چېچى ناھايىتى قارا، سەپەر ئىزلىرى كۆرۈنمەيدىغان بىر ئادەم بىزگە كەلدى» دېدى. بىزنىڭ ھېچقايسىمىز ئۇنى تونۇمىدى، ئۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا كېلىپ تىزىنى ئۇنىڭ تىزىغا تىرەپ: «ئى مۇھەممەد، ماڭا ئىسلام ھەققىدە ئېيتىپ بەر؟» دېدى. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: «ئاللاھتىن باشقا ئىلاھ يوق، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئۇنىڭ بەندىسى ۋە ئەلچىسى ئىكەنلىكىگە گۇۋاھلىق بېرىش، ناماز ئوقۇش، زاكات بېرىش، رامزاندا روزا تۇتۇش ۋە ئەگەر قۇدرىتىڭ يەتسە، بەيتۇللاھقا بېرىپ زىيارەت قىلىش» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «توغرا دەيسەن» دېدى. ئۆمەر: «شۇڭا بىز ئۇنىڭدىن ھەيران قالدۇق، چۈنكى ئۇ بۇ ھەقتە سوراپ، ئۇنى تەستىقلىدى» دېدى. ئۇ يەنە: «ماڭا بۇ ئىمان ھەققىدە ئېيتىپ بەر؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «سىز ئاللاھقا، ئۇنىڭ پەرىشتىلىرىگە، كىتابلىرىغا، پەيغەمبەرلىرىگە، ئاخىرەت كۈنىگە ۋە ياخشى-يامان تەقدىرگە ئىشىنىسىز» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «توغرا دەيسەن» دېدى. ئۇ: «ماڭا ئېھسان ھەققىدە ئېيتىپ بەر؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «سىز ئاللاھقا ئۇنى كۆرۈپ تۇرغاندەك ئىبادەت قىلىسىز، ئەگەر ئۇنى كۆرمىسىڭىز، ئۇ سىزنى كۆرىدۇ» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ يەنە: «ئاخىرقى كۈن قاچان بولىدۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «سوئال سورالغان ئادەم سوئال سورىغان ئادەمدىن ياخشىراق بىلمەيدۇ» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئۇنداقتا ماڭا ئالامەتلەرنى ئېيتىپ بېرىڭ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ئەگەر بىر قۇل خوجايىنىنىڭ بالىسىنى تۇغسا، يالىڭاياق، يالىڭاچ، نامرات، ئۆچكە باققۇچى، ئەمما بىنا سېلىش بىلەن ماختىنىۋاتقان بىر ئادەمنى كۆرسىڭىز» دەپ جاۋاب بەردى. ئاندىن ئۇ كېتىپ قالدى. شۇڭا مەن يەنىلا ھەيران قالدىم، ئاندىن ئۇ: «ئى ئۆمەر، سوئال سورىغۇچىنىڭ كىملىكىنى بىلەمسىز؟» دېدى. مەن: «ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ ئەلچىسى تېخىمۇ ياخشى بىلىدۇ» دەپ جاۋاب بەردىم. ئۇ: «ئۇ جەبرائىل، ئۇ ساڭا دىنىي بىلىملىرىڭنى ئۆگىتىش ئۈچۈن كەلدى» دېدى. بىزگە [مۇھەممەد بىن ئۇبەيد ئەل غۇبارى] ۋە [ئەبۇ كامىل ئەل جەھدەرى] گە خەۋەر قىلىندى، [ئەھمەد بىن ئابدە] ئۇلار بىزگە [ھەممەد بىن يەزىد] گە خەۋەر قىلدى دېدى، [مەتھەر ئەل ۋەرراق] دىن [ئابدۇللاھ بىن بۇرايدا] دىن [يەھيا بىن يەئمار] دىن ئۇ: «مەئبەد تەقدىر مەسىلىسى توغرىسىدا سۆزلىگەن بىر نەرسىنى ئېيتقاندا، بىز ئۇنى ئىنكار قىلدۇق» دېدى. ئۇ يەنە: «ئاندىن مەن ھۇمەيد بىن ئابدۇرراھمان ئەل ھىميارىي بىلەن بىللە ھەج قىلدىم» دېدى. ئاندىن ئۇلار كەھمەس ھەدىسىنىڭ مەنىسى بىلەن بىر ھەدىسنى تىلغا ئالدى. ئۇنىڭدا بىر قىسىم قوشۇمچە ۋە يوقاپ كەتكەن ھەرپلەر بار. بىزگە [مۇھەممەد بىن ھاتىم] بىزگە [يەھيا بىن سەئىد ئەل قەسسان] بىزگە [ئوسمان بىن غىياتس] بىزگە [ئابدۇللاھ بىن بۇرايدە]گە [يەھيا بىن يەئمار]دىن [ھۇمەيد بىن ئابدۇراھمان] دىن [ئىككىسى]: «بىز [ئابدۇللاھ بىن ئۆمەر] بىلەن كۆرۈشتۇق، ئاندىن تەقدىر ۋە ئۇلارنىڭ بۇ ھەقتىكى قارىشى توغرىسىدا سۆز قىلدۇق، ئاندىن ئۇ [ئۆمەر] دىن [رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن] كەلگەن ھەدىسنى ئۇلارنىڭكىدەك رىۋايەت قىلدى، پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن [قوشۇمچە ۋە چىقىرىۋېتىش بار]» دېدى. بىزگە [ھەججاج بىن ئەش-سىيايىر] بىزگە [يۈنىس بىن مۇھەممەد] بىزگە [ئەلمۇتەمىر] دىن [ئاتىسىدىن] [يەھيا بىن يەئمار] دىن [ئىبنى ئۆمەر] دىن [ئۆمەر] دىن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن [ھەدىسلىرىگە مىساللار بىلەن] رىۋايەت قىلدى.
Hadith
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
بىزگە [ئەبۇ بەكرى بىن ئەبۇ شەيبە] ۋە [زۇھەير بىن ھەرب] دىن ھەممە نەرسىنى سۆزلەپ بەردى، [ئىبنى ئۇلەييە] دىن [ئىسمائىل بىن ئىبراھىم] دىن [ئەبۇ ھەييان] دىن [ئەبۇ زۇرەھ بىن ئەمرۇ بىن جەرىر] دىن [ئەبۇ ھۇرەيرە] دىن ئۇ مۇنداق دېدى: «رەسۇلۇللاھ بىر كۈنى كىشىلەرنىڭ ئالدىدا ئىدى، ئاندىن بىر ئادەم ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ئىمان دېگەن نېمە؟» دېدى. ئۇ: «سىز ئاللاھقا، ئۇنىڭ پەرىشتىلىرىگە، كىتابىغا، ئۇنىڭغا ئۇچرىشىش ۋەقەسىگە، ئۇنىڭ ئەلچىلىرىگە ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىشىنىسىز» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ئىسلام دېگەن نېمە؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ئىسلام دېگەن نېمە؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ئىسلام دېگەن ئاللاھقا ئىبادەت قىلىش ۋە ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەسلىك، پەرز نامازلارنى ئوقۇش، پەرز زاكاتلارنى بېرىش ۋە رامزاندا روزا تۇتۇشتۇر» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ يەنە: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ئىھسان دېگەن نېمە؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋابەن: «سىلەر ئاللاھقا خۇددى ئۇنى كۆرۈپ تۇرغاندەك ئىبادەت قىلىسىلەر، ئەگەر ئۇنى كۆرمىسىڭىز، ئۇ ھەقىقەتەن سىزنى كۆرىدۇ» دېدى. ئۇ يەنە: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، قىيامەت قاچان بولىدۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋابەن: «بۇ ھەقتە سورالغان ھېچكىم جاۋابنى سورىغۇچىدىن ياخشى بىلمەيدۇ، ئەمما مەن سىلەرگە ئالامەتلەرنى سۆزلەپ بېرىمەن، يەنى بىر ئايال خىزمەتچى خوجايىنىنى تۇغسا. بۇ ئالامەتلەرنىڭ بىرى. ئىككىنچىدىن، ئەگەر يالىڭاياق، يالىڭاياق ئادەم ئىنسانىيەتنىڭ رەھبىرى بولسا، بۇ ئالامەتلەرنىڭ بىرى. ئۈچىنچىدىن، ئەگەر ئۆچكە باققۇچىلار بىنا سېلىشتا بىر-بىرى بىلەن رىقابەتلەشسە. بۇ بەش ئالامەتنىڭ بىرى، ئۇنى پەقەت ئاللاھلا بىلىدۇ» دېدى. ئاندىن ئۇ مۇنداق دېدى: «ھەقىقەتەن قىيامەت كۈنىنىڭ بىلىمى پەقەت ئاللاھنىڭلا يېنىدا. ئۇ يامغۇر ياغدۇرغۇچى ۋە قورساقتىكىنى بىلىدۇ. ھېچكىم ئەتە نېمە قىلىدىغانلىقىنى ئېنىق بىلەلمەيدۇ. ھېچكىم يەر يۈزىدە قەيەردە ئۆلىدىغانلىقىنى بىلەلمەيدۇ». ھەقىقەتەن ئاللاھ ھەممىنى بىلگۈچى، ھەممىنى بىلگۈچى-- لوقمان سۈرىسى: 34-. ئاندىن ئۇ ئادەم يەنە كەتتى. پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «ئۇ ئادەمنى ماڭا قايتۇرۇڭلار» دېدى. ئۇلار يەنە چاقىرىشقا باشلىدى، ئەمما ھېچ نەرسە كۆرمىدى. رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «بۇ جىبرىئىل، ئۇ كىشىلەرگە دىنىنى ئۆگىتىش ئۈچۈن كەلدى» دېدى. بىزگە [مۇھەممەد بىن ئابدۇللاھ بىن نۇمەير] بىزگە [مۇھەممەد بىن بىسىر] بىزگە [ئەبۇ ھەييان ئەت-تەيمىي] گە بۇ سەنەد بىلەن ئوخشاش بىر ھەدىسنى ئېيتتى، پەقەت رىۋايەتتە «ئايال خىزمەتچى ئەرلىرىنى، يەنى كېنىزەكلىرىنى تۇغقاندا» دېگەن جۈملە بار.
Hadith
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
بىزگە [زۇھەير بىن ھەرب] بىزگە [جەرىر] نى [ئۆمەرەدىن] - يەنى ئىبنى ئەلقەقەدىن - [ئەبۇ زۇرئەدىن] [ئەبۇ ھۇرەيرەدىن] ئۇ مۇنداق دېدى: «رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «سىز مەندىن سورايسىز» دېدى. لېكىن ئۇلار قورقۇپ، ئۇنىڭدىن سوراشقا ئىككىلەندى. شۇنىڭ بىلەن بىر ئادەم كېلىپ ئۇنىڭ تىزلىرىنىڭ ئالدىغا ئولتۇردى، ئۇ ئادەم: «ئى ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى، ئىسلام دېگەن نېمە؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋابەن: «ئىسلام دېگەن ئاللاھقا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەسلىك، ناماز ئوقۇش، زاكات بېرىش ۋە رامزاندا روزا تۇتۇشتۇر» دېدى. ئۇ جاۋابەن: «توغرا دەيسىز» دېدى. ئاندىن ئۇ يەنە: «ئى ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى، ئىمان دېگەن نېمە؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋابەن: «سىز ئاللاھقا، ئۇنىڭ پەرىشتىلىرىگە، كىتابىغا ئىشىنىسىز، ئۇنىڭغا ئۇچرىشىش ۋەقەسىگە ئىشىنىسىز، ئۇنىڭ ئەلچىلىرىگە ئىشىنىسىز، قىيامەت كۈنىگە ئىشىنىسىز ۋە بارلىق تەقدىرگە ئىشىنىسىز» دېدى. ئۇ جاۋابەن: «توغرا دەيسىز» دېدى. ئاندىن ئۇ يەنە سورىدى: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، ئېھسان دېگەن نېمە؟» ئۇ جاۋاب بەردى: «سەن ئاللاھنى كۆرگەندەك قورقىسەن، ئەگەر ئۇنى كۆرمىسەڭ، ئۇ ھەقىقەتەن سېنى كۆرىدۇ». ئۇ جاۋاب بەردى: «توغرا دەيسەن». ئاندىن ئۇ يەنە سورىدى: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، قىيامەت كۈنى قاچان بولىدۇ؟» ئۇ جاۋاب بەردى: «بۇ ھەقتە سورالغان ھېچكىم جاۋابنى سورىغۇچىدىن ياخشى بىلمەيدۇ، ئەمما مەن ساڭا ئالامەتلەرنى سۆزلەپ بېرىمەن، يەنى بىر ئايال قۇلنىڭ خوجايىنىنى تۇغۇۋاتقانلىقىنى كۆرسەڭ. بۇ ئالامەتلەرنىڭ بىرى. ئىككىنچىدىن، ئەگەر يالىڭاياق، گاس، گاچا بىر ئادەمنىڭ يەر يۈزىدە ئىنسانلارنىڭ رەھبىرى بولغانلىقىنى كۆرسەڭ. بۇ ئالامەتلەرنىڭ بىرى. ئۈچىنچىدىن، ئەگەر ئۆچكە باققۇچىلارنىڭ بىنا سېلىشتا بىر-بىرى بىلەن مۇسابىقىلىشىۋاتقانلىقىنى كۆرسەڭ. بۇ غەيبنىڭ بەش ئالامەتلىرىنىڭ بىرى، بۇنى پەقەت ئاللاھتىن باشقا ھېچكىم بىلمەيدۇ» ئاندىن ئۇ مۇنداق دېدى: «ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭلا دەرگاھىدا قىيامەت كۈنىنىڭ بىلىمى بار. ئۇ يامغۇر ياغدۇرغۇچى ۋە قورساقتىكىنى بىلگۈچىدۇر. ھېچكىم ئەتە نېمە قىلىدىغانلىقىنى ئېنىق بىلەلمەيدۇ. ھېچكىم يەر يۈزىدە قەيەردە ئۆلىدىغانلىقىنى بىلەلمەيدۇ. ھەقىقەتەن، ئاللاھ ھەممىنى بىلگۈچى، ھەممىنى بىلگۈچىدۇر-- لوقمان: 34-- ئاندىن ئۇ ئادەم ئورنىدىن تۇرۇپ چېكىنىپ كەتتى، ئاندىن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «ئۇنى ماڭا چاقىرىڭلار!» دېدى. ئۇنى ئىزدىدى، ئەمما ئۇلار تاپالمىدى. ئاندىن رەسۇلۇللاھ: «بۇ ئادەم جىبرىئىل ئەلەيھىسسالام، سەن سورىمىغانلىقىڭ ئۈچۈن دىن ئۆگىنىشىڭنى خالايدۇ» دېدى.
Hadith
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
بىزگە [قۇتەيبە بىن سەئىد بىن جەمىل بىن سارىف بىن ئابدۇللاھ ئەس-ساقافى] دىن [مالىك بىن ئەنەس] نىڭ ئۈستىگە ئوقۇلغان رىۋايەتتە، [ئەبۇ سۇھەيل] دىن [ئاتىسىدىن] ئۇ [تەلھە بىن ئۇبەيدۇللاھنىڭ] مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقى ئېيتىلدى: «نەجد خەلقىدىن چېچى تىك تۇرغان بىر ئادەم رەسۇلۇللاھنىڭ يېنىغا كەلدى، بىز ئۇنىڭ ئاۋازىنىڭ غۇڭۇلدىشىنى ئاڭلىدۇق، ئەمما ئۇنىڭ دېگەنلىرىنىڭ ھېچقايسىسىنى چۈشەنمىدۇق. ئۇ رەسۇلۇللاھنىڭ يېنىغا كەلگۈچە ئۇنى ئېيتىڭ، ئۇ ئىسلام ھەققىدە سوراۋاتقان بولۇپ چىقتى». شۇنىڭ بىلەن رەسۇلۇللاھ: «ئىسلام كۈنى-كېچىسى بەش ۋاقىت ناماز ئوقۇشتۇر» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ يەنە: «مېنىڭ يەنىلا ئۇنىڭدىن باشقا مەجبۇرىيىتىم بارمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ياق، ئەگەر سەن رامزاندا سۈننەت ناماز ئوقۇپ، روزا تۇتمىساڭ» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «مېنىڭ يەنىلا ئۇنىڭدىن باشقا مەجبۇرىيىتىم بارمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋابەن: «ياق، سەن سۈننەت روزا تۇتمىغىچە، رەسۇلۇللاھ ئۇنىڭغا زاكاتنىڭ پەرز ئىكەنلىكىنى ئېيتمىغىچە» دېدى. ئۇ يەنە: «ئۇنىڭدىن باشقا مېنىڭ يەنىلا پەرزلىرىم بارمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ جاۋابەن: «ياق، سەن سۈننەت سەدىقىسىنى قىلمىساڭ» دېدى. رىۋايەت قىلغۇچى: «ئاندىن ئۇ ئادەم رۇخسىتىنى قايتۇرۇۋېلىپ: «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، مەن بۇنىڭدىن ئارتۇق قوشمايمەن ۋە ئازايتمايمەن» دېدى. شۇڭا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: «ئەگەر ئۇ راستىنلا قىلسا خۇشال بولىدۇ» دېدى. بىزگە [يەھيا بىن ئەييۇب] ۋە [قۇتەيبە بىن سەئىد] دىن [ئىسمائىل بىن جەئفەر] دىن [ئەبۇ سۇھەيل] دىن [ئاتىسى] دىن [تەلھە بىن ئۇبەيدۇللاھ] گىچە بولغان بارلىق نەرسىلەرنى سۆزلەپ بەردى، بۇ ھەدىسنى مالىكنىڭ ھەدىسىگە ئوخشاش قىلىپ ئېيتتى، پەقەت ئۇ: «رەسۇلۇللاھ: 'ئەگەر ئۇ توغرا بولسا، ئاتىسى ئۈچۈن خۇشال بولىدۇ'، ئەگەر ئۇ توغرا بولسا، ئاتىسى ئۈچۈن جەننەتكە كىرىدۇ' دېدى» دېدى.
Hadith
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
بىزگە [ئەمرۇ بىن مۇھەممەد بىن بۇكەير ئەن-نەقىد] بىزگە [ھاسىيىم بىن ئەلقاسىم ئەبۇ ئەن-نەدر] بىزگە [سۇلايمان بىن ئەلمۇغىرە] دىن [سابىت] دىن [ئەنەس بىن مالىك] دىن ئۇ مۇنداق دېدى: «بىز رەسۇلۇللاھتىن بىر نەرسە توغرىسىدا، يەنى چۆللۈكتىن كەلگەن، ئەقىللىق بىر ئادەمنىڭ كېلىشىگە بولغان قايىللىقىمىز توغرىسىدا سوراشتىن توسۇلۇپ قالدۇق، ئاندىن ئۇ سورىدى، بىز بۇنى ئاڭلىغاندا، چۆللۈكتىن كەلگەن بىر ئادەم كېلىپ: «ئى مۇھەممەد، ئەلچىڭىز بىزگە كەلدى، ئاندىن سىزنى ئاللاھنىڭ ئەۋەتكەنلىكىنى دەۋا قىلدىڭىز» دېدى. رەسۇلۇللاھ: «توغرا» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئاسمانلارنى كىم ياراتتى؟» دەپ سورىدى. رەسۇلۇللاھ: «ئاللاھ» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «يەرنى كىم ياراتتى؟» دەپ سورىدى. رەسۇلۇللاھ: «ئاللاھ» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «بۇ تاغلارنى كىم قۇرۇپ، ئۇلاردىكى ياراتقان ھەممە نەرسىنى كىم ياراتتى؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ئاللاھ» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئاسمانلارنى ياراتقان، زېمىننى ياراتقان ۋە بۇ تاغلارنى بەرپا قىلغان زات بىلەن قەسەمكى، سىزنى ئاللاھ ئەۋەتكەنمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ھەئە» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئەلچىڭىز بىزنىڭ كېچە-كۈندۈز بەش ۋاقىت ناماز ئوقۇشىمىز كېرەكلىكىنى دەۋا قىلىدۇ، بۇ راستمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «توغرا» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «سىزنى ئەۋەتكەن زات بىلەن قەسەمكى، ئاللاھ سىزگە بۇنى قىلىشقا بۇيرۇدىمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ھەئە» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئەلچىڭىز كىتابتا ھەر يىلى رامزاندا روزا تۇتۇشىمىز كېرەكلىكىنى دەۋا قىلىدۇ، بۇ راستمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ھەئە» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «سىزنى ئەۋەتكەن زات بىلەن قەسەمكى، ئاللاھ سىزگە بۇنى قىلىشقا بۇيرۇدىمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ھەئە» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئەلچىڭىز بىزنىڭ ئۇنىڭ يولىغا ئەگىشەلەيدىغانلار ئۈچۈن ھەج قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى دەۋا قىلىدۇ، بۇ راستمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ھەئە، توغرا» دەپ جاۋاب بەردى. ئاندىن ئۇ بۇرۇلۇپ: «سىزنى ھەقىقەت بىلەن ئەۋەتكەن زات بىلەن قەسەمكى، مەن بۇ مەجبۇرىيەتكە قوشۇمچە قىلمايمەن ۋە ئۇنىڭدىن كېمەيتىۋەتمەيمەن» دېدى. شۇڭا پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «ئەگەر ئۇنىڭ دېگىنى راست بولسا، ئۇ ھەقىقەتەن جەننەتكە كىرىدۇ» دېدى. بىزگە [ئابدۇللاھ بىن ھاسىم ئەل ئەبدى] بىزگە [بەھز] بىزگە [سۇلايمان بىن ئەل مۇغىرە] دىن [سابىت] غا [ئەنەس]: «بىز ئاللاھنىڭ ئەلچىسىدىن قۇرئاندىن بىر نەرسە سوراشتىن چەكلەندۇق» دېدى. ئاندىن ئۇ مىسال بىلەن بىر ھەدىس كەلتۈردى.
Hadith
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
بىزگە [مۇھەممەد بىن ئابدۇللاھ بىن نۇمەير] بىزگە [دادام] بىزگە [ئەمرۇ بىن ئوسمان] بىزگە [مۇسا بىن تالھە] نى ئېيتتى، ئۇ ماڭا [ئەبۇ ئەييۇب] نى ئېيتتى، بىر بەدەۋىي رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ سەپەردە ماڭغاندا ئۇنىڭغا توسقۇنلۇق قىلغانلىقىنى، ئاندىن تۆگىسىنىڭ ياكى ئۇنىڭ جىلغىسىنىڭ جىلغىسىنى تۇتقانلىقىنى، ئاندىن: «ئى رەسۇلۇللاھ ياكى ئى مۇھەممەد، ماڭا جەننەتكە يېقىنلاشتۇرىدىغان ۋە دوزاختىن يىراقلاشتۇرىدىغان نەرسە توغرىسىدا سۆزلەپ بەرسىڭىز؟» دېدى. رىۋايەت قىلغۇچى: «ئاندىن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم توختاپ، ھەمراھلىرىغا قاراپ: «ئۇنىڭغا تەۋفىق بېرىلدى ياكى توغرا يولغا باشلاندى» دېدى. ئۇ: «نېمە دېدىڭلار؟» دەپ سورىدى. رىۋايەت قىلغۇچى: «ئاندىن ئۇ سۆزىنى تەكرارلىدى» دېدى. پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «سىلەر ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار، ئۇنى ھېچ نەرسە بىلەن رەنجىتمەڭلار، ناماز ئوقۇڭلار، زاكات بېرىڭلار ۋە دوستلۇق رىشتىسىنى باغلاڭلار، ئاندىن تۆگىنى تاشلاپ قويۇڭلار» دېدى. بىزگە [مۇھەممەد بىن ھاتىم] ۋە [ئابدۇرراھمان بىن بىسىر] ئىككىسىنىڭمۇ [بەھز] بىزگە [سىيۇبە] بىزگە [مۇھەممەد بىن ئوسمان بىن ئابدۇللاھ بىن مەۋھەب] ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى [ئوسمان] نىڭ ئىككىسىنىڭ [مۇسا بىن تالھە] نىڭ [ئەبۇ ئەييۇب] دىن پەيغەمبەر سەللاللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن] مۇنداق بىر ھەدىسنى ئاڭلىغانلىقىنى ئېيتتى.
Hadith
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
بىزگە [يەھيا بىن يەھيا ئەت-تامىمىي] بىزگە [ئەبۇ ئەل ئەھۋاش] غا سۆزلەپ بەرگەن. -يەنە بىر رىۋايەتتە مۇنداق دېيىلگەن: بىزگە [ئەبۇ بەكرى بىن ئەبۇ شايبە] بىزگە [ئەبۇ ئەل ئەھۋاش] غا [ئەبۇ ئىسھاق] غا [مۇسا بىن تالھە] غا [ئەبۇ ئەييۇب] غا سۆزلەپ بەرگەن: «بىر ئادەم پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا كېلىپ: «ماڭا جەننەتكە يېقىنلاشتۇرىدىغان ۋە دوزاختىن يىراقلاشتۇرىدىغان بىر ئەمەلنى كۆرسىتىپ بەرسىڭىزچۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭ، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەڭ، ناماز ئوقۇڭ، زاكات بېرىڭ، ئائىلەڭىزدىكىلەر بىلەن ئالاقىنى ئۈزمەڭ» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ خوشلاشقاندا، ئاللاھنىڭ ئەلچىسى (ئۇنىڭغا ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە سالامى بولسۇن): «ئەگەر ئۇ ئۆزىگە بۇيرۇلغان ئىشنى قىلسا، چوقۇم جەننەتكە كىرىدۇ» دېدى. [ئىبنى ئەبۇ شايبە] نىڭ تارىخىدا: «ئەگەر ئۇ ئۇنىڭغا ئەمەل قىلسا» دەپ يېزىلغان.
Hadith
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
ماڭا [ئەبۇ بەكرى بىن ئىسھاق] بىزگە [ئەففان] بىزگە [ۋۇھەيب] بىزگە [يەھيا بىن سەئىد] بىزگە [ئەبۇ زۇرئە] دىن [ئەبۇ ھۇرەيرە] دىن مۇنداق دېدى: بىر بەدەۋىي پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا كېلىپ: «ئى رەسۇلۇللاھ، ماڭا قايسى ئەمەللەرنى قىلسام كۆرسىتىپ بەرسىڭىز، جەننەتكە كىرىمەنمۇ؟» دېدى. ئۇ جاۋابەن: «سىز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىسىز، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەيسىز، پەرز نامازلارنى ئوقۇيسىز، پەرز زاكاتنى بېرىسىز ۋە رامزاندا روزا تۇتىسىز» دېدى. ئۇ: «جېنىم قولىدا بولغان زات بىلەن قەسەمكى، مەن بۇنىڭغا مەڭگۈ بىر نەرسە قوشمايمەن ۋە ئۇنىڭدىن بىرنىمۇ ئازايتمايمەن» دېدى. ئۇ خوشلاشقاندا، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: «كىم جەننەت ئەھلىدىن بىر ئادەمنى كۆرۈشنى خالىسا، ئۇنىڭغا قارىسۇن» دېدى.
Hadith
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
بىزگە [ئەبۇ بەكرى بىن ئەبۇ شەيبە] ۋە [ئەبۇ كۇرايب] نى ئېيتتى، ئەبۇ كۇرايبنىڭ لەفاجنىيىسىنى ئۇلارنىڭ ئىككىسى ئېيتتى، بىزگە [ئەبۇ مۇئاۋىيە] نى [ئەل ئەئماسى] نى [ئەبۇ سۇفيان] نى [جابىر] نى ئېيتتى، ئۇ مۇنداق دېدى: «نۇئمان بىن قاۋقەل پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ يېنىغا كېلىپ: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى، مەن پەرز ناماز ئوقۇسام، ھارامنى چەكلەپ، ھالالنى ھالال قىلسام، جەننەتكە كىرىمەنمۇ؟» دەپ سورىدى. پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «ھەئە» دەپ جاۋاب بەردى. ماڭا [ھەججاج بىن ئەش-سىيائىر] ۋە [قاسىم بىن زەكەرىيا] ئىككىسىنىڭ سۆزىگە قارىغاندا، بىزگە [ئۇبەيدۇللاھ بىن مۇسا] دىن [سىيابان] دىن، [ئەل-ئاماسىي] دىن، [ئەبۇ سالىھ] دىن ۋە [ئەبۇ سۇفيان] دىن [جابىر] دىن نەقىل قىلغان. ئۇ مۇنداق دېگەن: «نۇئمان بىن قاۋقەل مۇنداق بىر خەۋەر بىلەن: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى» دېدى، ئۇ پەقەت: «مەن بۇنىڭغا بىر زەررەمۇ قوشمايمەن» دېدى».
Hadith
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
ماڭا [سەلەمە بىن سىيابىب] نىڭ [ھەسەن بىن ئەيان] بىزگە [مەقىل]، يەنى ئىبنى ئۇبەيدۇللاھقا [ئەبۇ ئەززۇبەيرگە]، [جابىرغا] مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى: بىر ئادەم رەسۇلۇللاھتىن (ئاللاھنىڭ تەرىپلىشى ۋە ئامانلىقى بولسۇن): «ئەگەر مەن پەرز نامازلارنى ئوقۇسام، رامزان روزىسىنى تۇتسام، ھالالنى ھالال قىلسام، چەكلەنگەننى چەكلىسەم، ئەمما بۇنىڭغا ھېچ نەرسە قوشمىسام، جەننەتكە كىرەممۇ؟» دەپ سورىدى. رەسۇلۇللاھ (ئاللاھنىڭ تەرىپلىشى ۋە ئامانلىقى بولسۇن): «ھەئە» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، مەن بۇنىڭغا ھېچ نەرسە قوشمايمەن» دېدى.
Hadith
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
بىزگە [مۇھەممەد بىن ئابدۇللاھ بىن نۇمەير ئەل ھەمدانى] بىزگە [ئەبۇ خالىد] - يەنى سۇلايمان بىن ھەييان ئەل ئەھمەر - [ئەبۇ مالىك ئەل ئاسىجائىي] دىن [سەئد بىن ئۇبەيدە] دىن [ئىبنى ئۆمەر] دىن پەيغەمبەر سەللاللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى سۆزلەپ بەردى: «ئىسلام بەش ئاساس ئۈستىگە قۇرۇلغان: يەنى ئاللاھنى بىرلىككە كەلتۈرۈش، ناماز ئوقۇش، زاكاتنى ئادا قىلىش، رامزان روزىسى ۋە ھەج قىلىش». بىر ئادەم: «ھەج، ئاندىن رامزان روزىسى نېمە؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ياق، رامزان روزىسى، ئاندىن ھەج قىلىش» دەپ جاۋاب بەردى. شۇڭا مەن بۇنى رەسۇلۇللاھ سەللاللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن ئاڭلىدىم».
Hadith
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
بىزگە [سەھل بىن ئوسمان ئەلئەسكەرى] بىزگە [يەھيا بىن زەكەرىيا] بىزگە [سەئد بىن تارىق] ئۇ مۇنداق دېدى، ماڭا [سەئد بىن ئۇبەيدە ئەسسۇلى] [ئىبنى ئۆمەر] پەيغەمبەر سەللاللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن مۇنداق دېدى: «ئىسلام بەش ئاساس ئۈستىگە قۇرۇلغان: يەنى ئاللاھقا ئىبادەت قىلىش ۋە باشقا نەرسىلەرنىڭ ئابرۇيىنى چۈشۈرۈش، ناماز ئوقۇش، زاكاتنى ئادا قىلىش، بەيتۇللاھقا زىيارەت قىلىش ۋە رامزاندا روزا تۇتۇش».
