Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Naswona a a ri atsar leyi dumeke ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Loyi a hlamuselaka hadith eka mina, leyi ku hehliwaka leswaku i mavunwa, kutani yena - mutlhokovetseri - i un’wana wa vahembi volavo’. U hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Syu’bah] ku suka eka [al Hakam] ku suka eka [Abdurrahman bin Abu Laila] ku suka eka [Samurah bin Jundab]. -eka ku hlamuseriwa kun’wana ku boxiwile- naswona swi tlhele swi hi byeriwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Syu’bah] na [Sufyan] ku suka eka [Habib] ku suka eka [Maimun bin Abu Syabib] ku suka eka [al-Mughirah bin Syu’bah] havambirhi va te, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u vule hi mhaka leyi’.
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Naswona u hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Ghundar] ku suka eka [Syu’bah] -eka xitlhokovetselo xin’wana ku boxiwile- Naswona u hi byerile [Muhammad bin al Mutsanna] na [Ibn Basysyar] havambirhi va vule, va hi byerile [Muhammad bin Ja’far] u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Rib’i Hirasy] leswaku u twe [Ali] a chumayela, u te, ‘Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) u te: ‘U nga hembi hi vito ra mina, hikuva mani na mani loyi a hembaka hi vito ra mina hakunene u ta ya etiheleni’.
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[Zuhair bin Harb] u hlamuserile na hina [Ismail] - hi leswaku Ibn ’Ulayyah - ku suka eka [Abdul Aziz bin Shuhaib] ku suka eka [Anas bin Malik] leswaku u te, ‘Hakunene, nchumu lowu ndzi sivelaka ku hlamusela ti hadith to tala eka wena hi leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a vulaka mavunwa hi vomu hi mina, a a teke ndhawu ya yena eka Ndzilo.''
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
U hi byerile [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] u hi byerile [Abu Awanah] ku suka eka [Abu Hashin] ku suka eka [Abu Salih] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a hemba hi vito ra mina, a a teke xitulu xa yena ku suka etiheleni’.
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
hi byerile [Muhammad bin Abdullah bin Numair] u hi byerile [tatana] u hi byerile [Sa’id bin ‘Ubaid] u hi byerile [Ali bin Rabi’ah] u te, ‘Ndzi ye emosque loko al-Mughirah, holobye wa Kufa. U te, ‘Kutani [al-Mughirah] u te, ‘Ndzi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Hakunene, ku hemba hi vito ra mina a swi fani na ku hemba hi vito ra munhu un’wana, mani na mani loyi a hembaka hi vito ra mina hi vomu, a a teke xitulu xa yena ku suka etiheleni’. Naswona swi byeriwile eka mina [Ali bin Hujr tani hi leswi Sa’di] a hi byeleke [Ali bin Mushir] u hi byerile [Muhammad bin Qais al Asdi] ku suka eka [Ali bin Rabi’ah al Asdi] ku suka eka [al-Mughirah bin Syu’bah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi hadith yo tano, ntsena a nga vulanga, ‘Hakunene, ku hemba hi vito ra mina i a swi fani na ku hemba hi vito ra munhu'.
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Naswona u hi byerile [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] u hi byerile [tatana] -eka xitlhokovetselo xin’wana ku boxiwile-, Naswona u hi byerile [Muhammad bin al Mutsanna] u hi byerile [Abdurrahman bin Mahdi] havumbirhi bya vona va vule, u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Khubaib bin Abdurrahman] ku suka eka [Hafsh bin Ashim] u te, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'Swi ringanerile leswaku munhu a tekiwa tani hi muhembi loko a vula hinkwaswo leswi a swi tweke'. U hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Ali bin Hafsh] u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Khubaib bin Abdurrahman] ku suka eka [Hafsh bin ‘Ashim] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi hadith leyi fanaka’.
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Naswona u hi byerile [Muhammad bin Abdullah bin Numair] na [Zuhair bin Harb] havambirhi va vule, u hi byerile [Abdullah bin Yazid] u te, u ndzi byerile [Sa’id bin Abu Ayyub] u te, u ndzi byerile [Abu Hani’] ku suka eka [Abu Uthman Muslim bin Yasar] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u te: ‘Swi ta va ku ri na vanhu emakumu ka ummah ya mina va mi byela hadith leyi mi nga si tshamaka mi yi twa naswona na vatata wa n’wina va nga yi twanga. Kutani wena tshama ekule na vona va tshama ekule'.
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
ndzi byerile [Harmalah bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran at-Tujibi] u vurile, u hi byerile [Ibn Wahb] u te, u hi byerile [Abu Syuraih] leswaku u twe [Syarahil bin Yazid] a vula, u ndzi byerile [Muslim bin Yasar] leswaku u twe [Abu Hurairah] a ku, ‘Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a yi ve ehenhla ka yena) u te: ‘Ku ta va Eku heleni ka nkarhi, vahembi va Dajjal va ta ku tisela ti hadith leti u nga si tshamaka u ti twa naswona vatata wa wena na vona va nga si tshamaka va ti twa. Hikwalaho, tshama ekule na vona naswona u tshama ekule na vona. A va nge ku hambukisi naswona a va nge ku rhuketeli’.
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
ndzi byerile [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] u hi byerile [Waki’] ku suka eka [Kahmas] ku suka eka [Abdullah bin Buraidah] ku suka eka [Yahya bin Ya’mar]. -eka ku hlamuseriwa kun’wana ku vuriwa- Naswona u hi byerile [Ubaidullah bin Mu’adz al-’Anbari] naswona leyi i hadith, u hi byerile [tatana] u hi byerile [Kahmas] ku suka eka [Ibn Buraidah] ku suka eka [Yahya bin Ya’mar] u te, ‘Munhu loyi a nga sungula ku burisana hi vumundzuku eBasrah a ku ri Ma’bad al-Juhani, hikwalaho mina na Humaid bin Abdurrahman al-Himyari u ye eka Hajj kumbe Umrah, kutani hi ku, ‘Loko hi ta hlangana na un’wana wa vanghana va Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani hi ta n’wi vutisa hi nchumu lowu va wu vuleke lowu fambelanaka na vumundzuku’. Kutani [Abdullah bin Umar] u nyikiwile taufik -hi Allah- eka hina, loko a ri karhi a nghena emosque. Kutani mina ni munghana wa mina hi langutane na yena, un’wana wa hina a ri exineneni kasi un’wana a ri eximatsini. Kutani ndzi ehlekete leswaku munghana wa mina u ta ndzi vulavulela, kutani ndzi ku, ‘Oho Abu Abdurrahman, hakunene, hi vone vanhu va hlaya Qur’an va lava vutivi, ivi va vula leswaku a ku na vumundzuku, ni leswaku mhaka ya vona i yintshwa - a yi rhangela hi vumundzuku kumbe vutivi bya Allah -’ Kutani [Abdullah ibn Umar] u hlamurile, ‘Loko u hlangana na vanhu lava, va tivise leswaku ndzi ntshunxekile eka vona, . ni leswaku va ntshunxekile eka mina. Naswona hi Loyi malandza ya Allah ma hlambanyaka ha yena, loko un’wana wa n’wina a ta tirhisa nsuku ku fana ni Ntshava ya Uhud, rirhandzu ra yena a ri nga ta amukeriwa ku kondza a pfumela eka vumundzuku, lebyinene ni byo biha.’ U te, ‘Kutani u sungurile ku hlamusela hadith kutani a ku, [‘Umar bin al-Khattab] u te, ‘Hi tshame hi va na Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena), naswona ku fike eka hina wanuna loyi swiambalo swa yena a swi basa swinene, misisi ya yena a yi ri ya ntima swinene, naswona a ku nga ri na swikombiso swa ku famba leswi vonakaka eka yena. Ku hava na un’we wa hina loyi a n’wi lemukeke, ku kondza a fika eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) kutani a titshega hi matsolo ya yena eka matsolo ya yena, kutani a ku, ‘Oho Muhammad, ndzi tivise hi Vuislem?’. Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u hlamurile: ‘Vumbhoni bya leswaku a ku na xikwembu handle ka Allah na leswaku Muhammad i nandza wa Yena na murhumiwa, ku simeka xikhongelo, ku hakela zakat, na ku titsona swakudya hi Ramadan, na ku endla riendzo ro ya eNdlwini loko u kota ku ya eka yona.’ A ku, 'U vula ntiyiso.' Umar u te, 'Kutani hi n'wi hlamarile hikuva u vutisile hi mhaka leyi kutani a swi tiyisisa.' U vutisile nakambe, ‘Ndzi byele hi ripfumelo leri? ' U hlamurile: 'Mi pfumela eka Allah, tintsumi ta Yena, tibuku ta Yena, Varhumiwa va Yena, Siku ro Hetelela, na vumundzuku lebyinene na byo biha'. A ku, 'U vula ntiyiso'. U vutisile, 'Ndzi byele hi ihsan? ' U hlamurile: 'U gandzela Allah onge u n'wi vona, kutani loko u nga n'wi voni, kutani hakunene wa ku vona'. U tlhele a vutisa a ku, ‘Xana siku ro hetelela ri ta va rini? ' A hlamula a ku: 'Munhu loyi a vutisiwaka a nga tivi ku antswa ku tlula loyi a vutisaka.' U vutisile, ‘Kutani ndzi byele hi swikombiso? ' A hlamula a ku: 'Loko hlonga ri veleka n'wana wa n'wini wa rona, kutani u vona munhu loyi a nga ambalanga nchumu, a nga ambalanga nchumu, a nga xisiwana, a ri murisi wa timbuti, kambe a tinyungubyisa hi ku aka miako'. Kutani a famba. Kutani a ndza ha hlamala kutani a ku; 'Oho Umar, xana wa swi tiva leswaku muvutisi i mani?' Ndzi hlamurile ndzi ku, ‘Allah na Murhumiwa wa Yena va tiva ku antswa’. U te: 'Hi yena Gabriel, u tile eka wena ku ta ku dyondzisa hi vutivi bya wena bya vukhongeri''. Swi byeriwe hina [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] na [Abu Kamil al-Jahdari] na [Ahmad bin Abdah] va vule leswaku, u hi byerile [Hammad bin Yazid] ku suka eka [Mathar al Warraq] ku suka eka [Abdullah bin Buraidah] ku suka eka [Yahya bin Ya’mar] u te, ‘Loko Ma’bad a vula swo karhi leswi a vulavuleke hi mhaka ya vumundzuku, kutani hi swi kanetile'. U tlhele a ku, ‘Kutani ndzi endle Hajj na Humaid bin Abdurrahman al-Himyari’. Kutani va boxe hadith leyi hi nhlamuselo ya hadith ya Kahmas. Yi ni maletere man’wana lama engetelekeke ni lama kayivelaka. Naswona u hi byerile [Muhammad bin Hatim] u hi byerile [Yahya bin Sa’id al Qaththan] u hi byerile [Uthman bin Ghiyats] u hi byerile [Abdullah bin Buraidah] ku suka eka [Yahya bin Ya’mar] na [Humaid bin Abdurrahman] havambirhi va te, ‘Hi hlangane na [Abdullah bin Umar], kutani hi boxe hi vumundzuku na mavonelo ya vona hi swona, kutani u hlamusele hadith tani hi leswi va nga na yona eka [Umar] radialllahu ‘anhuma ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, naswona eka yona ku na ku engeteriwa na ku susa’. Naswona u hi byerile [Hajjaj bin ash-Sya’ir] u hi byerile [Yunus bin Muhammad] u hi byerile [al-Mu’tamir] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Yahya bin Ya’mar] ku suka eka [Ibn Umar] ku suka eka [Umar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na swikombiso swa hadith ya vona’.
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Naswona u hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] hinkwaswo ku suka eka [Ibn Ulayyah], [Zuhair] u vule leswaku, u hi byerile [Ismail bin Ibrahim] ku suka eka [Abu Hayyan] ku suka eka [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a a ri un’we siku emahlweni ka vanhu, kutani wanuna un’wana a ta eka yena a ri karhi a ku, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, ripfumelo i yini? ' U hlamurile, 'U pfumela eka Allah, tintsumi ta Yena, buku ya Yena, u pfumela eka xiendlakalo xo hlangana na yena, u pfumela eka Varhumiwa va Yena, naswona u pfumela eka siku ro hetelela ra ku pfuka'. U vutisile, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana Vuislem i yini? ' U hlamurile, 'Islam hi leswaku mi gandzela Allah naswona mi nga tihlanganisi na yena, mi endla swikhongelo leswi bohaka, mi hakela zakat leyi bohaka, mi titsona swakudya hi nkarhi wa Ramadan.' U vutisile nakambe, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, i yini ihsan? ' U hlamurile, 'U gandzela Allah onge u n'wi vona, kutani loko u nga n'wi voni kutani hakunene wa ku vona'. U vutisile nakambe, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana Siku ra ku Pfuka ri ta va rini? ’ A hlamula a ku, ‘A nga kona loyi a vutisiwaka ha swona la tivaka nhlamulo ku tlula loyi a vutisaka, kambe ndzi ta ku byela hi swikombiso; hi leswaku, loko nandza wa xisati a veleka n’wini wa yena. Sweswo hi xin’wana xa swikombiso. -Xa vumbirhi- loko munhu wo pfumala swiambalo, wo pfumala milenge a hundzuka murhangeri wa vumunhu. Sweswo hi xin’wana xa swikombiso. -Xa vunharhu- loko varisi va timbuti va phikizana eka -ku aka- miako. Sweswo i xin’wana xa swikombiso eka swikombiso swa ntlhanu, a nga kona loyi a swi tivaka handle ka Allah,’ kutani a sallallaahu ‘alaihi wasallam a hlaya: ‘-Hakunene Allah, ntsena eka Yena ku ni vutivi bya Siku ra Vuavanyisi; naswona Hi Yena Loyi a nisaka mpfula, a tiva leswi nga ekhwirini. Naswona a nga kona loyi a nga tivaka - hi ku tiyiseka - leswi A nga ta swi endla mundzuku. Naswona a nga kona loyi a nga tivaka leswaku u ta fela kwihi emisaveni. Hakunene, Allah i Mutivi Hinkwaswo, U Tiva Hinkwaswo-' -Qs. Luqman: 34-. Kutani wanuna loyi a tlhela a famba. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Vitana wanuna loyi a tlhelela eka mina’. Hiloko va sungula ku fona nakambe, kambe a va vonanga nchumu. Kutani Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'Loyi i Jibril, u tile ku ta dyondzisa vanhu hi vukhongeri bya vona''. U hi byerile [Muhammad bin Abdullah bin Numair] u hi byerile [Muhammad bin Bisyr] u hi byerile [Abu Hayyan at-Taimi] hi sanad leyi hadith yo fana na yoleyo, ntsena eka ku hlamusela ku na xivulwa lexi nge, ‘Loko malandza ya xisati ya veleka vavanuna va wona, ku nga vavasati lavatsongo’.
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
hi byerile [Zuhair bin Harb] u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Umarah] - ku nga Ibn al-Qa’qa’ - ku suka eka [Abu Zur’ah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘U ndzi vutisa’. Kambe a va chava naswona a va nga swi lavi ku n’wi vutisa. Kutani wanuna un’wana u tile a tshama emahlweni ka matsolo ya yena, wanuna loyi u vutisile, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana Islam i yini? ' U hlamurile, 'Islam hi leswaku a wu hlanganisi vatirhisani na Allah na nchumu, u endla swikhongelo, u hakela zakat, na ku titsona swakudya hi nkarhi wa Ramadan.' A ku, 'U vula ntiyiso'. Kutani a vutisa nakambe, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana ripfumelo i yini? ' U hlamurile, 'U pfumela eka Allah, tintsumi ta Yena, buku ya Yena, u pfumela eka xiendlakalo xo hlangana na yena, u pfumela eka Varhumiwa va Yena, naswona u pfumela eka Siku ra ku Pfuka naswona u pfumela eka vumundzuku bya hinkwavo'. A ku, 'U vula ntiyiso'. Kutani a vutisa nakambe, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, i yini ihsan? ' U hlamurile, 'U chava -khasyyah- Allah onge u N'wi vona, kutani loko u nga n'wi voni kutani hakunene wa ku vona'. A ku, 'U vula ntiyiso'. Kutani a vutisa nakambe, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, Siku ra Vuavanyisi ri ta va rini? ’ A hlamula a ku, ‘A nga kona loyi a vutisiwaka ha swona la tivaka nhlamulo ku tlula loyi a vutisaka, kambe ndzi ta ku byela hi swikombiso; hi leswaku, loko u vona hlonga ra xisati ri veleka n’wini wa rona. Sweswo hi xin’wana xa swikombiso. -Xa vumbirhi- loko u vona munhu wo pfumala tintangu, wo fe tindleve, wa ximumu a hundzuka murhangeri wa -vanhu- emisaveni. Sweswo hi xin’wana xa swikombiso. -Xa vunharhu- loko u vona varisi va timbuti va phikizana ku ya fika ehenhla eka -miako- yo aka. Sweswo i xin’wana xa swikombiso eka swikombiso swa ntlhanu swa vungoma, a nga kona loyi a swi tivaka handle ka Allah,’ kutani a hlaya: ‘-Hakunene Allah, ntsena eka Yena ku na vutivi bya Siku ra Vuavanyisi; naswona Hi Yena Loyi a nisaka mpfula, a tiva leswi nga ekhwirini. Naswona a nga kona loyi a nga tivaka - hi ku tiyiseka - leswi A nga ta swi endla mundzuku. Naswona a nga kona loyi a nga tivaka leswaku u ta fela kwihi emisaveni. Hakunene, Allah i Mutivi Hinkwaswo, U Tiva Hinkwaswo-' -Qs. Luqman: 34-. Kutani wanuna loyi a pfuka - a tlhelela endzhaku -, kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a ku: 'N'wi vitaneni eka mina! ’ Hiloko a laviwa, kambe a va n’wi kumanga. Kutani Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u te: "Munhu loyi i Gabriel loyi a lavaka leswaku u dyondza vukhongeri hikuva a wu kombeli."
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Hi byeriwile [Qutaibah bin Sa’id bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Tsaqafi] ku suka eka [Malik bin Anas] eka xitlhokovetselo lexi hlayiweke ehenhla ka yena, ku suka eka [Abu Suhail] ku suka eka [tata wa yena] leswaku u twe [Thalhah bin Ubaidullah] a ku, ‘Munhu un’wana wo huma eka vanhu va Nejd loyi misisi ya yena a yi yime hi makumu u tile eka Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, hi twe ku gungula ka rito ra yena, kambe a hi nga twisisi nchumu lowu a wu vuleke. swi vula ku kondza a va ekusuhi na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, swi tikomba onge a a vutisa hi Islam. Kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Islam yi khongela ka ntlhanu hi siku na vusiku’. U vutisile nakambe, ‘Xana ndza ha ri na swiboha handle ka Yena? ' U hlamurile: 'E-e, handle ka loko u endla swikhongelo swa sunnah no titsona swakudya hi nkarhi wa Ramadan'. U vutisile, ‘Xana ndza ha ri na swiboha handle ka Yena? ' U hlamurile: 'E-e, handle ka loko u hlayisa ku titsona swakudya ka sunnah, naswona Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u boxa ku boheka ka zakat eka yena'. U vutisile nakambe, ‘Xana ndza ha ri na swiboha handle ka Yena? ' A hlamula a ku: 'E-e, handle ka loko u endla ti-alms ta sunnah'. Mutlhokovetseri u te, ‘Kutani wanuna loyi u hoxe nkarhi wa yena wo wisa loko a ri karhi a ku, ‘Hi Allah, a ndzi nge engeteli swo tlula leswi kumbe ku susa eka swona’. Kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'U ta tsaka loko hakunene a -swi endla-''. U hi byerile [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah bin Sa’id] hinkwaswo ku suka eka [Ismail bin Ja’far] ku suka eka [Abu Suhail] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Thalhah bin Ubaidullah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi hadith leyi ku fana na hadith ya Malik, ntsena u te, ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: 'U ta tsaka, -hikwalaho ka tata wa yena- loko a lulamile', kutani u ta ya etilweni, -hi mhaka ya tata wa yena- loko a lulamile''.
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
hi byerile [Amru bin Muhammad bin Bukair an-Naqid] u hi byerile [Hasyim bin al-Qasim Abu an-Nadlr] u hi byerile [Sulaiman bin al-Mughirah] ku suka eka [Tsabit] ku suka eka [Anas bin Malik] u te, ‘Hi siveriwile ku vutisa Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam hi nchumu wo karhi, ku nga ku tsakela ka hina ku fika ya wanuna wo huma eka vaaki va mananga loyi a tlharihile -a tlharihile-, kutani a vutisa, loko hi ri karhi hi swi twa, kutani wanuna un’wana wo huma eka vanhu va le mananga a fika a ku, ‘Oho Muhammad, murhumiwa wa wena u tile eka hina, kutani a hi koxa leswaku u vula leswaku Allah u ku rhumile’. Rasulullah u hlamurile a ku: ‘I ntiyiso’. U vutisile, ‘I mani la tumbuluxeke matilo? ' Rasulullah u hlamurile a ku: 'Allah'. U vutisile, ‘I mani la tumbuluxeke misava? ' Rasulullah u hlamurile a ku: 'Allah'. U vutisile, ‘I mani loyi a simekeke tintshava leti ni ku endla hinkwaswo leswi nga eka tona leswi a swi tumbuluxeke? ' A hlamula a ku: 'Allah'. U vutisile, ‘Kutani hi Loyi a tumbuluxeke matilo, a tumbuluxeke misava, a simeka tintshava leti, xana i Allah loyi a ku rhumeke? ' A hlamula a ku: 'Ina'. U vutisile, 'Murhumiwa wa wena u vula leswaku hi boheka ku khongela ka ntlhanu hi siku na vusiku, -xana leswi i ntiyiso-? ' A hlamula a ku: 'Hi swona'. U vutisile, ‘Hi Loyi a ku rhumeke, xana Allah u ku lerisile ku endla leswi? ' A hlamula a ku: 'Ina'. U vutisile, 'Murhumiwa wa wena u vula leswaku ebukwini swi boha leswaku hi titsona swakudya swa Ramadlan lembe na lembe, - xana leswi i ntiyiso -? ' A hlamula a ku: 'Ina'. U vutisile, ‘Hi Loyi a ku rhumeke, xana Allah u ku lerisile ku endla leswi? ' A hlamula a ku: 'Ina'. U vutisile, 'Murhumiwa wa wena u vula leswaku hi boheka ku endla Hajj eka hina lava hi kotaka ku landzelela ndlela ya Yena, -xana leswi i ntiyiso-? ' A hlamula a ku, 'Ina, swi lulamile'. Kutani a hundzuluka a ku, ‘Hi Loyi a ku rhumeke na ntiyiso, a ndzi nge engeteli eka vutihlamuleri lebyi naswona a ndzi nge byi susi’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko leswi a swi vulaka swi ri ntiyiso, hakunene u ta nghena etilweni’. U hi byerile [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] u hi byerile [Bahz] u hi byerile [Sulaiman bin al-Mughirah] ku suka eka [Thabit] u te, [Anas] u te, ‘Hi siveriwile ku vutisa hi nchumu wo karhi ku suka eka Qur’an eka Murhumiwa wa Allah’. Kutani u tise hadith leyi nga ni xikombiso.
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
hi byerile [Muhammad bin Abdullah bin Numair] u hi byerile [tatana] u hi byerile [Amru bin Uthman] u hi byerile [Musa bin Talhah] u te, u ndzi byerile [Abu Ayyub], leswaku Bedouin u sive Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam loko a ri eka riendzo, kutani a teka marhambu ya kamela ya yena kumbe swirhangiso swa yona, kutani a ku, ‘Oho Rasulullah, kumbe O Muhammad, Ndzi byele hi nchumu lowu ndzi tshinetaka ekusuhi ni tilo ni nchumu lowu ndzi sivelaka ku suka etiheleni? ' Mutlhokovetseri u te, 'Kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u yimile kutani a languta vanghana va yena, kutani a ku: 'U nyikiwile taufik kumbe u nyikiwile nkongomiso'. U vutisile, ‘U te yini? ' Mutlhokovetseri u te, 'Kutani a swi phindha'. Kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'U gandzela Allah, u nga n'wi khunguvanyisi hi nchumu, endla swikhongelo, hakela zakat, naswona u hlanganisa vuxaka bya vunghana, kutani u tshika kamela''. U hi byerile [Muhammad bin Hatim] na [Abdurrahman bin Bisyr] havambirhi va vule, u hi byerile [Bahz] u hi byerile [Syu’bah] u hi byerile [Muhammad bin Uthman bin Abdullah bin Mauhab] na tata wa yena [Uthman] leswaku havumbirhi bya vona va twe [Musa bin Talhah] va byela eka [Abu Ayub] eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na swin'wana swo fana na hadith leyi'.
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
hi byerile [Yahya bin Yahya at-Tamimi] u hi byerile [Abu al-Ahwash]. -eka ku hlamuseriwa kun’wana ku vuriwile- Naswona swi hi byeriwile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Abu al-Ahwash] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Musa bin Talhah] ku suka eka [Abu Ayyub] u te, ‘Munhu un’wana u tile eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani a vutisa, ‘Ndzi kombe mukhuva lowu ndzi tshinelaka ekusuhi na tilo na swi ndzi hlayisa ekule na tihele? ' U hlamurile: 'U gandzela Allah, u nga n'wi balekeli hi nchumu, endla swikhongelo, hakela zakat, hlayisa vuxaka na ndyangu wa wena'. Loko a wisa, Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) u te: "Loko a namarhela leswi a lerisiweke ku swi endla, hakunene u ta nghena etilweni." Naswona eka matimu ya [Ibn Abu Syaibah], ‘Loko a namarhela eka swona’.
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
Naswona u ndzi byerile [Abu Bakr bin Ishaq] u hi byerile [Affan] u hi byerile [Wuhaib] u hi byerile [Yahya bin Sa’id] ku suka eka [Abu Zur’ah] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Mubedouin u tile eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a ku, ‘O Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ndzi kombe leswaku hi wihi swiendlo loko ndzi swi endla. xana ndzi ta ya etilweni? ' U hlamurile: 'U gandzela Allah, u nga n'wi balekeli hi nchumu, endla swikhongelo leswi bohaka, hakela zakat leyi bohaka, naswona u titsona swakudya hi nkarhi wa Ramadan.' U te, ‘Hi Loyi moya wa mina wu nga evokweni ra yena, a ndzi nge engeteli eka leswi xin’we hilaha ku nga heriki kumbe ku susa eka xona’. Loko a wisa, Murhumiwa wa Allah u te: "Loyi a lavaka ku vona munhu loyi a humaka eka vanhu va tilo, a a n'wi langutile."
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] na lafazhnya ya Abu Kuraib, havumbirhi bya vona va vule leswaku, u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [al-A’masy] ku suka eka [Abu Sufyan] ku suka eka [Jabir] u te, ‘An-Nu’man bin Qauqal u tile eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a vutisa, 'O Murhumiwa wa Allah, xana u ehleketa yini loko ndzi khongela ku boha, ndzi yirisa nchumu lowu nga haram ni ku pfumelela nchumu lowu nga halal, xana ndzi ta ya etilweni? ' Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'Ina'. Naswona u ndzi byerile [Hajjaj bin ash-Sya’ir] na [al-Qasim bin Zakariya’] havumbirhi bya vona va te, u hi byerile [Ubaidullah bin Musa] ku suka eka [Syaiban] ku suka eka [al-A’masy] ku suka eka [Abu Salih] na [Abu Sufyan] ku suka eka [Jabir] u te, ‘An-Nu’man bin Qauqal u te, ‘Oho Murhumiwa wa Allah’, hi munhu wo tano xiviko, ntsena yena a engetela, ‘Naswona a ndzi nge engeteli iota yin’we eka sweswo’.
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Ku hlamuseriwe eka mina [Salamah bin Syabib] leswaku [al-Hasan bin A’yan] u hlamuserile na hina [Ma’qil] - hi leswaku, Ibn Ubaidullah - ku suka eka [Abu az-Zubair] ku suka eka [Jabir] leswaku wanuna un’wana u vutisile Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena), ‘U ehleketa yini loko ndzi endla swikhongelo leswi bohaka, ku titsona swakudya Ramadan, endla leswaku ku va enawini swi le nawini, ni ku yirisa leswi nga riki enawini, kambe a ndzi engeteli nchumu eka sweswo, xana ndzi ta nghena eParadeyisini?' Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) u hlamurile a ku: ‘Ina’. U te, 'Hi Allah, a ndzi nge engeteli nchumu eka sweswo.'
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
hi byerile [Muhammad bin Abdullah bin Numair al-Hamdani] u hi byerile [Abu Khalid] - ku nga Sulaiman bin Hayyan al-Ahmar - ku suka eka [Abu Malik al-Asyja'i] ku suka eka [Sa'ad bin Ubaidah] ku suka eka [Ibn Umar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te: 'I Islam yi akiwile ehenhla ka ntlhanu.' masungulo: Hi leswaku Allah a hlangana, a simeka xikhongelo, a hetisisa zakat, ku titsona swakudya ka Ramadlan, na Hajj. Wanuna un’wana u vutisile, ‘Xana ku titsona swakudya ka Hajj na -kutani- Ramadan i yini’. U hlamurile: ‘E-e, ku titsona swakudya hi Ramadan ivi -kutani- Hajj’. Xisweswo ndzi swi twile eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
hi byerile [Sahl bin Uthman al-Askari] u hi byerile [Yahya bin Zakariya] u hi byerile [Sa’ad bin Thariq] u te, u ndzi byerile [Sa’ad bin Ubaidah as-Sulami] ku suka eka [Ibn Umar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Islam yi simekiwile eka masungulo ya ntlhanu: Hi leswaku Allah a va ku gandzeriwa ni leswaku swilo swin’wana swi fanele swi onhiwa vito, ku simeka swikhongelo, ku hetisisa zakat, ku ya eBaitullah ni ku titsona swakudya hi nkarhi wa Ramadan.