Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 હદીસ
હદીસ
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
અને તેઓ પયગંબર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમના પ્રખ્યાત અતસાર હતા, 'જે કોઈ મારી પાસેથી એવી હદીસ વર્ણવે છે જે ખોટી હોવાનો આરોપ છે, તો તે - વર્ણનકાર - તે જુઠ્ઠા લોકોમાંથી એક છે'. અમને [અબુ બકર બિન અબુ સૈયબા] એ કહ્યું છે કે અમને [વકી' એ [સ્યુ'બા] થી [અલ હકમ] થી [અબ્દુર્રહમાન બિન અબુ લૈલા] થી [સમુરાહ બિન જુન્દબ] થી જણાવ્યું છે. - બીજા એક હદીસમાં તેનો ઉલ્લેખ છે - અને અમને [અબુ બકર બિન અબુ સૈયબા] એ પણ કહ્યું છે કે [વકી' એ [સ્યુ'બા] થી અને [સુફ્યાન] એ [હબીબ] થી [મૈમુન બિન અબુ સ્યાબીબ] થી [અલ-મુગીરા બિન સ્યુ'બા] થી જણાવ્યું છે. બંનેએ કહ્યું, 'રસુલલ્લાહુ અલૈહી વસલ્લમે આ વિશે કહ્યું'.
હદીસ
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
અને અમને [અબુ બકર બિન અબુ સૈયબાહ] એ [ખુંદર] ને [સ્યુ'બાહ] થી જણાવ્યું છે - બીજા એક રિવાયતમાં ઉલ્લેખ છે - અને અમને [મુહમ્મદ બિન અલ મુત્સન્ના] અને [ઇબ્ને બસીસ્યાર] બંનેએ કહ્યું છે, અમને [મુહમ્મદ બિન જા'ફર] એ અમને [સ્યુ'બાહ] ને [મન્સૂર] થી [રિબ'ઇ બિન હિરાસી] થી જણાવ્યું છે કે તેમણે [અલીને] ઉપદેશ આપતા સાંભળ્યા છે, તેમણે કહ્યું, 'અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લ
હદીસ
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[ઝુહૈર બિન હરબ] એ અમને [ઇસ્માઇલ] - એટલે કે ઇબ્ને 'ઉલય્યાહ' - [અબ્દુલ અઝીઝ બિન શુહૈબ] થી [અનસ બિન મલિક] થી જણાવ્યું કે તેમણે કહ્યું, 'ખરેખર, એક વાત જે મને તમને ઘણી બધી હદીસો સંભળાવવાથી રોકે છે તે એ છે કે અલ્લાહના રસુલ સલ્લલ્લાહુ 'અલીહી વ્લામ' એ કહ્યું: 'જે કોઈ જાણી જોઈને મારા વિશે જૂઠું બોલે છે, તેણે પોતાનું સ્થાન જહન્નમમાં બનાવી લેવું જોઈએ.'
હદીસ
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
અમને [મુહમ્મદ બિન ઉબૈદ અલ-ગુબારીએ] જણાવ્યું છે કે અમને [અબુ અવનાહ] [અબુ હાશીન] [અબુ સાલીહ] [અબુ હુરૈરાહ] થી કહે છે કે, 'અલ્લાહના રસુલ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ્લામએ કહ્યું: 'જે કોઈ મારા નામે જૂઠું બોલે છે, તે નર્કમાં પોતાનું સ્થાન બનાવી લે'.
હદીસ
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
અમને [મુહમ્મદ બિન અબ્દુલ્લાહ બિન નુમૈર] એ કહ્યું છે કે મારા પિતાએ અમને [સઈદ બિન 'ઉબૈદ' એ અમને [અલી બિન રબીઆહ] ને કહ્યું છે કે, 'હું મસ્જિદમાં ગયો હતો જ્યારે કુફાના ગવર્નર અલ-મુગીરાહ હતા. તેમણે કહ્યું, 'પછી [અલ-મુગીરાહ] એ કહ્યું, 'મેં અલ્લાહના રસુલ સલ્લલ્લાહુ 'અલયહિ વસલ્લલ્લાહુ' ને કહેતા સાંભળ્યા છે: 'ખરેખર, મારા નામે જૂઠું બોલવું એ બીજાના નામે જૂઠું બોલવા જેવું નથી, જે કોઈ મારા નામે જાણી જોઈને જૂઠું બોલે છે, તેણે નરકમાંથી પોતાનું સ્થાન બનાવી લેવું જોઈએ'. અને મને [અલી બિન હુજ્રને] આ વાત કહેવામાં આવી છે જેમ કે સા'દીએ અમને કહ્યું છે [અલી બિન મુશીર] અમને [મુહમ્મદ બિન કૈસ અલ અસદી] થી [અલી બિન રબીઆહ અલ અસદી] થી [અલ-મુગીરા બિન સ્યુ'બાહ] થી પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહી વસલ્લમ' થી આવી હદીસ કહી છે, ફક્ત તેમણે એમ નથી કહ્યું કે, 'ખરેખર, મારા નામે જૂઠું બોલવું એ કોઈના નામે જૂઠું બોલવા જેવું નથી'.
હદીસ
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
અને અમને [ઉબૈદુલ્લાહ બિન મુઆઝ અલ અંબારીએ] જણાવ્યું છે કે અમને [મારા પિતા] - બીજા રિવાજમાં તેનો ઉલ્લેખ છે -, અને અમને [મુહમ્મદ બિન અલ મુત્સન્નાએ] જણાવ્યું છે કે અમને [અબ્દુર્રહમાન બિન મહદી] બંનેએ કહ્યું છે કે, અમને [સ્યુ'બાહ] એ [ખુબૈબ બિન અબ્દુર્રહમાન] થી [હફશ બિન આશીમ] થી કહ્યું છે કે, રસુલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહી વ્લામસલ્લામે કહ્યું છે: 'જો કોઈ વ્યક્તિ જે સાંભળ્યું છે તે બધું જ કહી દે તો તેને જુઠ્ઠો ગણવા માટે પૂરતું છે'. અમને [અબુ બકર બિન અબુ સૈયબાએ] જણાવ્યું છે કે અમને [અલી બિન હાફશ] એ [સ્યુ'બાહ] એ [ખુબૈબ બિન અબ્દુર્રહમાન] થી [હફશ બિન 'આશીમ] થી [અબુ હુરૈરાહ] એ રસુલુલ્લાહુ 'અલૈહી વ્લામથી] એ જ હદીસ સાથે જણાવ્યું છે.'
હદીસ
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
અને અમને [મુહમ્મદ બિન અબ્દુલ્લાહ બિન નુમૈર] અને [ઝુહૈર બિન હરબ] બંનેએ કહ્યું, અમને [અબ્દુલ્લાહ બિન યઝીદ] કહ્યું, તેમણે કહ્યું, મને [સઈદ બિન અબુ અય્યુબ] કહ્યું, તેમણે મને [અબુ હાની'] કહ્યું, તેમણે [અબુ ઉસ્માન મુસ્લિમ બિન યાસાર] થી [અબુ હુરૈરા] થી અને રસુલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ 'અલેહિ વ્લામથી] કે તેમણે કહ્યું: 'એવું થશે કે મારી ઉમ્મતના અંતમાં એવા લોકો હશે જે તમને એવી હદીસ કહેશે જે તમે ક્યારેય સાંભળી નથી અને ન તો તમારા પિતાએ સાંભળી છે. તેથી તમે દૂર રહો અને તેઓ દૂર રહે'.
હદીસ
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
મને [હરમલાહ બિન યાહ્યા બિન અબ્દુલ્લાહ બિન હરમલાહ બિન ઇમરાન અત-તુજીબી] એ કહ્યું છે, તેમણે કહ્યું છે કે અમને [ઇબ્ને વહાબ] એ કહ્યું છે કે અમને [અબુ સૈરૈહ] એ કહ્યું છે કે તેમણે [સ્યારહિલ બિન યઝીદ] ને કહેતા સાંભળ્યા છે, મને [મુસ્લિમ બિન યાસાર] એ કહ્યું છે કે તેમણે [અબુ હુરૈરાહ] ને કહેતા સાંભળ્યા છે કે, 'અલ્લાહના રસુલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લ
હદીસ
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
મને [અબુ ખૈત્સમાહ ઝુહૈર બિન હરબ] એ કહ્યું છે કે અમને [વકી'] એ [કહમાસ] થી [અબ્દુલ્લાહ બિન બુરૈદાહ] થી [યહ્યા બિન યામાર] થી કહ્યું છે. - બીજા એક રિવાયતમાં કહ્યું છે કે - અને અમને [ઉબૈદુલ્લાહ બિન મુઆઝ અલ-અનબારીએ] કહ્યું છે અને આ હદીસ છે, અમને [મારા પિતાએ] અમને [કહમાસ] એ [ઇબ્ને બુરૈદાહ] થી [યહ્યા બિન યામાર] થી કહ્યું છે કે, 'બસરામાં સૌપ્રથમ ભાગ્યની ચર્ચા કરનાર વ્યક્તિ મઅબદ અલ-જુહાની હતો, તેથી હું અને હુમૈદ બિન અબ્દુર્રહમાન અલ-હિમયારી હજ અથવા ઉમરાહ પર ગયા, પછી અમે કહ્યું, 'જો આપણે અલ્લાહના રસુલ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહી વ્લામ' ના કોઈ સાથીને મળીએ, તો અમે તેમને ભાગ્ય સંબંધિત કોઈ વાત વિશે પૂછીએ.' તેથી [અબ્દુલ્લાહ બિન ઉમર] ને અલ્લાહ દ્વારા અમારા માટે તૌફિક આપવામાં આવી, જ્યારે તે મસ્જિદમાં પ્રવેશ કરી રહ્યો હતો. પછી મેં અને મારા મિત્રએ તેમની સામે જોયું, અમારામાંથી એક તેમની જમણી બાજુ અને બીજો તેમની ડાબી બાજુ. પછી મેં વિચાર્યું કે મારો મિત્ર મારા તરફથી બોલશે, તેથી મેં કહ્યું, 'ઓ અબુ અબ્દુર્રહમાન, ખરેખર, અમે એક લોકોને કુરાન વાંચતા અને જ્ઞાન શોધતા જોયા છે, અને પછી દાવો કરતા કે કોઈ ભાગ્ય નથી, અને તેમનો મામલો નવો છે - ભાગ્ય કે અલ્લાહના જ્ઞાનથી આગળ નથી -' તો [અબ્દુલ્લાહ ઇબ્ને ઉમર] એ જવાબ આપ્યો, 'જ્યારે તમે આ લોકોને મળો, ત્યારે તેમને જણાવો કે હું તેમનાથી મુક્ત છું, અને તેઓ મારાથી મુક્ત છે. અને જેના નામે અલ્લાહના બંદાઓ કસમ ખાય છે, જો તમારામાંથી કોઈ ઉહુદ પર્વત જેટલું સોનું ખર્ચ કરે, તો જ્યાં સુધી તે ભાગ્યમાં વિશ્વાસ ન કરે ત્યાં સુધી તેનું દાન સ્વીકારવામાં આવશે નહીં, સારા અને ખરાબ બંને પ્રકારના.' તેમણે કહ્યું, 'પછી તેમણે હદીસ સંભળાવવાનું શરૂ કર્યું અને કહ્યું, ['ઉમર બિન અલ-ખત્તાબ] એ કહ્યું, 'અમે એક વખત અલ્લાહના રસુલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લ અમારામાંથી કોઈએ તેમને ઓળખ્યા નહીં, જ્યાં સુધી તેઓ પયગંબર (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લ તેમણે ફરીથી પૂછ્યું, 'છેલ્લા દિવસ ક્યારે આવશે?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'જે વ્યક્તિને પૂછવામાં આવે છે તે પૂછનાર વ્યક્તિ કરતાં વધુ સારી રીતે જાણતો નથી.' તેમણે પૂછ્યું, 'તો પછી મને સંકેતો વિશે કહો?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'જો કોઈ ગુલામ તેના માલિકના બાળકને જન્મ આપે, અને તમે એક એવી વ્યક્તિને જુઓ જે ઉઘાડા પગે, નગ્ન, ગરીબ, બકરી ચરાવનાર હોય, પરંતુ ઇમારતો બનાવવામાં ગર્વ કરતો હોય'. પછી તે ચાલ્યો ગયો. તેથી હું હજુ પણ આશ્ચર્યચકિત થયો પછી તેણે કહ્યું; 'ઓ ઉમર, શું તમે જાણો છો કે પ્રશ્નકર્તા કોણ છે?' મેં જવાબ આપ્યો, 'અલ્લાહ અને તેના રસૂલ વધુ સારી રીતે જાણે છે'. તેમણે કહ્યું: 'તે જીબ્રિલ છે, તે તમને તમારા ધાર્મિક જ્ઞાન વિશે શીખવવા માટે તમારી પાસે આવ્યો હતો'. અમને [મુહમ્મદ બિન ઉબૈદ અલ-ઘુબરી] અને [અબુ કામીલ અલ-જહદરી] અને [અહમદ બિન અબ્દાહ] એ કહ્યું છે કે, અમને [હમ્મદ બિન યઝીદ] એ [મથર અલ વરાક] થી [અબ્દુલ્લાહ બિન બુરૈદાહ] થી [યહ્યા બિન યમાર] થી કહ્યું છે કે, 'જ્યારે મા'બદે ભાગ્યની બાબતમાં કંઈક કહ્યું, ત્યારે અમે તેનો ઇનકાર કર્યો'. તેમણે ફરીથી કહ્યું, 'પછી મેં હુમૈદ બિન અબ્દુર્રહમાન અલ-હિમયારી સાથે હજ કરી'. પછી તેઓએ કહમાસ હદીસના અર્થ સાથે હદીસનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમાં કેટલાક વધારાના અને ખૂટતા અક્ષરો છે. અને અમને [મુહમ્મદ બિન હાતિમ] એ જણાવ્યું છે કે અમને [યહ્યા બિન સઈદ અલ કહ્સથન] એ જણાવ્યું છે કે અમને [ઉસ્માન બિન ગિયાત્સ] એ અમને [અબ્દુલ્લાહ બિન બુરૈદાહ] એ [યહ્યા બિન યા'માર] થી અને [હુમૈદ બિન અબ્દુર્રહમાન] થી જણાવ્યું છે કે બંનેએ કહ્યું, 'અમે [અબ્દુલ્લાહ બિન ઉમર] ને મળ્યા, પછી અમે ભાગ્ય અને તેના વિશે તેમના મંતવ્યનો ઉલ્લેખ કર્યો, પછી તેમણે હદીસ એવી રીતે વર્ણવી જે રીતે તેમણે [ઉમર] રૈદિલ્લાહુ 'અન્હુમા' થી પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમ થી લીધી હતી, અને તેમાં સરવાળો અને બાદબાકી છે'. અને અમને [હજ્જાજ બિન અશ્-સ્યા'યર] એ અમને [યુનુસ બિન મુહમ્મદ] એ અમને [અલ-મુ'તમીર] એ [તેમના પિતા] થી [યહ્યા બિન યા'માર] થી [ઇબ્ને ઉમર] થી [ઉમર] થી પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમ થી તેમની હદીસના ઉદાહરણો સાથે કહી છે.'
હદીસ
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
અને તેમણે અમને [અબુ બકર બિન અબુ સૈયબા] અને [ઝુહૈર બિન હરબ] ને [ઇબ્ને ઉલય્યા] થી બધું કહ્યું છે, [ઝુહૈરે] કહ્યું છે, અમને [ઇસ્માઇલ બિન ઇબ્રાહિમ] થી [અબુ હયન] થી [અબુ ઝુર'આહ બિન અમરુ બિન જારીર] થી [અબુ હુરૈરાહ] થી જણાવ્યું છે, તેમણે કહ્યું, 'અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ સલ્લલ્લાહુ' અલયહિ સલ્લમ એક દિવસ લોકોની હાજરીમાં હતા, ત્યારે એક માણસ તેમની પાસે આવ્યો અને કહેતો હતો, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, ઈમાન શું છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'તમે અલ્લાહ પર, તેના દૂતો પર, તેના પુસ્તક પર, તેના મળવાના બનાવ પર, તેના રસૂલો પર અને તમે પુનરુત્થાનના અંતિમ દિવસ પર વિશ્વાસ કરો છો'. તેમણે પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, ઇસ્લામ શું છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'ઇસ્લામ એ છે કે તમે અલ્લાહની બંદગી કરો અને તેની સાથે કોઈને ભાગીદાર ન બનાવો, ફરજિયાત નમાઝ અદા કરો, ફરજિયાત ઝકાત આપો અને રમઝાન મહિનામાં ઉપવાસ કરો.' તેમણે ફરીથી પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, એહસાન શું છે?' ' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'તમે અલ્લાહની એવી રીતે પૂજા કરો છો જાણે તમે તેમને જુઓ છો, પછી જો તમે તેમને ન જુઓ તો ખરેખર તે તમને જુએ છે'. તેમણે ફરીથી પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, કયામતનો દિવસ ક્યારે આવશે?' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'જેને આ વિશે પૂછવામાં આવે છે તે પૂછનાર કરતાં વધુ સારી રીતે જવાબ જાણતો નથી, પરંતુ હું તમને સંકેતો વિશે જણાવીશ; એટલે કે, જ્યારે કોઈ સ્ત્રી નોકરડી તેના માલિકને જન્મ આપે છે. તે સંકેતોમાંનો એક છે. -બીજું - જો એક નગ્ન, ઉઘાડપગું વ્યક્તિ માનવતાનો નેતા બને છે. તે સંકેતોમાંનો એક છે. -ત્રીજું - જો બકરી પાલકો ઇમારતો બનાવવા માટે એકબીજા સાથે સ્પર્ધા કરે છે. તે પાંચ સંકેતોમાંનો એક સંકેત છે, તો અલ્લાહ સિવાય કોઈ તેને જાણતું નથી,' પછી તેમણે સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વ્લાલ્લામે વાંચ્યું: '-ખરેખર અલ્લાહ, ફક્ત તેની પાસે જ કયામતના દિવસનું જ્ઞાન છે; અને તે જ વરસાદ વરસાવનાર છે, અને જાણે છે કે ગર્ભમાં શું છે. અને કોઈ પણ ખાતરીપૂર્વક જાણી શકતું નથી કે તે કાલે શું કરશે. અને કોઈ પણ જાણી શકતું નથી કે તે પૃથ્વી પર ક્યાં મૃત્યુ પામશે. ખરેખર, અલ્લાહ સર્વજ્ઞ છે, સર્વજ્ઞ છે -' -Qs. લુકમાન: 34-. પછી તે માણસ ફરીથી ચાલ્યો ગયો. તેથી પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમએ કહ્યું: 'તે માણસને મારી પાસે પાછો બોલાવો'. તેથી તેઓએ ફરીથી બોલાવવાનું શરૂ કર્યું, પરંતુ તેમને કંઈ દેખાયું નહીં. તેથી રસુલુલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમએ કહ્યું: 'આ જિબ્રીલ છે, તે લોકોને તેમના ધર્મ વિશે શીખવવા આવ્યો હતો'. અમને [મુહમ્મદ બિન અબ્દુલ્લા બિન નુમૈર] એ કહ્યું છે કે [મુહમ્મદ બિન બિસિર] એ અમને [અબુ હયાન અત-તૈમી] ને આ સનદ સાથે આવી જ હદીસ કહી છે, ફક્ત હદીસમાં વાક્ય છે, 'જ્યારે સ્ત્રી નોકરો તેમના પતિઓને, એટલે કે ઉપપત્નીઓને જન્મ આપે છે'.
હદીસ
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
અમને [ઝુહૈર બિન હરબ] એ અમને [જરીર] એ [ઉમરાહ] થી - એટલે કે ઇબ્ને અલ-કા'કા' થી - [અબુ ઝુર'આહ] થી [અબુ હુરૈરાહ] થી જણાવ્યું છે કે તેમણે કહ્યું, 'રસુલલ્લાહુ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહી વસલ્લમ' એ ફરમાવ્યું: 'તમે મને પૂછો'. પરંતુ તેઓ ડરતા હતા અને તેમને પૂછવામાં અચકાતા હતા. તેથી એક માણસ આવ્યો અને તેમના ઘૂંટણ આગળ બેઠો, તે માણસે પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, ઇસ્લામ શું છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'ઇસ્લામ એ છે કે તમે અલ્લાહ સાથે કોઈ પણ વસ્તુનો ભાગીદાર ન બનાવો, નમાઝ ન પઢો, ઝકાત આપો અને રમઝાન મહિનામાં ઉપવાસ કરો.' તેમણે કહ્યું, 'તમે સાચા છો'. પછી તેમણે ફરીથી પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, ઇમાન શું છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'તમે અલ્લાહ, તેના ફરિશ્તાઓ, તેના પુસ્તક પર વિશ્વાસ કરો છો, તેને મળવાની ઘટના પર વિશ્વાસ કરો છો, તેના રસૂલો પર વિશ્વાસ કરો છો, અને તમે કયામતના દિવસે વિશ્વાસ કરો છો અને બધાના ભાગ્ય પર વિશ્વાસ કરો છો'. તેમણે કહ્યું, 'તમે સાચા છો'. પછી તેણે ફરીથી પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, એહસાન શું છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'તમે -ખાસ્ય- અલ્લાહથી ડરો છો જેમ કે તમે તેને જુઓ છો, પછી જો તમે તેને ન જુઓ તો ખરેખર તે તમને જુએ છે'. તેમણે કહ્યું, 'તમે સાચા છો'. પછી તેણે ફરીથી પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, કયામતનો દિવસ ક્યારે આવશે?' તેમણે જવાબ આપ્યો, 'જેને તેના વિશે પૂછવામાં આવે છે તે પ્રશ્ન પૂછનાર કરતાં વધુ સારી રીતે જવાબ જાણતો નથી, પરંતુ હું તમને સંકેતો વિશે કહીશ; એટલે કે, જ્યારે તમે કોઈ સ્ત્રી ગુલામને તેના માલિકને જન્મ આપતી જુઓ છો. તે એક નિશાની છે. -બીજું - જો તમે એક ઉઘાડા પગે, બહેરા, મૂંગા વ્યક્તિને પૃથ્વી પર -માનવજાતનો નેતા બનતા જુઓ છો. તે એક નિશાની છે. -ત્રીજું - જો તમે બકરીઓના પાલકોને -બનાવવાની- ઊંચાઈ સુધી એકબીજા સાથે સ્પર્ધા કરતા જુઓ છો. તે ગુપ્તતાની પાંચ નિશાનીઓમાંની એક નિશાની છે, તો અલ્લાહ સિવાય કોઈ તેને જાણતું નથી,' પછી તેણે વાંચ્યું: '-ખરેખર અલ્લાહ, ફક્ત તેની પાસે જ કયામતના દિવસનું જ્ઞાન છે;' અને તે જ વરસાદ વરસાવે છે, અને તે જ જાણે છે કે ગર્ભમાં શું છે. અને કોઈ પણ વ્યક્તિ ખાતરીપૂર્વક જાણી શકતું નથી કે તે કાલે શું કરશે. અને કોઈ પણ વ્યક્તિ ખાતરીપૂર્વક જાણી શકતું નથી કે તે પૃથ્વી પર ક્યાં મૃત્યુ પામશે. ખરેખર, અલ્લાહ સર્વજ્ઞ, સર્વજ્ઞ છે -' -Qs. લુકમાન: 34-. પછી તે માણસ ઊભો થયો - પાછો ફર્યો - પછી પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમએ કહ્યું: 'તેને મારી પાસે બોલાવો!' તેથી તેની શોધ કરવામાં આવી, પરંતુ તેઓ તેને શોધી શક્યા નહીં. પછી અલ્લાહના રસુલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લમ) એ કહ્યું: "આ માણસ જીબ્રીલ છે જે ઇચ્છે છે કે તમે ધર્મ શીખો કારણ કે તમે પૂછતા નથી."
હદીસ
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
અમને [કુતૈબાહ બિન સઈદ બિન જમીલ બિન થરફ બિન અબ્દુલ્લાહ અત્સ-ત્સકાફી] એ [મલિક બિન અનસ] થી વાંચેલા રિવાયતમાં, [અબુ સુહેલ] થી [તેમના પિતા] થી જણાવ્યું છે કે તેમણે [થલહા બિન ઉબૈદુલ્લાહ] ને કહેતા સાંભળ્યા છે કે, 'નેજદના લોકોમાંથી એક માણસ, જેના વાળ છેડા સુધી ઉભા હતા, તે રસુલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમ પાસે આવ્યો, અમે તેના અવાજનો ગણગણાટ સાંભળ્યો, પરંતુ અમે કંઈપણ સમજી શક્યા નહીં. તે કહે ત્યાં સુધી કે તે રસુલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમ પાસે ગયો, તે બહાર આવ્યું કે તે ઇસ્લામ વિશે પૂછી રહ્યો હતો. તો રસુલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમ એ જવાબ આપ્યો: 'ઇસ્લામ દિવસ અને રાતમાં પાંચ વખત નમાઝ છે'. તેમણે ફરીથી પૂછ્યું, 'શું મારા પર હજુ પણ તેમના સિવાય કોઈ ફરજો છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'ના, સિવાય કે તમે સુન્નત નમાઝ પઢો અને રમઝાન દરમિયાન ઉપવાસ કરો'. તેમણે પૂછ્યું, 'શું મારા પર હજુ પણ તેમના સિવાય કોઈ ફરજો છે?' ' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'ના, સિવાય કે તમે સુન્નત ઉપવાસ રાખો, અને અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વ્લાદિમીર તેમના પર ઝકાતની ફરજનો ઉલ્લેખ કરે'. તેમણે ફરીથી પૂછ્યું, 'શું મારા પર હજુ પણ તેમના સિવાય કોઈ ફરજો છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'ના, જ્યાં સુધી તમે સુન્નત દાન ન કરો'. કથાવાચકે કહ્યું, 'પછી તે માણસે પોતાની રજા પાછી ખેંચી લીધી અને કહ્યું, 'અલ્લાહની કસમ, હું આનાથી વધુ ઉમેરીશ નહીં કે ઘટાડીશ નહીં'. તેથી રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વ્લાદિમીરએ કહ્યું: 'જો તે ખરેખર તે કરશે તો તે ખુશ થશે'.' તેમણે અમને [યહ્યા બિન અય્યુબ] અને [કુતૈબા બિન સઈદ] થી [ઈસ્માઈલ બિન જાફર] થી [અબુ સુહેલ] થી [તેમના પિતા] થી [થલહા બિન ઉબૈદુલ્લાહ] થી, રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ થી, આ હદીસ મલિકની હદીસ જેવી જ છે, ફક્ત તેમણે કહ્યું, 'અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ એ કહ્યું: 'તે ખુશ થશે, - જો તે સાચો હશે તો - તેના પિતાના ખાતર - અથવા તે સ્વર્ગમાં જશે, - જો તે સાચો હશે તો'.
હદીસ
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
અમને [અમરુ બિન મુહમ્મદ બિન બુકૈર અન-નકીદ] એ કહ્યું છે કે અમને [હાસીમ બિન અલ-કાસિમ અબુ અન-નદ્લર] એ કહ્યું છે કે અમને [સુલેમાન બિન અલ-મુગીરાહ] એ [ત્સબિત] થી [અનસ બિન મલિક] થી કહ્યું છે કે તેમણે કહ્યું, 'અમને અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહી સલ્લમને કોઈ વસ્તુ વિશે પૂછવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા, એટલે કે રણવાસીઓમાંથી એક માણસના આગમન માટે અમારી પ્રશંસા જે જ્ઞાની - બુદ્ધિશાળી - હતો, પછી તેમણે પૂછ્યું, જ્યારે અમે તે સાંભળ્યું, ત્યારે રણવાસીઓમાંથી એક માણસ આવ્યો અને કહ્યું, 'હે મુહમ્મદ, તમારા રસૂલ અમારી પાસે આવ્યા, અને અમારા માટે દાવો કર્યો કે તમે દાવો કર્યો છે કે અલ્લાહે તમને મોકલ્યા છે'. રસૂલલ્લાહે જવાબ આપ્યો: 'તે સાચું છે'. તેમણે પૂછ્યું, 'આકાશો કોણે બનાવ્યા?' રસૂલલ્લાહે જવાબ આપ્યો: 'અલ્લાહ'. તેમણે પૂછ્યું, 'પૃથ્વી કોણે બનાવી?' રસૂલલ્લાહે જવાબ આપ્યો: 'અલ્લાહ'. તેમણે પૂછ્યું, 'આ પર્વતો કોણે સ્થાપિત કર્યા અને તેમાં જે કંઈ બનાવ્યું તે બધું કોણે બનાવ્યું?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'અલ્લાહ'. તેણે પૂછ્યું, 'તો જે વ્યક્તિએ આકાશો બનાવ્યા, પૃથ્વી બનાવી અને આ પર્વતો સ્થાપિત કર્યા, શું તે અલ્લાહે તમને મોકલ્યા?' તેણે જવાબ આપ્યો: 'હા'. તેણે પૂછ્યું, 'તમારા રસૂલ દાવો કરે છે કે અમારા પર દિવસ અને રાતમાં પાંચ વખત નમાઝ પઢવી ફરજિયાત છે, - શું આ સાચું છે-?' તેણે જવાબ આપ્યો: 'તે સાચું છે'. તેણે પૂછ્યું, 'જે વ્યક્તિએ તમને મોકલ્યા છે તેના સોગંદ, શું અલ્લાહે તમને આ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે?' તેણે જવાબ આપ્યો: 'હા'. તેણે પૂછ્યું, 'જે વ્યક્તિએ તમને મોકલ્યા છે તેના સોગંદ, શું અલ્લાહે તમને આ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે?' તેણે જવાબ આપ્યો: 'હા'. તેણે પૂછ્યું, 'જે વ્યક્તિએ તમને મોકલ્યા છે તેના સોગંદ, શું અલ્લાહે તમને આ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે?' તેણે જવાબ આપ્યો: 'હા'. તેણે પૂછ્યું, 'જે વ્યક્તિએ તમને મોકલ્યા છે તેના સોગંદ, શું અલ્લાહે તમને આ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે?' તેણે જવાબ આપ્યો: 'હા'. તેણે પૂછ્યું, 'તમારા રસૂલ દાવો કરે છે કે અમારામાંથી જે લોકો તેના માર્ગ પર ચાલી શકે છે તેમના માટે હજ કરવા માટે અમારા પર ફરજ છે, - શું આ સાચું છે-?' તેણે જવાબ આપ્યો, 'હા, તે સાચું છે'. પછી તેણે ફરીને કહ્યું, 'જે વ્યક્તિએ તમને સત્ય સાથે મોકલ્યા છે તેના સોગંદ, હું આ ફરજમાં કોઈ વધારો કરીશ નહીં અને તેમાંથી કોઈ ઘટાડો કરીશ નહીં'. તો પયગંબર સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વસલ્લમ એ કહ્યું: "જો તે જે કહે છે તે સાચું છે, તો તે ખરેખર સ્વર્ગમાં પ્રવેશ કરશે." અમને [અબ્દુલ્લાહ બિન હાસીમ અલ-અબ્દી] એ કહ્યું છે કે અમને [બહઝ] એ અમને [સુલેમાન બિન અલ-મુગીરાહ] એ [થાબીત] થી કહ્યું છે કે તેમણે કહ્યું છે કે, [અનસ] એ કહ્યું છે કે, 'અમને કુરાનમાંથી કોઈ વસ્તુ અલ્લાહના રસૂલ પાસે પૂછવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા'. પછી તેમણે ઉદાહરણ સાથે એક હદીસ રજૂ કરી.
હદીસ
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
અમને [મુહમ્મદ બિન અબ્દુલ્લાહ બિન નુમૈર] એ કહ્યું છે કે [મારા પિતાએ] અમને કહ્યું છે કે [અમરુ બિન ઉસ્માન] એ કહ્યું છે કે [મુસા બિન તલ્હા] એ કહ્યું છે કે, મને [અબુ અય્યુબ] એ કહ્યું છે કે, એક બેદુઈન અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લ તો પયગંબર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ એ ફરમાવ્યું: 'તમે અલ્લાહની બંદગી કરો, તેને કોઈ પણ વસ્તુથી નારાજ ન કરો, નમાઝ પઢો, ઝકાત આપો અને મિત્રતા બાંધો, પછી ઊંટ છોડી દો'. અમને [મુહમ્મદ બિન હાતિમ] અને [અબ્દુર્રહમાન બિન બિસ્સિર] બંનેએ કહ્યું, અમને [બહઝ] એ કહ્યું, અમને [સ્યુ'બાહ] એ કહ્યું, અમને [મુહમ્મદ બિન ઉસ્માન બિન અબ્દુલ્લાહ બિન મુહબ્બત] અને તેમના પિતા [ઉસ્માન] એ કહ્યું કે બંનેએ [મુસા બિન તલ્હા] ને [અબુ અય્યુબ] થી પયગંબર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ પાસેથી આ પ્રકારની હદીસ કહેતા સાંભળ્યા.'
હદીસ
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
અમને [યહ્યા બિન યાહ્યા અત-તમીમી] એ અમને [અબુ અલ-અહવાશ] થી જણાવ્યું છે. - બીજા એક હદીસમાં કહેવામાં આવ્યું છે - અને અમને [અબુ બકર બિન અબુ સૈયબા] એ અમને [અબુ અલ-અહવાશ] થી [અબુ ઇશાક] થી [મુસા બિન તલ્હા] થી [અબુ અય્યુબ] થી જણાવ્યું છે કે, 'એક માણસ પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલેહી વસલ્લમ પાસે આવ્યો અને પૂછ્યું, 'મને એવી રીત બતાવો જે મને સ્વર્ગની નજીક લઈ જાય અને મને નર્કથી દૂર રાખે?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'તમે અલ્લાહની પૂજા કરો છો, તેની સાથે કોઈ પણ વસ્તુમાં શરક ન કરો છો, નમાઝ પઢો છો, ઝકાત આપો છો, તમારા પરિવાર સાથે સંબંધ રાખો છો'. જ્યારે તેમણે વિદાય લીધી, ત્યારે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ.સ.) એ કહ્યું: "જો તે જે કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે તેને વળગી રહેશે, તો તે ચોક્કસપણે સ્વર્ગમાં પ્રવેશ કરશે." અને [ઇબ્ને અબુ સૈયબા] ની એક હદીસમાં, 'જો તે તેને વળગી રહેશે'.
હદીસ
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
અને મને [અબુ બકર બિન ઇશાક] એ કહ્યું છે કે અમને [અફફાને] એ કહ્યું છે કે અમને [વૌહૈબ] એ કહ્યું છે કે અમને [યહ્યા બિન સઈદ] એ [અબુ ઝુરાહ] થી [અબુ હુરૈરા] થી કહ્યું છે કે એક બેદુઈન અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમ પાસે આવ્યો અને કહ્યું, 'હે રસૂલલ્લાહુ 'અલૈહિ વસલ્લમ, મને બતાવો કે જો હું કયા કાર્યો કરું તો શું હું સ્વર્ગમાં જઈશ?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'તમે અલ્લાહની ઇબાદત કરો છો, તેની સાથે કોઈ પણ વસ્તુમાં શરક ન કરો, ફરજિયાત નમાઝ અદા કરો, ફરજિયાત ઝકાત આપો અને રમઝાન મહિનામાં ઉપવાસ કરો.' તેમણે કહ્યું, 'તેના કસમ જેના હાથમાં મારો જીવ છે, હું આમાં હંમેશા માટે એક ટુકડો પણ ઉમેરીશ નહીં અને તેમાંથી ઘટાડીશ નહીં'. જ્યારે તેમણે વિદાય લીધી, ત્યારે અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ એ કહ્યું: "જે કોઈ સ્વર્ગવાસીઓમાંથી કોઈ માણસને જોવા માંગે છે, તો તે તેને જોઈ લે."
હદીસ
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
અમને [અબુ બકર બિન અબુ સૈયબા] અને [અબુ કુરૈબ] અને અબુ કુરૈબના લફઝ્ન્યા, બંનેએ કહ્યું, અમને [અબુ મુઆવિયા] એ [અલ-અ'માસી] થી [અબુ સુફિયાન] થી [જાબીર] થી કહ્યું, 'અન-નુ'માન બિન કૌકલ પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલેહિ વસલ્લલ્લાહુ' પાસે આવ્યા અને પૂછ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ, જ્યારે હું ફરજિયાત નમાઝ પઢું છું, હરામ વસ્તુને હરામ કરું છું અને હલાલ વસ્તુને મંજૂરી આપું છું, ત્યારે શું હું સ્વર્ગમાં જઈશ?' પયગંબર સલ્લલ્લાહુ 'અલેહિ વસલ્લલ્લાહુ' ઉત્તર આપ્યો: 'હા'. અને મને [હજ્જાજ બિન અશ્-સ્યાયર] અને [અલ-કાસિમ બિન ઝકરિયા'] બંનેએ કહ્યું, અમને [ઉબૈદુલ્લાહ બિન મુસા] એ [સયબાન] એ [અલ-અમાસી] એ [અબુ સલીહ] એ [અબુ સુફિયાન] એ [જાબીર] એ કહ્યું, 'અન-નુમાન બિન કૌકલ એ કહ્યું, 'હે અલ્લાહના રસૂલ', આવા અહેવાલ સાથે, ફક્ત તેમણે ઉમેર્યું, 'અને હું તેમાં એક પણ કણ ઉમેરીશ નહીં'.
હદીસ
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
મને [સલામાહ બિન સ્યાબીબ] એ કહ્યું કે [અલ-હસન બિન અયાન] એ અમને [મા'કિલ] - એટલે કે, ઇબ્ને ઉબૈદુલ્લાહ - [અબુ અઝ-ઝુબૈર] થી [જાબીર] થી કહે છે કે એક માણસે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ સલ્લ
હદીસ
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
અમને [મુહમ્મદ બિન અબ્દુલ્લાહ બિન નુમૈર અલ-હમદાનીએ] જણાવ્યું છે કે અમને [અબુ ખાલિદ] - એટલે કે સુલેમાન બિન હયાન અલ-અહમર - [અબુ મલિક અલ-અસ્યજાઈ] થી [સાદ બિન ઉબૈદાહ] થી [ઇબ્ને ઉમર] થી, રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમથી, તેમણે કહ્યું: 'ઇસ્લામ પાંચ પાયા પર બનેલો છે: અલ્લાહને એક કરો, નમાઝ સ્થાપિત કરો, ઝકાત પૂર્ણ કરો, રમઝાનના ઉપવાસ કરો અને હજ કરો. એક માણસે પૂછ્યું, 'હજ અને પછી રમઝાનના ઉપવાસ શું છે?' તેમણે જવાબ આપ્યો: 'ના, રમઝાનના ઉપવાસ અને પછી હજ'. મેં આ રીતે અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ પાસેથી સાંભળ્યું.
હદીસ
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
અમને [સહલ બિન ઉસ્માન અલ-અસ્કરી] એ કહ્યું છે કે અમને [યહ્યા બિન ઝકરિયા] એ કહ્યું છે કે અમને [સઆદ બિન તારીક] એ કહ્યું છે કે મને [સઆદ બિન ઉબૈદાહ અસ-સુલમી] એ [ઇબ્ને ઉમર] થી કહ્યું છે કે પયગંબર સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ થી, તેમણે કહ્યું છે કે: 'ઇસ્લામ પાંચ પાયા પર સ્થાપિત થયો હતો: એટલે કે અલ્લાહની પૂજા કરવામાં આવે અને બીજી વસ્તુઓને બદનામ કરવામાં આવે, નમાઝ સ્થાપિત કરવી, ઝકાત અદા કરવી, બૈતુલ્લાહની હજ કરવી અને રમઝાન મહિનામાં ઉપવાસ કરવા.'
