Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 1

وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ

Yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i atsar dan’n, ‘Sran kwlaa ng’ɔ kan hadith kun m’ɔ fin min’n, mɔ be waan ɔ ti ato’n, nn i bɔbɔ - ndɛ kanfuɛ’n - ɔ ti atofuɛ sɔ’m be nun kun’. Ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaiba] ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Syu’ba] m’ɔ fin [al Hakam] m’ɔ fin [Abdurrahman m’ɔ fin Abu Laila] m’ɔ fin [Samura bin Jundab] m’ɔ fin [Samura bin Jundab] m’ɔ fin [Syu’ba] m’ɔ fin [al Hakam] m’ɔ fin [Samura] m’ɔ fin [Samura] m’ɔ fin Jundab] m’ɔ fin [Syu’ba] m’ɔ fin [Abu Bakr] m’ɔ fin [Samura] m’ɔ fin Jundab] m’ɔ fin [Syu’ba] m’ɔ fin [Abu Bakr] m’ɔ fin [Samura] m’ɔ fin Jundab’n] i nun’n, ɔ seli e kɛ [Abu Bakri nin Abu Syaiba] w’a kan ndɛ w’a kle e. -ndɛ uflɛ nun’n, be kan ndɛ sɔ’n- yɛ be kan kleli e ekun kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Syu’ba] lɔ’n, ɔ nin [Sufyan] m’ɔ fin [Habib] m’ɔ fin [Maimun bin Abu Syabib] m’ɔ fin [Maimun bin Abu Syabib] m’ɔ fin [al-Mughirah bin Abu Syaibah] i ndɛ’n, be nɲɔn’n be seli kɛ: i sɔ’n’.

Hadith

Imam Muslim : 2

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ

Yɛ ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] seli e kɛ [Ghundar] m’ɔ fin [Syu’ba] -ndɛ uflɛ nun’n, be kannin ndɛ sɔ’n i ndɛ- Yɛ ɔ seli e kɛ [Muhammad bin al Mutsanna] nin [Ibn Basyyar] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Muhammad bin us] bin Hirasy] kɛ ɔ tili [Ali] i jasin fɛ’n bolɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n (Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n) seli kɛ: ‘Nán amun bu ato min dunman nun, afin sran kwlaa ng’ɔ bu ato min dunman nun’n, ɔ́ kɔ́ blɔlɔ’n nun sakpa’.

Hadith

Imam Muslim : 3

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Ɔ seli e kɛ [Zuhair bin Harb] seli e kɛ [Ismail] - yɛle kɛ Ibn ’Ulayyah - ɔ fin [Abdul Aziz bin Shuhaib] ɔ seli kɛ: ‘Nanwlɛ, like kun m’ɔ tanndan min ɲrun naan m’an kanman hadith kpanngban n kleman amun’n, yɛle kɛ, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ɔ bu ato min dunman nun, maan ɔ fɛ i bia’n blɔlɔ lɔ''.

Hadith

Imam Muslim : 4

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] seli e kɛ [Abu Awanah] m’ɔ fin [Abu Hashin] m’ɔ fin [Abu Salih] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ seli kɛ: ‘Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ bu ato min dunman nun’n, maan ɔ fɛ i tranwlɛ’n.

Hadith

Imam Muslim : 5

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Abdullah bin Numair] ɔ seli e kɛ [min si] ɔ seli e kɛ [Sa’id bin Ubaid] ɔ seli e kɛ [Ali bin Rabi’ah] ɔ seli e kɛ, ‘N ɔli Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ, kpɛkun al-Mughirah, Kufa lɔ siefuɛ’n. Ɔ seli kɛ: ‘Kpɛkun [al-Mughirah] seli kɛ: ‘N tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Nanwlɛ, min dunman nun ato bualɛ’n nin sran uflɛ dunman nun ato bualɛ’n be timan kun, sran kwlaa ng’ɔ bu min dunman nun ato’n, maan ɔ fɛ i bia’n fin blɔlɔ’n nun’. Yɛ be seli min kɛ [Ali bin Hujr kɛ Sa’di sa] seli e kɛ [Ali bin Mushir] seli e kɛ [Muhammad bin Qais al Asdi] m’ɔ fin [Ali bin Rabi’ah al Asdi] m’ɔ fin [al-Mughirah bin Syu’bah] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun’n, ɔ seli e kɛ: min dunman’n nin sran kun dunman nun ato bualɛ’n be timan kun’.

Hadith

Imam Muslim : 6

و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ

Yɛ ɔ seli e kɛ [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] seli e kɛ [min si] -ndɛ uflɛ nun’n, be kannin ndɛ sɔ’n i ndɛ-, Yɛ ɔ seli e kɛ [Muhammad bin al Mutsanna] seli e kɛ [Abdurrahman bin Mahdi] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Syu’babahn bin] m’ɔ fin [Khu’barahfn] m’ɔ fin [Khubarahshfn] nun’n. Ashim] ɔ seli kɛ, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Sɛ sran kun kan ndɛ kwlaa ng’ɔ tili’n, ɔ ti su kɛ be bu i kɛ ɔ ti atofuɛ’. Ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaiba] ɔ seli e kɛ [Ali bin Hafsh] ɔ seli e kɛ [Syu’ba] m’ɔ fin [Khubaib bin Abdurrahman] m’ɔ fin [Hafsh bin ‘Ashim] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ’n, ɔ nin hadith kunngba’n.

Hadith

Imam Muslim : 7

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ

Yɛ ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Abdullah bin Numair] nin [Zuhair bin Harb] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abdullah bin Yazid] ɔ seli kɛ, ɔ seli min kɛ [Sa’id bin Abu Ayyub] ɔ seli kɛ, ɔ seli min kɛ [Abu Hani’] m’ɔ fin [Abu Uthman Muslim bin Yasarah] wasallam, kɛ ɔ seli kɛ: ‘Ɔ́ yó kɛ sran wie’m bé trán min ummah i awieliɛ lɔ bé kán hadith kun mɔ amun nin a timɛn i le’n, mɔ amun nannan’m be nin a timɛn i le’n, i ndɛ klé amun. Ɔ maan amun ka mmua yɛ be ka mmua’.

Hadith

Imam Muslim : 8

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ

Ɔ seli min kɛ [Harmalah bin Yahya bin Abdullah bin Harmala bin Imran at-Tujibi] ɔ seli kɛ, ɔ seli e [Ibn Wahb] ɔ seli, ɔ seli e [Abu Syuraih] kɛ ɔ tili [Syarahil bin Yazid] i ndɛ’n, ɔ seli min kɛ [Muslim bin MesseaA] i ndɛ’n (Allah tili] kɛ ɔ tili’n. Yɛ Allah i suyralɛ’n w’a tran i su) ɔ seli kɛ: ‘Ɔ́ wá jú Blɛ’n i awieliɛ lɔ, Dajjal atofuɛ’m bé fá hadith nga amun nin a timɛn i le’n, mɔ amun nannan’m be kusu b’a timɛn i le’n, bé bá amun wun lɛ. Ɔ maan amun fa amun wun mantan be, yɛ amun fa amun wun mantan be. Be kwlá lakaman amun, yɛ be kwlá tɔnman amun suɛn’.

Hadith

Imam Muslim : 9

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

Ɔ seli min kɛ [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Kahmas] m’ɔ fin [Abdula bin Buraida] m’ɔ fin [Yahya bin Ya’mar] m’ɔ fin [Yahya bin Ya’mar] i ndɛ’n. -Ndɛ uflɛ nun’n, be seli kɛ- Yɛ ɔ seli e kɛ [Ubaidullah bin Mu’adz al-’Anbari] yɛ hadith sɔ’n yɛ ɔ o lɛ ɔ, ɔ seli e kɛ [min si] seli e kɛ [Kahmas] m’ɔ fin [Ibn Buraidah] m’ɔ fin [Yahya bin Ya’mar] m’ɔ seli kɛ, ‘Sran ng’ɔ dun mmua kannin desɛn’n i ndɛ’n, yɛle Ibn. Bin Abdurrahman al-Himyari ɔli Hajj annzɛ Umrah, kpɛkun e seli kɛ: ‘Sɛ e nin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be nun kun é yía’n, nn é úsɛ i ndɛ wie mɔ be kannin’n, m’ɔ nin destin’n be kɔ likawlɛ’n. Ɔ maan [Abdullah bin Omar] ɲannin taufik -Allah- mannin e, i nun m’ɔ́ wlú Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ’n. Kpɛkun, e nin min janvuɛ’n e nin i e kokoli yalɛ. E nun kun o i sa fama su, yɛ kun o i bɛ su. I sin’n, n buli i kɛ min janvuɛ’n ɔ́ fá yalɛ kokolɛ’n mán min, ɔ maan n seli kɛ: ‘O Abu Abdurrahman, nanwlɛ, sran kun o lɛ m’ɔ kanngan Koran nun’n, m’ɔ kunndɛ like silɛ’n, kpɛkun ɔ se kɛ like fi nunman lɛ’n, naan ndɛ’n ti uflɛuflɛ - ɔ nin like silɛ’n nin Allah i silɛ’n be dun mmua -’. Ɔ maan [Abdullah bin Omar] tɛli su kɛ: ‘Kɛ amun nin sran sɔ’m be yijɔ’n, amun se be kɛ n su yaci be, yɛ be kusu be su yaci min. Yɛ sran nga Allah i sufuɛ’m be ta nda’n, sɛ amun nun kun fa sika ɔkwlɛ kɛ Uhud oka’n sa’n, nanwlɛ, be su sɔmɛn i aklunye’n nun lele naan w’a lafi like kpa nin like tɛ’n be su’. Ɔ seli kɛ: ‘Kpɛkun ɔ boli hadith’n i kanlɛ bo, kpɛkun ɔ seli kɛ, [Omar bin al-Khaththab] seli kɛ: ‘Cɛn kun’n, e o Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i wun lɛ, kpɛkun bian kun bali, i tralɛ’n ti ufue kpa, i ti’n ti ble kpa, yɛ be wunmɛn i atin’n i su like fi. E nun wie fi w’a simɛn i, lele m’ɔ́ fá jú kɛ ɔ bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Shallallahu ‘Alaihi Wasalam i wun lɔ’n, m’ɔ fɛli i ja’n jrannin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Shallallahu ‘Alaihi Wasalam i ja’n su’n, i sin’n, ɔ seli kɛ: ‘?O Mohamɛdi, kan Izlaɛlifuɛ’m be ndɛ kle min? ’ Rasulullah Sallallahu ‘Alaihi Wasalam tɛli su kɛ: ‘Amun di lalo kɛ amuɛn fi nunman lɛ -m’ɔ le atin be su i’n- saan Allah naan Mohamɛdi ti i sufuɛ nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, amun siesie srɛlɛ mun, amun tua zakat, yɛ amun di srɛ Ramadan, yɛ amun yo atin be kɔ i wun lɔ Baitullah lɔ sɛ amun ti sran mɔ be kwla kɔ lɔ’n.’ Ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti su’. Umar seli kɛ: ‘Ɔ maan ɔ boli e nuan afin ɔ usali ndɛ sɔ’n i su kosan, kpɛkun ɔ jrannin su’. Ɔ usali ekun kɛ: ‘?Kan Ɲanmiɛn sulafilɛ sɔ’n i ndɛ kle min? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun lafi Allah, nin i anzi mun, nin i fluwa’m be su, nin i janunfuɛ’m be su, nin cɛn kasiɛn’n, ɔ nin like kpa nin like tɛ’n be su’. Ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti su’. Ɔ usali kɛ: ‘?Amun kan ihsan’n i ndɛ kle min? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun su Allah kɛ amun wun i sa, sanngɛ sɛ amun wunmɛn i’n, nn nanwlɛ, ɔ wun amun’. Ɔ usali ekun kɛ: ‘?Blɛ benin nun yɛ mɛn’n i awieliɛ cɛn’n yó-ɔ? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Sran nga be usa i’n, ɔ siman like kpa traman sran ng’ɔ usa i’n.’ Ɔ usali kɛ: ‘?Ɔ maan amun kan nzɔliɛ’m be ndɛ kle min? ’ Ɔ tɛli be su kɛ: ‘Sɛ kanga kun wu i min’n i wa’n, naan amun wun sran kun m’ɔ leman ja ngbɛn’n, m’ɔ leman tralɛ’n, m’ɔ ti yalɛfuɛ’n, m’ɔ ti boli tafuɛ’n, sanngɛ ɔ su tu i wun sua kplanlɛ’n nun’n’. Kpɛkun, ɔ ɔli. Ɔ maan ɔ te bo min nuan kpɛkun ɔ seli kɛ; ?O Omar, a si sran ng’ɔ usali kosan’n? N tɛli i su kɛ: ‘Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, be si kpa’. Ɔ seli kɛ: ‘Gabliɛli yɛ ɔ bali amun wun lɔ kɛ ɔ́ klé amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i su like’n’. Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Obaid al-Ghubari] nin [Abu Kamil al-Jahdari] ɔ nin [Ahmad bin Abda] be waan, ɔ seli e kɛ [Hammad bin Yazid] fin 1914 nun. [Mathar al Warraq] m’ɔ fin [Abdullah bin Buraidah] m’ɔ fin [Yahya bin Ya’mar] i nun’n, ɔ seli kɛ, ‘Kɛ Ma’bad kannin ndɛ kun m’ɔ kannin desɛn’n i ndɛ’n, i sin’n, e kplinnin su’. Ɔ seli ekun kɛ: ‘Kɛ ɔ yoli sɔ’n, n nin Humaid bin Abdurrahman al-Hymari e yoli Hajj’. Kpɛkun be kannin hadith’n i ndɛ nin Kahmas hadith’n i bo’n. Lɛtri wie mun ekun o nun, yɛ be nun wie’m be nunman lɛ. Yɛ ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Hatim] ɔ seli e kɛ [Yahya bin Sa’id al Kathtan] ɔ seli e kɛ [Otman bin Ghiyats] ɔ seli e kɛ [Abdulla bin Buraidah] fin [Yahya bin Ya’mar] nin [Humaid bin Abdurrahman] be nɲɔn’n be seli kɛ, ‘E nin Udullah be yiali. be akunndan’n i su ndɛ’n, i sin’n, ɔ kannin hadith’n i ndɛ kɛ nga be fa kannin’n sa [Omar] radialllahu ‘anhuma m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, yɛ i nun’n, be fa like be gua su, kpɛkun be yi like kun su’. Yɛ ɔ seli e kɛ [Hajjaj bin ash-Sya’ir] ɔ seli e kɛ [Yunus bin Muhammad] ɔ seli e kɛ [al-Mu’tamir] m’ɔ fin [i baba’n] m’ɔ fin [Yahya bin Ya’mar] m’ɔ fin [Ibn Omar] m’ɔ fin [Omar] m’ɔ fin [Omar] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ’n, ɔ nin be ndɛ’m be su ajalɛ mun.

Hadith

Imam Muslim : 10

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ

Yɛ ɔ kannin ndɛ kwlaa kleli e [Abu Bakr bin Abu Syaibah] nin [Zuhair bin Harb] be ndɛ kwlaa nga be fin [Ibn Ulayyah], [Zuhair] seli kɛ, ɔ kannin ndɛ kleli e [Ismail bin Ibrahim] m’ɔ fin [Abu Hayyan] m’ɔ fin [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] m’ɔ fin [Abu Hurai sa’n]. wasallam ti cɛn kun sran’m be ɲrun lɛ, kpɛkun bian kun bali i wun lɔ, kpɛkun ɔ seli i kɛ: ‘?Ɔ Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n, ngue yɛle Ɲanmiɛn sulafilɛ’n? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun lafi Allah su, i anzi’m be su, i fluwa’n su, amun lafi sa ng’ɔ juli kɛ amun nin i be yiali’n su, amun lafi i janunfuɛ’m be su, yɛ amun lafi sran cɛnlɛ cɛn kasiɛn’n su’. Ɔ usali kɛ: ‘?Ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, ngue yɛle Izlaɛlifuɛ mun? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Islam yɛle kɛ amun su Allah naan amun nin i be san nunman like fi nun, amun srɛ Ɲanmiɛn, amun tua zakat ng’ɔ fata kɛ amun di’n, yɛ amun srɛ Ramadan blɛ nun.’ Ɔ usali ekun kɛ: ‘?Ɔo, Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, ngue yɛle ihsan? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun su Allah kɛ amun wun i sa, sanngɛ sɛ amun wunmɛn i’n, nn nanwlɛ, ɔ wun amun’. Ɔ usali ekun kɛ: ‘?Alami i nuan ijɔfuɛ’n, cɛn benin nun yɛ sran’m bé cɛ́n cɛn’n niɔn? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Sran nga be usa i su kosan’n, ɔ simɛn i su tɛlɛ’n i kpa traman sran ng’ɔ usali i sɔ’n, sanngɛ n su kan nzɔliɛ’m be ndɛ n kle amun; yɛle kɛ, kɛ junman difuɛ bla kun ko wu i min’n. Nzɔliɛ’m be nun kun yɛ ɔ o lɛ ɔ. -I nɲɔn su’n- sɛ sran ng’ɔ leman tralɛ’n, m’ɔ leman ja’n, ɔ kaci sran’m be su kpɛn’n. Nzɔliɛ’m be nun kun yɛ ɔ o lɛ ɔ. -I nsan su- sɛ boli tafuɛ’m be si akplowa be afiɛn -kplanlɛ- sua’m be nun. I sɔ’n ti nzɔliɛ like nnun’m be nun kun, sran fi simɛn i saan Allah,’ i sin’n, ɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kanngannin nun kɛ: ‘-Nanwlɛ, Allah, i ngunmin cɛ yɛ ɔ si jɔlɛ dilɛ cɛn’n niɔn; yɛ I yɛ ɔ yo maan nzue tɔ ɔ, ɔ si like ng’ɔ o bla’n i ku sɛ’n nun’n niɔn. Yɛ sran fi kwlá siman - nin ndɛ nanwlɛ - like ng’ɔ́ wá yó i ayin’n. Yɛ sran fi kwlá siman asiɛ’n su lika ng’ɔ́ wú lɔ’n. Nanwlɛ, Allah si like kwlaa, ɔ si like kwlaa-’ -Qs. Lukman: 34-. Kpɛkun bian’n ɔli ekun. Ɔ maan, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Flɛ bian’n min wun lɔ ekun’. Ɔ maan be boli flɛlɛ bo ekun, sanngɛ b’a wunman like fi. Ɔ maan, Rasulullah seli kɛ: ‘Jibril yɛ ɔ o lɛ ɔ, ɔ bali kɛ ɔ́ klé sran’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i su like’. Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Abdullah bin Numair] seli e kɛ [Muhammad bin Bisyr] seli e kɛ [Abu Hayyan at-Taimi] ɔ nin sanad sɔ’n be ti hadith kɛ ngalɛ sa, sanngɛ ndɛ’n i kanlɛ’n nun’n, ndɛ mma nga be o lɛ’n, yɛle kɛ, ‘Kɛ junman difuɛ bla’m be wu be wun’n, yɛle kɛ concunes’.

Hadith

Imam Muslim : 11

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا

Ɔ seli e kɛ [Zuhair bin Harb] seli e kɛ [Jarir] m’ɔ fin [Umarah] - yɛle kɛ Ibn al-Qa’qa’ - ɔ fin [Abu Zur’ah] m’ɔ fin [Abu Hurairah] ɔ seli kɛ: ‘Amun usa min’. Sanngɛ srɛ kunnin be, yɛ b’a kunndɛman kɛ bé úsɛ i. Ɔ maan bian kun bali, ɔ trannin i ɲinma’n i ɲrun lɛ, bian’n usali kɛ: ‘?O Allah i janunfuɛ’n, ngue yɛle Izlaɛlifuɛ mun? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Islam’n yɛle kɛ nán amun nin Allah be san nun like fi, nán amun srɛ Ɲanmiɛn, nán amun tua zakat, yɛ nán amun srɛ Ramadan blɛ nun.’ Ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti su’. Kpɛkun ɔ usali ekun kɛ: ‘?Ɔ Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n, ngue yɛle Ɲanmiɛn sulafilɛ’n? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun lafi Allah su, i anzi’m be su, i fluwa’n su, amun lafi sa ng’ɔ juli kɛ amun nin i be yiali’n su, amun lafi i janunfuɛ’m be su, yɛ amun lafi sran cɛnlɛ cɛn’n su yɛ amun lafi sran kwlaa be ɲrun lɔ’n su’. Ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti su’. Kpɛkun ɔ usali ekun kɛ: ‘?Ɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ, ngue yɛle ihsan? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun sro -khasyyah- Allah kɛ amun wun i sa, sanngɛ sɛ amun wunmɛn i’n, nn nanwlɛ, ɔ wun amun’. Ɔ seli kɛ: ‘Ɔ ti su’. Kpɛkun ɔ usali ekun kɛ: ‘?Alami i janunfuɛ’n, blɛ benin nun yɛ jɔlɛ dilɛ cɛn’n ɔ́ jú ɔ? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Sran nga be usa i su kosan’n, ɔ simɛn i su tɛlɛ’n i kpa traman sran ng’ɔ usali i sɔ’n, sanngɛ n su kan nzɔliɛ’m be ndɛ n kle amun; yɛle kɛ, kɛ amun wun kɛ kanga bla kun su wu i min’n. Nzɔliɛ’m be nun kun yɛ ɔ o lɛ ɔ. -I nɲɔn su’n- sɛ amun wun sran ng’ɔ leman ja’n, m’ɔ timan ndɛ’n, m’ɔ timan ndɛ’n, m’ɔ kaci -klɔ sran’m be su kpɛn asiɛ’n su wa’n. Nzɔliɛ’m be nun kun yɛ ɔ o lɛ ɔ. -I nsan su- sɛ amun wun kɛ boli tafuɛ’m be nin be wiengu’m be su si akplowa lele be ju nglo lɔ lika’m be nun -kplanlɛ- sua’m be nun’n. I sɔ’n ti nzɔliɛ nga be o nzɔliɛ nnun nga be fa fiali sran’m be su’n be nun kun, sran fi simɛn i saan Allah,’ i sin’n, ɔ kanngannin nun kɛ: ‘-Nanwlɛ, Allah, i ngunmin cɛ yɛ ɔ si jɔlɛ dilɛ cɛn’n niɔn; yɛ I yɛ ɔ yo maan nzue tɔ ɔ, ɔ si like ng’ɔ o bla’n i ku sɛ’n nun’n niɔn. Yɛ sran fi kwlá siman - nin ndɛ nanwlɛ - like ng’ɔ́ wá yó i ayin’n. Yɛ sran fi kwlá siman asiɛ’n su lika ng’ɔ́ wú lɔ’n. Nanwlɛ, Allah si like kwlaa, ɔ si like kwlaa-’ -Qs. Lukman: 34-. Kpɛkun bian’n jasoli - ɔ tuli i wun -, kpɛkun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Flɛ i min wun lɔ! ’ Ɔ maan be kunndɛli i, sanngɛ b’a wunmɛn i. Ɔ maan, Rasulullah seli kɛ: ‘Sran sɔ’n yɛle Jibril m’ɔ kunndɛ kɛ amun suan -Ɲanmiɛn sulɛ’n- afin amun usaman like’n.

Hadith

Imam Muslim : 12

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ

Be seli e kɛ [Qutaiba bin Sa’id bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Tsaqafi] m’ɔ fin [Malik bin Anas] i ndɛ nga be kanngannin nun i su’n nun’n, m’ɔ fin [Abu Suhail] m’ɔ fin [i baba] i ndɛ’n, ɔ tili kɛ [Thalhah bin Ubaidullah] seli kɛ: ‘Sran kun m’ɔ fin sran’m be nun’n, ɔ seli kɛ: ‘Sran kun m’ɔ fin sran’m be nun’n, ɔ seli kɛ: ‘Sran kun m’ɔ fin sran’m be nun’n, ɔ seli kɛ: ‘Sran kun m’ɔ fin sran’m be nun’n. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, e tili i nɛn’n i kpanlɛ’n, sanngɛ e kwlá wunman ndɛ ng’ɔ kannin’n i wlɛ. Ɔ maan, kɛ ɔ ko yo naan w’a mantan Rasulullah’n, ɔ yoli kɛ ɔ su usa Izlaɛlifuɛ’m be ndɛ sa. Ɔ maan, ɔ tɛli su kɛ: ‘Islam’n yɛle srɛlɛ kpɛ nnun cɛn ba kun nin kɔnguɛ kwlaa’. Ɔ usali ekun kɛ: ‘?Sɛ ɔ timan min liɛ’n, n te le junman wie mun? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ, saan amun yo sunna srɛlɛ mun yɛ amun srɛ Ramadan blɛ nun’. Ɔ usali kɛ: ‘?Sɛ ɔ timan min liɛ’n, junman wie’m be te o min sa nun? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ, saan amun di sunna srɛ, naan Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n w’a kan zakat’n i ndɛ w’a kle i. Ɔ usali ekun kɛ: ‘?Sɛ ɔ timan min liɛ’n, n te le junman wie mun? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ, saan amun yo sunna’. Ndɛ kanfuɛ’n seli kɛ: ‘Kɛ ɔ yoli sɔ’n, bian’n fali i atin’n, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘Alami, n su faman like uflɛ n ukaman su, yɛ n su yimɛn i nun like fi’. Ɔ maan, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Sɛ ɔ -yo i sakpa’n, ɔ́ yó i fɛ. Ɔ kannin ndɛ kwlaa kleli e [Yahya bin Ayyub] nin [Qutaibah bin Sa’id] kɛ [Ismail bin Ja’far] sa’n, ɔ nin [Abu Suhail], ɔ nin [i baba], ɔ nin [Thalhah bin Ubaidullah], ɔ nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n be ndɛ kleli e. wasallam seli kɛ: 'Ɔ́ dí aklunjuɛ, -i baba ti- sɛ ɔ ti kpa', annzɛ ɔ́ kɔ́ ɲanmiɛn su lɔ, -i baba ti- sɛ ɔ ti kpa''.

Hadith

Imam Muslim : 13

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ

Ɔ seli e kɛ [Amru bin Muhammad bin Bukair an-Naqid] ɔ seli e kɛ [Hasyim bin al-Kasim Abu an-Nadlr] ɔ seli e kɛ [Sulaiman bin al-Mughirah] m’ɔ fin [Tsabit] m’ɔ fin [Anas bin Malik] i su’n, ɔ seli e kɛ: ‘Be tanndannin e ɲrun kɛ nán e usa like kun mɔ be flɛ i kɛ Ɲanmiɛn’n i su ndɛ’n. yɛle kɛ e ɲin yi sran kun m’ɔ fin aawlɛ flɛnnɛn’n nun lɔ’n m’ɔ ti ngwlɛlɛfuɛ -ngwlɛlɛfuɛ-’n i balɛ’n, i sin’n, ɔ usali, kɛ é tí ndɛ sɔ’n, i sin’n, sran kun m’ɔ fin aawlɛ flɛnnɛn’n nun lɔ’n, ɔ bali seli kɛ: ‘O Muhammad, ɔ sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n bali e wun lɔ, i sin’n, ɔ seli e kɛ a seli kɛ Allah yɛ ɔ sunmannin wɔ’. Rasulullah tɛli i su kɛ: ‘Ɔ ti su’. Ɔ usali kɛ: ‘?Wan yɛ ɔ yili ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n niɔn? ’ Rasulullah tɛli i su kɛ: ‘Allah’. Ɔ usali kɛ: ‘?Wan yɛ ɔ yili asiɛ’n niɔn? ’ Rasulullah tɛli i su kɛ: ‘Allah’. Ɔ usali kɛ: ‘?Wan yɛ ɔ takali oka sɔ mun mɔ ɔ yili ninnge kwlaa nga be o nun’n mɔ ɔ yili be’n niɔn? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Allah’. Ɔ usali kɛ: ‘?Ɔ maan sran ng’ɔ yili ɲanmiɛn su lɔ’n, m’ɔ yili asiɛ’n, m’ɔ sieli oka nga mun’n, ɔ ti Allah yɛ ɔ sunmannin amun ɔ? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn’. Ɔ usali kɛ: ‘?Ɔ sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ se kɛ ɔ fata kɛ e srɛ Ɲanmiɛn kpɛ nnun cɛn ba kun nin kɔnguɛ kwlaa, -?I sɔ’n ti nanwlɛ-? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɔ ti su’. Ɔ usali kɛ: ‘?Sran ng’ɔ sunmannin amun’n, Allah yɛ ɔ seli amun kɛ amun yo sɔ ɔ? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn’. Ɔ usali kɛ: ‘?Ɔ sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ se kɛ fluwa’n nun’n, ɔ fata kɛ be srɛ Ramadlan afuɛ kwlaa nun, - ?I sɔ’n ti nanwlɛ -? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn’. Ɔ usali kɛ: ‘?Sran ng’ɔ sunmannin amun’n, Allah yɛ ɔ seli amun kɛ amun yo sɔ ɔ? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn’. Ɔ usali kɛ: ‘?Ɔ sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ se kɛ ɔ fata kɛ e yo Hajj e mɔ e kwla nanti i atin’n su’n, -?I sɔ’n ti nanwlɛ-? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn, ɔ ti su’. Kpɛkun ɔ kpɛli i sin seli kɛ: ‘Sran ng’ɔ sunmannin amun nin ndɛ nanwlɛ’n, n su faman like uflɛ n suman junman sɔ’n su, yɛ n su yimɛn i nun like fi’. Ɔ maan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: “Sɛ ndɛ ng’ɔ kan’n ti nanwlɛ’n, ɔ́ wlú ɲanmiɛn su lɔ sakpa.” Ɔ seli e kɛ [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] ɔ seli e kɛ [Bahz] ɔ seli e kɛ [Sulaiman bin al-Mughirah] m’ɔ fin [Thabit] nun’n, ɔ seli kɛ, [Anas] seli kɛ, ‘Be tanninnin e kɛ nán e usa like kun m’ɔ o Coran’n nun’n i su ndɛ e ko man Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n’. Kpɛkun, ɔ fali hadith kun m’ɔ le ajalɛ kun’n, ɔ bali.

Hadith

Imam Muslim : 14

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Abdullah bin Numair] seli e kɛ [min si] seli e kɛ [Amru bin Othman] seli e kɛ [Musa bin Talhah] seli e kɛ, ɔ seli min [Abu Ayyub], kɛ Bedouin kun tanndannin Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n i ɲrun naan w’a se i kɛ ɔ ti sran kpa. nnɛn kpanngɔ annzɛ i ɲinma’n, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘?O Rasulullah, annzɛ O Muhammad, kan like kun m’ɔ fa min mantan ɲanmiɛn su lɔ’n, ɔ nin like kun m’ɔ yo maan n nin blɔlɔ’n be afiɛn’n mantan’n, be ndɛ kle min? ’ Ndɛ kanfuɛ’n seli kɛ: ‘Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam jrannin kpɛkun ɔ niannin i janvuɛ mun, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘Be mɛnnin i taufik annzɛ be mɛnnin i atin’. Ɔ usali kɛ: ‘?Ngue yɛ a kannin ɔn? ’ Ndɛ kanfuɛ’n seli kɛ, ‘Kpɛkun ɔ kannin ndɛ sɔ’n ekun’. Ɔ maan, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Amun su Allah, nán amun fa like fi be yo i ya, amun srɛ Ɲanmiɛn, amun tua zakat, yɛ amun tra janvuɛ, kpɛkun amun yaci nnɛn kpanngɔ’n. Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Hatim] nin [Abdurrahman bin Bisyr] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Bahz] ɔ seli e kɛ [Syu’ba] ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Otman bin Abdolla bin Mauhab] nin i baba [Othman] be tili Ta [Musa bin] i nuan. Ɔ maan, ɔ fata kɛ e yo like kɛ hadith nga sa.

Hadith

Imam Muslim : 15

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ

Ɔ seli e kɛ [Yahya bin Yahya at-Tamimi] seli e kɛ [Abu al-Ahwash]. -I ndɛ uflɛ nun’n, be kan- Yɛ be seli e kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] seli e kɛ [Abu al-Ahwash] m’ɔ fin [Abu Ishaq] m’ɔ fin [Musa bin Talhah] m’ɔ fin [Abu Ayyub] m’ɔ seli kɛ: ‘Sran kun bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ’n, ɔ seli kɛ: “Sran kun bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ. ɔ kɔ ɲanmiɛn su lɔ, kpɛkun ɔ yo maan n nin blɔlɔ’n be afiɛn’n w’a saci? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun su Allah, nán amun fa like fi be yi i, amun srɛ Ɲanmiɛn, amun tua zakat, amun nin amun awlobofuɛ’m be afiɛn’n mantan kpa’. Kɛ ɔ́ kán ndɛ’n, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: “Sɛ ɔ jran like nga be seli i kɛ ɔ yo’n su’n, nanwlɛ, ɔ́ wlú ɲanmiɛn su lɔ.” Yɛ [Ibn Abu Syaibah] i su ndɛ kun nun’n, ‘Sɛ ɔ jran su’n’.

Hadith

Imam Muslim : 16

و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا

Yɛ ɔ seli min kɛ [Abu Bakr bin Ishaq] seli e kɛ [Affan] seli e kɛ [Wuhaib] seli e kɛ [Yahya bin Sa’id] m’ɔ fin [Abu Zur’ah] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ fin [Abu Hurairah] kɛ Beduin kun bali Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ’n, ɔ seli kɛ: ‘O. sɛ n fa be su’n. ?Nán n kɔ ɲanmiɛn su lɔ? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun su Allah, nán amun fa like fi be sin i sin, amun srɛ Ɲanmiɛn, amun tua zakat ng’ɔ fata kɛ amun di’n, yɛ amun srɛ Ramadan blɛ nun.’ Ɔ seli kɛ: ‘Sran nga min nguan’n wo i sa nun’n, n su faman like fi n ukaman su tititi, n su yimɛn i nun like fi’. Kɛ ɔ́ kán ndɛ’n, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: “Sran kwlaa ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ wún sran kun ɲanmiɛn su lɔfuɛ’m be nun’n, maan ɔ niɛn i.”

Hadith

Imam Muslim : 17

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

Ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaiba] nin [Abu Kuraib] ɔ nin Abu Kuraib i lafazhnya, be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abu Mu’awiyah] m’ɔ fin [al-A’masy] m’ɔ fin [Abu Sufyan] m’ɔ fin [Jabir] m’ɔ seli kɛ: ‘An-Nuqal’alla caihilalla sahilalla sa. ɔ usali kɛ: ‘?O Allah i janunfuɛ, kɛ n srɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ ti obligato’n, n tannin like ng’ɔ ti haram’n, n kplin like ng’ɔ ti halal’n i atin’n, ngue yɛ a bu i ɔ? ’ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn’. Yɛ ɔ seli min kɛ [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] nin [al-Kasim bin Zakariya’] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Ubaidullah bin Musa] m’ɔ fin [Syaiban] m’ɔ fin [al-A’masy] m’ɔ fin [Abu Salih]’n, ɔ nin [Abu Sufyan] m’ɔ fin [Jabir] m’ɔ fin [Abu Salih] ɔ seli kɛ: ‘An-, Allah’, ɔ nin i sɔ ndɛ’n, i ngunmin yɛ ɔ kan guali su kɛ, ‘Yɛ n su faman iota kun sa n ukaman su’.

Hadith

Imam Muslim : 18

و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

Ɔ seli min kɛ [Salamah bin Syabib] seli e kɛ [al-Hasan bin A’yan] seli e kɛ [Ma’qil] - yɛle kɛ Ibn Ubaidullah - m’ɔ fin [Abu az-Zubair] m’ɔ fin [Jabir] i nun’n, sran kun usali Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n kɛ: ‘? Ramadlan, yo maan ninnge’m be yo mmla su, yɛ yo ninnge nga be timan mmla su’n be like kun m’ɔ ti haram’n, sanngɛ n faman nzuɛn uflɛ n ukaman su’n, ń kɔ́ ɲanmiɛn su lɔ?’ Rasulullah tɛli i su kɛ: ‘Ɛɛn’. Ɔ seli kɛ: ‘Nán Allah, n su faman like fi n ukaman sa sɔ’n su kan’.

Hadith

Imam Muslim : 19

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Abdullah bin Numair al-Hamdani] seli e kɛ [Abu Khalid] - yɛle kɛ Sulaiman bin Hayyan al-Ahmar - ɔ fin [Abu Malik al-Asyja’i] ɔ fin [Sa’ad bin Ubaidah] ɔ fin [Ibn Omar] ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i su. i bo bolɛ nnun: Yɛle kɛ, maan Allah yo kun, maan be siesie srɛlɛ’n, maan be di zakat, be di Ramadlan srɛ, yɛ be di Hajj. Bian kun usali kɛ, ‘Ngue yɛle Hajj nin -i sin’n- Ramadan srɛ’n’. Ɔ tɛli su kɛ: ‘Tʃɛtʃɛ, srɛ nun tranlɛ Ramadan nin -i sin’n- Hajj’. Ɔ maan, n tili ndɛ sɔ’n Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i nuan.

Hadith

Imam Muslim : 20

و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Ɔ seli e kɛ [Sahl bin Uthman al-Askari] seli e kɛ [Yahya bin Zakariya] seli e kɛ [Sa’ad bin Thariq] ɔ seli kɛ, ɔ seli min kɛ [Sa’ad bin Ubaidah as-Sulami] m’ɔ fin [Ibn Omar] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa nun’n, ɔ seli kɛ: be su Ɲanmiɛn naan be saci ninnge uflɛ’m be dunman, be siesie srɛlɛ mun, be di zakat, be kɔ Baitullah lɔ, yɛ be srɛ Ramadan blɛ nun.