Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 ሐዲስ
ሐዲስ
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
እሱም የነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ታዋቂው አሳር ነበር፣ “ከእኔ የተላለፈ ሐዲስን የሚተርክ፣ እሱም ውሸት ነው ተብሎ የሚታሰበውን፣ ተራኪው - ከእነዚያ ውሸታሞች አንዱ ነው” ብለዋል። [አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህ] ከ[ሹዕባ] ከ[አል ሃካም] ከ[አብዱረህማን ቢን አቡ ላይላ] ከ[ሳሙራ ቢን ጁንዳብ] እንደነገረን ነግሮናል። - በሌላ ዘገባ ውስጥ ተጠቅሷል - እንዲሁም [አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህ] ከ[ሹዕባ] ከ[ዋኪ] እና [ሱፍያን] ከ[ሀቢብ] ከ[ማይሙን ቢን አቡ ሲያቢብ] ከ[አል-ሙጊራ ቢን ሹዕባ] እንደነገረን ተነግሯል። ሁለቱም “ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ስለዚህ ጉዳይ ተናግረዋል” ብለዋል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህ ከ[ሹዕባ] [ጉንዳር] እንደነገረን በሌላ ዘገባ ተጠቅሷል። እንዲሁም [ሙሐመድ ቢን አል ሙጣና] እና [ኢብኑ ባሲሲር] ሁለቱም [ሙሐመድ ቢን ጃዕፈር] ከ[መንሱር] [ሹዕባህ] ከ[ሪብኢ ቢን ሂራሲ] [ዓሊን] እንደሰሙት ነግረውናል፣ እንዲህ ብለዋል፡- “የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ‘በስሜ አትዋሹ፣ ምክንያቱም በስሜ የሚዋሽ ሁሉ ወደ ገሃነም ይሄዳል’ ብለዋል።”
ሐዲስ
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[ዙሃይር ቢን ሃርብ] ከእኛ ጋር [ኢስማኤል] - ያ ኢብኑ ኡላያህ ነው - ከ[አብዱል አዚዝ ቢን ሹሃይብ] ከ[አናስ ቢን ማሊክ] እንዲህ ብሏል፣ 'በእርግጥ ብዙ ሐዲሶችን እንዳላካፍልህ የሚከለክለኝ ነገር የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'በእኔ ላይ ሆን ብሎ ውሸት የሚናገር ሁሉ በእሳት ውስጥ ቦታውን ይያዝ።''
ሐዲስ
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
ሙሐመድ ቢን ኡበይድ አል-ጉበሪ ከአቡ ሀሺን [አቡ አዋናህ] ከአቡ ሷሊህ [አቡ ሁረይራ] እንደነገሩን እንዲህ ብለዋል፡- “የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም “በስሜ የሚዋሽ ሁሉ ከሲኦል ወንበሩን ይያዝ” ብለዋል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
[ሙሐመድ ቢን አብደላህ ቢን ኑሜር] አባቴ እንደነገረን [ሰኢድ ቢን ኡበይድ] [አሊ ቢን ረቢዓህ] እንደነገረን "ወደ መስጊድ ሄጄ ነበር የኩፋ ገዥ አል-ሙጊራህ እያለ።" ከዚያም [አል-ሙጊራህ] እንዲህ አለ "የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ ሰማሁ፦ "በእርግጥ በስሜ መዋሸት በሌላ ሰው ስም መዋሸት አይደለም፤ በስሜ ሆን ብሎ የሚዋሽ ሰው ከሲኦል ወንበሩን ይያዝ" ሲሉ ሰማሁ። እናም [አሊ ቢን ሁጅር እንደ ሳዕዲ] [አሊ ቢን ሙሺር] [ሙሐመድ ቢን ቃይስ አል አስዲ] [አሊ ቢን ረቢዓህ አል አስዲ] [አል-ሙጊራህ ቢን ሹባህ] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ባለ ሐዲስ እንደነገሩን ነግረውናል፤ ነገር ግን "በእኔ ስም መዋሸት በአንድ ሰው ስም መዋሸት አይደለም" አላለም።"
ሐዲስ
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
እናም [ኡበይዱላህ ቢን ሙአዝ አል አንባሪ] [አባቴን] ነግረውናል - በሌላ ዘገባ ውስጥ ተጠቅሷል - እና [ሙሐመድ ቢን አል ሙሳና] [አብዱረህማን ቢን ማህዲን] ሁለቱም [ሹዕባ] ከ[ኩባይብ ቢን አብዱረህማን] ከ[ሃፍሽ ቢን አሺም] እንደነገሩን ነግረውናል፣ 'ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'አንድ ሰው የሰማውን ሁሉ ቢናገር ውሸት ተደርጎ መቆጠሩ በቂ ነው'' ብለዋል። [አቡበክር ቢን አቡ ሲያባህ] [አሊ ቢን ሃፍሽ] [ሹዕባ] ከ[ኩባይብ ቢን አብዱረህማን] ከ[ሀፍሽ ቢን አሺም] ከ[አቡ ሁረይራ] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ጋር ተመሳሳይ ሐዲስ እንደነገሩን ነግረውናል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
እናም [ሙሐመድ ቢን አብደላህ ቢን ኑሜር] እና [ዙሄር ቢን ሃርብ] ሁለቱም [አብዱላህ ቢን ያዚድ] እንደነገሩን፣ [ሰኢድ ቢን አቡ አዩብ] እንደነገሩን፣ [አቡ ሀኒ] ከአቡ ኡስማን ሙስሊም ቢን ያሳር ከ [አቡ ሁሬራ] ከረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንደነገሩን፣ “በኡመቴ መጨረሻ ላይ እናንተም ሰምታችሁ የማታውቁትን ሐዲስ የሚነግሩአችሁ ሰዎች ይኖራሉ፤ ስለዚህ እናንተ ራሳችሁ ሂዱና ራሳችሁን ጠብቁ” ብለዋል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
[ሃርማላህ ቢን ያህያ ቢን አብዱላህ ቢን ሃርማላህ ቢን ኢምራን አት-ቱጂቢ] እንደነገረኝ፣ [ኢብን ዋህብ] እንደነገረን፣ [አቡ ሲራይህ] እንደነገረን፣ [ሲራሂል ቢን ያዚድ] እንደሰማ፣ [ሙስሊም ቢን ያሳር] እንደነገረኝ፣ 'የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) እንዲህ ብለዋል፡- 'በዘመን መጨረሻ ላይ የዳጃል ውሸታሞች አንተ ያልሰማሃቸውን እና አባቶችህም ሰምተው የማያውቁትን ሐዲሶች ያመጡልሃል። ስለዚህ ከእነሱ ራቁ እና ከእነሱ ራቁ። ሊያሳስቱህ አይችሉም እንዲሁም ሊሰድቡህ አይችሉም።'
ሐዲስ
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
አቡ ኸይሳማህ ዙሃይር ቢን ሃርብ ከ[ካህማስ] ከ[አብዱላህ ቢን ቡሬይዳ] ከ[ያህያ ቢን የዕማር] እንደነገረን ነገረኝ። በሌላ ዘገባ ደግሞ እንደተገለጸው- ኡበይዱላህ ቢን ሙዓዝ አል-አንባሪ] እና ይህ ሐዲት ነው፣ አባቴ ከ[ኢብን ቡሬይዳ] ከ[ያህያ ቢን የዕማር] እንደነገረን ነገረን፣ “በባስራህ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ስለ ዕጣ ፈንታ የተወያየው ሰው መዕባድ አል-ጁሃኒ ነበር፣ ስለዚህ እኔና ሁመይድ ቢን አብዱራህማን አል-ሂምያሪ ለሐጅ ወይም ለዑምራ ሄደን ነበር፣ ከዚያም “ከአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ባልደረቦች አንዱን ብናገኝ፣ ስለ ዕጣ ፈንታው የተናገሩትን ነገር እንጠይቀው ነበር” አልን። ስለዚህ [አብዱላህ ቢን ኡመር] መስጊድ እየገባ ሳለ በአላህ ተውፊቅ ተሰጠው።” ከዚያም እኔና ጓደኛዬ ተገናኘን፤ አንዳችን በቀኙ ሌላኛው ደግሞ በግራው በኩል። ከዚያም ጓደኛዬ እኔን ወክሎ እንደሚናገር አሰብኩና “አቡ አብዱራህማን ሆይ፣ በእርግጥም ቁርዓንን እያነበቡ እውቀትን የሚሹ ሰዎችን አይተናል፤ ከዚያም ዕጣ ፈንታ እንደሌለ እና ጉዳያቸው አዲስ እንደሆነ - ዕጣ ፈንታ ወይም የአላህ እውቀት እንዳልቀደመው - ይናገራሉ” አልኩት። ስለዚህ [አብዱላህ ኢብኑ ኡመር] “እነዚህን ሰዎች ስታገኛቸው ከእነሱ ነፃ እንደሆንኩ እና ከእኔ ነፃ እንደሆኑ ንገራቸው። የአላህ ባሪያዎችም ከእናንተ አንዳችሁ እንደ ኡሁድ ተራራ ወርቅ ቢያወጣ፣ በመልካምም ሆነ በክፉ ዕጣ ፈንታ እስካላመነ ድረስ ምጽዋቱ ተቀባይነት አይኖረውም” አለ። እሱም “ከዚያም ሐዲሱን ማውሳት ጀመረና” አለ ዑመር ኢብኑ አል-ኸጣብ “አንድ ጊዜ ከአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ጋር ነበርን” አለ፤ ልብሱም በጣም ነጭ፣ ጸጉሩ በጣም ጥቁር እና ምንም አይነት የጉዞ ምልክት የማይታይበት ሰው ወደ እኛ መጣ።” እስከ ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ድረስ መጥቶ ጉልበቱን በጉልበቱ ላይ እስከደገፈ ድረስ አላወቅነውም እና “ሙሐመድ ሆይ፣ ስለ እስልምና ንገረኝ?” እስኪለው ድረስ። የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) “ከአላህ በስተቀር ሌላ አምላክ እንደሌለ እና ሙሐመድም የእሱ አገልጋይ እና መልእክተኛ መሆኑን መመስከር፣ ሶላት መስገድ፣ ዘካን መስጠት፣ ረመዳንን መጾም፣ ወደዚያ መጓዝ ከቻልክ ወደ ቤቱ ሐጅ ማድረግ” ሲሉ መለሱ። “ትክክል ነህ” አሉ። ዑመር “ስለሱ ስለጠየቀው እና ስላረጋገጠው በእሱ ተደነቅን።” እንደገና “ስለዚህ እምነት ንገረኝ?” ሲል ጠየቀ። እሱም “በአላህ፣ በመላእክቱ፣ በመጻሕፍቱ፣ በመልእክተኞቹ፣ በመጨረሻው ቀን፣ በመልካም እና በክፉ ዕጣ ፈንታ ታምናለህ” ሲል መለሰ። “ትክክል ነህ” አለ። “ስለ ኢሕሳን ንገረኝ?” ሲል ጠየቀ። እሱም “አላህን እንደምታየው ታመልካለህ፣ ከዚያም ካላየኸው በእርግጥ ያይህሃል” ሲል መለሰ። እንደገና “የመጨረሻው ቀን መቼ ነው?” ሲል ጠየቀ። «የተጠየቀው ሰው ከሚጠይቀው ሰው የተሻለ አያውቅም» ሲል መለሰ። «ታዲያ ስለ ምልክቶቹ ንገረኝ?» ሲል መለሰ። «ባሪያ የጌታውን ልጅ ቢወልድ፣ ባዶ እግሩን፣ ራቁቱን፣ ድሃውን፣ የፍየል እረኛን ቢመለከት፣ ግን በህንፃ ግንባታ የሚኮራ ሰው ብታይ» አለ። ከዚያም ሄደ። ስለዚህ አሁንም ተገርሜ ነበር፤ «ኡመር ሆይ፣ ጠያቂው ማን እንደሆነ ታውቃለህ?» አልኩት። «አላህና መልእክተኛው የተሻለ ያውቃሉ» አልኩት። «ያ ገብርኤል ነው፣ ስለ ሃይማኖታዊ እውቀታችሁ ሊያስተምርላችሁ ወደ እናንተ መጥቷል» አለ። ለእኛ [ሙሐመድ ቢን ኡባይድ አል-ጉባሪ] እና [አቡ ካሚል አል-ጃህዳሪ] እና [አህመድ ቢን አብዳህ] እንደነገሩን ተናግረናል አሉ። «መዓባድ ስለ ዕጣ ፈንታ ጉዳይ የተናገረውን ነገር ሲናገር፣ እኛ ክደነዋል» አለ። እንደገናም “ከዚያም ከሁማይድ ቢን አብዱራህማን አል-ሂምያሪ ጋር ሐጅ አደረግኩ” አለ። ከዚያም ሐዲሱን ከካህማስ ሐዲት ትርጉም ጋር ጠቅሰዋል። አንዳንድ ተጨማሪ እና የጎደሉ ፊደላትን ይዟል። እናም [ሙሐመድ ቢን ሃቲም] እንደነገረን [ያህያ ቢን ሰዒድ አል-ቃጥታን] እንደነገረን [ኡስማን ቢን ጊያትስ] ከ[ያህያ ቢን ያማር] እንደነገረን እና [ሁማይድ ቢን አብዱራህማን] ሁለቱም “አብዱላህ ቢን ኡመርን አገኘነው፣ ከዚያም ስለ ዕጣ ፈንታ እና ስለእሱ ያላቸውን አስተያየት ጠቅሰናል፣ ከዚያም ሐዲሱን ከ[ኡመር] ራዲየላሁ አንሁማ ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዳደረጉት አዛመደ፣ በውስጡም መደመር እና መቀነስ አለ።” እናም [ሐጃጅ ቢን አሽ-ስያር] [ዩኑስ ቢን ሙሐመድ] [አል-ሙዕተሚርን] ከአባቱ [ያህያ ቢን ያማር] ከ[ኢብን ኡመር] ከ[ኡመር] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ከሐዲሳቸው ምሳሌዎች ጋር እንደነገረን ነግሮናል።]
ሐዲስ
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
«አቡበከር ቢን አቡ ሲያባህን» እና «ዙሃይር ቢን ሃርብን» ከኢብን ኡላያህ ሁሉንም ነገር ነግሮናል» ዙሃይር እንደዘገበው፣ «ኢስማኤል ቢን ኢብራሂምን» ከአቡ ሃያን ከ[አቡ ዙራህ ቢን አምሩ ቢን ጀሪር» ከአቡ ሁረይራህ እንደነገረን «የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም አንድ ቀን በሰዎች ፊት ሳሉ፣ ከዚያም አንድ ሰው ወደ እሱ መጣና «የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ እምነት ምንድን ነው?» አለው። «በአላህ፣ በመላእክቱ፣ በመጽሐፉ ታምናለህ፣ እርሱን በመገናኘትህ ክስተት ታምናለህ፣ በመልክተኞቹ ታምናለህ፣ እና በመጨረሻው የትንሣኤ ቀን ታምናለህ» ሲል መለሰ። «የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ እስልምና ምንድን ነው?» ሲል ጠየቀ። «እስልምና አላህን ማምለክ እና ከእርሱ ጋር ምንም አለማጋራት፣ የግዴታ ሶላትን መስገድ፣ የግዴታ ዘካን መስጠት እና በረመዳን መጾም ነው» ሲል መለሰ። «የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ ኢሕሳን ምንድን ነው?» አለ። «አላህን እንደምታየው አድርገህ ታመልካለህ፤ ካላየኸውም በእርግጥ ያየሃል» ሲል መለሰ። «የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ የትንሣኤ ቀን መቼ ይሆናል?» ሲል ጠየቀ። «ስለሱ የሚጠየቅ ሰው መልሱን ከሚጠይቀው ሰው በተሻለ አያውቅም፤ ነገር ግን ስለ ምልክቶቹ እነግርሃለሁ፤ ማለትም ሴት አገልጋይ ጌታዋን ስትወልድ። ይህ ከምልክቶቹ አንዱ ነው። -ሁለተኛ - እርቃኗ፣ ባዶ እግሯ ሰው የሰው ልጅ መሪ ከሆነ። ይህ ከምልክቶቹ አንዱ ነው። -ሦስተኛ - የፍየል እረኞች እርስ በእርሳቸው በግንባታ ግንባታዎች ቢወዳደሩ። ይህ በአምስቱ ምልክቶች ውስጥ ካሉት ምልክቶች አንዱ ነው፤ ከአላህ በስተቀር ማንም አያውቅም» ሲል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም አነበበ፡- «በእርግጥ አላህ የፍርዱ ቀን እውቀት ከእርሱ ጋር ብቻ ነው፤ እርሱም ዝናብን የሚያወርድና በማህፀን ውስጥ ያለውንም የሚያውቅ ነው። ነገ ምን እንደሚያደርግ ማንም በእርግጠኝነት ማወቅ አይችልም። በምድር ላይ የት እንደሚሞት ማንም አያውቅም።» በእርግጥም አላህ ሁሉን አዋቂ ነው - ቁርአን ሉቅማን፡ 34- ከዚያም ሰውየው እንደገና ሄደ። ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም፡- ሰውየውን ጠሩልኝ አሉ። ስለዚህ እንደገና መደወል ጀመሩ ነገር ግን ምንም አላዩም። ስለዚህ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም፡- “ይህ ጂብሪል ነው ሰዎችን ስለ ሃይማኖታቸው ሊያስተምራቸው መጣ” አሉ። “ሙሐመድ ቢን አብዱላህ ቢን ኑሜር” [ሙሐመድ ቢን ቢሲር] በዚህ ሰናድ እንዲህ ያለ ሐዲስ እንደነገሩን ነግረውናል፣ በትረካው ውስጥ “ሴት አገልጋዮች ባሎቻቸውን ሲወልዱ፣ ማለትም ቁባቶችን” የሚለው ዓረፍተ ነገር ብቻ አለ።”
ሐዲስ
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
[ዙሃይር ቢን ሃርብ] ከ[ኡመራህ] - ማለትም ኢብን አልቃዕቃ - እንደነገሩን ከ[አቡ ዙራህ] ከ[አቡ ሁረይራህ] እንዲህ ብለዋል፡- 'ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም፡- 'አንተ ጠይቀኝ' አሉ። ነገር ግን እሱን ለመጠየቅ ፈርተውና ጓጉተው ነበር። አንድ ሰው መጥቶ በጉልበቱ ፊት ተቀመጠ። ሰውየውም 'የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ እስልምና ምንድን ነው?' ሲል ጠየቀ። 'እስልምና ማለት በአላህ ላይ በምንም ነገር አታጋራ፣ ሶላት አትሰግድ፣ ዘካን አትስጥ፣ በረመዳንም አትጾም' አለ። 'ትክክል ነህ' አለ። ከዚያም እንደገና 'የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ እምነት ምንድን ነው?' ሲል ጠየቀ። እሱም 'በአላህ፣ በመላእክቱ፣ በመጽሐፉ ታምናለህ፣ በሱ መገናኘት ክስተት ታምናለህ፣ በመልክተኞቹ ታምናለህ፣ በትንሳኤ ቀን ታምናለህ እና በሁሉም ሰው ዕጣ ፈንታ ታምናለህ' ሲል መለሰ። 'ትክክል ነህ' አለ። ከዚያም እንደገና 'የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ ኢሕሳን ምንድን ነው?' ሲል ጠየቀ። «አላህን እንደምትመለከተው ትፈራለህ፤ ካላየኸውም በእርግጥ ያየሃል» አለ። «ትክክል ነህ» አለ። ከዚያም «የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ የፍርዱ ቀን መቼ ይሆናል?» ሲል ጠየቀ። «ስለሱ የሚጠየቅ ሰው መልሱን ከሚጠይቀው በላይ አያውቅም፤ ነገር ግን ስለ ምልክቶቹ እነግርሃለሁ፤ ማለትም አንዲት ሴት ባሪያ ጌታዋን ስትወልድ። ይህ ከምልክቶቹ አንዱ ነው። -ሁለተኛ - ባዶ እግሯን፣ ደንቆሮ፣ ደደብ ሰው በምድር ላይ የሰው ልጅ መሪ ሲሆን ካየህ። ይህ ከምልክቶቹ አንዱ ነው። -ሦስተኛ - በግንባታ ሕንፃዎች ውስጥ ከፍ ያሉ የፍየል እረኞችን እርስ በርስ ሲፎካከሩ ካየህ። ይህ በአምስቱ የመደበቅ ምልክቶች ውስጥ ካሉት ምልክቶች አንዱ ነው፤ ከአላህ በስተቀር ማንም አያውቅም» ሲል አነበበ፡- «በእርግጥ አላህ የፍርዱ ቀን እውቀት ከእርሱ ጋር ብቻ ነው፤ እርሱም ዝናብን የሚያወርድና በማህፀን ውስጥ ያለውንም የሚያውቅ ነው።» ነገ ምን እንደሚያደርግ ማንም በእርግጠኝነት አያውቅም። በምድር ላይ የት እንደሚሞት ማንም አያውቅም። በእርግጥም አላህ ሁሉን አዋቂ፣ ሁሉን አዋቂ ነው- ...
ሐዲስ
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
ከ[አቡ ሱሃይል] [ቁተይባ ቢን ሰኢድ ቢን ጀሚል ቢን ጣሪፍ ቢን አብዱላህ አስ-ጻቃፊ] [ማሊክ ቢን አናስ] በተነበበው ትረካ ውስጥ [አቡ ሱሃይል] [አባቱ] [ጠልሃ ቢን ኡበይዱላህ] እንዲህ ሲል እንደሰማ ተነግሮናል፡- 'ከነጅድ ሰዎች አንዱ የሆነ ሰው ጸጉሩ ወደ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጣ። የድምፁን ማጉረምረም ሰማን ነገር ግን የተናገሩትን ነገር መረዳት አልቻልንም። ከረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ጋር እስኪቀራረቡ ድረስ ተናገሩት፣ ስለ እስልምና እየጠየቁ እንደሆነ ታወቀ። ስለዚህ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም 'እስልምና በቀንና በሌሊት አምስት ጊዜ መጸለይ ነው' ብለው መለሱ። እንደገና 'ከእርሱ ውጭ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ፡- 'አይደለም፣ የሱና ሶላትን ካልሰጣችሁና በረመዳን ካልጾማችሁ በስተቀር' ሲል ጠየቀ። 'ከእርሱ ውጭ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'ከእርሱ ውጭ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'ከሱ ውጪ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'አይደለም፣ የሱና ሶላትን ካልሰጣችሁና በረመዳን ካልጾማችሁ በስተቀር'። 'ከእርሱ ውጭ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'ከእርሱ ውጭ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'ከእርሱ ውጭ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'ከሱ ውጪ ...አይደለም፣ የሱና ሶላትን ካልሰጣችሁና በረመዳን ካልጾማችሁ በስተቀር'። 'ከሱ ውጪ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'ከሱ ውጪ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። 'ከሱ ውጪ ግዴታዎች አሉኝ?' ሲል ጠየቀ። «አይደለም፣ ሱናን ካልጾማችሁ በስተቀር፣ የአላህ መልእክተኛም (ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም) የዘካት ግዴታ እንዳለበት ከጠቀሱ በኋላ» ሲል መለሰ። «ከእርሱ ውጪ አሁንም ግዴታዎች አሉኝ?» ሲል ጠየቀ። «አይደለም፣ ሱና ካልሠራህ በስተቀር» ሲል ተራኪው «ከዚያም ሰውየው «በአላህ ይሁንብኝ፣ ከዚህ በላይ አልጨምርም ከእርሱም አልቀንስም» አለ። ስለዚህ ነቢዩ (ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም) «በእርግጥ ቢያደርገው ደስተኛ ይሆናል» አሉ። እንደ ማሊክ ሐዲት ሁሉ ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ጋር በዚህ ሐዲት [ያህያ ቢን አዩብ] እና ከቁተይባ ቢን ሰኢድ [እስማኤል ቢን ጃዕፈር] ከ[አቡ ሱሃይል] ከ[አባቱ] ከ[ታልሃ ቢን ኡበይዱላህ] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ጋር ተመሳሳይ በሆነው ሐዲት ነግሮናል፤ እሱ ግን እንዲህ ብሏል፡- 'የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'ለአባቱ ሲል - ትክክል ከሆነ - ደስተኛ ይሆናል' ወይም ትክክል ከሆነ - ወደ ገነት ይሄዳል።''
ሐዲስ
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
[አምሩ ቢን ሙሐመድ ቢን ቡኬር አን-ነቂድ] እንደነገረን [ሐሲም ቢን አል-ቃሲም አቡ አን-ናድል] ከ[ጻቢት] [ሱለይማን ቢን አል-ሙጊራህ] ከ[አናስ ቢን ማሊክ] እንዲህ ሲል ተናግሯል፣ “ስለ አንድ ነገር፣ ማለትም ከበረሃ ነዋሪዎች መካከል ጥበበኛ - ብልህ - የነበረ ሰው መምጣት ስላሳየን አድናቆት የአላህን መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዳንጠይቅ ተከልክለናል፣ ከዚያም እኛ እየሰማን ሳለ ጠየቀ፣ ከዚያም ከበረሃ ሰዎች መካከል አንድ ሰው መጣና “ሙሐመድ ሆይ፣ መልእክተኛህ ወደ እኛ መጣ፣ ከዚያም አላህ እንደላካችሁ ተናግረሃል” አለኝ። ረሱልም “ልክ ነው” አሉ። “ሰማያትን የፈጠረው ማነው?” ሲሉ ጠየቁ። ረሱልም “አላህ” ሲሉ መለሱ። “ምድርን የፈጠረው ማነው?” ሲሉ ጠየቁ። ረሱልም “አላህ” ሲሉ መለሱ። “እነዚህን ተራሮች የመሠረተውና በውስጣቸው ያለውን ሁሉ የፈጠረው ማነው?” ሲል ጠየቀ። “አላህ” ሲል መለሰ። «ታዲያ ሰማያትን በፈጠረ፣ ምድርን በፈጠረ፣ እነዚህን ተራሮች በመሠረተው፣ አላህ ነው የላከህ?» ሲል ጠየቀ። «አዎ» ሲል መለሰ። «መልእክተኛህ በቀንና በሌሊት አምስት ጊዜ እንድንጸልይ ግዴታ አለብን ይላል፤ ይህ እውነት ነው?» ሲል ጠየቀ። «ልክ ነው» ሲል መለሰ። «በላካችሁ፣ አላህ ይህን እንድታደርግ አዟችኋል?» ሲል ጠየቀ። «አዎ» ሲል ጠየቀ። «መልእክተኛህ በመጽሐፉ ውስጥ በየዓመቱ ረመዳንን መጾም ግዴታ ነው ይላል፤ ይህ እውነት ነው?» ሲል ጠየቀ። «አዎ» ሲል መለሰ። «በላካችሁ፣ አላህ ይህን እንድታደርግ አዟችኋል?» ሲል ጠየቀ። «አዎ» ሲል መለሰ። «መልእክተኛህ ከእኛ መካከል የእርሱን መንገድ መከተል ለቻልን ሰዎች ሐጅ ማድረግ ግዴታ እንዳለብን ይናገራል፤ ይህ እውነት ነው?» ሲል ጠየቀ። «አዎ፣ ትክክል ነው» ሲል መለሰ። ከዚያም ዞሮ «በእውነት በላካችሁ፣ ከዚህ ግዴታ አልጨምርም፤ ከዚህም አልቀንስም» አለ። ስለዚህ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- “የሚናገረው እውነት ከሆነ በእርግጥ ወደ ገነት ይገባል” ብለዋል። [አብዱላህ ቢን ሃሲም አል-አብዲ] [ባዝ] ከ [ሳቢት] [ሱለይማን ቢን አል-ሙጊራህ] እንደነገረን ነግረውናል፣ [አናስ] “ከቁርአን ስለ መልእክተኛው ከመጠየቅ ተከልክለን ነበር” ብለዋል። ከዚያም ምሳሌ ያለው ሐዲስ አመጣ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
[ሙሐመድ ቢን አብደላህ ቢን ኑሜር] አባቴ እንደነገረን [አምሩ ቢን ዑስማን] ለሙሳ ቢን ጦልሃህ እንደነገረን እና [አቡ አዩብ] እንደነገረኝ፣ አንድ የገጠር ሰው የአላህን መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም በጉዞ ላይ እያለ እንዳደናቀፈው፣ ከዚያም የግመላቸውን ወይም የልቡን ቅል እንደያዘ፣ ከዚያም 'ረሱል አለይሂ ወሰለም ወይስ ሙሐመድ ሆይ፣ ወደ ሰማይ የሚያቀርበውን ነገር እና ከሲኦል የሚያርቀኝን ነገር ንገረኝ?' አለ። ተራኪው 'ከዚያም ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ቆመው ጓደኞቹን ተመለከቱና 'ተውፊቅ ተሰጥቶታል ወይም መመሪያ ተሰጥቶታል' አሉ። 'ምን አልክ?' ሲል ጠየቀ ተራኪው 'ከዚያም ደገመው' አለ። ስለዚህ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም 'አላህን ታመልካላችሁ፣ በምንም ነገር አታስቀይሙት፣ ሶላትን ሥሩ፣ ዘካን ሥጡ፣ እና የወዳጅነት ትስስርን አገናኙ፣ ከዚያም ግመሉን ተዉት' አሉ። [ሙሐመድ ቢን ሃቲም] እና [አብዱረህማን ቢን ቢሲር] ሁለቱም እንደነገሩን [ባህዝ] [ሹዕባ] [ሙሐመድ ቢን ዑስማን ቢን አብዱላህ ቢን ሙሐብ] እና አባቱ [ዑስማን] ሁለቱም [ሙሐመድ ቢን ጦልሃ] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ባለ ሐዲስ ሲናገሩ እንደሰሙ ነግሮናል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
[ያህያ ቢን ያህያ አት-ተሚሚ] [አቡ አል-አህዋሽ] እንደነገረን ነገረን። - በሌላ ዘገባ ደግሞ እንዲህ ተብሏል- እና [አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህ] [አቡ አል-አህዋሽ] ከአቡ ኢስሐቅ [ከሙሳ ቢን ታልሃ] ከ[አቡ አዩብ] እንደነገረን “አንድ ሰው ወደ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጥቶ ‘ወደ ሰማይ የሚያቀርበኝን እና ከሲኦል የሚያርቀኝን ልማድ አሳዩኝ’ ብሎ ጠየቀኝ። እሱም “አላህን ታመልካለህ፣ በምንም አታጋራውም፣ ሶላት ትሰግዳለህ፣ ዘካን ትሰጣለህ፣ ከቤተሰብህም ጋር ግንኙነት ትጠብቃለህ” ሲል መለሰ። ሲሰናበቱ የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) “የታዘዘውን ነገር ከጠበቀ በእርግጥ ወደ ገነት ይገባል” አሉ። እና በ[ኢብን አቡ ሲያባህ] ታሪክ ውስጥ ‘በዚያ ከጸና’።
ሐዲስ
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
አቡ በክር ቢን ኢስሐቅ እንደነገረን [አፋን] ውሃይብ [ከአቡ ዙራህ] [ከአቡ ሁረይራህ] [ከአቡ ሁረይራህ] [ከዱዋይን] አንድ ባዕድ ወደ አላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጥቶ 'ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም፣ ምን አይነት ስራዎችን ብሰራ አሳየኝ? ወደ ገነት እሄዳለሁ?' አለኝ። እሱም 'አላህን ታመልካላችሁ፣ በምንም አታጋሩት፣ የግዴታ ሶላትን ሥሩ፣ የግዴታ ዘካን ሥጡ፣ በረመዳንም ጾሙ' አላቸው። እሱም 'ነፍሴ በእጁ በሆነችው ጌታ እምላለሁ፣ ከዚህ ላይ ለዘላለም አንድም ነገር አልጨምርም ወይም ከእሱ አልቀንስም' አለ። ሲሰናበቱ የአላህ መልእክተኛም 'ከሰማይ ሰዎች የሆነን ሰው ማየት የሚፈልግ ሁሉ ይመልከተው' አሉ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህን እና አቡ ኩራይብን ላፋዥንያ እንደነገሩን ሁለቱም ተናግረዋል፣ ሁለቱም ከአቡ ሙዓዊያህ ከ[አል-አዕማሲ] ከአቡ ሱፍያን እንደነገሩን ተናግረዋል፣ እሱም “አን-ኑማን ቢን ቃውል ወደ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጥቶ “የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ ግዴታ ስጸልይ፣ ሐራም የሆነን ነገር ስከለክል እና ሐላል የሆነን ነገር ስፈቅድ ምን ይመስልሃል?” ሲል ጠየቃቸው። ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም “አዎ” ብለው መለሱ። እናም [ሐጃጅ ቢን አሽ-ስያር] እና [አል-ቃሲም ቢን ዘካርያስ] ሁለቱም እንደነገሩኝ፣ [ኡበይዱላህ ቢን ሙሳ] ከ[ሲባን] ከ[አል-አመስይ] እና [አቡ ሱፍያን] ከ[ጃቢር] እንደነገሩን ተናግሯል። “አን-ኑማን ቢን ቃውል እንዲህ ባለ ዘገባ “የአላህ መልእክተኛ ሆይ” ብሏል፣ እሱ ግን “ከዚያ ላይ አንድም አዮታ አልጨምርም” ሲል አክሏል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
[ሰላማህ ቢን ሲያቢብ] [አል-ሐሰን ቢን አያን] ከእኛ [መቂል] ማለትም ኢብን ኡበይዱላህ - ከ[አቡ አዝ-ዙበይር] ከ[ጃቢር] እንደነገረኝ አንድ ሰው የአላህን መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) እንዲህ ሲል ጠየቀው፡- ‘የግዴታ ሶላትን ብሰግድ፣ ረመዳንን ብጾም፣ የተፈቀደውን ብፈቅድ፣ የተከለከለውን ብከለክል ምን ይመስልሃል፣ ነገር ግን በዚያ ላይ ምንም ካልጨመርኩ፣ ጀነት እገባለሁ?’ ሲል የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) “አዎ” ሲል መለሰ። እሱም “በአላህ ይሁንብኝ፣ በዚያ ላይ ምንም አልጨምርም” አለ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ሙሐመድ ቢን አብደላህ ቢን ኑሜር አል-ሐምዳኒ] [አቡ ኻሊድ] - ሱለይማን ቢን ሃያን አል-አህማር - ከአቡ ማሊክ አል-አሲጃኢ - ከ[ሰዓድ ቢን ኡበይዳህ] ከ[ኢብን ኡመር] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'እስልምና የተገነባው በአምስት መሠረቶች ላይ ነው፡- አላህ አንድ መሆን፣ ሶላትን መስገድ፣ ዘካን መሙላት፣ የረመዳን ጾም እና ሐጅ ነው። አንድ ሰው 'ሐጅ እና ከዚያም የረመዳን ጾም ምንድን ነው' ሲል ጠየቀ። እሱም 'አይደለም፣ የረመዳን ጾም መጾም እና ከዚያም ሐጅ' ሲል መለሰ። ስለዚህ ከአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ሰማሁት።
ሐዲስ
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
[ሳህል ቢን ኡስማን አል-አስካሪ] እንደነገረን [ያህያ ቢን ዘካሪያ] [ሳዕድ ቢን ጣሪቅ] እንደነገረን፣ [ሳዕድ ቢን ኡበይዳህ አስ-ሱላሚ] ከ[ኢብኑ ኡመር] እንደነገረኝ ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብሏል፡- 'እስልምና የተመሰረተው በአምስት መሰረቶች ላይ ነው፡- አላህን ማምለክ እና ሌሎች ነገሮች ውድቅ መሆን አለባቸው፣ ሶላትን መስገድ፣ ዘካን ማሟላት፣ ወደ በይቱላህ መጓዝ እና በረመዳን ወቅት መጾም'።
