Abraza el Islam, haz clic aquí
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 161

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Ak xye qe [laj Ishaq bin Ibrahim] ut [laj Ishaq bin Mansur] ut [laj Abd al-Warits bin Abd as-Shamad] chixjunil li k’a’aq re ru chalen chaq [laj Abd al-Shamad bin Abd al-Warits] chalen chaq [Syu’bah] chalen chaq [Ayyub] chalen chaq [Laj Abu Ansari ad-Abd-Halhak]. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut ak yeeb’il qe xb’aan [laj Muhammad bin Rafi’] chalen chaq [laj Abdurrazzaq] chalen chaq [ats-Tsauri] chalen chaq [Khalid al-Hadzdza’] chalen chaq [laj Abu Qilabah] chalen chaq [Tsabit bin adl-Dlahhak] kixye, “Li Profeet aj b’anonel kixye: paab’aal jalan chiru li Islam chi tik’ti’ ut chi yalb’il xq’e, toja’ naq a’an jo’ naxye. Li ani tixkamsi rib’ rik’in jun li k’anjeleb’aal, li Allah tixrahob’tesi rik’in li k’anjeleb’aal a’an sa’ li B’ak’leb’aal Kaax re Jahannam’. A’an a’in li hadith [Sufyan] Chirix li hadith [Syu’bah], yeeb’il naq li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye: ‘Ani naxye li jurament rik’in jun paab’aal jalan chiru li Islam chi tik’ti’, toja’ naq a’an jo’ naxye. Ut ani tixkamsi rib’ rik’in jun -k’anjeleb’aal-, toja’ naq taakamsiiq sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo rik’in li k’anjeleb’aal a’an’.

Hadith

Imam Muslim : 162

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ

Ut ak xye qe [laj Muhammad bin Rafi’] ut [laj Abd bin Humaid] chixjunil li k’a’aq re ru chalen chaq [laj Abdurrazzaq], [laj Ibn Rafi’] kixye, xye qe [laj Abdurrazzaq] xye qe [laj Ma’mar] chalen chaq [az-Zuhri] chalen chaq [laj Ibn al-Musayhuyab] chalen chaq [laj Abu Hullahullah] rik’in kixye laj Hethergeul Rafi’. ’alaihi wasallam yookeb’ chi pleetik rik’in laj Hunain, toja’ naq kixye re jun li winq li kik’eeman reetal jo’ aj musulman: ‘Li winq a’in wan sa’ xyanqeb’ li tenamit re li B’ak’leb’aal Kaax’. Naq wanko sa’ li na’ajej, xqil li winq chi pleetik chi kaw jo’kan naq jwal ra ki’ok. Toja’ naq wan ani kixye resil re li Rasulullah, “At Rasulullah! Li winq li xaye chaq junxil, naq a’an aj eechal re li B’ak’leb’aal Kaax, anajwan kipleetik chi kaw ut kikam.’ Jo’kan naq li Profeet kixye: “Taaxik sa’ li B’ak’leb’aal Kaax”. Wankeb’ laj musulman li wiib’anb’ileb’ xch’ool. Sa’ junpaat kichal anihaq chixyeeb’al resil naq ink’a’ kikam xb’aan li yalok, jwal ra b’an. Sa’ li q’ojyin a’an, ink’a’ kiwan xkuyum rik’in li rahilal re lix b’aqel, jo’kan naq kixkamsi rib’, jo’kan naq kiyehe’ resil a’in re lix taql li Allah. Lix Rasulullah toj kixye li takbir: ‘Allahu Akbar, ninch’olob’ xyaalal naq laa’in jun aj k’anjel chiru li Allah ut lix taql’. Toja’ naq li xtaql li Allah kixye re laj Bilal naq tixye reheb’ chixjunil naq maajun taa’ok sa’ Choxa ka’ajwi’ li aamej malaj li ani tixq’axtesi rib’ -chiru li Allah-. Ut naq li Allah kixkawob’resi wi’chik li paab’aal a’in rik’in jun li winq kaw rib’''.

Hadith

Imam Muslim : 163

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ

Kiyehe’ qe naq [laj Qutaibah bin Sa’id] kixye qe [laj Ya’qub] - a’an laj Ibn Abdurrahman al-Qari - - xk’ab’a’ jun li k’aleb’aal sa’ Arabia - rik’in [laj Abu Hazim] rik’in [laj Sahal bin Sa’id as-Saidi] naq li xtaql li Dios kixtaw rib’ chi us. Naq li xtaql li Allah kisutq’i rik’ineb’ laj pleet aj musulman, ut eb’ laj maak ke’sutq’i rik’ineb’ lix teep aj pleet, kiwan jun winq sa’ xyanqeb’ li rochb’een li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam li ink’a’ kixkanab’ chi nume’k li xik’ na’ilok reheb’. Naxtaaqe ut naxsakʼebʼ li xikʼ nekeʼilok re rikʼin li xchʼiichʼ. Jun chik li ramiiw li Profeet kixye, ‘Anajwan maajun sa’ qayanq li tz’aqal sa xch’ool jo’ chanchan naq jo’kan ut jo’kan’. Li xRasulullah, li q’axal chaab’il, ink’a’ kixkanab’ xyeeb’al: “Chenaw! A’an wan sa’ xyanqeb’ laj nawonel chirix li B’ak’leb’aal Kaax. Jun li winq reheb’ laj Musulman kixye, ‘Tintaaqe chiru chixjunil li hoonal’. Laj Sahl bin Sa’ad kixye wi’chik, ‘Li winq x’el chaq sa’ komonil rik’in li jo’kan ut jo’kan, wi jo’kan ut jo’kan naxkanab’ naq yoo chi pleetik toja’ naq naxkanab’ ajwi’, naq jo’kan ut jo’kan na’eek’an chi seeb’, toja’ naq na’eek’an jo’kan ajwi’ chi seeb’. Li winq kixye, ‘Laj Fulan jwal ra xrahilal. Xb’aan naq ink’a’ kiru chixkuyb’al li rahilal yoo chixk’ulb’al, kiraj kamk sa’ junpaat, jo’kan naq kixk’e li ru’uj lix yok’leb’ ch’iich’ chi ch’och’ ut kixsak’ rib’. Li winq ki’el chaq chixk’ulb’al lix taql li Allah ut kixye, “Ninch’olob’ xyaalal naq laa’at, Muhammad, laa’at lix taql li Allah”. Li Profeet kixpatz’, ‘K’a’ru li ch’a’ajkilal wank aawe? ’ Li winq kixye, ‘Li winq li nakaye re jun aj nawonel chirix li B’ak’leb’aal Kaax naq lix k’ihaleb’ li tenamit neke’xk’ulub’a a’in, jo’kan naq ninch’olob’ xyaalal aawe, at aj taqlanel re li Allah chirix jo’kan ut jo’kan, laa’in xin’el chaq chixtaaqenkil chiru chixjunil li pleet toj reetal naq xintaw naq jwal ra xrahil, kiraj kamk sa’ junpaat, toja’ naq kixk’e li xramb’al lix yok’leb’ ch’iich’ chiru lix b’ak’leb’ ch’iich’ sa’ xyanq li wiib’ chi yok’leb’ ch’iich’ ut . rib’ jo’kan naq kixkamsi rib’’. Jo’kan naq li xtaql li Allah (lix tuqtuukilal ut li osob’tesink re li Allah chiwanq rik’in) kixye: “Relik chi yaal, wankeb’ li winq li neke’xb’aanu li b’aanuhom jo’ lix b’aanuhom jun aj nawonel chaq’rab’ sa’ Choxa chiruheb’ li winq, us ta a’an aj nawonel chaq’rab’ sa’ xb’alb’a. Ut wankeb’ aj wi’ li winq li neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom rik’in li xb’aanuhom jun aj nawonel chirix li B’ak’leb’aal Kaax chiruheb’ li winq, us ta a’an aj nawonel chirix li Choxa''.

Hadith

Imam Muslim : 164

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ

Kixye qe [laj Muhammad bin Rafi’] kixye qe [laj Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair] - a’an laj Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair - kixye qe [laj Syaiban] naq kixye, Kiwab’i [laj al-Hasan] chixyeeb’al, “Relik chi yaal, kiwan jun li winq rub’elaj laa’ex li kiwan chaq xpo’jik xch’ool li yoo chi elk chaq, ut naq li socket, toja’ naq kixch’ot li xsa’ toj reetal naq ki’el chaq li kik’ chi ink’a’ kikana toj reetal naq kikam. Li Rabb kixye: ‘Xinram li choxa chiru’. Toja’ naq laj al-Hasan kixwaklesi li ruq’ chiru li mezquita ut kixye, “Sa’ xk’ab’a’ li Allah, [laj Jundub] kixseeraq’i qe li hadith a’in chalen chaq li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam sa’ li mezquita a’in’. Ut ak xye qe [laj Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] ak xye qe [laj Wahab bin Jarir] ak xye qe [lin yuwa’] naq kixye, xwab’i [laj Hasan] xyeeb’al, ak xye qe [laj Jundub bin Abdullah al-Bajali] sa’ li mezquita a’in, jo’kan naq misachq sa’ eech’ool ut meek’anjela li na’leb’ re li Jundullah 'alayihi q'axal chaab'il. Li xJundub kixye naq li Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kixye: “Jun li winq rub’elaj laa’at wan chaq xsa’ sa’ xb’een...toja’ naq kixye resil jun li hadith jo’ a’an”.

Hadith

Imam Muslim : 165

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ

Kixye qe [laj Zuhair bin Harb] kixye qe [laj Hasyim bin al-Qasim] kixye qe [laj Ikrimah bin Ammar] kixye, kixye qe [laj Simak al-Hanafi Abu Zumail] kixye, kixye qe [laj Abdullah bin Abbas] kixye, kixye qe [laj Umar, laj Khabtha, laj pleet. jun ajlanb’il aj tenq’ ke’xnach’ob’resi rib’ rik’in li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam naq yookeb’ chixyeeb’al, ‘Jo’kan ut jo’kan kikamsiik, jo’kan ut jo’kan kikamsiik’, toj reetal naq ke’nume’ chiru jun li winq ut ke’xye, ‘Jo’kan ut jo’kan kikamsiik’. Jo’kan naq li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye: “Ink’a’ jo’kan, relik chi yaal naq kiwil sa’ xb’alb’a sa’ li t’ikr malaj li b’atz’uul kixk’am -naq maji’ naxwotz-”. Toja’ naq li Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam kixye wi’chik: “At Ibn al-Khaththab, ayu ut ye reheb’ li tenamit naq maajun taa’ok sa’ choxa ka’ajwi’ li neke’paab’an”. Jo’kan naq laj Umar kixye, “Xin’el chaq chi yaab’ak, ‘Chenaw naq maajun taa’ok sa’ choxa ka’ajwi’ jun aj paab’anel’.

Hadith

Imam Muslim : 166

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ

Kixye qe [laj Abu ath-Tahir] naq kixye, kixye qe [laj Ibnu Wahab] chalen chaq [laj Malik bin Anas] rik’in [laj Tsaur bin Zaid ad-Duali] rik’in [laj Salim Abu al-Ghaits] junxil moos re laj Ibn Muthi’, rik’in [laj Abu Hurairah]. -sa’ jun chik li seraq’ na’aatinak wi’- Ut ak xye qe [laj Qutaibah bin Sa’id] ut a’in li hadith, ak xye qe [laj Abdul Aziz] -a’an laj Ibn Muhammad- chalen chaq [Tsaur] chalen chaq [laj Abu al-Ghaits] chalen chaq [laj Abu Hurairah] kixye, “Sa’ xkutankil laa’o rik’in laj Khaillalahal laa’o. Li Allah kixk’e qe li q’axok-u, a’b’an moko li ghanimah ta - li k’a’ru xqapatz’ sa’ li pleet - li xqak’ul sa’ xjalam-uuch li oor malaj li plaat, a’an b’an li k’a’ru qe, li tzakemq ut li t’ikr. Toja’ naq koo’alinak sa’ jun li tzuul. Ut li xRasulullah sa’ li hoonal a’an rochb’een lix moos ke’k’eeman jo’ maatan xb’aan jun li winq aj Judzam li k’aynaq chi k’ab’a’iik jo’ aj Rifa’ah bin Zaid re li teepal Adl-Dlubaib. Naq xoowulak sa’ li tzuul, li moos re li Rasulullah kiwakli re xkutb’al lix b’ak’leb’ lix b’eleb’aal ch’iich’. A’b’an sa’ junpaat kisak’e’ xb’aan jun li flecha, ut kixtaw lix kamik aran. Kiqaye, “Naqak’e xsahil xch’ool, at aj taqlanel re li Allah, xb’aan naq kikamsiik sa’ xk’ab’a’ li paab’aal”. A’b’an li Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kixye b’an: “Ink’a’, xb’aan li ani wan sa’ ruq’ li raam laj Muhammad, relik chi yaal naq taa’oso’q xb’aan li xam re xb’alb’a xb’aan li b’atz’uul re li ghanimah re pleet re Khaibar li kixk’am rub’elaj naq kixjek’i”. Laj Abu Huraitah kixye, ‘Ke’sach xch’ool li tenamit. Chirix a’an kichal jun li winq chixk’amb’al jun malaj wiib’ li b’ak’leb’ re li sandalia ut kixye, “At aj taqlanel re li Allah, xintaw a’in sa’ li pleet re Khaibar”. Jo'kan naq li Apostol kixye: 'Jun ch'uut chi b'ak'leb' re li xam re xb'alb'a malaj wiib' ch'uut chi b'ak'leb' re li xam re xb'alb'a''.

Hadith

Imam Muslim : 167

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ

Kixye qe [laj Abu Bakr bin Abu Syaibah] ut [laj Ishaq bin Ibrahim] chixjunileb’ a’an chalen chaq [laj Sulaiman], [laj Abu Bakr] kixye, kixye qe [laj Sulaiman bin Harb] kixye qe [laj Hammad bin Zaid] chalen chaq [Hajjar ash-Shawwaf] chalen chaq [AbuZbair] Lix Amru Ad Dausi kiwulak rik’in li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam naq yoo chixyeeb’al, “At aj taqlanel re li Allah, ma taawaj wank sa’ jun li kawil na’ajej li kaw rib’ ut naru tatxkol?” Li ani naxye resil kixye, ‘Li kawil na’ajej a’an reheb’ li tenamit Daus sa’ xkutankil laj Jahiliyiah’. A’b’anan, li Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ink’a’ kiraj xb’aan naq jwal nawulak chiru li k’a’ru kixyeechi’i li Allah reheb’ li tenamit Ansar. Naq li Profeet aj b’eresinel k’anjel kiq’axon toj Medina, laj Abu Thufail bin Amru kiq’axon ajwi’ rochb’een jun li winq chalen chaq sa’ lix tenamit. A’b’anan, li ramiiw laj Abu Thufail ink’a’ kiru chixkuyb’al li -clima- re Medina ut ki’ok chi yajel, toja’ naq kixchap jun li tijera ut kixset li xxukub’ li ru’uj ruq’ toj reetal naq ki’ok chi b’ak’e’k li ruq’ rik’in kik’, ut kikam ajwi’. A’b’anan, sa’ lix matk’, laj Abu Thufail kiril li winq chi jwal chaab’il, naq yoo chixtz’apb’al li ruq’. Toja’ naq laj Abu Thufal kixpatz’ re li winq, “K’a’ru kixb’aanu laa dios aawe? ’ Li winq kixsume, ‘A’an kixkuy inmaak xb’aan lin hijra rik’in A’an, li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Toja’ naq laj Abu Thufail kixpatz’ wi’chik, “A’b’an k’a’ut naq nakatwil chixtz’apb’al laa wuq’? ’ Li winq kixsume: ‘Kiyehe’ we: ‘Ink’a’ tqayiib’ li k’a’ru xapo’’. Chirix chik a’an laj Abu Thufail kixye li matk’ re li Rasulullah, li Rasulullah chirix a’an kixye: “At Allah, kuy xmaak li ruq’”.

Hadith

Imam Muslim : 168

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ

Kixye qe [laj Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] kixye qe [laj Abdul Aziz bin Muhammad] ut [laj Abu Alqamah al-Farwi] xkab’ichaleb’ ke’xye, kixye qe [laj Shafwan bin Sulaim] chalen chaq [laj Abdullah bin Salman] chalen chaq [lix yuwa’] chalen chaq [a’an kixye: ’Relik chi yaal naq li Allah tixb’eresi li iq’ li jwal q’un, jo’ q’un jo’ li seda chalen chaq sa’ xjayal li tenamit Yemen, ink’a’ tixtz’eqtaana anihaq li wan sa’ xch’ool -kixye laj Abu Alqamah- li xmetz’ew li iyaj, -naq laj Abdul Aziz kixye; jo’kan ajwi’ li riyajil li mostaza - rik’in li paab’aal wi ink’a’ tixk’e chi kamk li Allah’.

Hadith

Imam Muslim : 169

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا

Kixye qe [laj Yahya bin Ayyub] ut [laj Qutaibah] ut [laj Ibn Hujr] chixjunileb’ a’an chalen chaq [laj Ismail bin Ja’far] kixye [laj Ibnu Ayyub] kixye qe [laj Ismail] naq kixye, kixye we [al-Ala’] rik’in [lix yuwa’] chalen chaq [laj Abu Hurairah] naq li taqlanb’il aj k’amol esil kixye li chaab’il winq. b’aanuhom rub’elaj naq taachalq li majewank jo’ jun q’ojyin jwal q’ojyin ru. Sa’ eq’la jun li winq a’an aj paab’anel, toja’ naq ink’a’ aj paab’anel sa’ ewu. Sa’ li ewu jun li winq a’an aj paab’anel, toja’ naq ink’a’ aj paab’anel sa’ li eq’la. Kixk’ayi lix paab’aal choq’ re li sahil ch’oolejil re li ruchich’och’’.

Hadith

Imam Muslim : 170

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ

Kixye qe [laj Abu Bakr bin Abu Syaibah] kixye qe [laj Hasan bin Musa] kixye qe [laj Hammad bin Salamah] rik’in [laj Thabit Al Bunani] rik’in [Laj Anas bin Malik] naq kixye, ‘Naq kik’utb’esiman li raqal a’in: ‘-At laa’ex li nekepaab’an, meewaklesi xyaab’ eekux li Profeet sa’ xb’een. Al Hujurat: 2- toj reetal naq kiraqe’ li raqal, laj Thabit bin Qais chunchuu sa’ rochoch ut kixye, ‘Laa’in jun reheb’ li tenamit re li B’ak’leb’aal Kaax! Ut junelik kixtz’eqtaana li Profeet toj reetal naq li Profeet kixpatz’ re laj Sa’ad bin Mu’adz chirix a’an. Kixpatz’: “At Abu Amru, chan ru wan lix wanjik laj Thabit? Ma yaj wank? ’ Laj Sa’d kixsume, ‘Lix yajel wan jo’ k’aynaq wi’ ut maajun esil xwab’i naq yaj’. Laj Anas kixye, “Toja’ naq laj Sa’d kirula’ani ut kixye re chirix lix aatinak rik’in li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Li xThabit kixye, “Kik’utb’esiman li raqal a’in, naq chejunilex nekenaw naq laa’in li ani q’axal kaw xyaab’ xkux, q’axal wi’chik chiru xyaab’ xkux li xtaql li Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Tojaʼ naq laaʼin jun rehebʼ laj nawonel chirix li Bʼakʼlebʼaal Kaax». Jo’kan naq laj Sa’d kixye a’in re li Rasulullah. Li Profeet aj b’anonel kixye ajwi’: ‘Us ta a’an jun reheb’ li tenamit re li Choxa’. Kixye qe [laj Qathan bin Nusyair] Kixye qe [laj Ja’far bin Sulaiman] kixye qe [laj Tsabit] chalen chaq [laj Anas bin Malik] naq kixye, ‘Laj Thabit bin Qais a’an jun aj aatinak sa’ xyanqeb’ laj Ansar, naq kikub’e chaq li raqal a’in, a’an jo’ sa’ li Hadith re laj Hammad. A’b’anan, li hadith ink’a’ naxye li k’ab’a’ej Sa’d bin Mu’adz’. Ut ak yeeb’il qe [laj Ahmad bin Sa’id bin Shakr Ad-Darimi] xye qe [laj Habban] xye qe [laj Sualiman Ibnul Mughirah] chalen chaq [Thabit] chalen chaq [Anas] naq kixye, ‘Naq kikub’e li raqal -... maawaklesi xyaab’ aakux chiru xyaab’ xkux li winq - ut a’an kixye li Profeet. Mu’adz sa’ li hadith’. Ut ak xye qe [laj Huraim bin Abdul A’la al Asadi] ak xye qe [laj Mu’tamir bin Sualiman] naq kixye, “Xwab’i [lin yuwa’] xyeeb’al resil [lin yuwa’] rik’in [laj Anas] kixye, “Naq kik’utb’esiman li raqal a’in kixseeraq’i li hadith chi ink’a’ kixye xk’ab’a’ laj Mu’d bin.” Toja’ naq kixye wi’chik, ‘Jun li winq re li choxahil tenamit kib’eek sa’ qayanq’.

Hadith

Imam Muslim : 171

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ

Kixye qe naq [laj Othman bin Abu Syaibah] kixye qe naq [laj Jarir] chalen chaq [laj Mansur] chalen chaq [laj Abu Wail] chalen chaq [laj Abdullah] kixye, “Wan ani xpatz’ re li Rasulullah, “At Rasulullah! Ma tqakʼul li tojbʼa-maak saʼ xkʼabʼaʼ li bʼaanuhom xqabʼaanu chiru li Jahiliyah?». Li Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kixsume: “Ani eere laa’ex tixb’aanu li chaab’ilal sa’ xkutankil li Islam, ink’a’ taa’uxq xtojb’al rix lix b’aanuhom sa’ xkutankil li Jahiliyah. A’b’anan ani tixb’aanu junaq li maak, taa’uxq xtojb’al rix lix b’aanuhom sa’ xkutankil li Jahiliyah ut sa’ xkutankil li Islam’.

Hadith

Imam Muslim : 172

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ

Ak xye qe [laj Muhammad bin Abdullah bin Numair] ak xye qe [lin yuwa’] ut [laj Waki’]. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut kixye qe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ut li lafazh a’an re, kixye qe [Waki’] chalen chaq [al-A’masy] chalen chaq [Abu Wail] chalen chaq [Abdullah] kixye, ‘Xqapatz’, “At taqlanb’il aj k’amol esil re li Dios xb’aan naq li qaJahiliyah? ’ Kixsume: ‘Ani kixb’aanu li chaab’ilal sa’ xkutankil li Islam, ink’a’ taa’uxq xtojb’al rix xb’aan li xb’aanuhom sa’ xkutankil li q’etq’etil, ut ani xb’aanu li ink’a’ us sa’ xkutankil li Islam tixk’ul xtojb’al rix xb’aan li xb’aanuhom sa’ xkutankil li q’etq’etil ut li Islam’’. Kixye qe naq [laj Ali bin Mushir] chalen chaq [al-A’masy] rik’in li sanad a’in jo’ eetalil.

Hadith

Imam Muslim : 173

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي

Kixye qe [laj Muhammad bin al-Mutsanna al-Anazi] ut [laj Abu Ma’n ar-Raqasyi] ut [laj Ishaq bin Manshur] chixjunil li k’a’aq re ru chalen chaq [laj Abu Ashim] ut li lafazh re laj Ibn al-Mutsanna, ak xye qe [laj kixye, ak xye qe [laj Yazid bin Abu Habib] chalen chaq [laj Ibn Shiimasah al-Mahri] kixye, ‘Xoowulak sa’ [laj Amru bin al-Ash], naq yoo chixch’ajb’al li kamenaq, toja’ naq ki’ok chi yaab’ak chiru naab’al hoonal ut kixsutq’isi li rilob’aal chiru li tz’ak, toja’ naq li ralal ki’ok chixyeeb’al, “O lin yuwa’b’ej. laa’ex li chaab’il esilal chi jo’kan, ma ink’a’ kixk’e eere li chaab’il esilal chi jo’kan’. Li aj yehol esil kixye, ‘Jo’kan naq kixsutq’isi rib’ rik’in li rilob’aal ut kixye, ‘Relik chi yaal naq li k’a’ru q’axal aajel ru li naqak’oxla a’an li ch’olob’ank naq maajun dios - k’ulub’ej re loq’onink - ka’ajwi’ li Allah, ut naq laj Muhammad a’an lix taql li Allah, relik chi yaal naq wankin sa’ oxib’ chi estado; Xinwil wib’, a’b’an maajun chik xik’ naril li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam chiwu laa’in, ut maak’a’ chik k’a’ru tinwaj raj naq tinwanq chi nach’ rik’in, re naq tinruuq chixkamsinkil, wi tinkamq sa’ li wanjik a’an, tz’aqal tinwanq sa’ xyanqeb’ li tenamit re xb’alb’a. Naq li Allah kixyiib’ li Islam sa’ li waam, xkohin rik’in lix taql li Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ut xinye, “Ye’ laa nim uq’, toja’ naq tinyeechi’i laa tiikilal chawu”, jo’kan naq kixye’ lix nim uq’’. Laj Amru bin al Ash kixye, ‘Toja’ naq xinchap li wuq’’. Kixpatzʼ: «Kʼaru wank aawe, Amru? ’ Xinsume, ‘Nawaj xk’eeb’al li condiciones’. Kixye: «Kʼaru li naʼlebʼ yookat xpatzʼbʼal? ’ Xinsume, ‘Wi’ naq taakuymanq inmaak’. Kixye: ‘Ma ink’a’ nekenaw naq li Islam kixsach li maak xe’wan chaq junxil, ut naq li hijrah kixsach ajwi’ li maak xe’wan chaq junxil, ut li Hajj kixsach ajwi’ li maak xe’wan chaq junxil’. Ut maajun chik ninra chiru li Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, ut maajun chik wan chi saqen ru sa’ li wilob’aal chiru a’an, ut ink’a’ ninru chixnujob’resinkil li wilob’aal -rik’in k’a’ruhaq- chiru a’an xb’aan lix loq’al ru, wi ta taapatz’manq we xch’olob’ankil, relik chi yaal naq ink’a’ raj tinruuq, xb’aan naq ink’a’ xinnujob’resi li wilob’aal rik’in lin e. Ut wi tinkamq sa’ li ch’a’ajkilal a’an, tinwoyb’eni chi yaal naq tinwanq jo’ jun reheb’ li wankeb’ sa’ choxa. Toja’ naq xoo’ok sa’ k’a’ruhaq b’ar wi’ ink’a’ ninnaw k’a’ru wankin wi’, jo’kan naq wi tinkamq, toja’ naq maajun ixq li yoo chi yaab’ak tinrochb’eeni, ut chi moko li xam. Naq tinmuq, b'on ch'och' sa' inb'een, toja' naq xaqxooqex chixsutam linmuqleb'aal chi najt tana' b'ar wi' kikamsiik li kameey ut kijek'imank li tib', toj reetal naq tinwab'i ut tinwil k'aru tixk'am chaq li xtaql linQaawa'.

Hadith

Imam Muslim : 174

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }

Kixye qe [laj Muhammad bin Hatim bin Maimun] ut [laj Abrahim bin Dinar] ut li lafazh re laj Ibrahim, xkab’ichaleb’ ke’xye, ak xye qe [laj Hajjan] - a’an laj Ibn Muhammad - chalen chaq [laj Ibnu Juraij] kixye, kixye we [Ya’la bin Juba’il naq] Abbas] naq eb’ li tenamit chalen chaq reheb’ laj k’iila dios yookeb’ chi kamsink, ut yoo chi nimank, ut eb’ a’an yookeb’ chi muxuk sumlaak, ut yoo chi nimank. Toja’ naq ke’wulak rik’in li Profeet Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam ut ke’xye, “Relik chi yaal, li k’a’ru junelik nekeye ut nekeb’oq, a’an chaab’il, wi ta teeye qe naq li maa’us aj b’aanuhom xqab’aanu naru xsachb’al, toja’ naq kik’utb’esiman li raqal: ‘-Ut eb’ li ink’a’ neke’loq’onink jalaneb’ chik li dios rochb’een li Allah ut ink’a’ neke’xkamsi jo’kan naq li Allah ex-llki choq’ reheb’ - tiik ru xyaalal, ut ink’a’ tixmux rib’, ani tixb’aanu a’an, relik chi yaal naq tixk’ul -xtojb’al rix- li xmaak-- ’ -Qs. Li xFurqan: 68-. Toja’ naq kikub’e chaq li raqal: ‘-Ye, ‘At lin moos li neke’xq’ax ru lix nub’aaleb’ rib’, me’oso’ eech’ool rik’in lix toq’ob’ahom ru li Allah-’ -Qs. Li xZumar: 53 chihab’.

Hadith

Imam Muslim : 175

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ

Kixye qe [li xHarmalah bin Yahya] kixye qe [laj Ibnu Wahab] kixye, kixye we [laj Yunus] chalen chaq [laj Ibn Shihab] kixye, kixye we [laj Urwah bin az-Zubair] naq [laj Hakim bin Hizam] kixye re, naq junxil kixpatz’ eere li k’a’aq re ru chaab’il chirix li li xinb’aanu laa’in? kixb’aanu sa’ xkutankil li Jahiliyah? Ma tinkʼul kʼaru?». Li xRasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kixsume: “Xat-ok sa’ li Islam rik’in li k’a’ru xak’am naq toj maak’a’ aanawom, maak’a’ naxye ma chaab’il b’aanuhom malaj tawauts -loq’onink-’.

Hadith

Imam Muslim : 176

و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ

Ut ak xye qe [laj Hasan al-Hulwani] ut [laj Abd bin Humaid], [laj Abd bin Hulwani] kixye, xye qe, ut [laj Abd] kixye, xye we [Ya’qub] - a’an laj Ibn Ibrahim bin Sa’ad - xye qe [lin yuwa’] chalen chaq [Salih] toj [a’an kixye we biUhab]. az-Zubair] naq [laj Hakim bin Hizam] kixye resil re, naq kixye re li Rasulullah, “At Rasulullah, k’a’ru nakak’oxla chirix junjunq li k’a’aq re ru, sa’ xjalam-uuch li tenq’ank, malaj xkolb’aleb’ rix li moos, malaj li amiiwil, li xinb’aanu sa’ xkutankil li Jahiliyah? Ma xinkʼul junaq inqʼajkamunkil rikʼin?». Li xRasulullah kixsume: “Xat-ok sa’ li Islam rik’in li chaab’il na’leb’ xab’aanu chaq junxil”.

Hadith

Imam Muslim : 177

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ

Kixye qe [laj Ishaq bin Ibrahim] ut [laj Abd bin Humaid] xkab’ichaleb’ ke’xye, kixye qe [laj Abdurrazzaq] kixye qe [laj Ma’mar] chalen chaq [laj az-Zuhri] rik’in li sanad a’in. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut naq ak xye qe [laj Ishaq bin Ibrahim] kixye qe [laj Abu Mu’awiyah] kixye qe [laj Hisyam bin Urwah] rik’in [lix yuwa’] rik’in [laj Hakim bin Hizam] kixye, kinpatz’, “At aj taqlanel re li Dios, -k’a’ru nakak’oxla li k’a’aq re ru re li jahil, chirix kixye, ‘li chaabʼil bʼaanuhom li xinbʼaanu? ’ toja’ naq li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kixsume: ‘Xak’e aach’ool chi ok sa’ li Islam xb’aan li chaab’il na’leb’ xab’aanu chaq junxil’. Chirix a’an kinye, “Sa’ xk’ab’a’ li Allah, maak’a’ junaq chaab’il b’aanuhom li xinb’aanu sa’ xkutankil li q’etq’etil wi ink’a’ xinb’aanu ajwi’ sa’ xkutankil li Islam”. Kiyehe’ qe [laj Abu Bakr bin Abu Syaibah] kixye qe [laj Abdulah bin Numair] rik’in [Hisyam bin Urwah] rik’in [lix yuwa’] naq [laj Hakim bin Hizam] kixkol rix jun cient chi moos ut kixk’e jun cient chi kameey sa’ li tenq’ank-ib’ chiru li hoonal re li q’etq’etil re li Islam. jun cient chi kameey sa’ li tenq’ank. Chirix chik a’an xko’o rik’in li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam...toja’ naq kixye k’a’ruhaq jo’ lix hadith’.

Hadith

Imam Muslim : 178

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ

Ak xye qe naq [laj Abdullah bin Abu Syaibah] kixye qe [laj Abdullah bin Idris] ut [laj Abu Mu’awiyah] ut [laj Waki’] chalen chaq [al-A’masy] chalen chaq [laj Abrahim] chalen chaq [Alqamah] chalen chaq [laj Abdullah] kixye, “Naq kikub’e chaq li raqal li ani kiwan mixed rik’in: ‘, Those’ -Patz'om. Al An’am: 82-, toja’ naq eb’ li rochb’een ke’reek’a naq aal li na’leb’ a’in ut ke’xye, “At aj taqlanel re li Allah, ani sa’ qayanq ink’a’ xmaakob’k chiru rib’! ’ Kixsume: «Moko aʼan ta li nakaawaj xyeebʼal. A’an jo’ kixye laj Luqman re li ralal: ‘-At walal, mattz’eqtaanank re li Allah. Relik chi yaal, li shirk a’an jun nimla ink’a’ us-’. -Patz'om. Luqman: 13-. Ak xye qe [laj Ishaq bin Ibrahim] ut [laj Ali bin Kasyram] xkab’ichaleb’ ke’xye, ak xye qe [laj Isa] a’an -laj Ibn Yunus-. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut ak xye qe [laj Minjab bin al-Harits at-Tamimi] ak xye qe [laj Ibnu Mushir]. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut naq ak xye qe naq [laj Abu Kuraib] kixye qe [laj Ibn Idris] chixjunil li k’a’aq re ru chalen chaq [laj A’masy] rik’in li sanad a’in, [laj Abu Kuraib] kixye, [Laj Ibn Idris] kixye, kixye we chirix a’an li xb’een sut naq [lin yuwa’] chalen chaq [laj Aban bin a’an IA’al’ard chalen chaq].

Hadith

Imam Muslim : 179

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ

Ak xye we [laj Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] ut [laj Umayyah bin Bistham al-Aisyi] ut li lafazh re laj Umayyah, xkab’ichaleb’ ke’xye, ak xye qe [laj Yazid bin Zurai’] ak xye qe [laj Rauh] - a’an laj Ibn al-Qasimbu’ chalen chaq [lix fa] laj Hurai, kixye. 'Naq kik'utb'esiman li raqal chiru li xtaql li Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: '-Re li Allah chixjunil li wan sa' choxa ut sa' li ch'och'. Ut wi nakayo’la li k’a’ru wan sa’ laa waam malaj wi nakamuq, li Allah tixk’uub’ chi yaal laa k’ulub’ chirix laa b’aanuhom. Jo’kan naq li Allah naxkuy xmaak li ani naraj ut naxk’e chi tojb’a-maak li ani naraj; ut li Allah a’an li Nimajwal sa’ xb’een chixjunil li k’a’aq re ru-’ -Qs. 284- ’ Laj Abu Hurairah kixye, “Toja’ naq li na’leb’ a’in kireek’a rib’ chi aal sa’ xb’eeneb’ li rochb’een li Rasulullah, jo’kan naq ke’wulak rik’in li Rasulullah ut ke’xye xsahil xch’ooleb’ sa’ xb’een li b’eleb’aal ch’iich’, ut ke’xye, “At Rasulullah, li k’eeb’il qe li ink’a’ naru xpatz’b’al. ayuno, jihad ut limosna. Relik chi yaal, li raqal a’in k’utb’esinb’il chawu, ut laa’o ink’a’ nokoru chixb’aanunkil! Li Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kixye: ‘Ma taawaj xyeeb’al jo’ chanru neke’xye li tenamit re li hu rub’elaj naq taaye, ‘Xqab’i ut ink’a’ xoo’ab’ink’, a’b’an taaye, ‘Xqab’i ut xoo’ab’in, Chakuy qamaak at Qaawa’ ut chawu li sutq’iik’. Ke’xsume, ‘Xqab’i ut xoo’ab’ink, kuy qamaak, at Qaawa’, ut aawik’in wan li sutq’iik’. Naq eb’ li tenamit ke’ril ru, li raatineb’ ke’xwiq’ib’ rib’ chiru, toja’ naq li Allah kixk’utb’esi chirix a’an: ‘-Li taqlanb’il aj k’amol esil kixpaab’ li Alcorán li kik’utb’esiman chiru xb’aan lix Qaawa’, ut jo’kan ajwi’ eb’ li neke’paab’an. Chixjunileb’ neke’xpaab’ li Allah, eb’ lix anjel, lix hu ut eb’ lix taql. -Ke’xye-, ‘Ink’a’ naqajach ru junaq -ut li jun chik- reheb’ lix taql’, ut ke’xye, ‘Naqab’i ut noko’ab’in’. -Ke’tijok-, ‘Chakuy qamaak, at Qaawa’, ut aawik’in wan li sutq’iik’. -Patz'om. al-Baqara: 285-. Naq ke’xb’aanu a’in, li Allah kixsach ru, toja’ naq kixk’utb’esi: ‘-Li Allah ink’a’ naxk’e iiq sa’ xb’een junaq li winq ka’ajwi’ jo’ chanru lix seeb’al. Naxk’ul jun q’ajkamunk - rik’in li chaab’il b’aanuhom - li naxyal xq’e wi’ ut naxtaw li tojb’a-maak - rik’in li maa’usilal - li naxb’aanu. -Ke’tijok-: ‘Qaawa’, maak’e qamaak wi nasach sa’ qach’ool malaj wan qamaak-’ Li Allah kixsume: ‘Yaal’. '-At qaRabb, maak'e sa' qab'een jun li iiq jwal aal jo' chanru naq xak'e sa' xb'eeneb' li ke'wank chaq chiqu-' Li Allah kixsume: 'Yaal'. '-At qaRabb, maakuy choq' qe li k'a'ru ink'a' nokoru chixkuyb'al-' Li Allah kixsume: 'Yaal'. '-B'aanu usilal, kuy qamaak; chakuy qamaak; ut chawuxtaana qu. Laa’at aj Tenq’ qe, jo’kan naq chootenq’a chiruheb’ laj ink’a’ neke’paab’an. -Patz'om. al-Baqara: 286-. Li Allah kixsume: “Yaal”.

Hadith

Imam Muslim : 180

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ

Kixye qe [laj Abu Bakr bin Abu Syaibah] ut [laj Abu Kuraib] ut [laj Ishaq bin Ibrahim] ut li lafazh a’an re laj Abu Bakr, kixye [laj Ishaq] kixye qe, naq wiib’ chik li winq ke’xye, ke’xye qe [laj Waki’] chalen chaq [laj Sufyan] chalen chaq [laj Adan Khalimer, a’an kixye choq’ re] [Sa’id bin Jubair] naxye chaq [Ibn Abbas] naq kixye, ‘Naq kikub’e chaq sa’ li raqal: ‘-Ut wi nakayo’la k’a’ruhaq li wan sa’ laa waam malaj nakamuq, relik chi yaal naq li Allah tixb’aanu jun ajlank aawik’in chirix laa b’aanuhom-’ -Qs. Albakara: 284-. Laj Ibn Abbas kixye, ‘Toja’ naq jun li rahil ch’oolejil ki’ok sa’ xch’ooleb’ rik’in a’an li maajun wa ki’ok sa’ xch’ooleb’ chi ka’ch’in’. Jo’kan naq li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye: “Ye, “Nin’ab’in ut nin’ab’in ut ninq’axtesi wib’”. Laj Ibn Abbas kixye, ‘Toja’ naq li Allah kixk’e li paab’aal sa’ xch’ooleb’, li chirix a’an kixk’utb’esi li raqal: ‘-Li Allah ink’a’ naxk’e iiq sa’ xb’een junaq li winq ka’ajwi’ jo’ chanru lix seeb’al. Naxk’ul jun q’ajkamunk - rik’in li chaab’il b’aanuhom - li naxyal xq’e wi’ ut naxtaw li tojb’a-maak - rik’in li maa’usilal - li naxb’aanu. -Ke’tijok-, ‘At qaRabb, maak’e qamaak wi nasach sa’ qach’ool malaj wan qamaak-’ -Qs. 286-, Li Allah naxye: ‘Relik chi yaal naq laa’in xinb’aanu’. '-At qaRabb, ut maak'e sa' qab'een jun li nimla iiq jo' chanru naq xak'e sa' xb'eeneb' li ke'wank chaq chiqu-' -Qs. 286-, Li Allah naxye: ‘Xinb’aanu’. '-At qaRabb, kuy qamaak; chakuy qamaak; ut chawuxtaana qu. Laa’at li qatenq’-’ li Allah naxye: ‘Xinb’aanu’.