Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
D'inis sé dúinn [Ishaq bin Ibrahim] agus [Ishaq bin Mansur] agus [Abd al-Warits bin Abd ash-Shamad] gach rud ó [Abd ash-Shamad bin Abd al-Warits] ó [Syu'bah] ó [Ayyub] ó [Abu Qilabah] ó [Thabit bin adl-Dlahhak al-Ansari]. -i scéal eile deirtear- Agus dúradh linn é ag [Muhammad bin Rafi'] ó [Abdurrazzaq] ó [ats-Tsauri] ó [Khalid al-Hadzdza'] ó [Abu Qilabah] ó [Tsabit bin adl-Dlahhak] dúirt sé, 'Dúirt an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Gach duine a mhionnaíonn go bréagach agus d'aon ghnó le reiligiún seachas an tIoslam, ansin tá sé mar a deir sé. Gach duine a mharaíonn é féin le huirlis, céasfaidh Allah é leis an uirlis sin in Ifreann Jahannam'. Seo an hadith [Sufyan] Maidir leis an hadith [Syu'bah], deirtear gur dhúirt an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Gach duine a mhionnaíonn go bréagach faoi reiligiún seachas an tIoslam, ansin tá sé mar a deir sé. Agus cibé duine a mharaíonn é féin le -uirlis-, ansin déanfar é a mharú ar Lá an Aiséirí leis an uirlis sin'.
Hadith
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Agus tá sé tar éis a rá linn [Muhammad bin Rafi'] agus [Abd bin Humaid] gach rud ó [Abdurrazzaq], a dúirt [Ibn Rafi'], tá sé tar éis a rá linn [Abdurrazzaq] gur inis sé dúinn [Ma'mar] ó [az-Zuhri] ó [Ibn al-Musayyab] ó [Abu Hurairah] a dúirt sé, 'Táimidne in éineacht le Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ag cur cogaidh i gcoinne Hunain, ansin dúirt sé le fear a aithníodh mar Mhoslamach: 'Tá an duine seo i measc mhuintir Ifrinn'. Agus muid sa láthair, chonaiceamar an fear ag troid chomh dona sin gur gortaíodh go dona é. Ansin thuairisc duine éigin do Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'A Rasulullah! An fear a dúirt tú roimhe seo, gur mháistir Ifrinn a bhí ann, throid sé chomh bríomhar inniu agus fuair sé bás.' Ansin dúirt Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air): "Rachaidh sé go hIfreann." Bhí amhras ar chuid de na Moslamaigh. Go tobann, tháinig duine éigin agus thuairiscigh sé nár bhásaigh sé ag troid, ach go raibh sé gortaithe go dona. An oíche sin, tháinig mífhoighne air le pian a chréachta, agus mar sin mharaigh sé é féin, agus tuairiscíodh é seo do Theachtaire Allah. Lean Teachtaire Allah air ag rá an takbir: "Allahu Akbar! Is fianaise mé gur seirbhíseach Allah agus a Theachtaire mé." Ansin d'ordaigh Teachtaire Allah do Bilal a chur in iúl do gach duine nach rachadh aon duine isteach i bParthas ach anam nó duine a ghéilleann d'Allah. Agus gur neartaigh Allah an reiligiún seo le fear cumhachtach."
Hadith
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Dúradh linn [gur inis Qutaibah bin Sa'id] dúinn [Ya'qub] - eadhon Ibn Abdurrahman al-Qari - ainm sráidbhaile san Araib - ó [Abu Hazim] ó [Sahal bin Sa'id as-Saidi] gur bhuail Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam le polaiteoirí, agus mar sin phléasc cogadh amach. Nuair a d'fhill Teachtaire Allah ar arm na Moslamach, agus nuair a d'fhill na míchreidmhigh ar a gcuid trúpaí, bhí fear ó measc Chompánaigh an Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam nár lig don namhaid dul thart. Ruaig sé an namhaid agus ionsaíonn sé é lena chlaíomh. Dúirt cara eile de chuid an Fháidh, 'Inniu níl aon duine inár measc atá fíor-shásta mar atá an té agus an té sin'. Lean an Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam air ag rá: 'Bíodh a fhios agat! Baineann sé le haicme saineolaithe Ifrinn. Dúirt fear de na Moslamaigh, 'Leanfaidh mé é an t-am ar fad'. Dúirt Sahl bin Sa'ad arís, ‘Tá an fear imithe amach in éineacht le duine ar bith, má stopann duine ar bith agus é ag troid ansin stopann sé freisin, nuair a ghluaiseann duine ar bith go tapa, ansin bogann sé chomh tapa céanna. Dúirt an fear, ‘Tá gortuithe tromchúiseacha ar Fulan. Toisc nach bhféadfadh sé an pian a bhí á fhulaingt aige a sheasamh, theastaigh uaidh bás a fháil láithreach, mar sin chuir sé lámh a chlaímh ar an talamh agus sháigh sé é féin. Tháinig an fear amach chun bualadh le Teachtaire Allah agus dúirt sé, ‘Deimhním gurb tusa, a Mhuhammad, teachtaire Allah’. D’fhiafraigh an Fáidh, ‘Cad atá cearr leat?’ Dúirt an fear, ‘An fear a dtugann tú saineolaí ar Ifreann air cé go bhfuil formhór na ndaoine ag cur i gcoinne seo, mar sin deimhním duit, a Theachta Allah faoi dhuine ar bith, bhí mé amuigh á leanúint ar feadh an chogaidh go dtí gur aimsigh mé go raibh sé gortaithe go dona, theastaigh uaidh bás a fháil go tapa, ansin chuir sé lámh a chlaímh ar an talamh agus lann an chlaímh idir a dhá bhrollach ansin bhrúigh sé ina choinne féin é ionas gur mharaigh sé é féin’. Mar sin dúirt Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air): 'Go deimhin, tá fir ann a dhéanann gníomhartha cosúil le gníomhartha saineolaí ar Neamh i súile daoine, cé gur saineolaí ar Ifreann é. Agus tá fir ann freisin a dhéanann gníomhartha maithe le gníomhartha saineolaí ar Ifreann i súile daoine, cé gur saineolaí ar Neamh é''.
Hadith
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Dúirt sé linn [Muhammad bin Rafi'] gur inis sé dúinn [az-Zubairi] - eadhon Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair - gur inis sé dúinn [Syaiban] gur dhúirt sé, Chuala mé [al-Hasan] ag rá, 'Go deimhin, bhí fear romhat a raibh pus ag teacht amach, agus nuair a chuir an pus fulaingt air ansin scaoil sé saighead as a soicéad, ansin bhain sé craiceann de go dtí gur shreabh an fhuil gan stad go dtí gur bhásaigh sé. Dúirt do Rabb: 'Tá neamh toirmiscthe agam dó'. Ansin thóg al-Hasan a lámh i dtreo an mhosc agus dúirt sé, 'Dar le Allah, d'inis [Jundub] an hadith seo dúinn ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam sa mhosc seo'. Agus dúirt sé linn [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] gur dúirt [Wahab bin Jarir] linn [m'athair] gur dúirt sé, Chuala mé [al-Hasan] ag rá, gur dúirt sé linn [Jundub bin Abdullah al-Bajali] sa mhosc seo, mar sin ná déan dearmad agus ná bíodh imní ort faoi Jundub ag bréagnú in ainm Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Dúirt Jundub gur dhúirt Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Bhí boilg ar fhear romhatansin luaigh sé hadith mar sin'.
Hadith
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Dúirt [Zuhair bin Harb] linn gur dúirt [Hashim bin al-Qasim] linn gur dhúirt [Ikrimah bin Ammar], dúirt [Simak al-Hanafi Abu Zumail], dúirt [Abdullah bin Abbas], dúirt [Umar bin al-Khattab], 'Nuair a tharla Cath Khaibar, tháinig roinnt compánach chuig an bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus dúirt siad, 'Is mairtíreach é duine mar sin, is mairtíreach é duine mar sin,' go dtí gur chuaigh siad thar fhear agus dúirt siad, 'Is mairtíreach é duine mar sin.' Ansin dúirt Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ní hea, chonaic mé é in Ifreann san éadach nó sa chóta a ghlac sé - sular dáileadh é -'. Ansin dúirt an Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam arís: 'A Ibn al-Khaththab, téigh agus abair le daoine nach rachaidh aon duine isteach ar neamh ach amháin iad siúd a chreideann'. Mar sin dúirt Umar, ‘Tháinig mé amach ag béicíl, ‘Bíodh a fhios agat nach rachaidh aon duine isteach ar neamh ach creidmheach’.
Hadith
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Dúirt sé linn [Abu ath-Tahir] a dúirt sé, dúirt sé linn [Ibnu Wahab] ó [Malik bin Anas] ó [Tsaur bin Zaid ad-Duali] ó [Salim Abu al-Ghaits] iar-sclábhaí Ibn Muthi', ó [Abu Hurairah]. -i scéal eile luaitear- Agus dúirt sé linn [Qutaibah bin Sa'id] agus seo an hadith, dúirt sé linn [Abdul Aziz] - eadhon Ibn Muhammad- ó [Tsaur] ó [Abu al-Ghaits] ó [Abu Hurairah] a dúirt sé, 'Ar lá Khaibar chuaigh muid amach leis an bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam go dtí gur thug Allah bua dúinn, ach ní ghanimah - creach an chogaidh - a fuair muid i bhfoirm óir nó airgid, ach maoin, bia agus éadaí. Ansin rith muid i dtreo cnoic. Agus ag an am sin, bronnadh bronntanas dúinn, mar aon lena sclábhaí, ag fear ó Judzam, ar a dtugtaí Rifa'ah bin Zaid ó threibh Adl-Dlubaib de ghnáth. Nuair a shroicheamar an cnoc, sheas sclábhaí an Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam suas chun strapaí a dhiollaide a scaoileadh. Ach go tobann, lámhachadh é le saighead, agus fuair sé bás ansin. Dúirt muid, 'Comhghairdeas leis, a Theachtaire Allah, as ucht a bheith mar mhairtíreach'. Ach ina ionad sin dúirt an Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam: 'Ní hea, leis an Té a bhfuil anam Muhammad ina Láimh, go deimhin, scriosfaidh tine ifrinn é mar gheall ar an blaincéad ó chogadh Khaibar a thóg sé sular dháil sé é'. Dúirt Abu Huraitah, 'Bhí na daoine turtaithe. Ina dhiaidh sin tháinig fear agus beart nó dhó de strapaí sandal aige agus dúirt sé, 'A Theachtaire Allah, fuair mé seo le linn Chogadh Khaibar'. Ansin dúirt Teachtaire Allah: 'Beart sandal ó thine ifrinn nó dhá bheart sandal ó thine ifrinn''.
Hadith
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Dúirt sé linn [Abu Bakr bin Abu Syaibah] agus [Ishaq bin Ibrahim] iad uile ó [Sulaiman], dúirt [Abu Bakr], dúirt sé linn [Sulaiman bin Harb] gur inis sé dúinn [Hammad bin Zaid] ó [Hajjaj ash-Shawwaf] ó [Abu az-Zubair] ó [Jabir] gur tháinig Ath Thufail bin Amru Ad Dausi chuig an bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus dúirt sé, 'A Theachtaire Allah, an bhfuil tú ag iarraidh maireachtáil i ndún atá láidir agus a fhéadann tú a chosaint?' Dúirt an scéalaí, 'Ba leis na Daus an dún le linn Jahiliyiah'. Mar sin féin, dhiúltaigh an Fáidh sallallahu 'alaihi wasallam toisc gur fearr leis an méid a gheall Allah do mhuintir Ansar. Nuair a d'imigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam go Medina, d'imigh Abu Thufail bin Amru freisin in éineacht le fear dá mhuintir. Mar sin féin, ní raibh cara Abu Thufail in ann -aeráid- Medina a sheasamh agus thit sé tinn, ansin thóg sé siosúr agus ghearr sé cnuic a mhéara go dtí go raibh a lámha clúdaithe le fuil, agus fuair sé bás fiú. Mar sin féin, ina bhrionglóid, chonaic Abu Thufail an fear i riocht an-mhaith, agus é ag clúdach a lámha. Ansin d'fhiafraigh Abu Thufal den fhear, 'Cad a rinne do dhia duit? ' D'fhreagair an fear, 'Mhaith sé dom mar gheall ar mo hijra dó, an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam'. Ansin d'fhiafraigh Abu Thufail arís, 'Ach cén fáth a bhfeicim tú ag clúdach do lámha?' D'fhreagair an fear, 'Dúradh liom 'Ní dheisiúfaimid an rud atá briste agat'. Ansin d'inis Abu Thufail an aisling do Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ansin dúirt Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'A Dhia, maith dá lámha'.
Hadith
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Dúirt sé linn [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] gur dhúirt sé linn [Abdul Aziz bin Muhammad] agus [Abu Alqamah al-Farwi] an bheirt acu, dúirt sé linn [Shafwan bin Sulaim] ó [Abdullah bin Salman] óna [athair] ó [Abu Hurairah] dúirt sé, 'Dúirt Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Go deimhin, séidfidh Allah an ghaoth atá an-bhog, chomh bog le síoda ó threo na hÉimin, ní chaillfidh sé aon duine a bhfuil - a dúirt Abu Alqamah- meáchan gráin ina chroí, - agus dúirt Abdul Aziz; fiú meáchan síol mustaird - ón gcreideamh mura gcuirfidh Allah bás air'.
Hadith
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Dúirt sé linn [Yahya bin Ayyub] agus [Qutaibah] agus [Ibn Hujr] iad uile ó [Ismail bin Ja'far] gur dúirt [Ibnu Ayyub] linn [Ismail] a dúirt sé, dúirt sé liom [al-Ala'] óna [athair] ó [Abu Hurairah] gur dhúirt Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Déanaigí dea-ghníomhartha go tapaidh sula dtagann an clúmhilleadh cosúil le hoíche dhorcha pice. Ar maidin bíonn fear ina chreidmheach, ansin ina neamhchreidmheach san iarnóin. San iarnóin bíonn fear ina chreidmheach, ansin ina neamhchreidmheach ar maidin. Dhíol sé a reiligiún ar son pléisiúir an tsaoil'.
Hadith
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Dúirt sé linn [Abu Bakr bin Abu Syaibah] gur inis [Al Hasan bin Musa] dúinn [Hammad bin Salamah] ó [Thabit Al Bunani] ó [Anas bin Malik] go ndúirt sé, 'Nuair a nochtadh an véarsa seo: '-A sibhse a chreideann, ná hardaigh bhur nguth os cionn guth an Fháidh-' -Qs. Al Hujurat: 2- go dtí deireadh an véarsa, bhí Thabit bin Qais ina shuí ina theach agus dúirt sé, 'Is duine de mhuintir Ifrinn mé! Agus sheachain sé i gcónaí an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam go dtí gur fhiafraigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam de Sa'ad bin Mu'adz faoi. D'fhiafraigh sé: 'A Abu Amru, cén chaoi a bhfuil Thabit? An bhfuil sé tinn? ' D'fhreagair Sa'd, 'Tá a riocht mar is gnách agus níor chuala mé aon scéala go bhfuil sé tinn'. Dúirt Anas, ‘Ansin thug Sa’d cuairt air agus d’inis sé dó faoina chomhrá le Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air). Dúirt Thabit, ‘Nochtadh an véarsa seo, agus a fhios agaibh go léir gurb mise an duine is glóraí de na daoine, ag sárú guth Theachta Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air). Ansin is duine de mhuintir Ifrinn mé.’ Mar sin d’inis Sa’d sin do Theachta Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air). Dúirt Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air), ‘Go deimhin, is duine de mhuintir Pharthais é.’ [D’inis Qathan bin Nusyair] dúinn. [D’inis Ja’far bin Sulaiman] dúinn [Thabit] ó [Anas bin Malik] a dúirt, ‘Ba óráidí i measc na nAnsar é Thabit bin Qais, nuair a nochtadh an véarsa seo, atá mar atá i hadith Hammad. Mar sin féin, ina hadith, ní luaitear ainm Sa’d bin Mu’adh.’ Agus dúradh linn [gur dhúirt Ahmad bin Sa'id bin Shakr Ad-Darimi] linn [gur dhúirt Habban linn [Sualiman Ibnul Mughirah] ó [Thabit] ó [Anas] dúirt sé, 'Nuair a tháinig an véarsa anuas - ná hardú do ghlór níos mó ná guth an Fháidh -, agus níor luaigh sé ainm Sa'd bin Mu'adz sa hadith'. Agus dúradh linn [gur dhúirt Huraim bin Abdul A'la al Asadi] linn [al Mu'tamir bin Sualiman] dúirt sé, 'Chuala mé [m'athair] ag trácht ar [Thabit] ó [Anas] a dúirt sé, 'Nuair a nochtadh an véarsa seo d'inis sé an hadith gan ainm Sa'd bin Mu'adz a lua..'. Ansin chuir sé leis, 'Shiúil fear ó mhuintir na bhflaitheas inár measc'.
Hadith
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Dúirt sé linn [Uthman bin Abu Syaibah] gur dhúirt sé linn [Jarir] ó [Mansur] ó [Abu Wail] ó [Abdullah] dúirt sé, 'D'fhiafraigh duine éigin de Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'A Rasulullah! An ndéanfar pionós orainn as na gníomhartha a rinneamar le linn Jahiliyah?' D'fhreagair Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam: 'Cibé duine agaibh a dhéanann maitheas le linn ré an Ioslaim, ní dhéanfar pionós air as a ghníomhartha le linn ré an Jahiliyah. Ach cibé duine a dhéanfaidh coir, déanfar pionós air as a ghníomhartha le linn ré an Jahiliyah agus le linn ré an Ioslaim'.
Hadith
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Dúirt sé linn [Muhammad bin Abdullah bin Numair] gur inis sé dúinn [m'athair] agus [Waki']. -i scéal eile deirtear- Agus dúirt sé linn [Abu Bakr bin Abu Syaibah] agus gur leis an lafazh, dúirt sé linn [Waki'] ó [al-A'masy] ó [Abu Wail] ó [Abdullah] dúirt sé, 'D'fhiafraíomar, 'A Theachtaire Allah, an ndéanfar pionós orainn mar gheall ar ár ngníomhartha le linn an Jahiliyah? ' D'fhreagair sé: 'Cibé duine a rinne maitheas le linn ré na hIoslaime, ní dhéanfar pionós air mar gheall ar a ghníomhartha le linn thréimhse an aineolais, agus cibé duine a rinne drochrudaí le linn ré na hIoslaime, déanfar pionós air mar gheall ar a ghníomhartha le linn thréimhse an aineolais agus an Ioslaim''. Dúirt sé linn [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] gur inis sé dúinn [Ali bin Mushir] ó [al-A'masy] leis an sanad seo mar shampla.
Hadith
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
D’inis sé dúinn [Muhammad bin al-Mutsanna al-Anazi] agus [Abu Ma'n ar-Raqasyi] agus [Ishaq bin Manshur] gach rud ó [Abu Ashim] agus gur le Ibn al-Mutsanna an lafazh, d’inis sé dúinn [adl-Dlahhak] - eadhon Abu Ashim - a dúirt sé, d’inis sé dúinn [Haiwah bin Syuraih] a dúirt sé, d’inis sé dúinn [Yazid bin Abu Habib] ó [Ibn Shiimasah al-Mahri] a dúirt sé, ‘D’fhreastail muid ar [Amru bin al-Ash], agus é ag níochán an éagaigh, ansin ghuil sé ar feadh i bhfad agus chas sé a aghaidh ar an mballa, ansin thosaigh a mhac ag rá, ‘A athair, nach dtug an Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam dea-scéal duit ar an mbealach sin, nach dtug an Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam dea-scéal duit ar an mbealach sin’. Dúirt an scéalaí, ‘Mar sin chas sé ar a aghaidh agus dúirt sé, ‘Go deimhin is é an rud is tábhachtaí a mheasaimid ná an fhianaise nach bhfuil aon dia - fiúntach adhradh - ach Allah, agus gurb é Muhammad teachtaire Allah, go deimhin táim i dtrí stát; chonaic mé mé féin, ach níl aon duine ann a bhfuil fuath aige don Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam níos mó ná mise, agus níl aon rud ar mhaith liom a bheith gar dó, ionas gur féidir liom é a mharú, má fhaighim bás sa riocht sin beidh mé cinnte i measc mhuintir ifrinn. Nuair a rinne Allah Ioslam i mo chroí, chuaigh mé chuig Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam agus dúirt mé, 'Sín amach do lámh dheas, ansin geallfaidh mé dílseacht duit', agus mar sin shín sé amach a lámh dheas'. Dúirt Amru bin al Ash, 'Ansin choinnigh mé mo lámh'. D'fhiafraigh sé: 'Cad atá cearr leat, a Amru? ' D'fhreagair mé, 'Ba mhaith liom coinníollacha a thabhairt'. Dúirt sé: 'Cad iad na coinníollacha atá á lorg agat? ' D'fhreagair mé, 'Ar choinníoll go maithfear dom'. Dúirt sé: 'Nach bhfuil a fhios agat gur scrios an tIoslam peacaí roimhe seo, agus gur scrios an hijrah peacaí roimhe seo freisin, agus gur scrios an Hajj peacaí roimhe seo freisin'. Agus níl aon duine is mó a bhfuil grá agam dó ná Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, agus níl aon duine is soiléire i mo shúile ná é, agus ní féidir liom mo shúile a líonadh - le rud ar bith - ná é mar gheall ar a ghlóiriú, dá n-iarrfaí orm cur síos a dhéanamh air, bheinn cinnte in ann, mar níor líon mé mo shúile leis. Agus má fhaighim bás sa riocht sin, beidh súil agam go cinnte a bheith i mo dhuine de chónaitheoirí na bhflaitheas. Ansin chuaigh muid trí rud nach raibh a fhios agam cén riocht a raibh mé ann, mar sin dá bhfaigheadh mé bás, ní bheadh bean ag gol liom, agus fiú tine. Nuair a adhlacfaidh tú mé, craith cré orm, ansin seas timpeall mo uaighe ag an achar inar maraíodh an camall agus inar dáileadh an fheoil, go dtí go gcloisfidh mé thú agus go bhfeicfidh mé cad a thabharfaidh teachtaire mo Thiarna.
Hadith
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
D’inis [Muhammad bin Hatim bin Maimun] agus [Ibrahim bin Dinar] dúinn agus baineann an fhoclaíocht le Ibrahim, dúirt an bheirt acu, [D’inis Hajjaj] - is é sin Ibn Muhammad - dúinn ó [Ibn Juraij] a dúirt sé, D’inis [Ya'la bin Muslim] dom gur chuala sé [Sa'id bin Jubair] ag rá ó [Ibn Abbas] go bhfuil muintir na n-ildiach ag déanamh dúnmharaithe, agus go bhfuil sé ag éirí níos forleithne, agus go bhfuil siad ag déanamh adhaltranas, agus go bhfuil sé sin ag éirí níos forleithne. Ansin tháinig siad chuig an bhFáidh Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam agus dúirt siad, 'Go deimhin, is maith an rud a deir tú agus a iarrann tú i gcónaí, dá gcuirfeá in iúl dúinn gur féidir na drochghníomhartha atá déanta againn a scriosadh, ansin nochtadh an véarsa: '-Agus iad siúd nach adhraíonn déithe eile in éineacht le Allah agus nach maraíonn anamacha a thoirmisc Allah -maraíonn siad iad- ach amháin ar na cúiseanna cearta, agus nach ndéanann adhaltranas, cibé duine a dhéanann sin, gheobhaidh sé -díoltas- as a pheacaí-- ' -Qs. Al Furqan: 68-. Ansin tháinig an véarsa anuas: '-Abair, 'A shearbhóntaí mo sháraíonn a dteorainneacha féin, ná héadóchas trócaire Allah-' -Qs. Az Zumar: 53-.
Hadith
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Dúirt sé linn [Harmalah bin Yahya] gur dúirt sé linn [Ibnu Wahab] a dúirt sé, dúirt sé liom [Yunus] ó [Ibn Shihab] a dúirt sé, dúirt sé liom [Urwah bin az-Zubair] gur dhúirt [Hakim bin Hizam] leis, gur fhiafraigh sé uair amháin de Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Cad a cheapann tú faoi chuid de na rudaí maithe a rinne mé? a rinne mé le linn ré Jahiliyah? An bhfaighidh mé aon rud?' D'fhreagair Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Chuaigh tú isteach san Ioslam leis an méid a thug tú leat nuair a bhí tú fós aineolach, bíodh sé dea-ghníomhartha nó tawauts -adhradh-'.
Hadith
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Agus tá sé ráite linn [Hasan al-Hulwani] agus [Abd bin Humaid], dúirt [al-Hulwani], tá sé ráite linn, agus dúirt [Abd], tá sé ráite liom [Ya'qub] - eadhon Ibn Ibrahim bin Sa'ad - tá sé ráite linn [m'athair] ó [Salih] ó [Ibn Shihab] a dúirt sé, tá sé ráite liom [Urwah bin az-Zubair] gur thuairiscigh [Hakim bin Hizam] dó, gur dhúirt sé le Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'A Rasulullah, cad a cheapann tú faoi roinnt rudaí, i bhfoirm déirce, nó sclábhaithe a shaoradh, nó cairdeas, a rinne mé le linn aimsir Jahiliyah? An bhfuair mé aon luach saothair uaidh?' D'fhreagair Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Chuaigh tú isteach san Ioslam leis na rudaí maithe a rinne tú roimhe seo'.
Hadith
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Dúirt sé linn [Ishaq bin Ibrahim] agus dúirt [Abd bin Humaid] araon, dúirt sé linn [Abdurrazzaq] gur inis sé dúinn [Ma'mar] ó [az-Zuhri] leis an sanad seo. -i scéal eile deirtear- Agus tar éis a insint dúinn [Ishaq bin Ibrahim] gur inis sé dúinn [Abu Mu'awiyah] gur inis sé dúinn [Hisyam bin Urwah] óna [athair] ó [Hakim bin Hizam] dúirt sé, 'A Theachtaire Allah, - cad a cheapann tú- faoi chuid de na rudaí a rinne mé le linn thréimhse jahiliyyah?, agus luaigh Hisham, 'na dea-ghníomhartha a rinne mé? ' ansin fhreagair Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Thiontaigh tú go hIoslam mar gheall ar na dea-rudaí a rinne tú san am atá thart'. Dúirt mé ansin, 'Dar Allah, níl aon dea-ghníomh a rinne mé le linn na haineolais mura ndearna mé é le linn an Ioslaim freisin'. Dúradh linn [gur inis Abu Bakr bin Abu Syaibah dúinn [Abdulah bin Numair] ó [Hisyam bin Urwah] óna [athair] gur shaor [Hakim bin Hizam] céad sclábhaí agus gur thug sé céad camall mar charthanacht le linn na tréimhse aineolais, ansin gur shaor sé céad sclábhaí le linn ré na hIoslaime agus gur thug sé céad camall mar charthanacht. Ansin chuaigh sé chuig an bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallamansin luaigh sé rud éigin cosúil lena hadith'.
Hadith
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Dúirt sé linn [Abu Bakr bin Abu Syaibah] gur inis sé dúinn [Abdullah bin Idris] agus [Abu Mu'awiyah] agus [Waki'] ó [al-A'masy] ó [Ibrahim] ó [Alqamah] ó [Abdullah] dúirt sé, 'Nuair a tháinig an véarsa anuas: '-Iadsan a chreideann, agus nach bhfuil a gcreideamh measctha le éagóir-' -Qs. Al An'am: 82-, ansin mhothaigh na compánaigh trom faoi seo agus dúirt siad, 'A Theachtaire Allah, cé inár measc nár rinne éagóir air féin! ' D'fhreagair sé: 'Ní hé sin atá i gceist agat. Tá sé mar a dúirt Luqman lena mhac: '-A mhic, ná seachnaigh Allah. Go deimhin, is éagóir mhór é an seachaint-'. -Qs. Luqman: 13-. Dúirt sé linn [Ishaq bin Ibrahim] agus [Ali bin Kasyram] araon, gur inis siad dúinn [Isa] eadhon -Ibn Yunus-. -i scéal eile deirtear- Agus dúirt sé linn [go ndearna Minjab bin al-Harits at-Tamimi] é a chur in iúl dúinn [Ibnu Mushir]. -i scéal eile deirtear- Agus tar éis dó a insint dúinn [go ndearna Abu Kuraib] gach rud a insint dúinn [Ibn Idris] ó [al-A'masy] leis an sanad seo, dúirt [Abu Kuraib], dúirt [Ibn Idris], gur inis sé dom faoi an chéad uair [m'athair] ó [Aban bin Taghlib] ó [al-A'masy] ansin chuala mé uaidh é'.
Hadith
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Dúirt sé liom [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] agus [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] agus gur le Umayyah an lafazh, dúirt an bheirt acu, gur inis sé dúinn [Yazid bin Zurai'] gur inis sé dúinn [Rauh] - eadhon Ibn al-Qasim- ó [al-Ala'] óna [athair] ó [Abu Hurairah] dúirt sé, 'Nuair a nochtadh an véarsa do Theachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: '-Is le Allah gach rud atá sna flaithis agus ar talamh. Agus má thugann tú breith ar a bhfuil i do chroí nó má cheiltíonn tú é, socróidh Allah cuntais leat go cinnte maidir le do ghníomhartha. Mar sin maithfidh Allah cibé duine is mian leis agus pionósaíonn sé cibé duine is mian leis; agus tá Allah Uilechumhachtach thar gach ní- ' -Qs. al-Baqarah: 284- ' Dúirt Abu Hurairah, 'Ansin bhraith an t-ábhar seo trom ar chompánaigh Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, agus mar sin tháinig siad chuig Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam agus dúirt siad beannacht ar an bhfeithicil, ag rá, 'A Rasulullah, tugadh ualach na ngníomhartha dúinn nach bhfuil muid in ann paidir, troscadh, jihad agus déirce a dhéanamh. Go deimhin, nochtadh an véarsa seo duit, agus níl muid in ann é a dhéanamh! Dúirt Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'An mian leat a rá mar a deir Muintir an Leabhair sula ndeir tú, 'Chuala muid agus níor umhlaíomar', ach abair, 'Chuala muid agus umhlaíomar, Maith dúinn a Thiarna agus is chugat an filleadh'. D'fhreagair siad, 'Chuala muid agus umhlaíomar, maith dúinn, a Thiarna, agus is chugat an filleadh'. Nuair a léigh na daoine é, chrom a gcuid focal dó, ansin nocht Allah ina dhiaidh sin: '-Chreid an Teachtaire sa Qur'an a nochtadh dó óna Thiarna, agus déanann siadsan a chreideann amhlaidh freisin. Creideann gach duine in Allah, a aingil, a leabhair agus a theachtairí. -Dúirt siad-, 'Ní dhéanaimid aon idirdhealú idir aon duine -agus duine eile- dá theachtairí', agus dúirt siad, 'Éistimid agus géilleoimid'. -Ghuigh siad-, 'Maith dúinn, a Thiarna, agus chugat atá an filleadh'. -Qs. al-Baqarah: 285-. Nuair a rinne siad é seo, scrios Allah é, ansin nocht sé: '-Ní chuireann Allah ualach ar dhuine ach amháin de réir a chumais. Faigheann sé luach saothair - ó na dea-ghníomhartha - a ndéanann sé iarracht orthu agus faigheann sé pionós - ón olc - a dhéanann sé. -Ghuigh siad-: 'Ár dTiarna, ná pionósaigh sinn má dhéanaimid dearmad nó má táimid ciontach-' fhreagair Allah: 'Tá'. '-A Rab, ná cuir ualach trom orainn mar a chuir tú orthu siúd romhainn-' fhreagair Allah: 'Sea'. '-A Rab, ná hiompair dúinn an rud nach féidir linn a iompar-' fhreagair Allah: 'Sea'. '-Maith dúinn, le do thoil; maith dúinn; agus déan trócaire orainn. Is tusa ár gCabhróir, mar sin cabhraigh linn i gcoinne na n-éagreidmheach'. -Qs. al-Baqarah: 286-. D'fhreagair Allah: 'Sea'.
Hadith
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Dúirt sé linn [Abu Bakr bin Abu Syaibah] agus [Abu Kuraib] agus [Ishaq bin Ibrahim] agus gur le Abu Bakr an lafazh, dúirt [Ishaq] gur inis sé dúinn, agus dúirt beirt eile, gur inis siad dúinn [Waki'] ó [Sufyan] ó iar-sclábhaí Khalid [Adam bin Sulaiman], a dúirt sé, Chuala mé [Sa'id bin Jubair] ag rá ó [Ibn Abbas] dúirt sé, 'Nuair a tháinig sé anuas véarsa: '-Agus má thugann tú breith ar rud atá i do chroí nó má chuireann tú i bhfolach é, is cinnte go ndéanfaidh Allah ríomh leat maidir le do ghníomhartha-' -Qs. Albaqarah: 284-. Dúirt Ibn Abbas, 'Ansin tháinig brón isteach ina gcroí uaidh nár dheachaigh isteach ina gcroí riamh'. Mar sin dúirt an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Abair, 'Éistim agus géillim agus géillim''. Dúirt Ibn Abbas, ‘Ansin chuir Allah creideamh ina gcroíthe, a nocht an véarsa ansin: ‘-Ní chuireann Allah ualach ar dhuine ach amháin de réir a chumais. Faigheann sé luach saothair - ó na dea-ghníomhartha - a ndéanann sé iarracht orthu agus faigheann sé pionós - ón olc - a dhéanann sé. -Ghuigh siad-, ‘A ár Rabb, ná pionósaigh sinn má dhéanaimid dearmad nó má táimid ciontach-’ -Qs. Al Baqarah: 286-, Deir Allah: ‘Go deimhin rinne mé é’. ‘-A ár Rabb, agus ná cuir ualach trom orainn mar a chuir Tú orthu siúd romhainn-’ -Qs. Al Baqarah: 286-, Deir Allah: ‘Rinne mé é’. ‘-A ár Rabb, maith dúinn; maith dúinn; agus déan trócaire orainn. Is tusa ár gCabhróir-’ Deir Allah: ‘Rinne mé é’.
