Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Acï lɛ̈k ɣook këriëëc ëbën tënë [Abdïth Bïn Abdïth] tënë [Syu’ba] tënë [Ayyub] tënë [Abu Qilabahn] tënë [Thäbit]. -në luɛɛl dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook në [Muhammad bin Rafi'] tënë [Abdurrazzaq] tënë [ats-Tsauri] tënë [Abu Qilabah] tënë [Thabit bin adl-Dlahhak] acï lueel, 'Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel: röök dɛ̈t cie Islam ee lueth ku ë thööŋ, ke yen ee cït man ye yen ye lueel. Ku raan cï rot nɔ̈k në kë ë thɔ̈ɔ̈r, ke Allah abï ye yɔŋ në kë ë thɔ̈ɔ̈r kënë në mac de Jahannam’. Yen ee wɛ̈t cï lueel [Sufyan] Ku ë wɛ̈t cï lueel [Syu’bah], acï lueel lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Raan cï thɔn në röök dɛ̈t cie röök de Islam në lueth, ke yen ee cït tɛ̈ cï yen ye lueel thïn. Ku raan cï rot nɔ̈k në -kë ye thɔ̈ɔ̈r-, ke abï nɔ̈k në kööl de pïïr yic në kë ye thɔ̈ɔ̈r kënë’.
Hadith
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Ku acï lɛ̈k ɣook këriëëc ëbën tënë [Abdurrazzaq], [Ibn Rafi] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ma’mar] tënë [az-Zuhri] tënë [Abn-Musayhula] tënë [Abu Hullalah Rafi] tënë [Abu Hullalah Rafi] cï lueel. 'alaihi wasallam aa tɔ̈ ke thɔ̈ɔ̈r kek Hunain, ku lueel tënë raan cï ŋic ke ye raan ë Muthilimïn: 'Raan kënë atɔ̈ në kɔc ke Gehenna yic'. Ke wuɔk tɔ̈ në ye mɛn, wuɔ cë moc tïŋ ke cë tɔŋ dït apɛi yök ke cë yök ke cë nɔ̈k apɛi. Ku ëcï raan tök lueel tënë Rasulullah, ‘O Rasulullah! Raan cï yïn lueel wënthɛɛr, lɔn ye yen bäny de mac, akölë acï thɔ̈ɔ̈r apɛi ku thou.’ Ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc: 'Abï la ɣön ë mac'. Kɔc kɔ̈k ke Muthilimïn aa tɔ̈ në dhöl de riɔ̈ɔ̈c yic. Ku ëcï raan tök bɛ̈n bï bɛ̈n lueel lɔn këc yen thou në tɔŋic, ku acï yök ke cï nɔ̈k apɛi. Në ye akɔ̈l kënë, ke ka cï puɔ̈u bɛ̈n riääk në tɔ̈ɔ̈k de tɔ̈ɔ̈kde, ku ka cï rot nɔ̈k, ku kën acï bɛ̈n lueel tënë Raan cï lɔc ku dɔc. Rasulullah acï ŋot ke lueel takbir: ‘Allahu Akbar, ɣɛn ee cath lɔn ye ɣɛn aluaŋ Nhialic ku raan ë tuɔɔcde’. Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc lɛ̈k Bilal bï lɛ̈k raan ëbɛ̈n lɔn cïn yen raan bï lɔ nhial ee tiɛ̈p ka raan cï rot gam -tën Nhialic-. Ku lɔn cï Allah ë röök kënë bɛɛr riɛl në raan ril''.
Hadith
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Acï lɛ̈k ɣook [Kutaibah bin Sa’id] acï lɛ̈k ɣook [Ya’qub] - cɔl Ibn Abdurrahman al-Qari - - rin ë paan ë Arabia - tënë [Abu Hazim] tënë [Sahal bin Sa’id as-Saïdi] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc yök ke cï yök. Na wën cï Raan cï lɔc ku dɔc dhuk tënë apuruuk ke Muthilimïn, ku dhuk kɔc cï gam dhuk tënë apuruukken, ke raan tök ë tɔ̈ në kɔc ke sahaba ke Raan cï lɔc ku dɔc yic ku cïï kɔc atɛ̈ɛ̈r puɔ̈l bïk tëëk. Yeen ee kɔc atɛ̈ɛ̈r cop ku nɔ̈k keek në thɛ̈pde. Acï mäth dɛ̈t de Raan cï lɔc ku dɔc lueel, ‘Akölë acïn raan tɔ̈ në ɣook yiic cï puɔ̈th miɛt apɛi cït mɛn tɔ̈ yen thïn’. Ku ŋoot ke lueel: ‘Ŋïc! Yeen ee raan töŋ de kɔc ŋic käŋ në Hell yic. Raan tök ë kɔc ke Muthilimïn acï lueel, 'Ɣɛn abï ye kuanycök ë thää ëbɛ̈n'. Sahl bin Sa'ad acï bɛ̈n lueel ëya, ‘Raan acï bɛ̈n bei ëtök kek raan dɛ̈t, na cï raan dɛ̈t ku raan dɛ̈t kɔ̈ɔ̈c ke thɔ̈ɔ̈r ke yen ëya acï kɔ̈ɔ̈c, të cï raan kënë jäl apɛi, ke yen acï jäl ëya dɛ̈t. Go moc lueel, ‘Fulan acï yök ke cï riääk. Rin këc yen lëu bï tɔ̈ɔ̈k ë tɔ̈ɔ̈k ë yök, go wïc bï thou ë tɛ̈ɛ̈n, go thɛ̈p ë thɛ̈pde tääu piny ku gut rot. Go raan bɛ̈n bei bï lɔ yök kek Raan cï lɔc ku dɔc ku lueel, ‘Ɣɛn acï thɔ̈ɔ̈ŋ lɔn yïn, Muhammad, yïn ee raan cï Nhialic tuɔɔc’. Go Raan cï lɔc ku dɔc thiëëc, ‘Yeŋö cï yï yök? ' Go raan lueel, 'Raan ye cɔl raan ŋic käŋ në mac yic ku kɔc juëc aacï wɛ̈t kënë rɛɛc, ku ɣɛn ee yï lɛ̈k, O Raan cï lɔc ku dɔc në kë cït kën ku kë cït kën, ɣɛn acï bɛ̈n bei ke ɣɛn kuany ye cök në tɔŋic agut cï ɣɛn yök ke cï yök ke cï nɔ̈k apɛi, acï wïc bï lac thou, ku ka cï thɛ̈nyde tääu në ye nhom në kaam de thɛ̈nyde yic. rot ago rot nɔ̈k’. Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Ee yic, anɔŋ kɔc ye käŋ looi cït luɔi de raan ŋic käŋ nhial në kɔc nyïn, cɔk alɔn ye yen raan ŋic käŋ në mac. Ku anɔŋ röör aya ye käpath looi kek kä cï raan ŋic käŋ në mac yic në kɔc nyïn, agut cï na cɔk ya raan ŋic käŋ në nhial''.
Hadith
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Muɣaamd bin Rafi’] acï lɛ̈k ɣook [Az-Zubair] - cɔl Muhammad bin Abdullah bin Az-Zubair - acï lɛ̈k [Syaiban] lɔn cï yen lueel, ɣɛn acï [al-Hasan] piŋ ke lueel, ‘Ee yic, anɔŋ raan thɛɛr ë tɔ̈ ke yï cï puɔ̈th bɛ̈n bei, ku wën cï yen bɛ̈n yök ke cï puɔ̈th bɛ̈n bei. socket, ku jɔl ye nɔ̈k agut cï riɛm bï bɛ̈n bei ke cïï kɔ̈ɔ̈c agut cï bï thou. Rabbdu acï lueel: 'Ɣɛn acï nhial kuum tënë ye'. Ku al-Hasan acï ye cin jat nhial tën ɣön muthilimin ku lueel, 'Në Nhialic, [Jundub] acï hadith kënë lueel tënë ɣook tënë Raan cï lɔc ku dɔc ë ɣön muthilimin kënë yic'. Ku acï lɛ̈k ɣook [Muhämd Bïn Abu Bakr al-Muqaddami] acï lɛ̈k ɣook [Wähab Bïn Jarir] acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lueel, ɣɛn acï [al-Hasan] piŋ ke lueel, acï lɛ̈k ɣook [Jundub bin Abdullah al-Bajali] në muthilimïn kënë yic, ku duɔ̈në nhom määr në kë de Jundullah Sahullah. 'äläïhï wäsäläm. Jundub acï lueel lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Raan ë tɔ̈ tueŋ ke yïn acï nhom lääu...ku acï hadith cït kën lueel’.
Hadith
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Acï lɛ̈k ɣook [Zuhair bin Ɣarb] acï lɛ̈k ɣook [Häsyim bin al-Qasim] acï lɛ̈k ɣook [Ikrimah bin Ammar] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Simak al-Hanafi Abu Zumail] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Abbath] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Umar bin ’acïc war, acï lueel] ku ëcï kɔc juëc ke mäthke bɛ̈n tënë Raan cï lɔc ku dɔc ke luelkë, ‘Kɔc ku kɔc cï thou, ku kɔc cï thou’, agut cï bïk raan tök tëëk ku luelkë, ‘Kɔc cï thou’. Ku lueel Rasulullah ëlä: 'Acie yeen, në yic ɣɛn acï ye tïŋ në mac yic në alɛ̈th ka alɛ̈th cï keek lööm -ke këc keek rɔm-'. Ku lueel ëya dɛ̈t: 'O Ibn al-Khaththab, lɔ ku lɛ̈k kɔc lɔn acïn raan bï la nhial ee kɔc cï gam'. Go Umar lueel, 'Ɣɛn acï bɛ̈n bei ke ɣɛn rɛ̈l, 'Ŋic lɔn cïn yen raan bï la nhial ke cie raan cï gam'.
Hadith
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Ath-Tahir] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ibnu Wahab] tënë [Malik bin Anas] tënë [Thaur bin Zaid ad-Duali] tënë [Salim Abu al-Ghaits] aluɛk thɛɛr de Ibn Muthi’, tënë [Abu Hurairah]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Kutaiba bin Sa’id] ku kën ee hadith, acï lɛ̈k ɣook [Abdul Aziz] -ye cɔl Ibn Muhammad- tënë [Tsaur] tënë [Abu al-Ghaits] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, 'Në kööl ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Allah acï ɣok gäm tiɛ̈m, ku acie ghanimah - kä cï yök në tɔŋic - yen cï ɣok yök në dhöl de dääp ka wëu, ku ka ye käŋ, cäm ku alɛ̈th. Ku ɣok aacï röt tääu në kuur nhom. Ku ëcï raan ë Judzam ë ye lac cɔl Rifa’ah bin Zaid ë raan ë kuat Adl-Dlubaib bɛ̈n gäm kë cï gäm yen. Nawën cï ɣok ɣet gɔt nhom, ke aluaŋ de Rasulullah acï kɔ̈ɔ̈c bï thɛ̈ny de thɛ̈nyde jäl. Ku ëcï yök ke cï nɔ̈k në thɔ̈ɔ̈r, ku yök thoude thïn. Ku luelku, 'Ɣok aacï ye leec, O Raan cï lɔc ku dɔc, rin cï yen nɔ̈k'. Ku ëcï bɛ̈n lueel këlä: ‘Acie yeen, në raan tɔ̈ në yecin në tiɛ̈p de Muhammed yic, ee yic, abï mac ë mac ë mac ë mac rin ë bɛ̈ɛ̈r ë tɔŋ ë Khaibar cï dɔm ke këc tek yic’. Aci Abu Huraitah luel, ' Go kɔc riɔ̈ɔ̈c. Në ye mɛn ke raan tök bɔ̈ ke muk dhöl ë dhɛ̈ŋ ka rou ku lueel, ‘O Raan cï lɔc ku dɔc, ɣɛn acï kën yök në tɔŋ de Khaibar yic’. Ku lueel Apostle: 'Aciëŋ de dhɛ̈ŋ ë mac ë mac yic wala akut de dhɛ̈ŋ kaarou ë mac de mac yic''.
Hadith
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaiba] ku [Ishaq bin Ibrahim] keek ëbɛ̈n tënë [Sulaiman], [Abu Bakr] acï lueel, acï lɛ̈k [Sulaiman bin Ɣarb] acï lɛ̈k ɣook [Hämäd bin Zaïd] tënë [Hajjaj ash-Shawwaf] tënë [Abuu Azabï] Amru Ad Dausi acï bɛ̈n tënë Raan cï lɔc ku dɔc ke lueel, 'Yïn Raan cï lɔc ku dɔc, yïn awïc ba rëër në ɣön ril yic ku lëu bï yïn gël?' Raan ë jam acï lueel, ‘Gön ril ee këde kɔc ke Daus në thɛɛr ke Jahiliyiah’. Ku na yïn ya, ke Raan cï lɔc ku dɔc acï jai në kë cï yen kë cï Nhialic thɔn tënë kɔc ke Ansar nhiaar. Na wën cï Raan cï lɔc ku dɔc jäl në Medina, ke Abu Thufail bin Amru acï jäl aya ke cï raan tök ë kɔcke bɛ̈n jäl. Ku na yïn ya, ke mäth de Abu Thufail akëc bɛ̈n lëu bï -clima- de Medina ya gël ku ka cï bɛ̈n tuany, ku ka cï thök ë thök dɔm ku thök ë thök ë thök agut cï bï thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Ku na yïn ya, ke në thööŋde yic, ke Abu Thufail acï raan ë tɔ̈ ke piɛth arëët tïŋ, ke cë ye cin kum. Go Abu Thufal raan thiëëc ye ŋo cë jɔŋdu looi të nɔŋ yïn? ' Go raan dhuk nhom, 'Acï ɣa päl awuɔ̈c rin cï ɣɛn hijra tënë Yeen, Raan cï lɔc ku dɔc ë Nhialic.' Go Abu Thufail bɛn thiëëc ku yeŋö ye ɣɛn tïŋ ke yï kum yï cin? ' Go raan dhuk nhom, 'Acï lueel tënë ɣa, 'Ɣok acïï kë ca riɔ̈ɔ̈k bï looi'. Abu Thufail acï ŋɔ̈th lɛ̈k Rasulullah, Rasulullah acï lueel: ‘O Nhialic, päl yï cin’.
Hadith
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Ahmad bin Abda adl-Dlabbi] acï lɛ̈k ɣook [Abdul Aziz bin Muhammad] ku [Abu Alqamah al-Farwi] keek kaarou acïk lueel, acï lɛ̈k ɣook [Shafwan bin Sulaim] tënë [Abdullah bin Salman] tënë [wun] tënë [Yen acï ‘Abu Huraillaah lueel. 'Ee yic, Nhialic abï yom ë thök ë thök ë thök ë thök, cït man ë thök ë thök ë thök ë thök ë Yemen, acïï raan bï määr ë piɔ̈nde -Abu Alqamah acï lueel- thök ë rap, -ku Abdul Aziz acï lueel; agut cï thëm de kɔ̈th ë muɔth - tënë gam të cïn yen Allah bï ye cɔl thou'.
Hadith
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Ayyub] ku [Qutaibah] ku [Ibn Hujr] keek ëbɛ̈n tënë [Ithmaïl bin Ja’far] acï lueel [Ibnu Ayyub] acï lɛ̈k ɣook [Ithmaïl] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [al-Ala’] tënë [wun] tënë [Abu Huraibah] ‘acï lueel Raan cï lɔc ku dɔc ë raan path. luɔi ke lööŋ këc bɛ̈n cït man de thëi col. Ku ë miäkduur raan ee raan cï gam, ku ë thëi ë raan këc gam. Në akɔ̈l ciɛlic raan ee gam, ku në miäkduur ke raan këc gam. Acï nhialicde ɣaac në këde miɛt de piɔ̈u de pinynhom'.
Hadith
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] acï lɛ̈k ɣook [Al Hasan bin Musa] acï lɛ̈k [Hammad Bin Salamah] tënë [Thabit Al Bunani] tënë [Anath Bin Malik] lɔn cï yen lueel, ‘Wɛ̈t cï athör kënë nyuɔɔth: ‘-O yïn raan cï gam, duɔ̈në röldu jat nhial ë -Q. Al Hujurat: 2- agut cë thök de wat, Thabit ben Qais acë nyuc ɣönde ku luel ye ɣɛn ee raan töŋ de kɔc ke Jahannama! Ku yen acï rot gël akölriëëc tënë Raan cï lɔc ku dɔc agut cï Raan cï lɔc ku dɔc bï Sa’ad bin Mu’adz thiëëc në kë de ye wɛ̈t kënë. Go thiëc: ‘O Abu Amru, ye Thabit tɔ̈ yedi? Yeen ee tuany? ' Sa'd acï dhuknhom, 'Kë tɔ̈ thïn ee cït man thɛɛr ku ɣɛn këc wël ë lëk piŋ lɔn cï yen tuany'. Anas acï lueel, 'Ku Sa'd acï yeen neem ku lɛ̈k yeen jamde kek Rasulullah. Thabit acï lueel, 'Athör kënë acï nyuɔɔth, ke yïn ëbɛ̈n ŋic lɔn ye ɣɛn raan nɔŋ röl dït apɛi, awär röl de raan cï Nhialic lɔc ku dɔc. Ku ɣɛn ee raan töŋ de kɔc ŋic käŋ në mac yic.’ Go Sa'd wɛ̈t kënë lɛ̈k Rasulullah. Acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel aya: ‘Agut cï yen ee raan töŋ de kɔc ke Nhial’. Acï lɛ̈k ɣook [Qathan ben Nusyair] Acï lɛ̈k ɣook [Ja’far ben Sulaiman] acï lɛ̈k ɣook [Tsabit] tënë [Anas ben Malik] acï lueel, ‘Thabit ben Qais ee raan ë jam në kɔc ke Ansar yiic, ɣɔn bïï athör kënë piny, ye cɔl cït man tɔ̈ yen në Hadith de Hammad yic. Ku na yïn ya, ke hadith akëc rin ke Sa’d bin Mu’adz’ lueel. Ku acï lɛ̈k ɣook [Ahmad bin Sa’id bin Shakr Ad-Darimi] acï lɛ̈k ɣook [Habban] acï lɛ̈k ɣook [Thabit] tënë [Anath] acï lueel, ‘Na cï wël bɛ̈n piny -... duk röldu jat nhial awär röl de raan ë Nhialic, ku acï lueel. Mu'adz në ɣadïth'. Ku acï lɛ̈k ɣook [Huraim ë Abdul A’la al Asadi] acï lɛ̈k ɣook [Al Mu’tamir ë Bin Sualiman] acï lueel, ‘Ɣɛn acï [wun] piŋ ke lueel tënë [Thabit] tënë [Anas] ku lueel, ‘Wɛ̈t cï athör kënë nyuɔɔth acï hadith lueel ke këc rin ke Sa’d bi lueel.’ Ku lueel aya, 'Raan ë bɔ̈ tënë kɔc nhial acï cath kamkua'.
Hadith
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Acï lɛ̈k ɣook [Uthman bin Abu Syaibah] acï lɛ̈k ɣook [Jarir] tënë [Mansur] tënë [Abu Wail] tënë [Abdullah] acï lueel, ‘Raan dɛ̈t acï Rasulullah thiëëc, ‘O Rasulullah! Ye ɣok bï yök ke ɣok cï lööŋ looi në thɛɛr ke Jahiliyah?’ Ku ëcï dhuknhom ëlä, ‘Raan ë kamkun cï këpath looi në thɛɛr ke Islam, acïï bï yök ke cï yök në thɛɛr ke Jahiliyah. Ku raan cï awuɔ̈c looi, abï yök ke cï lööŋ rac looi në thɛɛr ke Jahiliyah ku në thɛɛr ke Islam’.
Hadith
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Muɔny ë Ɣothuraliɛ] acï lɛ̈k ɣook [wun] ku [Waki’]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ku lafazh ee këde, acï lɛ̈k ɣook [Waki’] tënë [al-A’masy] tënë [Abu Wail] tënë [Abdullah] acï lueel, ‘Ɣok acï thiëc, ‘O Raan cï lɔc ku dɔc rin ë Jahiliyahda? ' Acï dhuknhom: 'Raan cï käpath looi në thɛɛr ke Islamic, acïï bï yök ke cï yök në kë cï looi në thɛɛr ke kuɔ̈c käŋ, ku raan cï kärac looi në thɛɛr ke Islamic abï yök ke cï yök në kë cï looi në thɛɛr ke kuɔ̈c käŋ ku Islam''. Acï lɛ̈k ɣook [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] acï lɛ̈k ɣook [Ali bin Mushir] tënë [al-A’masy] ke ye sanad kënë cït mɛn de.
Hadith
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Acï lɛ̈k ɣook këriëëc ëbën tënë [Abu Acim] ku lafazh ee këde Ibn al-Muthanna, acï lɛ̈k ɣook [adl-Dlahhak] - ye lueel tënë Syihïm Abu, Acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Abu Habib] tënë [Ibn Shiimasah al-Mahri] acï lueel, ‘Ɣok acï bɛ̈n tënë [Amru bin al-Ash], ke ŋoot ke lɔɔk raan cï thou, ku dhiaau ë thɛɛr juëc ku wel yenhom në päny kɔ̈u, ku jɔl mɛnhde jɔk bï lueel, ‘O Raan cï thou acï bɛ̈n. yïn wël path ë dhöl kënë yic, këc Rasulullah yïn gäm wël path ë dhöl kënë yic'. Raan ë gɛ̈t wël acï lueel, ‘Ku yen acï rot wel ku lueel, ‘Ee yic kë thiekic apɛi ye ɣok tïŋ ee kë ye nyuɔɔth lɔn cïn yen jɔŋ dɛ̈t - lëu bï door - ee Nhialic, ku Muhammad ee raan cï Nhialic tuɔɔc, ee yic ɣɛn tɔ̈ në bɛ̈i kadiäk yiic; Ɣɛn acï rɔt tïŋ, ku acïn raan ë man Rasulullah ë ɣa, ku acïn kë lëu ba nhiaar ba thiääk ke ye, ago ɣɛn ye nɔ̈k, na thou ɣɛn në ye thɛɛrkë yiic ke ɣɛn abï ya tɔ̈ në kɔc ke mac yic ë yic. Na wën cï Nhialic Islam looi në piɔ̈ndiɛ̈ yic, ke ɣɛn ë lɔ tënë Raan cï lɔc ku dɔc ku luɛɛl, ‘Tääu ë yï cin cuëc, ku ɣɛn abï yïn thɔ̈n ë gɛ̈mdu’, ku thɛ̈ny ë yï cin cuëc’. Aci Amru bin al Ath luel, 'Ke ɣɛn cë cin muk'. Acï thiëëc: ‘Yeŋö cï yïn yök, Amru? ' Ɣɛn acï dhuknhom, 'Ɣɛn wïc ba lööŋ gäm'. Acï lueel: ‘Ye käŋ yïndë kek wïc? ' Ɣɛn acï dhuknhom, 'Na cï ɣɛn päl awuɔ̈c'. Acï lueel: ‘Acï ŋic lɔn cï Islam awɛ̈ɛ̈c thɛɛr nyaai, ku lɔn cï hijrah awɛ̈ɛ̈c thɛɛr nyaai aya, ku Hajj acï awɛ̈ɛ̈c thɛɛr nyaai aya’. Ku acïn raan nhiaar ɣɛn apɛi awär Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, ku acïn raan ë ŋic ɣɛn nyin apɛi awär yen, ku ɣɛn acïï lëu ba nyin thiɔ̈ɔ̈ŋ -në këdɛ̈t- awär yen në kë de rin cï ɣɛn ye leec, na thiëc ɣɛn ba ye lueel, ke ɣɛn acïï lëu ba ŋic ë yic, rin këc ɣɛn ye thiɔ̈ɔ̈ŋ në nyinkiɛ̈. Ku na thou ɣɛn në ye thɛɛrkë yiic, ke ɣɛn abï ŋɔ̈ɔ̈th apɛi ba ya raan töŋ de kɔc rɛ̈ɛ̈r nhial. Ku ɣok aacï lɔ në kë cïï ɣɛn ye ŋic lɔn tɔ̈ ɣɛn thïn, ku na thou ɣɛn, ke ka cïn tiŋ ë dhiaau bï ɣɛn ya cath, ku ka cïn mac aya. Na thiɔ̈k ɣɛn, ke yï tääu piny në ɣanhom, ku kɔ̈ɔ̈c në raŋdiɛ̈ lɔ̈ɔ̈m të mec ke të cïnë thɔ̈rɔ̈l nɔ̈k thïn ku tɛk rïŋ thïn, agut cï ɣɛn yï piŋ ku tïŋ kë bï raan cï tuɔɔc në Bɛ̈nydiɛ̈ bɛ̈i.
Hadith
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Acï lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Hatim bin Maimun] ku [Ibrahim bin Dinar] ku lafazh ee këde Ibrahim, keek kaarou acïk lueel, acï lɛ̈k ɣook [Hajjaj] - cɔl Ibn Muhämd - tënë [Ibnu Juraij] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Ya’la bin Jubaïd lɔn] Abbas] lɔn ye kɔc ë kɔc ë Nhialic gam ë kɔc nɔ̈k, ku yen ee rot juak apɛi, ku keek aa tɔ̈c, ku yen ee rot juak apɛi. Ku bɔ̈kë tënë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc ku luelkë, 'Ee yic, kë ye yïn lueel ku cɔl yïn akölriëëc ëbën ee këpath, na lëu ba ɣok lɛ̈k lɔn bï kärɛc cukku ke looi ya cuɔth wei, ke wɛ̈t cï lueel acï bɛ̈n lueel: '-Ku kɔc cïï jak kɔ̈k ye door kek Nhialic ku cïïk Nhialic ye nɔ̈k rin cï kek nɔ̈k. lööŋ path, ku duɔ̈në tɔ̈c, raan looi këya, abï -luɔɔi- ë adumuɔ̈ɔ̈mke yök-- ' -Qs. Al Fürqän: 68-. Ku ëcï athör bɛ̈n piny: '-Luel, 'O kɔckiɛ̈ cï lɔ nhial në thökden yic, duɔ̈kkë puɔ̈th dhäär në nhiɛ̈ɛ̈r de Nhialic-' -Qs. Az Zümär: 53-.
Hadith
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Acï lɛ̈k ɣook [Ibnu Wahab] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛɛn [Yunus] tënë [Ibnu Shihab] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛɛn [Urwah Bin Az-Zubair] lɔn cï [Hakim Bin Hizam] lɛ̈k yeen, lɔn cï yen käŋ thiëëc thɛɛr ë yïn tak ë käŋ ë Rasulullahh Salla. ke ɣɛn ca looi? ë tɔ̈ në thɛɛr ke Jahiliya? Ye këdäŋ yök?’ Acï Rasulullah dhuknhom: 'Yïn acï bɛ̈n Islam yic ke yïn këc bɛ̈n ke yï ŋot ke yï kuc käŋ, ee kë puɔth looi wala tawauts -röök-'.
Hadith
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Hasan al-Hulwani] ku [Abd bin Humaid], [al-Hulwani] acï lɛ̈k ɣook, ku [Abd] acï lɛ̈k ɣook, acï lɛ̈k ɣɛɛn [Ya’qub] - ye cɔl Ibn Ibrahim bin Sa’ad - acï lɛ̈k ɣɛɛn [wun] tënë [Salih] tënë [acï lueel tënë ɣɛn, Shirwah]. az-Zubair] lɔn cï [Hakim bin Hizam] ye lɛ̈k yeen, lɔn cï yen ye lueel tënë Raandït ë Nhialic, yeŋö ye tak në käjuëc yiic, në dhöl de gɛ̈m de käŋ, ka pɛ̈l de aluɛk, ka määth, kë ca looi në thɛɛr ke Jahiliyah? Ku ɣɛn acï yök ke ɣɛn cï yök tënë ye?’ Acï Rasulullah dhuknhom: ‘Yïn acï bɛ̈n Islam yic në käpath ca looi wënthɛɛr’.
Hadith
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Acï lɛ̈k ɣook [Ithɛ̈k bin Ibrahim] ku [Abd bin Humaïd] kedhiɛ aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdurrazzaq] acï lɛ̈k ɣook [Ma’mar] tënë [az-Zuhri] ke ye sanad kënë. -në wël kɔ̈k yiic acï lueel- Ku wën cï ɣok lɛ̈k [Ishaq bin Ibrahim] acï lɛ̈k ɣook [Abu Muawiyah] acï lɛ̈k ɣook [Hsyam bin Urwah] tënë [wun] tënë [Hakim bin Hizam] acï lueel, ɣɛn acï thiëëc, 'O Raan cï lɔc ku dɔc, -ye käŋ yïndë ke yïn tak? aci lueel, ‘luɔɔi path cï ɣɛn looi? ' ku ëcï Rasulullah dhuknhom: 'Yïn acï rot wel ba ya Islam rin käpath ca looi thɛɛr'. Ɣɛn acï lueel, ‘Në Allah, acïn kë puɔth cï ɣɛn looi në thɛɛr ke kuɛ̈n yic të cïn ɣɛn ye looi aya në thɛɛr ke Islam’. Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] acï lɛ̈k [Abdulah bin Numair] tënë [Hsyam bin Urwah] tënë [wun] lɔn [Hakim bin Hizam] acï aluɛk buɔt lony ku gɛ̈m thɔ̈rɔ̈l buɔt në dhöl de kuɔɔny në thɛɛr ke nhomlääu de Muthilimïn, ku buɔt ke thɔ̈rɔ̈l në dhöl de kuɔɔny. Ku jɔl lɔ tënë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc...ku lueel kë cït hadith den.
Hadith
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] acï lɛ̈k ɣook [Abuu Bïn Idris] ku [Abu Muawiyah] ku [Waki] tënë [al-A’masy] tënë [Ibrahim] tënë [Alqamah] tënë [Abu] acï lueel, ‘Na cï athör bɛ̈n piny yeŋa cï mixed ë, ku këc gamden’ -Tïëc. Al An’am: 82-, ke kɔc ë määth aacï röt yök ke cï riääk në kë cï rot looi ku luelkë, ‘O Raan cï lɔc ku dɔc, yeŋa kamkua këc rot rac! ’ Go b����r ëlä, ‘Acie kë wïc ba lueel. Yen ee cït man cï Luqman lueel tënë mɛnhde: '-O mɛnhdiɛ̈, duk Nhialic puɔ̈l. Në yic, shirk ee kë rac apɛi-'. -Tïëc. Lükman: 13-. Acï lɛ̈k ɣook [Ithak ë Ibrahim] ku [Ali ë Kasyram] kedhiɛ aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Isa] cɔl -Ibn Yunus-. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] acï ɣok lɛ̈k [Ibnu Mushir]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku wën cï ɣok lɛ̈k [Abu Kuraib] acï ɣok lɛ̈k [Ibn Idris] këriëëc ëbën tënë [al-A’masy] kek kë cït kën, [Abu Kuraib] acï lueel, [Abu Kuraib] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn në kë tueŋ [wun] tënë [Aban Bin Taghlib] tënë [Aban Bin Taghlib].
Hadith
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Acï lɛ̈k ɣɛn [Muhämd bin Minhal adl-Dlarir] ku [Umayya bin Biththam al-Aisyi] ku lafazh ee këde Umayya, keek kaarou acïk lueel, acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Zurai’] acï lɛ̈k ɣook [Rauh] - ye cɔl Ibn al-Qasimbula’ tënë [acï lueel] tënë [al-A] 'Nawën cï wël cï ke lueel lueel tënë Raan cï lɔc ku dɔc: '-Këriëëc ëbën tɔ̈ nhial ku piny ee këde Nhialic.' Ku na dhiëëth kë tɔ̈ në yï piɔ̈u yic ka ca thiaan, ke Allah abï yïïn thɔ̈ɔ̈ŋ në kë ca looi. Ku Allah ee raan wïc päl awɛ̈ɛ̈c ku ye raan wïc gɔ̈k; ku Nhialic ee ril ë käŋ ëbɛ̈n-' -Qs. 284- ' Abu Hurairah acï lueel, 'Ku kën acï yök ke rilic apɛi tënë kɔc cï mat ke Rasulullah, ku bïïkë tënë Rasulullah ku luelkë muɔ̈ɔ̈th në riän wïïric, ku luelkë, 'O Rasulullah, ɣok aacï gäm riɛl bï ɣok lɔ̈ŋ. thök ë rïŋ, jihad ku röök. Ee yic, athör kënë acï nyuɔɔth tënë we, ku ɣok aacïï lëu buk looi! Rasulullah acï lueel: ‘Ye wïc ba lueel cït man ye kɔc ke athör lueel ke yïn këc lueel, ‘Ɣok acï piŋ ku ɣok aacï kuec’, ku luel, ‘Ɣok acï piŋ ku ɣok aacï piŋ, Pääl ɣook awuɔ̈c O Bänyda ku tënë Yïn ee dhukciëën’. Gokë dhuknhom, 'Ɣok acï piŋ ku ɣok aacï piŋ, päl ɣok awuɔ̈c, O Bänyda, ku tënë Yïn ee dhuk'. Na cï kɔc ye kueen, ke wëlken aacï röt dhuɔ̈k piny tënë yeen, ke Allah acï nyuɔɔth në ye cök: '-Raan cï tuɔɔc acï gam në Qur’an cï nyuɔɔth tënë yeen tënë Bɛ̈nyde, ku kɔc cï gam aya aacï gam aya. Raan ëbɛ̈n ee gam në Allah, ku malaikaike, ku athörke ku kɔcke. -Ku luelkë-, 'Acïn kë ye ɣok tek thook kam raan tök -ku raan dɛ̈t- ë kɔckeen cï tuɔɔc', ku lueelkë, 'Ɣok aa piŋ ku ɣok aa theek'. -Aacï röök-, 'Pääl ɣok awuɔ̈c, O Bɛ̈nyda, ku tënë Yïn ee dhuk'. -Tïëc. al-Bäkärä: 285-. Na cïk looi këya, ke Nhialic acï ye cuɔth wei, ku lueel: '-Allah acie raan ye gël të cït tɛ̈ lëu yen ye thïn. Yeen ee yök ke ye këpath - tënë käpath ye looi - ye kek thëm ku yök ë tɔŋ - tënë kärac - ye looi. -Aacï röök-: 'Bɛ̈nyda, duk ɣok nɔ̈k të cï ɣok nhom määr wala ɣok cï awuɔ̈c looi-' Allah acï dhuknhom: 'Ee yic'. '-O Rabbda, duɔ̈në ɣook tääu në kë ril yic cït man cï yïn kɔc tɔ̈ tueŋ tääu në ɣook nhïïm-' Allah acï dhuknhom: 'Ee yic'. '-O Rabbda, duk kë cïï ɣok lëu buk gël-' Allah acï dhuknhom: 'Ee yic'. '-Pääl ɣok awuɔ̈c; pɛ̈l ɣo awuɔ̈c; ku dhil o käc. Yïn ee raan ë kuɔɔnyda, ku kony ɣook tënë kɔc cï gam’. -Tïëc. al-Bäkärä: 286-. Allah acï dhuknhom: 'Ee yic'.
Hadith
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ku [Abu Kuraib] ku [Ishaq bin Ibrahim] ku lafazh ee këde Abu Bakr, acï lueel [Ishaq] acï lɛ̈k ɣook, ku kɔc kɔ̈k kaarou acïk lueel, acï lɛ̈k [Waki’] tënë [Sufyan] tënë [Adam bin Ibrahim, acï lueel tënë] [Sa’id bin Jubair] acï lueel tënë [Ibn Abbas] acï lueel, ‘Wɛ̈t cï bɛ̈n piny ë wël: ‘-Ku na dhiëëth kë tɔ̈ yïpuɔ̈u wala yïn acï thiaan, ke ë yic, Nhialic abï yïn thɔ̈ɔ̈ŋ në kë loi yïn-’ -Qs. Albäkärä: 284-. Ibn Abbas acï lueel, 'Ku ëcï riääk de piɔ̈u lɔ në ke piɔ̈ɔ̈th tënë yen këc kaŋ lɔ në ke piɔ̈ɔ̈th në kë thiin koor'. Ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc: 'Luel, 'Ɣɛn acï piŋ ku ɣɛn acï piŋ ku ɣɛn acï rɔt gam''. Ibn Abbas acï lueel, 'Ku Nhialic acï gam tääu në ke piɔ̈ɔ̈th, ku ëcï wɛ̈t kënë nyuɔɔth: '-Nhialic acie raan ye gël të cït tɛ̈ lëu yen rot thïn.' Yeen ee yök ke ye këpath - tënë käpath ye looi - ye kek thëm ku yök ë tɔŋ - tënë kärac - ye looi. -Aacï röök-, 'O Rabbda, duk ɣok nɔ̈k të cï ɣok nhom määr ka ɣok cï gup awuɔ̈c-' -Qs. Al Baqara: 286-, Aci Nhialic lueel: 'Ee yic yen aci looi'. '-O Rabbda, ku duɔ̈në ɣook tääu në kë ril yic cïmën cï yïn kɔc tɔ̈ tueŋ tääu në ɣook nhïïm-' -Qs. Al Baqara: 286-, Aci Allah luel: ' aca loi yaa looi'. '-O Rabbda, päl awuɔ̈cda; pɛ̈l ɣo awuɔ̈c; ku dhil o käc. Yïn ee raan ë kuɔɔny ɣook-' Allah acï lueel: 'Ɣɛn acï looi'.
