Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 ሐዲስ

ሐዲስ

Imam Muslim : 161

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

ከ[ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] እና ከ[ኢሻቅ ቢን ማንሱር] እና ከ[አብዱልዋሪትስ ቢን አብዱልዋሪትስ] ከ[ሹዕባ] ከ[አዩብ] ከ[አቡቂላባህ] ከ[ጣቢት ቢን አድል-ድላህክ አል-አንሳሪ] ሁሉንም ነገር ነግሮናል። በሌላ ዘገባ ደግሞ እንደተገለጸው- እንዲሁም ከ[ሙሐመድ ቢን ራፊዕ] ከ[አቡድራዛቅ] ከ[አፅ-ጻውሪ] ከ[ካሊድ አል-ሀዝዛ] ከ[አቡቂላባህ] ከ[ጻቢት ቢን አድል-ድላህክ] እንደተነገረን እንዲህ ብሏል፡- 'ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'በሐሰት እና ሆን ተብሎ ከእስልምና ውጭ በሆነ ሃይማኖት የሚምል ሁሉ እሱ እንዳለው ይሆናል። ራሱን በመሳሪያ የሚገድል ሁሉ አላህ በዚያ መሣሪያ በጀሃነም ሲኦል ያሰቃየዋል።'' ይህ ሐዲት ነው [ሱፍያን] ስለ ሐዲሱ [ሹባህ] ደግሞ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'ከእስልምና ውጭ በሌላ ሃይማኖት በሐሰት የሚምል ሁሉ እሱ እንዳለው ይሆናል። ራሱንም በመሳሪያ የሚያርድ ሁሉ በትንሳኤ ቀን በዚያ መሣሪያ ይታረዳል'።

ሐዲስ (66)

ሐዲስ

Imam Muslim : 162

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ

ኢብን ራፊዕ እንዳሉት [ሙሐመድ ቢን ራፊዕ] እና አብድ ቢን ሁሜይድ ከ[አብዱራዛቅ] ሁሉንም ነገር ነግሮናል፣ [አብዱራዛቅ] ከ[አዝ-ዙህሪ] ከ[ኢብን አል-ሙሳይብ] ከ[አቡ ሁሬይራህ] እንደነገረን፣ 'እኛ ከረሱል ሶለላሁ አለይሂ ወሰለም ጋር ሁናይንን እየተዋጋን ነው' ከዚያም ሙስሊም እንደሆነ ለሚታወቅ ሰው 'ይህ ሰው ከሲኦል ሰዎች መካከል ነው' አለው። በቦታው ላይ እያለን ሰውየውን በጣም በከባድ ሁኔታ ሲዋጋ አየን፤ ከባድ ጉዳት ደርሶበታል። ከዚያም አንድ ሰው ለረሱል ሶለላሁ አለይሂ ወሰለም 'ረሱል ሆይ! ቀደም ሲል የጀሃነም ጌታ ነው ያልከው ሰው ዛሬ በጣም በብርቱ ተዋግቶ ሞተ።' ከዚያም የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) 'ወደ ጀሃነም ይሄዳል' አሉ። አንዳንድ ሙስሊሞች ጥርጣሬ ውስጥ ነበሩ። በድንገት አንድ ሰው መጥቶ ሲታገል እንዳልሞተ ነገር ግን ከባድ ጉዳት እንደደረሰበት ነገረው። በዚያች ሌሊት በቁስሎቹ ህመም ትዕግስት አጥቶ ራሱን ገደለ፤ ይህም ለአላህ መልእክተኛ ተዘገበ። የአላህ መልእክተኛ ተክቢሩን ቀጠሉ፡- "አላሁ አክበር! እኔ የአላህ ባሪያ እና የመልእክተኛው መሆኔን እመሰክራለሁ።" ከዚያም የአላህ መልእክተኛ ቢላልን ለሁሉም ሰው ገነት እንደማይገባ ወይም ለአላህ የተገዛ ነፍስ ወይም ሰው ካልሆነ በስተቀር እንዲያሳውቅ አዘዙት። አላህም ይህንን ሃይማኖት በኃያል ሰው እንዳጠናከረው"።

ሐዲስ (70)

ሐዲስ

Imam Muslim : 163

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ

[ቁተይባ ቢን ሰኢድ] [ያዕቁብ] - ማለትም ኢብን አብዱረህማን አል-ቃሪ - - በአረቢያ የምትገኝ መንደር ስም - ከ[አቡ ሐዚም] ከ[ሳህል ቢን ሰኢድ አስ-ሰኢዲ] እንደነገሩን የአላህ መልእክተኛ ሰላላሁ አለይሂ ወሰለም ጣዖታትን እንዳገኙና ጦርነት ተጀመረ። የአላህ መልእክተኛ ወደ ሙስሊም ጦር ሲመለሱና ከሃዲዎቹ ወደ ወታደሮቻቸው ሲመለሱ፣ ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ባልደረቦች መካከል ጠላት እንዲያልፍ ያልፈቀደለት ሰው ነበር። ጠላትን በሰይፍ ያሳድዳልና ያጠቃል። የነቢዩ ሌላ ጓደኛ ደግሞ “ዛሬ ከእኛ መካከል እንደ እገሌና እንደ እገሌ በእውነት የሚረካ የለም” አለ። ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም “እወቅ! እሱ የጀሀነም ባለሙያዎች ክፍል ነው።” ከሙስሊሞች መካከል አንድ ሰው “ሁልጊዜ እከተለዋለሁ” አለ። ሳህል ቢን ሳዕድ በድጋሚ እንዲህ አለ፣ “ሰውየው ከእገሌ ጋር ወጥቷል፣ እገሌ እየታገለ ቢያቆምም ያቆማል፣ እገሌ በፍጥነት ሲንቀሳቀስም እንዲሁ በፍጥነት ይንቀሳቀሳል። ሰውየውም “ፉላን ከባድ ጉዳት ደርሶበታል። የደረሰበትን ህመም መቋቋም ስላልቻለ ወዲያውኑ መሞት ፈለገ፣ ስለዚህ የሰይፉን እጀታ መሬት ላይ አድርጎ ራሱን ወጋው። ሰውየውም የአላህን መልክተኛ ለመገናኘት ወጣና “አንተ ሙሐመድ የአላህ መልእክተኛ እንደሆንክ እመሰክራለሁ” አለ። ነቢዩ “ምን ችግር አለብህ?” ሲል ጠየቀው። ሰውየውም “አብዛኛዎቹ ሰዎች ይህንን ሲቃወሙ በሲኦል ላይ ባለሙያ ነው የምትለው ሰው፣ ስለዚህ የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ እገሌ ስለሆንኩ እመሰክርልሃለሁ፣ በጦርነቱ ውስጥ ሁሉ እሱን እየተከተልኩት ነበር፣ ከባድ ጉዳት እንደደረሰበት፣ በፍጥነት መሞት እንደፈለገ እስካወቅኩ ድረስ፣ ከዚያም የሰይፉን እጀታ መሬት ላይ እና የሰይፉን ምላጭ በሁለቱ ደረቶቹ መካከል ካስቀመጠ በኋላ ራሱን ገደለ” አለ። ስለዚህ የአላህ መልእክተኛ (የአላህ ሰላምና በረከት በእሱ ላይ ይሁን) እንዲህ አሉ፡- 'በእርግጥም በገነት ውስጥ ያለ ባለሙያ በሰዎች ፊት እንደ ባለሙያ ሥራ የሚሠሩ ሰዎች አሉ፣ ምንም እንኳን በገነት ውስጥ ያለ ባለሙያ ቢሆንም። እንዲሁም በገነት ውስጥ ያለ ባለሙያ በሰዎች ፊት መልካም ሥራዎችን የሚሠሩ ሰዎች አሉ፣ ምንም እንኳን በገነት ውስጥ ያለ ባለሙያ ቢሆንም።''

ሐዲስ (70)

ሐዲስ

Imam Muslim : 164

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ

[ሙሐመድ ቢን ራፊ] እንደነገረን [አዝ-ዙበሪ] - ማለትም መሐመድ ቢን አብዱላህ ቢን አዝ-ዙበይር - [ሲያን] እንደነገረን እንዲህ ብሏል፣ “[አል-ሐሰን] “በእርግጥ ከእናንተ በፊት መግል የያዘ ሰው ነበረ፣ መግል ሲያሠቃየው ከጉድጓዱ ውስጥ ቀስት ወርውሮ ገደለው፣ ከዚያም ደሙ ሳይቆም እስኪፈስ ድረስ ቆዳውን ቆረጠው። ጌታዬ ሆይ፣ “ጀነትን እርም አድርጌዋለሁ” አለ። ከዚያም አል-ሐሰን እጁን ወደ መስጊዱ አነሳና “በአላህ ይሁንብኝ፣ ጁንዱብ” ይህንን ሐዲስ ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም በዚህ መስጊድ አስተላልፎልናል” አለ። እናም [ሙሐመድ ቢን አቡበከር አል-ሙቃዲሚ] እንደነገረን [ዋሃብ ቢን ጃሪር] [አባቴ] እንደነገረን እንዲህ ብሏል፣ [አል-ሐሰን] በዚህ መስጊድ ውስጥ [ጁንዱብ ቢን አብዱላህ አል-ባጃሊ] እንደነገረን ሰምቻለሁ፣ ስለዚህ ጁንዱብ በረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ስም መዋሸቱን አትርሱ እና አትጨነቁ። ጁንዱብ እንደተናገረ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'ከእናንተ በፊት የነበረ ሰው እባጭ ያዘበት... ከዚያም እንዲህ ያለ ሐዲስ ጠቅሷል'።

ሐዲስ (64)

ሐዲስ

Imam Muslim : 165

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ

[ዙሃይር ቢን ሃርብ] እንደነገረን [ሃሺም ቢን አልቃሲም] [ኢክሪማህ ቢን አማር] [ሲማክ አል-ሐናፊ አቡ ዙማይል] እንዲህ ብለዋል፣ [አብዱላህ ቢን አባስ] [ኡመር ቢን አል-ከጣብ] እንዲህ ብለዋል፣ 'የኸይበር ጦርነት ሲካሄድ በርካታ ሶሃቦች ወደ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጡና 'እገሌ ሰማዕት ነው፣ እገሌ ሰማዕት ነው' አሉት። አንድ ሰው አጠገብ እስኪያልፉ ድረስ 'እገሌ ሰማዕት ነው' አሉ። ከዚያም የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ አሉ፡- 'አይ፣ በሲኦል ውስጥ ከመከፋፈሉ በፊት የወሰደውን ልብስ ወይም ኮት ለብሶ አይቼዋለሁ'። ከዚያም ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንደገና 'ኢብን አል-ከጣብ ሆይ፣ ሂድና ለሰዎች ንገራቸው፣ ከሚያምኑት በስተቀር ማንም ሰው ገነት እንደማይገባ'። ስለዚህ ዑመር “ከአማኝ በስተቀር ማንም ሰው ገነት እንደማይገባ እወቅ” ብዬ እየጮህኩ ወጣሁ።

ሐዲስ (9)

ሐዲስ

Imam Muslim : 166

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ

አቡ አጣሂርን ነግሮናል፣ ኢብኑ ዋሃብን ከ[ማሊክ ቢን አናስ] ከ[ጻር ቢን ዘይድ አድ-ዱዓሊ] ከ[ሳሊም አቡ አል-ጋይትስ] የቀድሞ የኢብኑ ሙቲዕ ባሪያ፣ ከ[አቡ ሁሬራህ] ነግረውናል፣ በሌላ ዘገባ ደግሞ ተጠቅሷል፣ እናም ይህ ሐዲት ነው፣ [አብዱል አዚዝ] - ማለትም ኢብኑ ሙሐመድ - ከ[ጻር] ከ[አቡ አል-ጋይትስ] ከ[አቡ ሁሬራህ] ነግረውናል፣ እንዲህ ብሏል፣ 'በኸይበር ቀን ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ጋር አላህ ድል እስኪሰጠን ድረስ ወጣን፣ ነገር ግን ጋኒማህ - የጦርነት ምርኮ - ያገኘነው በወርቅ ወይም በብር ሳይሆን ንብረት፣ ምግብ እና ልብስ ነበር። ከዚያም ወደ አንድ ኮረብታ ሮጥን።' በዚያን ጊዜ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ከባሪያቸው ጋር በመሆን ከጁዛም የመጣ አንድ ሰው በስጦታ አቀረቡለት፤ እሱም ብዙውን ጊዜ ሪፋህ ኢብኑ ዘይድ ከአድል-ድሉባይብ ነገድ ነበር። ወደ ኮረብታው ስንደርስ የረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ባሪያ የኮርቻ ማሰሪያቸውን ሊፈታ ተነሳ። ነገር ግን በድንገት በቀስት ተመትቶ እዚያው ሞተ። “የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ ሰማዕት በመሆናቸው እንኳን ደስ አላችሁ” አልነው። ነገር ግን ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም በምትኩ “አይሆንም፣ የሙሐመድ ነፍስ በእጁ በሆነችው ጌታ፣ በእርግጥም የኸይባር ጦርነት ጋኒማህ ከማሰራጨቱ በፊት በወሰደው ብርድ ልብስ ምክንያት በገሃነም እሳት ይበላዋል” አሉ። አቡ ሁራይታ “ሰዎቹ ደነገጡ። ከዚያ በኋላ አንድ ሰው አንድ ወይም ሁለት የጫማ ማሰሪያዎችን ይዞ መጣና “የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ ይህንን ያገኘሁት በኸይባር ጦርነት ወቅት ነው” አለ። ከዚያም የአላህ መልእክተኛ እንዲህ አሉ፡- “ከጀሃነም እሳት የጫማ ጥቅል ወይም ከጀሃነም እሳት የጫማ ጥቅል”

ሐዲስ (9)

ሐዲስ

Imam Muslim : 167

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ

አቡበከር ቢን አቡ ሲያባህን እና ኢሻቅ ቢን ኢብራሂምን ከሱለይማን እንደነገሩን አቡበከር እንዳሉት፣ ሱለይማን ቢን ሃርብ ከ[ሀጃጅ አሽ-ሻውፋፍ] ከ[አቡ አዝ-ዙበይር] ከ[ጃቢር] እንደነገረን አዝ ጡፌል ቢን አምሩ አድ ዳውሲ ወደ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጥቶ 'የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ ጠንካራ እና ሊጠብቅህ በሚችል ምሽግ ውስጥ መኖር ትፈልጋለህ?' እያለ እንደነገረን ነግሮናል። ተራኪው 'ምሽጉ በጃሂሊያ ዘመን የዳውዝ ሰዎች ነበር' አለ። ይሁን እንጂ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም አላህ ለአንሷር ሰዎች ቃል የገባውን ቃል ስለመረጡ እምቢ አሉ። ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ወደ መዲና ሲሰደዱ፣ አቡ ጡፌል ቢን አምሩ ከሕዝባቸው አንድ ሰው ጋር ተሰደዱ። ይሁን እንጂ የአቡ ጡፌል ጓደኛ የመዲናን የአየር ሁኔታ መቋቋም ስላልቻለ ታመመ፤ ከዚያም መቀስ ወስዶ የጣቶቹን አንጓዎች ቆረጠ፤ እጆቹም በደም እስኪሸፈኑ ድረስ ሞተ። ይሁን እንጂ በሕልሙ አቡ ጡፌል ሰውየውን እጆቹን እየሸፈነ በጣም በጥሩ ሁኔታ ላይ አየ። ከዚያም አቡ ጡፌል ሰውየውን “አምላክህ ምን አደረገህ?” ሲል ጠየቀው። ሰውየውም “ለእርሱ በሂጅራዬ ምክንያት ይቅር ብሎኛል፤ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም” ሲል መለሰ። ከዚያም አቡ ጡፌል “ግን ለምን እጅህን ስትሸፍን አያለሁ?” ሲል ጠየቀ። ሰውየውም “የሰበርክህን አንጠግንም” ተባለልኝ” አለ። ከዚያም አቡ ጡፌል ሕልሙን ለረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ነገሩት። ከዚያም ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም “አላህ ሆይ እጆቹን ይቅር በላቸው” አሉ።

ሐዲስ

Imam Muslim : 168

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ

[አህመድ ቢን አብደላ-ድላቢ] [አብዱል አዚዝ ቢን ሙሐመድ] እና [አቡ አልቃማህ አል-ፋርዊ] ሁለቱም እንደነገሩን [ሻፍዋን ቢን ሱለይም] ከ[አብዱላህ ቢን ሰልማን] ከ[አባታቸው] ከአቡ ሁሬራህ እንደነገሩን እንዲህ ብለዋል፡- 'ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'አላህ ከየመን አቅጣጫ በጣም ለስላሳ፣ እንደ ሐር ለስላሳ የሆነ ነፋስን ይነፍሳል፤ በልቡ ውስጥ ያለውን ሰው አያጣም - አቡ አልቃማህ - የእህል ክብደት፣ - አብዱል አዚዝ ደግሞ እንዲህ ብለዋል፡- የሰናፍጭ ዘር ክብደት እንኳን - አላህ ካልገደለው በስተቀር።'

ሐዲስ (1)

ሐዲስ

Imam Muslim : 169

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا

[ያህያ ቢን አዩብ]፣ [ቁተይባ] እና [ኢብን ሁጅር] ሁሉም ከ[ኢስማኢል ቢን ጃዕፈር] እንደነገሩን [ኢብኑ አዩብ] [ኢስማኢልን] እንደነገሩን፣ ከአባቱ [አል-አላ] እንደነገረኝ ከአቡ ሁሬራህ [አቡ ሁሬራህ] እንደነገሩኝ የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- “ስድብ እንደ ጨለማ ሌሊት ከመምጣቱ በፊት በፍጥነት መልካም ሥራዎችን ሥሩ። ጠዋት ላይ አንድ ሰው አማኝ ነው፣ ከዚያም ከሰዓት በኋላ ከሃዲ ይሆናል። ከሰዓት በኋላ አንድ ሰው አማኝ ነው፣ ከዚያም ጠዋት ከሃዲ ነው። ሃይማኖቱን ለዓለማዊ ደስታ ሸጠ።”

ሐዲስ (13)

ሐዲስ

Imam Muslim : 170

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ

አቡ በክር ቢን አቡ ሳያባህ እንደነገረን [አል ሀሰን ቢን ሙሳ] ከ [ጣቢት አል ቡናኒ] [ሐማድ ቢን ሰላማ] እንደነገረን ከ [አናስ ቢን ማሊክ] "ይህ አንቀጽ ሲወርድ "እናንተ ያመናችሁ ሆይ፣ ድምፃችሁን ከነቢዩ ድምፅ በላይ አታድርጉ" - ቁርዓን (አል ሁጁራት)። 2- እስከ ቁርዓኑ መጨረሻ ድረስ፣ ጣቢት ቢን ቀይስ በቤቱ ተቀምጦ "እኔ ከሲኦል ሰዎች አንዱ ነኝ!" ይል ነበር። ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ሰዓድ ቢን ሙዓዝ እስኪጠይቁት ድረስ ሁልጊዜ ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ይርቅ ነበር። "አቡ አምሩ፣ የሳቢት ሁኔታ እንዴት ነው? ታሞ ነው?" ሲል ጠየቀ። ሰዓድ "ሁኔታው እንደተለመደው ነው፣ ስለታመመ ምንም ዜና አልሰማሁም" ሲል መለሰ። አነስ "ከዚያም ሰዓድ መጥቶ ከአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ጋር ስለተደረገው ውይይት ነገረው።" አለ። ጣቢት እንዲህ አለ፡- “ይህ ጥቅስ የወረደው እኔ ከሰዎች ሁሉ በጣም ጮክ ብዬ የአላህን መልክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ድምፅ እንደማልበልጥ ታውቃላችሁ። ከዚያም እኔ ከሲኦል ሰዎች አንዱ ነኝ።” ስለዚህ ሰዕድ ይህንን ለአላህ መልክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ነገረው። የአላህ መልክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) “በእርግጥ እሱ ከጀነት ሰዎች አንዱ ነው” አሉ። [ቃታን ቢን ኑስያየር] ከእኛ ጋር ይዛመዳሉ። [ጃዕፈር ቢን ሱለይማን] ከ[አናስ ቢን ማሊክ] እኛን [ሳቢት] ጋር ይዛመዳል። “ይህ ጥቅስ ሲወርድ ጣቢት ቢን ቃይስ በአንሷሮች መካከል ተናጋሪ ነበር፣ ይህም በሃማድ ሐዲስ ላይ እንዳለው ነው። ሆኖም ግን፣ በሐዲሱ ውስጥ የሳዕድ ቢን ሙዓዝ ስም አልተጠቀሰም።” እናም [አህመድ ቢን ሰኢድ ቢን ሻክር አድ-ዳሪሚ] [ሀባን] ከ[ሳቢት] [ሱለይማን ኢብኑል ሙጊራህ] እንደነገረን ከ[አናስ] “አንቀጹ ሲወርድ -... ከነቢዩ ድምጽ በላይ ድምጽህን አታሰማ - እና በሐዲሱ ውስጥ የሳዕድ ቢን ሙአዝ ስም አላነሳም” ብሏል። [ሁራይም ቢን አብዱል አዕላ አል አሳዲ] [አል ሙአተሚር ቢን ሱሊማን] እንደነገረን "አባቴ ከ[አናስ] [ሳቢት] ሲጠቅስ ሰምቻለሁ" ብሏል። "ይህ አንቀፅ ሲወርድ የሳዕድ ቢን ሙአዝ ስም ሳይጠቅስ ሐዲሱን ተረከ" አለ። ከዚያም "ከሰማይ ህዝቦች የሆነ አንድ ሰው በመካከላችን ሄደ" ሲል አክሏል።

ሐዲስ (6)

ሐዲስ

Imam Muslim : 171

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ

ዑስማን ቢን አቡ ሲያባህ እንደነገሩን [ከማንሱር] ከ[አቡ ዋይል] እንደነገረን "አንድ ሰው ረሱልን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለምን 'ረሱል ሆይ! በጃሂሊያ ዘመን በፈጸምነው ተግባር እንቀጣለን?' ሲል ጠየቀው። ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ መለሱ፡- "ከእናንተ መካከል በእስልምና ዘመን መልካምን የሠራ ሰው በጃሂሊያ ዘመን በፈጸመው ድርጊት አይቀጣም። ነገር ግን ወንጀል የሠራ ሰው በጃሂሊያ ዘመን እና በእስልምና ዘመን በፈጸመው ድርጊት ይቀጣል።"

ሐዲስ (35)

ሐዲስ

Imam Muslim : 172

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ

[ሙሐመድ ቢን አብደላህ ቢን ኑሜር] [አባቴን] እና [ዋኪ] እንደነገሩን ነግሮናል። - በሌላ ዘገባ ውስጥ እንዲህ ተብሏል- እና [አቡበከር ቢን አቡ ሲያባህ] እና ላፋዝ የእሱ እንደሆነ ነግሮናል፣ [ዋኪ] ከ [አል-አመስይ] ከ [አቡ ዋይል] ከ [አብደላህ] ነገረን፣ “የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ በጃሂሊያ ወቅት በሠራነው ሥራ እንቀጣለንን?” ሲል ጠየቀን። “በእስልምና ዘመን መልካም የሠራ ሁሉ፣ በድንቁርና ዘመን በሠራው ሥራ አይቀጣም፤ በእስልምና ዘመንም መጥፎ ነገር የሠራ ሁሉ በድንቁርና ዘመን እና በእስልምና ዘመን በሠራው ሥራ ይቀጣል” ሲል ነገረን። [ሚንጃብ ቢን አል-ሃሪትስ አት-ተሚሚ] ለምሳሌ ከ [አል-አመስይ] በዚህ ሳንዳ ነግረውናል።

ሐዲስ (35)

ሐዲስ

Imam Muslim : 173

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي

[ሙሐመድ ቢን አል-ሙጽናና አል-አናዚ] እና [አቡ ማዕን አር-ራቃሲ] እና [ኢሻቅ ቢን ማንሹር] ከአቡ አሺም የተላከውን ሁሉ እና ላፋዝ የኢብን አል-ሙጽናና እንደሆነ ነግሮናል፣ [አድል-ድላህክ] - ማለትም አቡ አሺምን - ነግሮናል፣ [ሀይዋ ቢን ሲውራይህን] ነግሮናል፣ [ያዚድ ቢን አቡ ሀቢብን] ከ[ኢብን ሺማሳህ አል-መህሪ] ነግሮናል፣ 'ሙታንን እያጠበ ሳለ [አምሩ ቢን አል-አሽ]ን ተገኝተናል፣ ከዚያም ለረጅም ጊዜ አለቀሰና ፊቱን ወደ ግድግዳው አዞረ፣ ከዚያም ልጁ 'አባቴ ሆይ፣ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም በዚህ መንገድ መልካም ዜና አላሰሙህምን? ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም በዚህ መንገድ መልካም ዜና አላሰሙህምን?' ይላቸው ጀመር። ተራኪው እንዲህ አለ፡- “በእርግጥም ወደ ፊቱ ዞረና እንዲህ አለ፡- ‘በእርግጥ የምናስበው በጣም አስፈላጊው ነገር ከአላህ በስተቀር ሊመለክ የሚገባው አምላክ እንደሌለ እና መሐመድ የአላህ መልእክተኛ መሆናቸውን መመስከር ነው፤ በእርግጥም በሦስት ሁኔታዎች ውስጥ ነኝ። ራሴን አይቻለሁ፤ ነገር ግን ረሱልን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለምን ከእኔ በላይ የሚጠላ ማንም የለም፤ እና እሱን ለመግደል የምመርጠው ምንም ነገር የለም፤ በዚህ ሁኔታ ብሞትም ከሲኦል ሰዎች መካከል እሆናለሁ። አላህ በልቤ ውስጥ እስልምናን ሲያደርግ ወደ አላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ሄጄ “ቀኝ እጅህን ዘርጋ፤ ከዚያም ታማኝነትህን እሰጣለሁ” አልኩት፤ ቀኝ እጁንም ዘረጋ። አምሩ ቢን አል አሽ “ከዚያም እጄን ያዝኩ” አለ። “ምን ችግር አለብህ አምሩ?” ሲል ጠየቀኝ። “ሁኔታዎችን መስጠት እፈልጋለሁ” አልኩት። “ምን ቅድመ ሁኔታዎች እየጠየቅክ ነው?” አልኩት። “ይቅርታ ከተሰጠኝ በኋላ” አልኩት። እንዲህ አለ፡- “እስልምና የቀድሞ ኃጢአቶችን እንደሰረዘ፣ ሂጅራውም የቀድሞ ኃጢአቶችን እንደሰረዘ፣ ሐጅም የቀድሞ ኃጢአቶችን እንደሰረዘ አታውቅምን?”። ከረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም የበለጠ የምወደው ማንም የለም፣ በዓይኔም ከእሱ የበለጠ ግልጥ የለም፣ እና ዓይኖቼን - ከእሱ - በምንም ነገር - መሙላት አልችልም፣ እሱን እንድገልጽ ቢጠየቅ ኖሮ፣ ዓይኖቼን በእሱ ስላልሞላሁ በእርግጠኝነት አልችልም። እናም በዚህ ሁኔታ ብሞት፣ ከገነት ነዋሪዎች አንዱ ለመሆን ተስፋ አደርጋለሁ። ከዚያም በምን ሁኔታ ውስጥ እንደሆንኩ የማላውቀውን ነገር አሳለፍን፣ ስለዚህ ብሞት፣ የምታለቅስ ሴት እንኳን አትከተለኝም፣ እሳትም እንኳ አትከተለኝም። ስትቀብሩኝ፣ አፈር ይረጩብኝ፣ ከዚያም ግመሉ የታረደበትና ስጋው የተከፋፈለበት ርቀት ላይ በመቃብሬ ዙሪያ ቁሙ፣ እስክሰማህና የጌታዬ መልእክተኛ ምን እንደሚያመጣ እስክታይ ድረስ።”

ሐዲስ (3)

ሐዲስ

Imam Muslim : 174

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }

[ሙሐመድ ቢን ሃቲም ቢን ማይሙን] እና [ኢብራሂም ቢን ዲናር] ነግረውናል፤ የቃሉም አጠራር የኢብራሂም ነው፣ ሁለቱም እንዲህ ብለዋል፡- [ሐጃጅ] - ማለትም ኢብኑ ሙሐመድ - ከ[ኢብኑ ጁራይጅ] እንደነገረን [ያዕላ ቢን ሙስሊም] [ሰኢድ ቢን ጁበይር] ከ[ኢብኑ አባስ] የሙሽሪኮች ሰዎች ግድያ እየፈጸሙ እንደሆነ፣ እየተስፋፋ መሆኑን፣ ዝሙትም እየፈጸሙ እንደሆነ እንደሰማ ነግሮኛል። ከዚያም ወደ ነቢዩ ሙሐመድ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጡና “በእርግጥ የምትሉትና የምትጠሩት ነገር መልካም ነው፣ የሠራናቸው መጥፎ ሥራዎች ሊሰረዙ እንደሚችሉ ብትነግሩን፣ ጥቅሱ ወረደ፡- “ከአላህ ጋር ሌሎች አማልክትን የማያመልኩና አላህ የከለከላቸውን ነፍሳት የማይገድሉ - በትክክለኛ ምክንያቶች ካልሆነ በስተቀር የሚገድሏቸውና የማያመነዝሩ፣ ይህን የሚያደርግ ሁሉ ለኃጢአቱ ቅጣት ይቀበላል --” (ሱ. አል ፉርቃን፡ 68- ከዚያም ጥቅሱ ወረደ፡- '-እናንተ ከራሳቸው ወሰን በላይ የምትሄዱ ባሮቼ ሆይ፣ ከአላህ እዝነት ተስፋ አትቁረጡ' በላቸው --ሱ. አዝ ዙመር፡ 53-

ሐዲስ

Imam Muslim : 175

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ

[ሃርማላህ ቢን ያህያ] እንደነገረን [ኢብኑ ዋሃብ]፣ ከኢብኑ ሺሃብ [ዩኑስ] እንደነገረኝ፣ [ኡርዋህ ቢን አዝ-ዙበይር] [ሀኪም ቢን ሂዛም] እንደነገረኝ፣ አንድ ጊዜ ረሱልን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለምን 'ስለሠራኋቸው አንዳንድ መልካም ነገሮች ምን ያስባሉ? በጃሂሊያ ዘመን አድርጌዋለሁ? ምንም ነገር አገኛለሁ?' ብለው እንደጠየቁት ነግሮናል። ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ መለሱ፡- 'አሁንም ሳታውቁ እስልምናን የገባኸውን ነገር በመልካም ስራ ወይም በአምልኮ ነው'።

ሐዲስ (35)

ሐዲስ

Imam Muslim : 176

و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ

እናም [ሐሰን አል-ሁልዋኒ] እና [አብዱ ቢን ሁመይድ] [አል-ሁልዋኒ] እንደነገሩን እና [አብዱ] እንደነገሩን [ያዕቁብ] - ማለትም ኢብን ኢብራሂም ቢን ሳዕድ - [አባቴ] ከ [ሳሊህ] ከ [ኢብን ሺሃብ] እንደነገረን ተናግሯል፣ [ኡርዋ ቢን አዝ-ዙበይር] [ሐኪም ቢን ሂዛም] እንደዘገበው፣ ለረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም 'ረሱል ሆይ፣ በጃሂሊያ ዘመን ስለምታደርገው ምጽዋት ወይም ባሪያዎችን ነፃ ስለማውጣት ወይም ጓደኝነት ስለ ብዙ ነገሮች ምን ያስባሉ? ከእሱ ሽልማት አግኝቻለሁ?' ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ መለሱ፡- 'ከዚህ በፊት ባደረጋችሁት መልካም ነገር ወደ እስልምና ገባህ'።

ሐዲስ (35)

ሐዲስ

Imam Muslim : 177

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ

[ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] እና [አብዱ ቢን ሁመይድ] ሁለቱም እንደነገሩን አብዱራዛቅ በዚህ ሰናድ [ማዕማር] ከ[አዝ-ዙህሪ] እንደነገሩን ነግረውናል። - በሌላ ዘገባ ደግሞ እንዲህ ተብሏል - [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] [አቡ ሙዓውያህ] [ሂስያም ቢን ኡርዋህ] ከአባቱ ከ[ሀኪም ቢን ሂዛም] እንደነገሩን ከነገሩን በኋላ፣ 'የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ - በጃሂሊያ ዘመን ስለሠራኋቸው አንዳንድ ነገሮች ምን ያስባሉ?' ብዬ ጠየቅኩት፣ ሂሻም ደግሞ 'ያደረግኳቸውን መልካም ሥራዎች' ሲል ተናገረ። ከዚያም ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም 'ወደ እስልምና የገባኸው ቀደም ሲል ባደረግካቸው መልካም ነገሮች ምክንያት ነው' ብለው መለሱ። ከዚያም 'በአላህ ይሁንብኝ፣ በድንቁርና ዘመን የሠራሁት ምንም መልካም ሥራ የለም በእስልምና ዘመንም ካልሠራሁት በስተቀር' አልኩት። [አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህ] [አብዱላህ ቢን ኑሜር] ከ[ሂስያም ቢን ኡርዋ] [አባቱ] እንደነገረን [ሀኪም ቢን ሂዛም] በድንቁርና ዘመን መቶ ባሮችን ነፃ አውጥቶ መቶ ግመሎችን ለበጎ አድራጎት ሰጠ፣ ከዚያም በእስልምና ዘመን መቶ ባሮችን ነፃ አውጥቶ መቶ ግመሎችን ለበጎ አድራጎት ሰጠ። ከዚያም ወደ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ሄደ... ከዚያም እንደ ሐዲሳቸው ያለ ነገር ጠቅሷል።

ሐዲስ (35)

ሐዲስ

Imam Muslim : 178

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ

አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህን እንደነገረን [አብዱላህ ቢን ኢድሪስ] እና [አቡ ሙዓዊያ] እና [ዋኪዕ] ከ[አል-አመስይ] ከ[ኢብራሂም] ከ[አልቃማህ] እንደነገሩን ነገረን፤ እንዲህም አለ፤ 'ይህ አንቀጽ በወረደ ጊዜ፡- 'እነዚያ ያመኑ፣ እምነታቸውም ከበደል ጋር ያልተቀላቀለ ነው' -- ... -በሌላ ዘገባ ውስጥ እንዲህ ተብሏል- እና [ሚንጃብ ቢን አል-ሃሪስ አት-ተሚሚ] ነግሮናል [ኢብኑ ሙሺር]። -በሌላ ዘገባ ውስጥ እንዲህ ተብሏል- እና [አቡ ኩራይብ] ከ[አል-አዕማሲ] ሁሉንም ነገር ከነገረን በኋላ፣ [አቡ ኩራይብ] እንዲህ ብሏል፣ [አቡ ኩራይብ] ለመጀመሪያ ጊዜ ከ[አባን ቢን ታግሊብ] ከ[አል-አዕማሲ] ስለ ጉዳዩ አባቴን ነግረውኝ ነበር ከዚያም ከእሱ ሰማሁት።

ሐዲስ (14)

ሐዲስ

Imam Muslim : 179

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ

[ሙሐመድ ቢን ሚንሃል አድል-ድላሪር] እና [ኡመያ ቢን ቢስትሃም አል-አይሲ] እና ላፋዝ የኡመያህ እንደሆነ ነግሮናል፣ ሁለቱም እንደተናገሩት [ያዚድ ቢን ዙራይ] [ራኡህ] - ማለትም ኢብኑ አል-ቃሲም - ከአባቱ [አቡ ሁሬራ] እንደነገረን እንዲህ ብለዋል፡- 'ይህ አንቀጽ ወደ አላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ሲወርድ፡- '- በሰማያትና በምድር ያለው ሁሉ የአላህ ነው። በልብህ ውስጥ ያለውን ብትወልድ ወይም ብትደብቀው አላህ ስለ ሥራህ በእርግጥ ይቆጣጠራሃል። ስለዚህ አላህ የሚሻውን ይምራል፤ የሚሻውንም ይቀጣል፤ አላህም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው' - ቁርዓን። አል-በቀራህ፡ 284- አቡ ሁረይራ እንዲህ ብለዋል፡- “ከዚያም ይህ ጉዳይ በረሱል ሰላት ... ሁሉም በአላህ፣ በመላእክቱ፣ በመጻሕፍቱና በመልእክተኞቹ ያምናል። -- ... አንተ ረዳታችን ነህና በከሃዲዎች ላይ እርዳን። -ሱረቱል በቀራህ፡ 286- አላህም “አዎ” ሲል መለሰ።

ሐዲስ (3)

ሐዲስ

Imam Muslim : 180

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ

"አቡበከር ቢን አቡ ሲያባህ" እና "አቡ ኩራይብ" እና "ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም" እንደነገሩን "ላፋዝ" የአቡ በክር እንደሆነ" ኢሻቅ እንደነገረን ሌሎች ሁለት ሰዎች ደግሞ "ዋኪ" ከሱፍያን ከቀድሞ የኻሊድ ባሪያ እንደነገሩን ሲናገሩ "ሰኢድ ቢን ጁበየር" ከኢብን አባስ ሲናገሩ ሰምቻለሁ" ሲል ተናግሯል። "በዚህም አንቀጽ እንዲህ ሲል ወረደ፡- "በልብህ ውስጥ ያለን ነገር ብትወልድ ወይም ብትደብቀው አላህ ስለ ተግባራችሁ ከእናንተ ጋር ስሌት ያደርጋል" -- ... ከመልካም ስራዎቹ - ምንዳ ያገኛል - እናም ቅጣትን ያገኛል - ከሚያደርገው ክፋት - ...

ሐዲስ (8)