Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Wedi dweud wrthym [Ishaq bin Ibrahim] ac [Ishaq bin Mansur] ac [Abd al-Warits bin Abd ash-Shamad] bopeth o [Abd ash-Shamad bin Abd al-Warits] o [Syu'bah] o [Ayyub] o [Abu Qilabah] o [Thabit bin adl-Dlahhak al-Ansari]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi cael ei ddweud wrthym gan [Muhammad bin Rafi'] o [Abdurrazzaq] o [ats-Tsauri] o [Khalid al-Hadzdza'] o [Abu Qilabah] o [Tsabit bin adl-Dlahhak] dywedodd, 'Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Pwy bynnag sy'n tyngu llw wrth grefydd heblaw Islam yn ffug ac yn fwriadol, yna mae fel y mae'n dweud. Pwy bynnag sy'n lladd ei hun ag offeryn, bydd Allah yn ei arteithio â'r offeryn hwnnw yn Uffern Jahannam'. Dyma'r hadith [Sufyan] O ran yr hadith [Syu'bah], dywedir bod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Pwy bynnag sy'n tyngu llw ffug wrth grefydd heblaw Islam, yna mae fel y mae'n dweud. A phwy bynnag sy'n lladd ei hun ag -offeryn-, yna caiff ei ladd ar Ddydd yr Atgyfodiad â'r offeryn hwnnw'.
Hadith
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Ac mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Rafi'] ac [Abd bin Humaid] bopeth gan [Abdurrazzaq], dywedodd [Ibn Rafi'], mae wedi dweud wrthym [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] gan [az-Zuhri] gan [Ibn al-Musayyab] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Rydym ni ynghyd â Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn rhyfela yn erbyn Hunain, yna dywedodd wrth ddyn a gydnabyddir fel Mwslim: 'Mae'r person hwn ymhlith pobl Uffern'. Tra roeddem yn y fan a'r lle, gwelsom y dyn yn ymladd mor ddifrifol nes iddo gael ei anafu'n ddifrifol. Yna adroddodd rhywun i Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'O Rasulullah! Y dyn y dywedoch chi o'r blaen, ei fod yn feistr Uffern, heddiw ymladdodd mor egnïol a bu farw.' Yna dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): "Bydd yn mynd i Uffern." Roedd rhai o'r Mwslimiaid yn amau. Yn sydyn, daeth rhywun a dweud nad oedd wedi marw wrth ymladd, ond ei fod wedi'i anafu'n ddifrifol. Y noson honno, daeth yn ddiamynedd gyda phoen ei glwyfau, felly lladdodd ei hun, ac adroddwyd hyn i Negesydd Allah. Parhaodd Negesydd Allah i ddweud y takbir: "Allahu Akbar! Rwy'n tystio mai gwas Allah a'i Negesydd ydw i." Yna gorchmynnodd Negesydd Allah i Bilal hysbysu pawb na fydd neb yn mynd i mewn i Baradwys ac eithrio enaid neu berson sy'n ymostwng i Allah. A bod Allah wedi cryfhau'r grefydd hon gyda dyn cadarn."
Hadith
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Dywedwyd wrthym fod [Qutaibah bin Sa'id] wedi dweud wrthym [Ya'qub] - sef Ibn Abdurrahman al-Qari - - enw pentref yn Arabia - o [Abu Hazim] o [Sahal bin Sa'id as-Saidi] fod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi cwrdd â phobldduwiaethwyr, felly torrodd rhyfel allan. Pan ddychwelodd Negesydd Allah at fyddin y Mwslimiaid, a dychwelodd yr anghredinwyr at eu milwyr, roedd dyn o blith Cymdeithion y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam nad oedd yn gadael i'r gelyn fynd heibio. Mae'n erlid ac yn ymosod ar y gelyn â'i gleddyf. Dywedodd ffrind arall i'r Proffwyd, 'Heddiw nid oes neb yn ein plith sydd mor fodlon â rhywun arall'. Parhaodd y Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i ddweud: 'Gwybod! Mae'n perthyn i ddosbarth arbenigwyr Uffern. Dywedodd dyn o blith y Mwslimiaid, 'Byddaf yn ei ddilyn drwy'r amser'. Dywedodd Sahl bin Sa'ad eto, 'Mae'r dyn wedi mynd allan ynghyd â rhywun, os yw rhywun yn stopio wrth ymladd yna mae'n stopio hefyd, pan fydd rhywun yn symud yn gyflym, yna mae'n symud yr un mor gyflym. Dywedodd y dyn, 'Mae gan Fulan anafiadau difrifol. Gan na allai ddioddef y boen yr oedd yn ei phrofi, roedd eisiau marw ar unwaith, felly rhoddodd garn ei gleddyf ar y llawr a thrywanu ei hun. Daeth y dyn allan i gyfarfod â Negesydd Allah a dweud, 'Rwy'n tystio mai ti, Muhammad, yw negesydd Allah'. Gofynnodd y Proffwyd, 'Beth sy'n bod arnat ti? ' Dywedodd y dyn, 'Y dyn rydych chi'n ei alw'n arbenigwr ar Uffern tra bod y rhan fwyaf o bobl yn gwrthwynebu hyn, felly rwy'n tystio i ti, O Negesydd Allah am rywun, rwyf wedi bod allan yn ei ddilyn drwy gydol y rhyfel nes i mi ddarganfod ei fod wedi'i anafu'n ddifrifol, roedd eisiau marw'n gyflym, yna rhoddodd garn ei gleddyf ar y llawr a llafn y cleddyf rhwng ei ddwy frest yna pwysodd ef yn ei erbyn ei hun fel iddo ladd ei hun'. Felly dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Yn wir, mae dynion sy'n gwneud gweithredoedd fel gweithredoedd arbenigwr yn y Nefoedd yng ngolwg bodau dynol, er ei fod yn arbenigwr yn Uffern. Ac mae dynion hefyd sy'n gwneud gweithredoedd da gyda gweithredoedd arbenigwr yn Uffern yng ngolwg bodau dynol, er ei fod yn arbenigwr yn y Nefoedd''.
Hadith
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Rafi'] wedi dweud wrthym [az-Zubairi] - sef Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair - wedi dweud wrthym [Syaiban] ei fod wedi dweud, Clywais [al-Hasan] yn dweud, 'Yn wir, roedd dyn o'ch blaen chi a oedd â chrawn yn dod allan, a phan wnaeth y crawn ei ddioddef yna saethodd saeth o'i soced, yna fe'i croeniodd nes i'r gwaed lifo heb stopio nes iddo farw. Dywedodd eich Rabb: 'Rwyf wedi gwahardd y nefoedd iddo'. Yna cododd al-Hasan ei law tuag at y mosg a dweud, 'Wrth Allah, mae [Jundub] wedi adrodd yr hadith hwn i ni gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn y mosg hwn'. Ac mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] fod [Wahab bin Jarir] wedi dweud wrthym [fy nhad] ei fod wedi dweud, clywais [al-Hasan] yn dweud, mae wedi dweud wrthym [Jundub bin Abdullah al-Bajali] yn y mosg hwn, felly peidiwch ag anghofio a pheidiwch â phoeni am Jundub yn dweud celwydd yn enw Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Dywedodd Jundub fod Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Roedd gan ddyn o'ch blaen chi ferw arno...yna soniodd am hadith fel 'na'.
Hadith
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Mae [Zuhair bin Harb] wedi dweud wrthym fod [Hashim bin al-Qasim] wedi dweud wrthym fod [Ikrimah bin Ammar] wedi dweud, [Dywedodd Simak al-Hanafi Abu Zumail], [Dywedodd Abdullah bin Abbas], [Dywedodd Umar bin al-Khattab], 'Pan ddigwyddodd brwydr Khaibar, daeth nifer o gymdeithion at y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a dweud, 'Mae rhywun yn ferthyr, mae rhywun yn ferthyr,' nes iddynt basio heibio i ddyn a dweud, 'Mae rhywun yn ferthyr.' Yna dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Na, yn wir gwelais ef yn Uffern yn y dilledyn neu'r gôt a gymerodd - cyn iddi gael ei dosbarthu -'. Yna dywedodd y Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam eto: 'O Ibn al-Khaththab, ewch i ddweud wrth bobl na fydd neb yn mynd i mewn i'r nefoedd ac eithrio'r rhai sy'n credu'. Felly dywedodd Umar, 'Deuthum allan yn gweiddi, 'Gwybod na fydd neb yn mynd i'r nefoedd ac eithrio credadun'.
Hadith
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Dywedodd wrthym [Abu ath-Tahir] ei fod wedi dweud, dywedodd wrthym [Ibnu Wahab] gan [Malik bin Anas] gan [Tsaur bin Zaid ad-Duali] gan [Salim Abu al-Ghaits] cyn-gaethwas Ibn Muthi', gan [Abu Hurairah]. -mewn naratif arall fe'i crybwyllir- Ac mae wedi dweud wrthym [Qutaibah bin Sa'id] a dyma'r hadith, wedi dweud wrthym [Abdul Aziz] -sef Ibn Muhammad- gan [Tsaur] gan [Abu al-Ghaits] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Ar ddiwrnod Khaibar aethom allan gyda'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam nes i Allah roi buddugoliaeth inni, ond nid ghanimah - ysbail rhyfel - a gawsom ar ffurf aur neu arian, ond yn hytrach eiddo, bwyd a dillad. Yna rhuthron ni tuag at fryn. Ac ar y pryd cyflwynwyd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ynghyd â'i gaethwas fel anrheg gan ddyn o Judzam a elwid fel arfer yn Rifa'ah bin Zaid o lwyth Adl-Dlubaib. Pan gyrhaeddom y bryn, cododd caethwas y Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i fyny i ddatod strapiau ei gyfrwy. Ond yn sydyn cafodd ei saethu gan saeth, a chyfarfu â'i farwolaeth yno. Dywedasom, 'Rydym yn ei longyfarch, O Negesydd Allah, am gael ei ferthyrdu'. Ond dywedodd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn lle hynny: 'Na, wrth yr Un y mae enaid Muhammad yn ei Law, yn wir bydd yn cael ei ddifa gan dân uffern oherwydd y flanced o ryfel Khaibar a gymerodd cyn ei dosbarthu'. Dywedodd Abu Huraitah, 'Cafodd y bobl sioc. Ar ôl hynny daeth dyn yn cario bwndel neu ddau o strapiau sandalau a dweud, 'O Negesydd Allah, cefais hwn yn ystod rhyfel Khaibar'. Yna dywedodd Negesydd Allah: 'Bwndel o sandalau o dân uffern neu ddau fwndel o sandalau o dân uffern''.
Hadith
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Mae wedi dweud wrthym [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ac [Ishaq bin Ibrahim] i gyd o [Sulaiman], [dywedodd Abu Bakr], mae wedi dweud wrthym fod [Sulaiman bin Harb] wedi dweud wrthym [Hammad bin Zaid] o [Hajjaj ash-Shawwaf] o [Abu az-Zubair] o [Jabir] fod Ath Thufail bin Amru Ad Dausi wedi dod at y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam gan ddweud, 'O Negesydd Allah, a ydych chi eisiau byw mewn caer sy'n gryf ac a all eich amddiffyn?' Dywedodd yr adroddwr, 'Roedd y gaer yn eiddo i bobl y Daus yn ystod Jahiliyiah'. Fodd bynnag, gwrthododd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam oherwydd ei fod yn well ganddo'r hyn a addawodd Allah i bobl yr Ansar. Pan fudodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam i Medina, mudodd Abu Thufail bin Amru hefyd yng nghwmni dyn o'i bobl. Fodd bynnag, ni allai ffrind Abu Thufail ddioddef -hinsawdd- Medina ac aeth yn sâl, yna cymerodd siswrn a thorri migyrnau ei fysedd nes bod ei ddwylo wedi'u gorchuddio â gwaed, a bu farw hyd yn oed. Fodd bynnag, yn ei freuddwyd, gwelodd Abu Thufail y dyn mewn cyflwr da iawn, tra roedd yn gorchuddio ei ddwylo. Yna gofynnodd Abu Thufal i'r dyn, 'Beth wnaeth dy dduw i ti?' Atebodd y dyn, 'Fe faddeuodd i mi oherwydd fy hijra iddo Ef, y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam'. Yna gofynnodd Abu Thufail eto, 'Ond pam rwy'n dy weld di'n gorchuddio dy ddwylo?' Atebodd y dyn, 'Dywedwyd wrthyf 'Ni fyddwn yn atgyweirio'r hyn rydych chi wedi'i dorri'. Yna adroddodd Abu Thufail y freuddwyd i'r Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, yna dywedodd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'O Allah, maddeuwch ei ddwylo'.
Hadith
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] wedi dweud wrthym [Abdul Aziz bin Muhammad] a [Abu Alqamah al-Farwi] fod y ddau ohonyn nhw wedi dweud, wedi dweud wrthym [Shafwan bin Sulaim] gan [Abdullah bin Salman] gan [ei dad] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Yn wir bydd Allah yn chwythu'r gwynt sy'n feddal iawn, mor feddal â sidan o gyfeiriad Yemen, ni fydd yn colli unrhyw un y mae -meddai Abu Alqamah- bwysau grawn yn ei galon, -tra dywedodd Abdul Aziz; hyd yn oed pwysau had mwstard - o ffydd oni bai bod Allah yn ei wneud yn farw'.
Hadith
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Wedi dweud wrthym [Yahya bin Ayyub] a [Qutaibah] ac [Ibn Hujr] i gyd ohonyn nhw gan [Ismail bin Ja'far] dywedodd [Ibnu Ayyub] fod wedi dweud wrthym [Ismail] dywedodd, wedi dweud wrthyf [al-Ala'] gan [ei dad] gan [Abu Hurairah] fod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Gwnewch weithredoedd da yn gyflym cyn i'r enllib ddod fel noson dywyll dall. Yn y bore mae dyn yn gredwr, yna'n anghredadwr yn y prynhawn. Yn y prynhawn mae dyn yn gredwr, yna'n anghredadwr yn y bore. Gwerthodd ei grefydd er mwyn pleserau bydol'.
Hadith
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym fod [Al Hasan bin Musa] wedi dweud wrthym [Hammad bin Salamah] gan [Thabit Al Bunani] gan [Anas bin Malik] ei fod wedi dweud, 'Pan ddatgelwyd yr adnod hon: '-O chi sy'n credu, peidiwch â chodi eich llais uwchlaw llais y Proffwyd-' -Qs. Al Hujurat: 2- tan ddiwedd yr adnod, roedd Thabit bin Qais yn eistedd yn ei dŷ ac yn dweud, 'Rwy'n un o bobl Uffern! Ac roedd bob amser yn osgoi'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam nes i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ofyn i Sa'ad bin Mu'adz amdano. Gofynnodd: 'O Abu Amru, sut mae cyflwr Thabit? Ydy e'n sâl? ' Atebodd Sa'd, 'Mae ei gyflwr fel arfer ac nid wyf wedi clywed unrhyw newyddion ei fod yn sâl'. Dywedodd Anas, 'Yna ymwelodd Sa'd ag ef a dweud wrtho am ei sgwrs â Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno). Dywedodd Thabit, 'Datgelwyd yr adnod hon, tra byddwch chi i gyd yn gwybod mai fi yw'r mwyaf swnllyd o bobl, yn rhagori ar lais Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno). Yna rwy'n un o bobl Uffern.' Felly dywedodd Sa'd hynny wrth Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno). Dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno), 'Yn wir, mae'n un o bobl Paradwys.' Adroddodd [Qathan bin Nusyair] wrthym. Adroddodd [Ja'far bin Sulaiman] wrthym [Thabit] gan [Anas bin Malik] a ddywedodd, 'Roedd Thabit bin Qais yn areithydd ymhlith yr Ansar, pan ddatgelwyd yr adnod hon, sydd fel yn hadith Hammad. Fodd bynnag, yn ei hadith, ni chrybwyllir enw Sa'd bin Mu'adh.' Ac mae wedi cael ei ddweud wrthym fod [Ahmad bin Sa'id bin Shakr Ad-Darimi] wedi dweud wrthym fod [Habban] wedi dweud wrthym [Sualiman Ibnul Mughirah] gan [Thabit] gan [Anas] ei fod wedi dweud, 'Pan ddaeth yr adnod i lawr -... peidiwch â chodwch eich llais yn fwy na llais y Proffwyd -, ac ni soniodd am enw Sa'd bin Mu'adz yn yr hadith'. Ac mae wedi dweud wrthym fod [Huraim bin Abdul A'la al Asadi] wedi dweud wrthym [al Mu'tamir bin Sualiman] ei fod wedi dweud, 'Clywais [fy nhad] yn sôn gan [Thabit] gan [Anas] ei fod wedi dweud, 'Pan ddatgelwyd yr adnod hon, adroddodd yr hadith heb sôn am enw Sa'd bin Mu'adz..'. Yna ychwanegodd, 'Cerddodd dyn o'r bobl nefol yn ein plith'.
Hadith
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Mae wedi dweud wrthym [Uthman bin Abu Syaibah] fod wedi dweud wrthym [Jarir] gan [Mansur] gan [Abu Wail] gan [Abdullah] dywedodd, 'Mae rhywun wedi gofyn i Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'O Rasulullah! A fyddwn ni'n cael ein cosbi am y gweithredoedd a gyflawnwyd gennym yn ystod Jahiliyah?' Atebodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Pwy bynnag ohonoch sy'n gwneud daioni yn ystod oes Islamaidd, ni fydd yn cael ei gosbi am ei weithredoedd yn ystod oes Jahiliyah. Ond pwy bynnag sy'n cyflawni trosedd, bydd yn cael ei gosbi am ei weithredoedd yn ystod oes Jahiliyah ac yn ystod oes Islamaidd'.
Hadith
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Abdullah bin Numair] wedi dweud wrthym [fy nhad] a [Waki']. -mewn naratif arall dywedir- Ac fe ddywedodd wrthym [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a bod y lafazh yn eiddo iddo, dywedodd wrthym [Waki'] o [al-A'masy] o [Abu Wail] o [Abdullah] dywedodd, 'Gofynnom, 'O Negesydd Allah, a fyddwn yn cael ein cosbi oherwydd ein gweithredoedd yn ystod y Jahiliyah?' Atebodd: 'Pwy bynnag a wnaeth ddaioni yn ystod oes Islamaidd, ni fydd yn cael ei gosbi oherwydd ei weithredoedd yn ystod cyfnod anwybodaeth, a phwy bynnag a wnaeth bethau drwg yn ystod cyfnod Islamaidd fydd yn cael ei gosbi oherwydd ei weithredoedd yn ystod cyfnod anwybodaeth ac Islam''. Mae wedi dweud wrthym fod [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] wedi dweud wrthym [Ali bin Mushir] o [al-A'masy] gyda'r sanad hwn er enghraifft.
Hadith
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Wedi dweud wrthym [Muhammad bin al-Mutsanna al-Anazi] ac [Abu Ma'n ar-Raqasyi] ac [Ishaq bin Manshur] popeth gan [Abu Ashim] a bod y lafazh yn eiddo i Ibn al-Mutsanna, wedi dweud wrthym [adl-Dlahhak] - sef Abu Ashim - meddai, wedi dweud wrthym [Haiwah bin Syuraih] meddai, wedi dweud wrthym [Yazid bin Abu Habib] gan [Ibn Shiimasah al-Mahri] dywedodd, 'Aethom i [Amru bin al-Ash], tra roedd yn golchi'r ymadawedig, yna wylodd am amser hir a throdd ei wyneb at y wal, yna dechreuodd ei fab ddweud, 'O fy nhad, oni roddodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam newyddion da i chi yn y ffordd honno, oni roddodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam newyddion da i chi yn y ffordd honno'. Dywedodd yr adroddwr, 'Felly trodd at ei wyneb a dweud, 'Yn wir y peth pwysicaf rydyn ni'n ei ystyried yw'r dystiolaeth nad oes duw - sy'n deilwng o addoli - ac eithrio Allah, a bod Muhammad yn negesydd Allah, yn wir rydw i mewn tair cyflwr; rydw i wedi gweld fy hun, ond nid oes neb sy'n casáu Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yn fwy na fi, ac nid oes dim byd y byddwn i'n hytrach yn agos ato, fel y gallaf ei ladd, os byddaf yn marw yn y cyflwr hwnnw byddaf yn bendant ymhlith pobl uffern. Pan wnaeth Allah Islam yn fy nghalon, es i at Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a dywedais, 'Estyn dy law dde, yna byddaf yn addo teyrngarwch i ti', felly estynnodd ei law dde'. Dywedodd Amru bin al Ash, 'Yna daliais fy llaw'. Gofynnodd: 'Beth sy'n bod arnat ti, Amru? ' Atebais, 'Rydw i eisiau rhoi amodau'. Dywedodd: 'Pa amodau wyt ti'n gofyn amdanynt? ' Atebais, 'Ar yr amod fy mod yn cael fy maddau'. Dywedodd: 'Onid ydych chi'n gwybod bod Islam wedi dileu pechodau blaenorol, a bod yr hijrah hefyd wedi dileu pechodau blaenorol, a bod yr Hajj hefyd wedi dileu pechodau blaenorol'. Ac nid oes neb rwy'n ei garu'n fwy na'r Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ac nid oes neb cliriach yn fy llygaid nag ef, ac nid wyf yn gallu llenwi fy llygaid - ag unrhyw beth - nag ef oherwydd ei ogoniant, pe bawn yn cael fy ngofyn i'w ddisgrifio, byddwn yn sicr yn methu, oherwydd nid wyf wedi llenwi fy llygaid ag ef. Ac os byddaf yn marw yn y cyflwr hwnnw, byddaf yn sicr yn gobeithio bod yn un o drigolion y nefoedd. Yna aethom trwy rywbeth lle nad oeddwn yn gwybod pa gyflwr yr oeddwn ynddo, felly pe bawn yn marw, yna ni fyddai unrhyw fenyw a oedd yn crio yn fy nghwmni, a hyd yn oed dim tân. Pan fyddwch chi'n fy nghladdu, taenellwch bridd arnaf, yna sefwch o amgylch fy bedd tua'r pellter lle lladdwyd y camel a dosbarthwyd y cig, nes i mi glywed chi a gweld beth mae negesydd fy Arglwydd yn ei ddwyn.
Hadith
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Mae [Muhammad bin Hatim bin Maimun] ac [Ibrahim bin Dinar] wedi dweud wrthym ac mae'r geiriad yn perthyn i Ibrahim, dywedodd y ddau ohonyn nhw, [Mae Hajjaj] - hynny yw Ibn Muhammad - wedi dweud wrthym gan [Ibn Juraij] dywedodd, [Mae Ya'la bin Muslim] wedi fy hysbysu ei fod wedi clywed [Sa'id bin Jubair] yn dweud gan [Ibn Abbas] fod pobl yr amldduwiaid yn cyflawni llofruddiaeth, a'i fod yn mynd yn fwy rhemp, a'u bod nhw'n cyflawni godineb, ac mae hynny'n mynd yn fwy rhemp. Yna daethant at y Proffwyd Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam a dweud, 'Yn wir, mae'r hyn rydych chi bob amser yn ei ddweud ac yn galw amdano yn dda, pe byddech chi'n ein hysbysu y gellir dileu'r gweithredoedd drwg rydyn ni wedi'u gwneud, yna datgelwyd yr adnod: '-A'r rhai nad ydynt yn addoli duwiau eraill ynghyd ag Allah ac nad ydynt yn lladd eneidiau y mae Allah wedi'u gwahardd -lladdant hwy- ac eithrio am -y rhesymau cywir, ac nad ydynt yn godinebu, pwy bynnag a wna hynny, yn sicr bydd yn derbyn -dial- am ei bechodau-- ' -Qs. Al Furqan: 68-. Yna daeth yr adnod i lawr: '-Dywedwch, 'O Fy ngweision sy'n mynd y tu hwnt i derfynau eu hunain, peidiwch ag anobeithio am drugaredd Allah-' -Qs. Az Zumar: 53-.
Hadith
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Mae wedi dweud wrthym [Harmalah bin Yahya] wedi dweud wrthym [Ibnu Wahab] meddai, mae wedi dweud wrthyf [Yunus] gan [Ibn Shihab] meddai, mae wedi dweud wrthyf [Urwah bin az-Zubair] fod [Hakim bin Hizam] wedi dweud wrtho, ei fod unwaith wedi gofyn i Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Beth yw eich barn chi am rai o'r pethau da rydw i wedi'u gwneud? a wnes i yn ystod oes Jahiliyah? Ydw i'n mynd i gael unrhyw beth?' Atebodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Aethoch chi i mewn i Islam gyda'r hyn a ddygaist pan oeddech chi'n dal yn anwybodus, naill ai gweithredoedd da neu tawauts -addoli-'.
Hadith
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Ac mae wedi dweud wrthym [Hasan al-Hulwani] a [Abd bin Humaid], dywedodd [al-Hulwani], mae wedi dweud wrthym, a dywedodd [Abd], mae wedi dweud wrthyf [Ya'qub] - sef Ibn Ibrahim bin Sa'ad - mae wedi dweud wrthym [fy nhad] gan [Salih] gan [Ibn Shihab] dywedodd, mae wedi dweud wrthyf [Urwah bin az-Zubair] fod [Hakim bin Hizam] wedi adrodd iddo, ei fod wedi dweud wrth Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'O Rasulullah, beth yw eich barn chi am sawl peth, ar ffurf elusen, neu ryddhau caethweision, neu gyfeillgarwch, a wnes i yn ystod amser Jahiliyah? A gefais unrhyw wobr ganddo?' Atebodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Aethoch chi i mewn i Islam gyda'r pethau da a wnaethoch chi o'r blaen'.
Hadith
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Mae wedi dweud wrthym fod [Ishaq bin Ibrahim] a [Abd bin Humaid] ill dau wedi dweud, mae wedi dweud wrthym fod [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] gan [az-Zuhri] gyda'r sanad hwn. -mewn naratif arall dywedir- Ac ar ôl dweud wrthym fod [Ishaq bin Ibrahim] wedi dweud wrthym fod [Abu Mu'awiyah] wedi dweud wrthym [Hisyam bin Urwah] gan [ei dad] gan [Hakim bin Hizam] dywedodd, gofynnais, 'O Negesydd Allah, -beth yw eich barn chi- am rai o'r pethau a wnes i yn ystod y cyfnod jahiliyyah?, tra bod Hisham yn sôn, 'y gweithredoedd da a wnes i? ' yna atebodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Fe wnaethoch chi droi at Islam oherwydd y pethau da a wnaethoch chi yn y gorffennol'. Yna dywedais, 'Wrth Allah, nid oes unrhyw weithred dda a wnes i yn ystod amser anwybodaeth oni bai fy mod i hefyd wedi'i gwneud yn ystod Islam'. Dywedwyd wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Abdulah bin Numair] gan [Hisyam bin Urwah] gan [ei dad] fod [Hakim bin Hizam] wedi rhyddhau cant o gaethweision a rhoi cant o gamelod mewn elusen yn ystod y cyfnod o anwybodaeth, yna wedi rhyddhau cant o gaethweision yn ystod y cyfnod Islamaidd a rhoi cant o gamelod mewn elusen. Yna aeth at y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam...yna soniodd am rywbeth tebyg i'w hadith'.
Hadith
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Abdullah bin Idris] ac [Abu Mu'awiyah] a [Waki'] o [al-A'masy] o [Ibrahim] o [Alqamah] o [Abdullah] dywedodd, 'Pan ddaeth yr adnod i lawr: '-Y rhai sy'n credu, a'u ffydd heb ei chymysgu ag anghyfiawnder-' -Qs. Al An'am: 82-, yna teimlodd y cymdeithion yn drwm am hyn a dweud, 'O Negesydd Allah, pwy yn ein plith sydd heb wneud cam â'i hun! ' Atebodd: 'Nid dyna rydych chi'n ei olygu. Mae fel y dywedodd Luqman wrth ei fab: '-O fy mab, paid â shirk Allah. Yn wir, mae shirk yn anghyfiawnder mawr-'. -Qs. Luqman: 13-. Wedi dweud wrthym fod [Ishaq bin Ibrahim] a [Ali bin Kasyram] ill dau wedi dweud, wedi dweud wrthym [Isa] sef -Ibn Yunus-. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] wedi hysbysu ni [Ibnu Mushir]. -mewn naratif arall dywedir- Ac ar ôl dweud wrthym fod [Abu Kuraib] wedi dweud popeth wrthym [Ibn Idris] gan [al-A'masy] gyda'r sanad hwn, dywedodd [Abu Kuraib], dywedodd [Ibn Idris], ei fod wedi dweud wrthyf amdano'r tro cyntaf [fy nhad] gan [Aban bin Taghlib] gan [al-A'masy] yna clywais ef ganddo'.
Hadith
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Wedi dweud wrthyf [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] ac [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] a bod y lafazh yn perthyn i Umayyah, meddai'r ddau ohonynt, wedi dweud wrthym fod [Yazid bin Zurai'] wedi dweud wrthym [Rauh] - sef Ibn al-Qasim- o [al-Ala'] o [ei dad] o [Abu Hurairah] dywedodd, 'Pan ddatgelwyd yr adnod i Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: '-I Allah y mae popeth sydd yn y nefoedd ac ar y ddaear yn perthyn. Ac os byddwch chi'n rhoi genedigaeth i'r hyn sydd yn eich calon neu os byddwch chi'n ei guddio, bydd Allah yn sicr o setlo cyfrifon gyda chi ynglŷn â'ch gweithredoedd. Felly mae Allah yn maddau pwy bynnag y mae'n ei fynnu ac yn cosbi pwy bynnag y mae'n ei fynnu; ac mae Allah yn Hollalluog dros bob peth- ' -Qs. al-Baqarah: 284- ' Dywedodd Abu Hurairah, 'Yna roedd y mater hwn yn teimlo'n drwm ar gymdeithion y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, felly daethant at y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a dweud cyfarchion ar y cerbyd, gan ddweud, 'O Rasulullah, rydym wedi cael baich gweithredoedd nad ydym yn gallu cyflawni gweddi, ymprydio, jihad ac elusen ar eu cyfer. Yn wir, mae'r adnod hon wedi'i datgelu i chi, ac nid ydym yn gallu ei gwneud! Dywedodd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'A ydych chi eisiau dweud fel mae Pobl y Llyfr yn ei ddweud cyn i chi ddweud, 'Clywsom ac anufuddhaom', ond dweud, 'Clywsom ac ufuddhaom, Maddeua i ni O ein Harglwydd ac i Ti y mae'r dychweliad'. Atebasant, 'Clywsom ac ufuddhaom, maddeua i ni, O ein Harglwydd, ac i Ti y mae'r dychweliad'.' Pan ddarllenodd y bobl ef, plygodd eu geiriau iddo, yna datgelodd Allah wedi hynny: '-Credodd y Negesydd yn y Qur'an a ddatguddiwyd iddo gan ei Arglwydd, ac felly hefyd y rhai sy'n credu. Mae pawb yn credu yn Allah, Ei angylion, Ei lyfrau a'i negeswyr. -Dywedasant-, 'Nid ydym yn gwahaniaethu rhwng unrhyw un -ac un arall- o'i negeswyr', a dywedasant, 'Rydym yn clywed ac yn ufuddhau'. -Gweddïasant-, 'Maddau i ni, O ein Harglwydd, ac atoch chi y mae'r dychweliad'. -Qs. al-Baqarah: 285-. Pan wnaethant hyn, dileodd Allah ef, yna datgelodd: '-Nid yw Allah yn beichio person ac eithrio yn ôl ei allu. Mae'n cael gwobr - o'r gweithredoedd da - y mae'n ymdrechu amdanynt ac yn cael cosb - o'r drwg - y mae'n ei wneud. -Gweddïasant-: 'Ein Harglwydd, peidiwch â'n cosbi os anghofiwn neu os ydym yn euog-' Atebodd Allah: 'Ydw'. '-O ein Rab, paid â gosod baich trwm arnom fel y gosodaist ar y rhai o'n blaenau-' atebodd Allah: 'Ydw'. '-O ein Rab, paid â dwyn drosom yr hyn na allwn ei ddwyn-' atebodd Allah: 'Ydw'. '-Maddau i ni; maddau i ni; a thrugarha wrthym. Ti yw ein Cynorthwyydd, felly helpa ni yn erbyn yr anghredinwyr'. -Qs. al-Baqarah: 286-. Atebodd Allah: 'Ydw'.
Hadith
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Wedi dweud wrthym [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ac [Abu Kuraib] ac [Ishaq bin Ibrahim] a bod y lafazh yn eiddo i Abu Bakr, dywedodd [Ishaq] fod wedi dweud wrthym, tra bod dau berson arall wedi dweud, wedi dweud wrthym [Waki'] gan [Sufyan] gan gyn-gaethwas [Adam bin Sulaiman] Khalid, dywedodd, Clywais [Sa'id bin Jubair] yn dweud gan [Ibn Abbas] dywedodd, 'Pan ddaeth i lawr yr adnod: '-Ac os byddwch chi'n rhoi genedigaeth i rywbeth sydd yn eich calon neu os ydych chi'n ei guddio, yn sicr bydd Allah yn gwneud cyfrifiad gyda chi ynghylch eich gweithredoedd-' -Qs. Albaqarah: 284-. Dywedodd Ibn Abbas, 'Yna daeth tristwch i'w calonnau oddi wrtho nad aeth erioed i'w calonnau o gwbl'. Felly dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Dywedwch, 'Rwy'n clywed ac rwy'n ufuddhau ac rwy'n ildio''. Dywedodd Ibn Abbas, ‘Yna rhoddodd Allah ffydd yn eu calonnau, a ddatgelodd yr adnod wedyn: ‘-Nid yw Allah yn rhoi baich ar berson ac eithrio yn ôl ei allu. Mae’n cael gwobr - o’r gweithredoedd da - y mae’n ymdrechu amdanynt ac yn cael cosb - o’r drwg - y mae’n ei wneud. -Gweddïasant-, ‘O ein Rabb, peidiwch â’n cosbi os ydym yn anghofio neu os ydym yn euog-’ -Qs. Al Baqarah: 286-, Dywed Allah: ‘Yn wir, fi a’i gwneuthum’. ‘-O ein Rabb, a pheidiwch â gosod baich trwm arnom fel y gosodaist ar y rhai o’n blaenau-’ -Qs. Al Baqarah: 286-, Dywed Allah: ‘Fi a’i gwneuthum’. ‘-O ein Rabb, maddau i ni; maddau i ni; a thrugarha wrthym. Ti yw ein Cynorthwyydd-’ Dywed Allah: ‘Fi a’i gwneuthum’.
