Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Watiphalira [Ishaq bin Ibrahim] na [Ishaq bin Mansur] na [Abd al-Warits bin Abd ash-Shamad] vyose kufuma kwa [Abd ash-Shamad bin Abd al-Warits] kufuma kwa [Syu’bah] kufuma kwa [Ayyub] kufuma kwa [Abu Qilabah al-D-Hak]. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- Ndipo vyatiphalirika na [Muhammad bin Rafi’] kufuma kwa [Abdurrazzaq] kufuma kwa [ats-Tsauri] kufuma kwa [Khalid al-Hadzdza’] kufuma kwa [Abu Qilabah] kufuma kwa [Tsabit bin adl-Dlahhak] wakati, ‘Mprofeti wakati: chisopa chinyake padera pa Chisilamu mwautesi na mwadala, mbwenu iyo ni umo wakuyowoyera. Waliyose uyo wakujikoma na chida, Allah wazamumusuzga na chida ichi mu Gehena la Jahannam’. Iyi ndiyo hadith [Sufyan] Pakuyowoya za hadith [Syu’bah], yikuyowoyeka kuti Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Waliyose uyo wakulapa chisopa chinyake padera pa Chisilamu mwautesi, mbwenu wali nga umo wakuyowoyera. Ndipo waliyose uyo wakujikoma na -chida-, mbwenu wazamukomeka pa Zuŵa la Chiwuka na chida chira'.
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Ndipo watiphalira [Muhammad bin Rafi’] na [Abd bin Humaid] vyose kufuma kwa [Abdurrazzaq], [Ibn Rafi’] wakati, watiphalira [Abdurrazzaq] watiphalira [Ma’mar] kufuma kwa [az-Zuhri] kufuma kwa [Ibn al-Musaylahuyab] kufuma kwa [Abu HullalahW] kufuma kwa [Abu HullalahW Rafi] 'alaihi wasallam ŵakurwa nkhondo na Hunain, ndipo wakati kwa munthu uyo wakamanyikwanga kuti ni Musilamu: 'Munthu uyu wali pakati pa ŵanthu ŵa ku Gehena'. Apo tikaŵa pa malo agha, tikawona munthu uyu wakulimbana chomene mwakuti wakapwetekeka chomene. Pamanyuma munthu munyake wakaphalira Rasulullah kuti, ‘O Rasulullah! Munthu uyo mukayowoyapo kale, kuti wakaŵa fumu ya ku Gehena, muhanya uno wakarwa nkhondo yankhongono chomene ndipo wakafwa.’ Ntheura Mprofeti sallallahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Wazamuluta ku Gehena’. Ŵasilamu ŵanyake ŵakukayika. Mwamabuchibuchi munthu munyake wakiza kuzakaphalira kuti wakafwa chifukwa cha nkhondo yayi, kweni wakapwetekeka chomene. Usiku uwo, wakazizipizga yayi chifukwa cha vyakuŵinya vya chilonda chake, ntheura wakajikoma, ntheura ivi vikaphalirika kwa Mtumiki wa Allah. Rasulullah wakalutilira kuyowoya takbir kuti: ‘Allahu Akbar, nkhuchitira ukaboni kuti ndine muteŵeti wa Allah na Mtumiki wake’. Pamanyuma Mtumiki wa Allah wakaphalira Bilal kuti waphalire waliyose kuti palije uyo wazamunjira kuchanya kupatulapo mzimu panji munthu uyo wakujipeleka -kwa Allah-. Ndipo kuti Allah walimbikiskaso chisopa ichi na munthu wankhongono''.
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Tikuphalirika kuti [Qutaibah bin Sa’id] watiphalira [Ya’qub] - ndiko kuti Ibn Abdurrahman al-Qari - - zina la muzi unyake ku Arabia - kufuma kwa [Abu Hazim] kufuma kwa [Sahal bin Sa’id as-Saidi] kuti Mtumiki wa Chiuta sall. Mtumiki wa Allah wakati wawelera ku ŵasilikari ŵa Chisilamu, ndipo ŵakukafira ŵakawelera ku ŵasilikari ŵawo, pakaŵa munthu munyake pakati pa ŵabwezi ŵa Mprofeti sallallaahu 'alaihi wasallam uyo wakazomerezga yayi kuti ŵalwani ŵajumphepo. Wakuŵachimbizga na kuwukira ŵalwani na lupanga lwake. Mubwezi munyake wa Mprofeti wakati, ‘Lero palije pakati pithu uyo wakukhorwa nadi nga ndi umo waliri’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakalutilira kuyowoya kuti: ‘Manyani! Wali mu gulu la ŵamanyi ŵa Gehena. Munthu munyake kufuma ku Ŵasilamu wakati, ‘Nizamumulondezga nyengo zose’. Sahl bin Sa’ad wakatiso, ‘Munthu uyu wafumapo pamoza na nthena na nthena, usange nthena na nthena wakuleka apo wakulimbana mbwenu nayo wakuleka, para nthena na nthena wakuchimbira mwaluŵiro, mbwenu nayo wakuchimbira mwaluŵiro nga ndiyo. Munthu uyu wakati, ‘Fulan wali na vilonda vikuru. Pakuti wakatondeka kuzizipizga vyakuŵinya ivyo wakapulikanga, wakakhumbanga kufwa nyengo yeneyiyo, ntheura wakaŵika mkondo wa lupanga lwake pasi na kujibaya. Munthu uyu wakafumapo kukakumana na Mtumiki wa Allah ndipo wakati, ‘Nkhuchitira ukaboni kuti iwe, Muhammad, ndiwe mtumiki wa Allah’. Mprofeti wakafumba kuti, ‘Kasi pali suzgo wuli kwa imwe? ' Munthu uyo wakati, 'Munthu uyo mukumuchema kuti nkhwantha pa Gehena apo ŵanthu ŵanandi ŵakususka ichi, ntheura nkhuchitira ukaboni kwa imwe, O Mtumiki wa Allah pa nthena na nthena, nkhaŵa kuwaro kumulondezga mu nkhondo yose mpaka apo nkhasanga kuti wakapwetekeka chomene, wakakhumbanga kufwa mwaluŵiro, ndipo wakaŵika chingwe cha lupanga lwake pa chifuŵa chake pakati pa lupanga lwake pakati pa lupanga lwake pakati pa lupanga lwake. yekha mwakuti wakajikoma yekha’. Ntheura Mtumiki wa Allah (saww) wakati: ‘Nadi, kuli ŵanalume awo ŵakuchita milimo nga ni milimo ya nkhwantha ya kuchanya mu maso gha ŵanthu, nangauli ni nkhwantha ya ku Gehena. Ndipo paliso ŵanalume awo ŵakuchita milimo yiwemi na milimo ya nkhwantha ya Gehena mu maso gha ŵanthu, nangauli ni nkhwantha ya Kuchanya''.
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Watiphalira [Muhammad bin Rafi’] watiphalira [az-Zubairi] - ndiko kuti Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair - watiphalira [Syaiban] kuti, Nkhapulika [al-Hasan] wakuti, ‘Nadi, pakaŵa munthu pambere imwe wakaŵa na chilonda chakufumapo, ndipo apo kufuma kwa iyo wakasuzgika. socket, ndipo pamanyuma wakamufunya vikumba mpaka ndopa zikafuma kwambura kuleka mpaka apo wakafwira. Rabb winu wakati: ‘Namukanizga kuchanya’. Pamanyuma al-Hasan wakakwezga woko lake ku mzikiti ndipo wakati, ‘Na Allah, [Jundub] watiphalira hadith iyi kufuma kwa Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam mu mzikiti uwu’. Ndipo watiphalira [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] watiphalira [Wahab bin Jarir] watiphalira [adada] iyo wakati, Nkhapulika [al-Hasan] wakuti, watiphalira [Jundub bin Abdullah al-Bajali] mu mzikiti uwu, ntheura mungaluwa yayi za Jundub bin Rahullah 'Alaihi chiŵe chiwemi. Jundub wakati Rasulullah wakati: ‘Munthu munyake pambere imwe mundaŵepo wakaŵa na vilonda pa iyo...ndipo wakazunura hadith nga ni iyi’.
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Watiphalira [Zuhair bin Harb] watiphalira [Hasyim bin al-Qasim] watiphalira [Ikrimah bin Ammar] iyo wakati, watiphalira [Simak al-Hanafi Abu Zumail] iyo wakati, watiphalira [Abdullah bin Abbas] iyo wakati, watiphalira [Umar bin al-K ŵanyawo ŵanandi ŵakasendelera kwa Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam apo ŵakatenge, ‘Fulani wakakomeka chifukwa cha chipulikano chake’, m’paka apo ŵakajumpha munthu munyake ndipo ŵakati, ‘Fulani wakakomeka chifukwa cha chipulikano chake’. Ntheura Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Ndimo viliri yayi, nadi nkhamuwona mu gehena mu vyakuvwara panji khothi ilo wakatora -pambere wandagaŵane-’. Pamanyuma Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam wakatiso: ‘O Ibn al-Khaththab, lutani mukaphalire ŵanthu kuti palije uyo wazamunjira kuchanya kupaturako awo ŵakugomezga’. Ntheura Umar wakati, ‘Nkhafumapo na kuchemerezga kuti, ‘Manyani kuti palije uyo wazamunjira kuchanya kupatulapo wakugomezga’.
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Watiphalira [Abu ath-Tahir] iyo wakati, watiphalira [Ibnu Wahab] kufuma kwa [Malik bin Anas] kufuma kwa [Tsaur bin Zaid ad-Duali] kufuma kwa [Salim Abu al-Ghaits] uyo kale wakaŵa muzga wa Ibn Muthi’, kufuma kwa [Abu Hurairah]. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- Ndipo watiphalira [Qutaibah bin Sa’id] ndipo iyi ndiyo hadith, watiphalira [Abdul Aziz] -ndiko kuti Ibn Muhammad- kufuma kwa [Tsaur] kufuma kwa [Abu al-Ghaits] kufuma kwa [Abu Hurairah] wakati, ‘Pa zuŵa ilo ise na Khaillalahal tikaŵa Allah wakatipa kuthereska, kweni ghanimah yayi - vyakupoka vya nkhondo - ivyo tikasanga mu mtundu wa golide panji siliva, kweni katundu, vyakurya na vyakuvwara. Pamanyuma tikachimbilira ku phiri. Ndipo Rasulullah pa nyengo iyo pamoza na muzga wake ŵakapelekeka nga ni chawanangwa na munthu munyake wa ku Judzam uyo kanandi wakachemekanga Rifa’ah bin Zaid kufuma ku fuko la Adl-Dlubaib. Tikati tafika pa phiri, muzga wa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakayimilira kuti wafwature vingwe vya njinga yake. Kweni mwamabuchibuchi wakaponyeka na muvi, ndipo wakakumana na nyifwa yake kwenekura. Tikati, ‘Tikumukhumbira viwemi, O Mtumiki wa Allah, chifukwa chakuti wakakomeka chifukwa cha chipulikano chake’. Kweni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam m'malo mwake wakati: 'Yayi, na Uyo mzimu wa Muhammad uli mu woko lake, nadi wazamukomeka na moto wa gehena chifukwa cha bulangeti lakufuma ku ghanimah ya nkhondo ya Khaibar ilo wakatora pambere wandagaŵire'. Abu Huraitah wakati, ‘Ŵanthu ŵakakhwaskika chomene. Pamanyuma pa ivi munthu munyake wakiza na mtolo panji viŵiri vya vingwe vya nsapato ndipo wakati, ‘O Mtumiki wa Allah, nkhasanga ichi pa nyengo ya nkhondo ya Khaibar’. Ntheura Mpostole wakati: 'Mtolo wa vingwe vya nsapato kufuma ku moto wa gehena panji mitolo yiŵiri ya vingwe vya nsapato kufuma ku moto wa gehena''.
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] wose kufuma kwa [Sulaiman], [Abu Bakr] wakati, watiphalira [Sulaiman bin Harb] watiphalira [Hammad bin Zaid] kufuma kwa [Hajjaj ash-Shawwaf] kufuma kwa [Abubiba]z- Amru Ad Dausi wakiza kwa Mprofeti sallallaahu 'alaihi wasallam apo wakati, 'Iwe Mtumiki wa Allah, kasi ukukhumba kukhala mu linga ilo ndakukhora ndipo lingakuvikilira?' Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati, ‘Nkhongono yikaŵa ya ŵanthu ŵa Daus mu nyengo ya Jahiliyiah’. Kweni Rasulullah wakakana chifukwa wakatemwanga chomene ivyo Allah wakalayizga ŵanthu ŵa Ansar. Pa nyengo iyo Mprofeti wakasamira ku Medina, Abu Thufail bin Amru nayo wakasamira pamoza na munthu munyake kufuma ku ŵanthu ŵake. Kweni mubwezi wa Abu Thufail wakatondeka kuzizipizga -nyengo- ya Medina ndipo wakalwara, pamanyuma wakatora sizala na kudumura viŵegha vya minwe yake mpaka mawoko ghake ghakazura na ndopa, ndipo wakafika na kufwa. Kweni mu maloto ghake, Abu Thufail wakawona munthu uyu wali makora chomene, apo wakabenekeleranga mawoko ghake. Pamanyuma Abu Thufal wakafumba munthu yura kuti, ‘Kasi chiuta winu wakamuchitira vichi? ’ Munthu uyu wakazgora kuti, ‘Wakanigowokera chifukwa cha hijra yane kwa Iyo, Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Pamanyuma Abu Thufail wakafumbaso kuti, ‘Kweni chifukwa wuli nkhuwona kuti mukubenekelera mawoko ghinu? ’ Munthu yura wakazgora kuti, ‘Ŵakaniphalira kuti ‘Tizamunozga yayi ivyo mwaswa’. Abu Thufail wakaphalira Rasulullah maloto agha, Rasulullah wakati: ‘O Allah, mugowokere mawoko ghake’.
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Watiphalira [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] watiphalira [Abdul Aziz bin Muhammad] ndipo [Abu Alqamah al-Farwi] wose ŵaŵiri ŵakati, watiphalira [Shafwan bin Sulaim] kufuma kwa [Abdullah bin Salman] kufuma kwa [awiske] kufuma kwa [Iye wakati 'Abu Huraillahulah wakati: 'Nadi Allah wazamuwuska mphepo iyo njakufewa chomene, yakufewa nga ni silika kufuma ku chigaŵa cha Yemen, wazamusoŵa yayi waliyose uyo mu mtima wake muli -Abu Alqamah wakati- kulemera kwa tirigu, -apo Abdul Aziz wakati; nanga nkhulemera kwa mbuto ya mustard - kufuma ku chipulikano kwambura kuti Allah wamupangiske kufwa'.
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Watiphalira [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] na [Ibn Hujr] wose kufuma kwa [Ismail bin Ja’far] wakati [Ibnu Ayyub] watiphalira [Ismail] iyo wakati, waniphalira [al-Ala’] kufuma kwa [awiske] kufuma kwa [Abu Huraihilamahuly] kuti Mtumiki wa Allah wakati: milimo pambere kutemba kukuza nga ni usiku wakufipirwa chomene. Mu m’maŵa munthu ni wakugomezga, ndipo pamanyuma pake ni wakugomezga yayi muhanya. Muhanya munthu ni wakugomezga, ndipo mulenji wakugomezga yayi. Wakaguliska chisopa chake kuti wasange vyakusanguluska vya charu’.
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Al Hasan bin Musa] watiphalira [Hammad bin Salamah] kufuma kwa [Thabit Al Bunani] kufuma kwa [Anas bin Malik] kuti wakati, ‘Apo vesi ili likavumbulika: ‘-O imwe ŵakugomezga, mungakwezga mazgu ghinu gha -Qs pachanya yayi’. Al Hujurat: 2- mpaka kuumaliro wa vesi, Thabit bin Qais wakakhala mu nyumba yake ndipo wakati, ‘Ndine yumoza wa ŵanthu ŵa ku Gehena! Ndipo nyengo zose wakajipatura ku Mprofeti sallallahu m’paka apo Mprofeti sallallahu wakafumba Sa’ad bin Mu’adz pa nkhani iyi. Wakafumba kuti: ‘O Abu Amru, kasi Thabit wali wuli? Kasi wakulwara? ' Sa'd wakazgora kuti, 'Umo waliri nga umo vikuŵira nyengo zose ndipo nindapulikepo nkhani yakuti wakulwara'. Anas wakati, ‘Pamanyuma Sa’d wakamuchezgera na kumuphalira vya kudumbiskana kwake na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Thabit wakati, ‘Vesi ili likavumbulika, apo mose mukumanya kuti ndine munthu uyo wali na mazgu ghakukwezga chomene, kuluska mazgu gha Mtumiki wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Ndipo ine ndine yumoza wa ŵamanyi ŵa Gehena.’ Ntheura Sa’d wakaphalira Rasulullah ivi kwa Rasulullah. Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam nayo wakati: ‘Nanga ni iyo ni yumoza wa ŵanthu ŵa kucanya’. Watiphalira [Qathan bin Nusyair] Watiphalira [Ja’far bin Sulaiman] watiphalira [Tsabit] kufuma kwa [Anas bin Malik] wakati, ‘Thabit bin Qais wakaŵa wakuyowoya pakati pa ŵa Ansar, apo vesi ili likakhira, ndiko kuti nga umo vikuŵira mu Hadith ya Hammad. Ndipouli, hadith iyi yikuzunura yayi zina lakuti Sa’d bin Mu’adz’. Ndipo vyatiphalirika [Ahmad bin Sa’id bin Shakr Ad-Darimi] watiphalira [Habban] watiphalira [Sualiman Ibnul Mughirah] kufuma ku [Thabit] kufuma ku [Anas] wakati, ‘Apo vesi likakhira -... mungakwezga yayi mazgu ghinu kuluska mazgu gha ŵanthu - ndipo iyo wakati yayi’. Mu'adz mu hadithi'. Ndipo wakatiphalira [Huraim bin Abdul A’la al Asadi] wakatiphalira [al Mu’tamir bin Sualiman] kuti, ‘Nkhapulika [adada] ŵakuyowoya kufuma kwa [Thabit] kufuma kwa [Ana] wakati, ‘Apo vesi ili likavumbulika wakayowoya hadith kwambura kuzunura zina la Sa’d bin’. Pamanyuma wakasazgirapo kuti, ‘Munthu munyake kufuma ku ŵanthu ŵa kucanya wakendanga pakati pithu’.
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Watiphalira [Uthman bin Abu Syaibah] watiphalira [Jarir] kufuma kwa [Mansur] kufuma kwa [Abu Wail] kufuma kwa [Abdullah] wakati, ‘Munthu munyake wafumba Rasulullah kuti, ‘O Rasulullah! Kasi tizamulangika chifukwa cha ivyo tikachita pa nyengo ya Jahiliyah?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam wakazgora kuti: ‘Waliyose wa imwe uyo wakuchita viwemi mu nyengo ya Chisilamu, wazamulangika yayi chifukwa cha ivyo wakachita mu nyengo ya Jahiliyah. Kweni waliyose uyo wakuchita mulandu, wazamulangika chifukwa cha ivyo wakachita mu nyengo ya Jahiliyah na mu nyengo ya Chisilamu’.
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Watiphalira [Muhammad bin Abdullah bin Numair] watiphalira [adada ŵane] na [Waki’]. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- Ndipo wakatiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ndipo lafazh yikaŵa yake, wakatiphalira [Waki’] kufuma kwa [al-A’masy] kufuma kwa [Abu Wail] kufuma kwa [Abdullah] wakati, ‘Tikafumba kuti, ‘O Mtumiki wa Allah chifukwa cha Jahiliyah yithu, kasi tiŵenge ŵa chilango chithu? ' Wakazgora kuti: 'Waliyose uyo wakachita viwemi mu nyengo ya Chisilamu, wazamulangika yayi chifukwa cha ivyo wakachita mu nyengo ya kuleka kumanya, ndipo waliyose uyo wakachita vinthu viheni mu nyengo ya Chisilamu wazamulangika chifukwa cha ivyo wakachita mu nyengo ya kuleka kumanya na Chisilamu''. Watiphalira [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] watiphalira [Ali bin Mushir] kufuma ku [al-A’masy] na sanad iyi mwachiyelezgero.
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Watiphalira [Muhammad bin al-Mutsanna al-Anazi] na [Abu Ma’n ar-Raqasyi] na [Ishaq bin Manshur] vyose kufuma kwa [Abu Ashim] ndipo lafazh ni wa Ibn al-Mutsanna, watiphalira [adl-Dlahhak] - ndiko kuti, wakati hehim Abu Abu, wakati, watiphalira [Yazid bin Abu Habib] kufuma kwa [Ibn Shiimasah al-Mahri] wakati, ‘Tikaŵapo pa [Amru bin al-Ash], apo wakasambiranga wakufwa, ndipo wakalira kwa nyengo yitali na kuzgokera chisko chake ku linga, ndipo mwana wake wakamba kuyowoya kuti, ‘O fada wane yayi. imwe makani ghawemi mu nthowa iyo, kasi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wakamupani yayi makani ghawemi mu nthowa iyo'. Munthu uyo wakuyowoya nkhani iyi wakati, ‘Ntheura wakazgokera ku chisko chake ndipo wakati, ‘Nadi chinthu chakuzirwa chomene icho tikuwona ni ukaboni wakuti palije chiuta - wakwenelera kusopeka - kupatulapo Allah, ndipo kuti Muhammad ni mthenga wa Allah, nadi ine nili mu vigaŵa vitatu; Ndajiwona ine, kweni palije uyo wakutinkha Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kuluska ine, ndipo palije chinthu icho ningatemwa kuŵa pafupi nayo, mwakuti nimukome, usange ningafwa mu mkhaliro uwo nizamuŵa nadi pakati pa ŵanthu ŵa ku gehena. Pa nyengo iyo Allah wakapanga Chisilamu mu mtima wane, nkhaluta kwa Mtumiki wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ndipo nkhati, 'Tambasurani woko linu lamalyero, mbwenu nizamulayizga kugomezgeka kwa imwe', ntheura wakatambasura woko lake lamalyero'. Amru bin al Ash wakati, ‘Pamanyuma nkhakora woko lane’. Wakafumba kuti: ‘Kasi pali suzgo wuli kwa iwe Amru? ’ Nkhazgora kuti, ‘Nkhukhumba kupeleka mikhaliro’. Iyo wakati: ‘Kasi mukupempha kuti muŵe na vinthu wuli? ’ Nkhazgora kuti, ‘Pakuti ŵanigowokere’. Wakati: ‘Kasi mukumanya yayi kuti Chisilamu chawuskapo zakwananga zakale, ndipo hijrah nayo wakawuskapo zakwananga zakale, ndipo Hajj nayo wakawuskapo zakwananga zakale’. Ndipo palije uyo nkhutemwa chomene kuluska Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ndipo palije uyo wakuwonekerathu mu maso ghane kuluska iyo, ndipo nkhutondeka kuzuzga maso ghane -na chilichose- kuluska iyo chifukwa cha kuchindikika kwake, usange ningapempheka kumulongosora, nadi ningatondeka, chifukwa ine nindamuzuzge maso ghane. Ndipo usange ningafwa mu mkhaliro uwu, nizamuŵa nadi na cigomezgo ca kuŵa yumoza wa awo ŵakukhala kucanya. Pamanyuma tikajumpha mu chinthu icho nkhamanyanga yayi kuti nili mu mkhalidwe wuli, ntheura usange ningafwa, mbwenu palije mwanakazi uyo wakaliranga uyo wanganilongozga, ndipo nanga ni moto yayi. Para mwanisunga, muniphakazge dongo, ndipo pamanyuma mwimilire kuzingilizga dindi lane pafupifupi pa mtunda uwo ngamila yikakomekera na kugaŵira nyama, m’paka apo nimupulikireni na kuwona ivyo mthenga wa Fumu yane wakwiza navyo.
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Watiphalira [Muhammad bin Hatim bin Maimun] na [Ibrahim bin Dinar] ndipo lafazh ni wa Ibrahim, wose ŵaŵiri ŵakati, watiphalira [Hajjaj] - ndiko kuti Ibn Muhammad - kufuma kwa [Ibnu Juraij] iyo wakati, waniphalira [Ya'la bin Juba] Abbas] kuti ŵanthu ŵakufuma ku ŵasopi ŵanandi ŵakukoma ŵanthu, ndipo vikuthandazgika chomene, ndipo iwo ŵakuchita uleŵi, ndipo vikuthandazgika chomene. Pamanyuma ŵakiza kwa Mprofeti Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam ndipo ŵakati, 'Nadi, ivyo mukuyowoya nyengo zose na kuchema ni viwemi, usange mungatimanyiska kuti milimo yiheni iyo tachita yingafumiskikapo, mbwenu vesi likavumbulika: '-Ndipo awo ŵakusopa yayi ŵachiuta ŵanyake pamoza na Allah ndipo ŵakukoma yayi Allahs chifukwa chakuti - vifukwa vyakwenelera, ndipo muleke kuchita uleŵi, waliyose uyo wakuchita nthena, nadi wazamupokera -kuwezgerapo- chifukwa cha zakwananga zake-- ' -Fs. Al Furqan: 68-. Ndipo vesi likakhira: '-Yowoyani kuti, 'Imwe ŵateŵeti ŵane awo ŵakujumpha mphaka yawo, mungataya chitima yayi na lusungu lwa Allah-' -Qs. Zumar: 53-.
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Watiphalira [Harmalah bin Yahya] watiphalira [Ibnu Wahab] iyo wakati, waniphalira [Yunus] kufuma kwa [Ibn Shihab] iyo wakati, waniphalira [Urwah bin az-Zubair] kuti [Hakim bin Hizam] wamuphalira, kuti nyengo yinyake wakafumba vinthu ivyo mukughanaghana kuti vikaŵa viwemi kuti ine nachita? wakachita mu nyengo ya Jahiliyah? Kasi nizamusangapo kanthu?’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakazgora kuti: ‘Mukanjira mu Chisilamu na ivyo mukiza navyo apo mukaŵa kuti muchali ŵambura kumanya, panji milimo yiwemi panji tawauts -kusopa-’.
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Ndipo watiphalira [Hasan al-Hulwani] na [Abd bin Humaid], [al-Hulwani] wakati, watiphalira, ndipo [Abd] wakati, waniphalira [Ya’qub] - ndiko kuti Ibn Ibrahim bin Sa’ad - watiphalira [adada ŵane] kufuma kwa [Salih] kufuma kwa [Ibn, Shirwah wali na] az-Zubair] kuti [Hakim bin Hizam] wakamuphalira, kuti wakati kwa Rasulullah, ‘O Rasulullah, kasi mukughanaghana vichi pa vinthu vinandi, mu nthowa ya vyawanangwa, panji kufwatura ŵazga, panji ubwezi, ivyo nkhachita mu nyengo ya Jahiliyah? Kasi nkhapokera njombe kufuma kwa iyo?’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakazgora kuti: ‘Mukanjira mu Chisilamu na vinthu viwemi ivyo mukachitanga pakwamba’.
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Watiphalira [Ishaq bin Ibrahim] na [Abd bin Humaid] wose ŵakati, watiphalira [Abdurrazzaq] watiphalira [Ma’mar] kufuma ku [az-Zuhri] na sanad iyi. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- Ndipo wakatiphalira [Ishaq bin Ibrahim] wakatiphalira [Abu Mu’awiyah] wakatiphalira [Hsyam bin Urwah] kufuma kwa [ŵadada ŵake] kufuma kwa [Hakim bin Hizam] wakati, Nkhafumba kuti, ‘O Mtumiki wa Allah, -kasi mukughanaghana vichi vya nyengo ya Ishahd- pa wakazunura, ‘milimo yiwemi iyo nkhachita? ’ ndipo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakazgora kuti: ‘Mukazgoka Chisilamu chifukwa cha vinthu viwemi ivyo mukachitanga kumanyuma’. Ine ntheura nkhati, ‘Na Allah, palije mulimo uwemi uwo nkhachita mu nyengo ya kuleka kumanya kwambura kuti nane nkhachita mu nyengo ya Chisilamu’. Tikuphalirika kuti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Abdulah bin Numair] kufuma kwa [Hsyam bin Urwah] kufuma kwa [awiske] kuti [Hakim bin Hizam] wakafwatura ŵazga zana limoza na kupeleka ngamila zana limoza mu nyengo ya chisungusungu mu nyengo ya ŵazga ŵa Chisilamu ŵambura kumanya. ngamila zana mu chifundo. Pamanyuma wakaluta kwa Mprofeti sallallaahu ‘alaihi wasallam...panyuma wakazunura chinthu chinyake nga ni hadith yawo’.
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] watiphalira [Abdullah bin Idris] na [Abu Mu’awiyah] na [Waki’] kufuma kwa [al-A’masy] kufuma kwa [Ibrahim] kufuma kwa [Alqamah] kufuma kwa [Abdullah] wakati, ‘Para vesi likakhira uyo wakugomezga uyo wali na mixed mu -Mafumbo. Al An'am: 82-, ntheura ŵabwezi ŵakapulika kulemera pa nkhani iyi ndipo ŵakati, ‘O Mtumiki wa Allah, uyo pakati pithu wandajipweteke! ’ Wakazgora kuti: ‘Ichi ndicho mukung’anamura yayi. Iyu we nge mo Luqman wangukambiya mwana waki kuti: ‘-O mwana wangu, ungachitanga cha Allah. Nadi, shirk ni kupanda urunji kukuru-'. -Mafumbo. Luqmani: 13-. Watiphalira [Ishaq bin Ibrahim] na [Ali bin Kasyram] wose ŵakati, watiphalira [Isa] ndiko kuti -Ibn Yunus-. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka kuti- Ndipo watiphalira [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] watimanyiska [Ibnu Mushir]. -mu nkhani yinyake yikuyowoyeka- Ndipo wakatiphalira [Abu Kuraib] wakatiphalira [Ibn Idris] vyose kufuma kwa [al-A’masy] na sanad iyi, [Abu Kuraib] wakati, [Ibn Idris] wakati, wakaniphalira za iyo nyengo yakwamba [adada ŵane] kufuma kwa [Aban bin Taghlib] kufuma kwa [Aban bin Idris]
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Watiphalira [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] na [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] ndipo lafazh ni wa Umayyah, wose ŵaŵiri ŵakati, watiphalira [Yazid bin Zurai’] watiphalira [Rauh] - ndiko kuti Ibn al-Qasimbu’ kufuma kwa [wake] Hurah kufuma kwa [iyo wakati] 'Para vesi likavumbulika kwa Mtumiki wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: '-Kwa Allah ndivyo vyose ivyo vili kuchanya na pa charu chapasi. Ndipo usange mukubaba ivyo vili mu mtima winu panji mukuvibisa, Allah wazamumuphalirani nadi pa ivyo mwachita. Ntheura Allah wakugowokera uyo wakukhumba na kulanga uyo wakukhumba; ndipo Allah ndiyo Wankhongonozose pa vinthu vyose-' -Qs. al-Baqarah: 284- ' Abu Hurairah wakati, 'Ntheura nkhani iyi yikaŵa yakulemera ku ŵabwezi ŵa Rasulullah, ntheura ŵakiza kwa Rasulullah ndipo ŵakamutawuzga pa galimoto, ŵakati, 'O Rasulullah, tikupelekeka kuziŵizga kurya, jihad na vyawanangwa. Nadi, vesi ili lavumbulika kwa imwe, ndipo tingakwaniska yayi kuchita! Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam wakati: ‘Kasi mukukhumba kuyowoya nga umo ŵanthu ŵa buku ŵakuyowoyera pambere mundayowoye kuti, ‘Tikapulika ndipo tikapulikira yayi’, kweni muyowoye kuti, ‘Tikapulika ndipo tikapulikira, Tigowokerani O Fumu yithu ndipo kwa imwe kuli kuwelera’. Ŵakazgora kuti, ‘Tikapulika ndipo tikapulikira, tigowokerani, imwe Fumu yithu, ndipo kwa imwe ndiko kuwelera’. Ŵanthu ŵakati ŵaŵazga, mazgu ghawo ghakagwada kwa iyo, ndipo Allah wakavumbura pamanyuma pakuti: '-Mtumiki wakagomezga Qur'an iyo yikavumbulika kwa iyo kufuma kwa Fumu yake, ndipo ndimo ŵakugomezga nawo ŵakugomezga. Waliyose wakugomezga mwa Allah, ŵangelo ŵake, mabuku ghake na ŵatumika ŵake. -Iwo ŵakati-, ‘Tikupambaniska yayi pakati pa yumoza -na munyake- wa ŵatumika ŵake’, ndipo ŵakati, ‘Tikupulika ndipo tikupulikira’. -Ŵakalomba-, 'Tigowokerani, Fumu yithu, ndipo kwa imwe ndiko kuwelera'. -Mafumbo. al-Bakara: 285-. Ŵakati ŵachita ivi, Allah wakaviwuskapo, ndipo pamanyuma wakavumbura kuti: '-Allah wakunyamulira munthu yayi kupatulapo mwakuyana na umo wangafiskira. Wakupokera njombe - kufuma ku milimo yiwemi - iyo wakuyezgayezga ndipo wakupokera chilango - kufuma ku viheni - ivyo wakuchita. -Iwo ŵakalomba-: 'Fumu yithu, mungatilanga yayi usange tikuluwa panji tili na mulandu-' Allah wakazgora kuti: 'Enya'. '-O Rabb withu, mungatiŵikira katundu wakulemera yayi nga umo mukaŵikira awo ŵakaŵako pambere ise tindaŵeko-' Allah wakazgora kuti: 'Enya'. '-O Rabb withu, mungatizizipizga yayi ivyo ise tingazizipizga yayi-' Allah wakazgora kuti: 'Enya'. '-Chonde tigowokerani; mutigowokere; ndipo mutichitire lusungu. Ndimwe Movwiri withu, ntheura tovwirani kulimbana na ŵakukana’. -Mafumbo. al-Bakara: 286-. Allah wakazgora kuti: ‘Enya’.
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Watiphalira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] na [Ishaq bin Ibrahim] ndipo lafazh ni wa Abu Bakr, wakati [Ishaq] watiphalira, apo ŵanthu ŵanyake ŵaŵiri ŵakati, watiphalira [Waki’] kufuma kwa [Sufyan] kufuma kwa [Adamu bin Khalimers iyo wakati] [Sa'id bin Jubair] wakuyowoya kufuma kwa [Ibn Abbas] wakati, 'Apo wakakhira vesi: '-Ndipo usange mwababa chinthu icho chili mu mtima winu panji mukuchibisa, nadi Allah wazamupanga chiŵelengero namwe pa ivyo mukuchita-' -Qs. Albakara: 284-. Ibn Abbas wakati, ‘Pamanyuma chitima chikanjira mu mitima yawo kufuma kwa iyo icho chikanjirapo yayi mu mitima yawo nanga nkhuchoko waka’. Ntheura Mprofeti sallallaahu 'alaihi wasallam wakati: 'Yowoyani kuti, 'Nkhupulika ndipo nkhupulikira ndipo nkhujipeleka''. Ibn Abbas wakati, 'Pamanyuma Allah wakaŵika chipulikano mu mitima yawo, uyo pamanyuma wakavumbura vesi lakuti: '-Allah wakunyamulira munthu yayi kupatulapo mwakuyana na umo wangafiskira. Wakupokera njombe - kufuma ku milimo yiwemi - iyo wakuyezgayezga ndipo wakupokera chilango - kufuma ku viheni - ivyo wakuchita. -Iwo ŵakalomba-, 'O Rabb withu, mungatilanga yayi usange tikuluwa panji tili na mulandu-' -Fs. 286-, Allah wakuti: ‘Nadi, nachita’. '-O Rabb withu, ndipo mungatiŵikira katundu wakulemera yayi nga ndi umo mukaŵikira awo ŵakaŵako pambere ise tindaŵeko-' -Fs. 286-, Allah wakuti: ‘Nachita’. '-O Rabb withu, tigowokerani; mutigowokere; ndipo mutichitire lusungu. Ndimwe Movwiri withu-' Allah wakuti: 'Nachita'.