Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަދި [ޢަބްދުލް ވަރިޘް ބިން ޢަބްދު އަޝްޝަމަދު] މި އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދު އަޝްޝަމަދު ބިން ޢަބްދުލް ވަރިޘް] ގެ އަރިހުން [ޝުޢުބާ] އިން [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [ތަބިތު ބިން ޢަދުލް-ދުލަޙްހަކް އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުންނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] ގެ އަރިހުން [ތައުރީ] ގެ އަރިހުން [ޚާލިދުލްޙަޟްޟާޢު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [ތަބިތު ބިން ޢަދުލްދުލަޙްހަކް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ އިސްލާމްދީނަށްވުރެ ދޮގުކޮށް އަދި ގަސްތުގައި، ދެން އޭނާ ހުންނެވީ އޭނާ ބުނާ ގޮތަށެވެ. -ޓޫލް- އަކުން އަމިއްލައަށް މަރުވެއްޖެ މީހާ، ނަރަކައިގައި އެ އާލާތުން އޭނާއަށް އަދަބު ދެއްވާނެއެވެ.' މިއީ [ސުފްޔާން] ޙަދީޘް [ޝުޢޫބާ] އާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. އަދި -ވަޒީލަކުން- އަމިއްލައަށް ކަތިލާ މީހާ، ދެން އެ އާލާތުން ޤިޔާމަތް ދުވަހު ކަތިލާނެއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އެންމެން [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [އިބްނު ރަފީޢު] ވިދާޅުވެފައި، [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މާޢުމަރު] [އަޒް-ޒުހުރީ] އިން [އިބްނުލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ be upon him) ހުނައިންގައި ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ދިޔައިރު، މުސްލިމެއްގެ ގޮތުގައި އެނގޭ މީހަކަށް ވިދާޅުވީ: 'މި މީހާއަކީ ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ މީހެއް' ކަމަށެވެ. އަހަރެމެން މަންޒަރު ދުށްއިރު އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ އެމީހާ ސީރިއަސް އަނިޔާތަކެއް ލިބެންދެން ވަރުގަދައަށް ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ދިޔަތަނެވެ. ދެން މީހަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ރިޕޯޓް ކުރެއްވިއެވެ. ކުރިން ތިޔަ ވިދާޅުވި މީހާއަކީ ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ މީހެއް ކަމަށް، މިއަދު އޭނާ ވަރުގަދަ ހަނގުރާމައެއް ކޮށްފައި އޭނާ މަރުވެއްޖެ'. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. މުސްލިމުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން މިކަމާމެދު ޝައްކު އުފެދުނެވެ. ކުއްލިއަކަށް މީހަކު އައިސް ރިޕޯޓް ކުރި ގޮތުގައި އޭނާ މަރުވީ މާރާމާރީގެ ސަބަބުން ނޫން ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ބޮޑެތި އަނިޔާތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެރޭ އޭނާގެ ޒަޚަމްގެ ވޭނަށް ކެތްނުކުރެވިގެން އޭނާ އަމިއްލައަށް މަރުވެ، ދެން އެކަން الله ގެ ރަސޫލާއަށް ރިޕޯޓް ކުރެވުނެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ ތަކްބީރު ވިދާޅުވަމުންނެވެ: 'الله އަކްބަރު، އަޅުގަނޑަކީ الله ގެ އަޅާ އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ކަމުގައި ހެކިވަމެވެ'. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ބިލާލަށް އަމުރު ކުރެއްވީ، ނަފްސެއް ނުވަތަ - الله އަށް - ހަވާލުވެއްޖެނަމަ އެއްވެސް މީހަކު ސުވަރުގެއަށް ނުވަންނާނެ ކަމަށް އެންމެންނަށް ކިޔައިދިނުމަށެވެ. އަދި الله ތަޢާލާ މި ދީން ވަރުގަދަ ކުރެއްވީ ބާރުގަދަ ބޭކަލަކާއި އެކުގައި ކަމުގައި ވުމެވެ''.
Hadith
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޢުޤޫބު] - އެއީ އިބްނު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލްޤާރީ - - ޢަރަބިއްޔާގެ ރަށެއްގެ ނަން - [އަބޫ ޙާޒިމް] ގެ އަރިހުން [ޞަޙީލު ބިން ސަޢީދު އައްސައިދީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުޝްރިކުންނާ ބައްދަލުވެ، ހަނގުރާމައެއް ފެށިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުސްލިމް ލަޝްކަރުގެ ތެރެއަށް އެނބުރި ވަޑައިގަތުމުން، ކާފަރުން އެމީހުންގެ ލަޝްކަރަށް އެނބުރި ވަޑައިގަތުމުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ދުޝްމަނުން ފާއިތު ނުވެ މީހަކު ހުއްޓެވެ. ދުޝްމަނުންގެ ފަހަތުން ގޮސް ކަނޑިން ހަމަލާދިނެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނެއް ޞަޙާބީ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެންމެ ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވީ: 'ދަންނާށެވެ! އޭނާއަކީ ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ މީހެކެވެ.' މުސްލިމުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ބުނީ އަހަރެން އޭނާގެ ފަހަތުން އަބަދަށްޓަކައި ހުންނާނަމެވެ. ޞަޙީލު ބިން ސަޢާދު އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ، އެމީހަކު ފައްކާ މީހުންނާއެކު ބޭރަށް ނުކުމެގެން ދިޔައީ، ފައްކާ މީހަކު މާރާމާރީ ހުއްޓާލައިފިނަމަ، އޭނާވެސް ހުއްޓިފައި، ފަލަކީ އަވަހަށް ހަރަކާތްތެރިވިއިރު، އޭނާވެސް އަވަހަށް ހަރަކާތްތެރިވެފައެވެ. އެމީހާ ބުނީ ‘ފަންނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޒަޚަމްވި ކަމަށެވެ. އެ ވޭނަށް ކެތްނުކުރެވި މަރުވާން ބޭނުންވުމުން ކަނޑިގެ އަތްތިލަ ބިންމައްޗަށް އަޅައި އަމިއްލައަށް ވަޅިން ހަމަލާދިނެވެ. އެމީހާ الله ގެ ރަސޫލާއާ ބައްދަލުކުރަން ނުކުމެ، ‘ތިޔައީ الله ގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ކަމުގައި އަހަރެން ހެކިވަމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެމީހާ ބުނީ، 'ތިބާ ނަރަކައިގެ މީހެއް ކަމަށް ބުނާ މީހާއަށް، ގިނަ ބަޔަކު މިކަމާ އިއުތިރާޒު ކުރާއިރު، އެހެންކަމުން އަހަރެން ތިބާއަށް ހެކިވަން، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ފަހެ، މުޅި ހަނގުރާމައިގައި އަހަރެން އޭނާއާއެކު ނުކުމެގެން ދިޔައީ، އޭނާ ވަރަށް ބޮޑަށް ޒަޚަމްވެފައި ހުރިތަން ފެނުނު އިރު، އަވަހަށް މަރުވާން ބޭނުންވެގެންނެވެ.' ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ ޢަމަލުތައް މީސްތަކުންގެ ކުރިމަތީގައި، ސުވަރުގެވަންތަ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެގެން ކުރާ މީހަކުވެސް އެބަހުއްޓެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
[މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަޒްޒުބައިރީ] - އެއީ މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަޒްޒުބައިރު - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝައިބާން] ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަލްޙަސަން] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ އޭނާ މަރުވާންދެން މެދުކެނޑުމެއްނެތިއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އަހަރެން އޭނާއަށް ސުވަރުގެ ޙަރާމްކޮށްފިން'. ދެން އަލްޙަސަން މިސްކިތާ ދިމާއަށް އަތް އުފުލާލަމުން ވިދާޅުވީ، الله ގެ ޙަދީޘް [ޖުންދުބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ޙަދީޘް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މި މިސްކިތުގައި ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު މުޤައްދާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ވަހާބު ބިން ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބައްޕައަށް] ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަލްޙަސަން] ބުނި ވާހަކަ، [ޖުންދުބު ބިން ޢަބްދުالله އަލްބަޖާލީ] މި މިސްކިތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި ވާތީ، ހަނދާން ނައްތާނުލާ އަދި ކަންބޮޑު ނުވާށެވެ އޭނާ). ޖުންދުބު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: 'ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކުރިން ފިރިހެނަކު އޭނާގެ ގައިގައި ކައްކާފައި ހުއްޓެވެ... ދެން އޭނާ އެފަދަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ހާޝިމް ބިން އަލްޤާސިމް] އަށް [އިކްރީމާ ބިން އައްމާރު] އެ ވިދާޅުވި ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސިމާކް އަލްޙަނަފީ އަބޫ ޒުމާޢީލް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުﷲ ބިން ޢައްބާސް] އަށް ވާރިދުވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ޚައިބަރު ހިނގިއިރު، ޞަޙާބީންގެ ބަޔަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވީ، ފަލަކު ޝަހީދުވެ، ފަލަކު ޝަހީދުވީ’، ފިރިހެނެއްގެ ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ގޮސް، ފަލަކު ޝަހީދުވީ’ އޭ ބުނުމަށެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ނޫން، އަޅުގަނޑަށް އޭނާ ނަރަކައިގައި ފެނުނީ އޭނާ ނެގި ހެދުމުގައި ނުވަތަ ހެދުމުގައި - އެ ހެދުން ބަހާލުމުގެ ކުރިން -'. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ އިބްނުލް ޚައްޠާބު، މުއުމިނުން ފިޔަވައި އެއްވެސް މީހަކު ސުވަރުގެއަށް ނުވަދެވޭނެކަން މީސްތަކުންނަށް އިޢުލާން ކުރައްވާށެވެ. އެހެންކަމުން ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްހާބަށް] [މާލިކް ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން [ތައުރު ބިން ޒައިދު އައްޑޫޢަލީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް އަބޫލްޣައިތު] އިބްނު މުތީޢުގެ ކުރީގެ އަޅުންގެ އަރިހުން، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދަށް] ރިވާވެގެންދިޔައީ އަދި މިއީ އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅެއް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒު] -އެބަހީ. އިބްނު މުޙައްމަދު- [ތައުރު] އިން [އަބޫ އަލްޣައިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ޚައިބަރު ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެން ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ނުކުމެވަޑައިގަތީ الله ތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނަޞްރު ދެއްވަންދެން، އެކަމަކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބުނު ޣަނީމާއަކީ ރަނާއި ރިހިއެއް ނޫން ކަމަށާއި، މުދަލާއި ކާނާއާއި ހެދުން ކަމަށެވެ. ދެން އަހަރެމެން އަވަސްވެގަތީ ފަރުބަދައަކަށެވެ. އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެދުވަސްވަރު ހުންނެވީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޅުފުޅާ އެކުގައި ޖުދާމްގެ މީހަކު އާންމުކޮށް ބަނޫއަދުލްދުލުބައިބުން ރިފާޢަ ބިން ޒައިދު ކިޔާ މީހަކު ހަދިޔާ ކުރެއްވި އަޅެއްގައެވެ. އަހަރެމެން ފަރުބަދައާ ހަމައަށް ދެވުނު އިރު، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަޅާ ކޮޅަށް ތެދުވެވަޑައިގަތީ އޭނާގެ ސެޑަލް ރޯނު ފަޅާލުމަށެވެ. އެކަމަކު ކުއްލިއަކަށް އޭނާއަށް ތިރިއެއް ޖަހައިގެން އޭނާގެ ނިމުމާއި ދިމާވީ އެތަނުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ބުނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ޝަހީދުވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އެކަލޭގެފާނަށް ތަހުނިޔާ ކިޔަން. އެކަމަކު الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވީ ރައްޔިތުން ސިއްސައިގެން ދިޔައީ ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު ސެންޑަލް ސްޓްރެޕްގެ ބަންޑަލްއެއް ނުވަތަ ދެ ބަންޑަލްއެއް ހިފައިގެން މީހަކު އައިސް ބުނީ އޭ اللهގެ ރަސޫލާ، ޚައިބަރު ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއިން އަހަންނަށް މިކަން ފެނުނު ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އެންމެން [ސުލައިމާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި، [ސުލައިމާން ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙައްޖާޖު އަޝް-ޝައްވާފް] އިން [އަބޫ އަޒް-ޒުބައިރު] [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަތު ޠޫފައިލް ބިން އަމްރޫ އަދުއުސީ ރަސޫލާގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެވެ صلى الله عليه وسلم اللَّه اللَّه ގެ ރަސޫލާ، ވަރުގަދަ އަދި ރައްކާތެރި ކިއްލާއެއްގައި ދިރިއުޅެން ބޭނުން ހެއްޔެވެ؟ ވާހަކަ ކިޔައިދިން މީހާ ބުނީ، 'އެ ކިއްލާއަކީ ޖާހިލުކަމުގެ ދުވަސްވަރު ޑައުސްގެ މީހުންނަށް ނިސްބަތްވާ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިންކާރު ކުރެއްވީ އަންސާރަށް الله ވަޢުދުވެވަޑައިގެންނެވި ކަންތައްތަކަށް އިސްކަންދެއްވައިގެންނެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަދީނާއަށް ހިޖުރަ ކުރެއްވިއިރު، އަބޫ ޠޫފައިލް ބިން އަމްރޫ ހިޖުރަކުރެއްވީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއިން ބޭފުޅަކާއެކުގައެވެ. އެކަމަކު އަބޫ ތޫފައިލްގެ އެކުވެރިޔާއަކީ މަދީނާގެ މޫސުމަށް ވަރުގަދަ ނުވާތީ ބަލިވެ އުޅުމުން ކައްޓަލަ ނަގައިގެން އަތުން ލޭ ފޮރުވާންދެން ކަކުލުގެ ކަށިގަނޑު ކަނޑާލައި، މަރުވެސް ވެގެން ދިޔައެވެ. އެކަމަކު ހުވަފެނުގައި އަބޫ ތޫފައިލަށް އެމީހާ ފެނުނީ ވަރަށް ރަނގަޅު ހާލެއްގައި، ދެއަތް ފޮރުވާލައިގެން ހުއްޓައެވެ. ދެން އަބޫ ޠޫފައިލް އެމީހާއާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ، 'އަހަރެން އެކަލާނގެއަށް ހިޖުރަ ކުރެއްވުމުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މާފުކުރެއްވިއެވެ. ދެން އަބޫ ޠޫފައިލް އަނެއްކާވެސް ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ 'އަހަންނަށް ކިޔައިދިނީ 'ތިޔަބައިމީހުންނަށް ގެއްލުން ލިބިފައިވާ އެއްޗެއް އަހަރެމެން މަރާމާތު ނުކުރާނަމޭ' ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު އަބޫ ތުފާއިލް އެ ހުވަފެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދާޙްދުލަބީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަދި އަބޫ އަލްޤާމާލް ފަރުވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޞަފްވާން ބިން ސުލައިމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޢަބްދުالله ބިން ސަލްމާންގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަ އަބޫ ހުރައިރާގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ވައިރޯޅި، ސިލްކް ފަދައިން މަޑުމައިތިރި، ޔަމަނުގެ ދިމާލުން، އޭނާގެ ހިތުގައި - އަބޫ އަލްޤާމާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި - ދަނޑިއެއްގެ ބަރުދަން، - ޢަބްދުލް އަޒީޒު ވިދާޅުވި އިރު - الله އޭނާ މަރުކުރައްވާނެ ކަމަށް ފިޔަވައި؛
Hadith
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބާއި ޤުޠައިބާ އަދި އިބްނު ޙުޖުރު އެންމެން ވެސް އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އިބްނު އައްޔޫބު އިސްމާޢީލްގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ވާހަކަ، އަލްޢާލާ އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިދެއްވީ އޭނާގެ ބައްޕަ އަބޫ ޙުރައިރާގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ހެނދުނު މުއުމިނަކު އަދި ހަވީރު ކާފިރު މީހަކީ ހަވީރު މުއުމިނަކު އަދި ހެނދުނު ކާފަރެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްޙަސަން ބިން މޫސާ] އެ [ޙައްމާދު ބިން ސަލާމާ] [ތަބިތު އަލް ބުނާނީ] އިން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވި ހިނދު: '-އޭ އީމާންވާ މީހުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ އަޑުތައް ނަބިއްޔާގެ އަޑަށްވުރެ މައްޗަށް ނުއުފުލާ-' -Qs. އަލް ޙުޖުރަތު: 2- އާޔަތުގެ ނިމުމާއި ހަމައަށް ތާބިތު ބިން ޤައިސް އެކަލޭގެފާނުގެ ގޭގައި އިށީނދެވަޑައިގެން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އަދި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަޢާދު ބިން މުޢާޘާގެ އަރިހުން އެކަމާ ސުވާލު ކުރެވެންދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ދުރުހެލިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: އޭ އަބޫ އަމްރު، ތާބިތު ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ އޭނާ ބަލިތަ؟ ' ސަޢުދު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އޭނާގެ ހާލަތު އާދައިގެ މަތިން ހުރި ކަމަށާއި އޭނާ ބަލިވެ އުޅޭ ކަމުގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް އަޅުގަނޑަކަށް އަޑުއިވިފައެއް ނެތް' ކަމަށެވެ. އަނަސް ވިދާޅުވި އެވެ. ތާބިތު ވިދާޅުވިއެވެ. އެ ހާލަތުގައި އަޅުގަނޑަކީ ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ މީހެކެވެ.' އެހެންކަމުން ސަޢުދު الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޤަތަން ބިން ނޫޝައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޖަޢުފަރު ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ތަބީތު] [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ޞަޢްދު ބިން މުޢާޛު ގެ ނަންފުޅު ބަޔާންކޮށްފައި ނުވެއެވެ.' އަދި [އަޙްމަދު ބިން ސަޢީދު ބިން ޝަކްރު އައްދާރީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙައްބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުޢަލިމާން އިބްނުލް މުޣީރާ] [ތަބިތު] އިން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، 'އާޔަތް -...ރަސޫލާގެ އަޑުއަށްވުރެ މައްޗަށް އަޑު ނުއުފުލާ- ބާވައިލެއްވުމުން، އަދި ޙަދީޘްފުޅުގައި ސަޢީދު ބިން މުޢާޟްގެ ނަންފުޅު ނުދައްކަވާށެވެ’ ކަމަށެވެ. އަދި [ޙުރައިމް ބިން ޢަބްދުލްޢައްލަ އަލް އަސާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް މުޢުތަމިރު ބިން ސުޢަލިމާން] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'އަޅުގަނޑަށް [އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ] [ތަބިތު] އިން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ވާހަކަ ދެއްކެވި އަޑު އިވިއްޖެ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، 'ސުވަރުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ހިނގާފައި ދިޔައީ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
[ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޖަރީރު] [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [މަންޝޫރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ވައިލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ: 'އެކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން މީހަކު އެދުނެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު ނުބައިކަމެއް ކުރާ މީހަކަށް ޖާހިލުކަމުގެ ދުވަސްވަރާއި އިސްލާމްދީނުގެ ދުވަސްވަރު ކުރި ކަންތައްތަކުގެ އަދަބު ލިބޭނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ކިޔައިދީފައި [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ، [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާޝް] އިން [އަބޫ ވައިލް] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެމެން ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން ކުރި ކަންތައްތަކުގެ އަދަބު ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އިސްލާމީ ޒަމާނުގައި ހެޔޮކަންތައް ކުރި މީހަކަށް، އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން ކުރި ކަންތައްތަކުގެ އަދަބު ނުލިބޭނެ، އަދި އިސްލާމީ ޒަމާނުގައި ނުބައިކަން ކުރި މީހަކަށް، އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިންނާއި އިސްލާމީ ޒަމާނުގައި ކުރި ކަންތައްތަކުގެ އަދަބު ލިބޭނެއެވެ.'' [މިންޖާބު ބިން އަލްޙަރީތު އައްތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލީ ބިން މުޝީރު] [އަލް-އަޢުމާޝް] އިން މިއާއެކު ކިޔައިދެއްވިއެވެ ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން، މިއާ އެއްގޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނައް ޢަނާޒީ] އަދި [އަބޫމަޢުން ޢަރު-ރަޤާޞީ] އަދި [އިޝާޤް ބިން މަންސޫރު] މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް [އަބޫ ޢާޝިމް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެ ލަފުޒު ނިސްބަތްވަނީ އިބްނުލްމުޘްނާއަށް، [އަދުލްދުލަޙްހަކް] - އެއީ އަބޫ ޢާޝިމް - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ހައިވާ ބިން ޝުރައިޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޔަޒީދު ބިން އަބޫ] އެވެ ހަބީބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޝިމާސާ އަލްމަޙްރީ] ގެ ފަރާތުން ކަމަށާއި، އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 'އަހަރެމެން [އަމްރު ބިން އަލް އަސް] އަށް ހާޒިރުވީ، އޭނާ މަރުވެފައިވާ މީހާ ފެންވަރާލަމުން ދިޔައިރު، ދެން އޭނާ ގިނައިރު ރޮމުން ފާރަށް މޫނު އަނބުރާލަމުން، ދެން އޭނާގެ ދަރިފުޅު ބުނަން ފެށީ، 'އޭ ބައްޕަ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ތިބާއަށް ނުދެއްވީ ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ތިޔަބައިމީހުންނަށް މިކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ދެއްވާނދޭވެ'. ރިވާވެރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ އޭނާ މަރާލާ، އެ ޙާލަތުގައި އަހަރެން މަރުވެއްޖެނަމަ، އަހަރެން ނަރަކައިގެ ގައިދީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭނަމެވެ. الله އަހަރެންގެ ހިތުގައި އިސްލާމްދީން ހެއްދެވިއިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ގޮސް ކަނާތު އަތް ދިއްކޮށްލާ، އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ބައިޢަތު ހިފާނަން’، އެހެންކަމުން ކަނާތު އަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އަމްރޫ ބިން އަލް އަޝް ވިދާޅުވީ، 'ދެން އަހަރެންގެ އަތް ދިއްކޮށްލީ' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ކަލެއަށް ޝަރުތެއް ދޭން' އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަ އެދެނީ ކޮން ޝަރުތެއް ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ 'އަހަންނަށް މާފު ކުރެވޭނެ ޝަރުތެއްގެ މަތިން' އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށްވުރެ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ މީހަކު ނުހުންނާނެއެވެ. އަދި އެ ޙާލަތުގައި އަހަރެން މަރުވެއްޖެނަމަ، އަހަރެން އުއްމީދު ކުރަނީ ސުވަރުގޭގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް ވުމަށެވެ. ދެން އަޅުގަނޑުމެން ފާއިތުވަނީ އަޅުގަނޑު ހުންނާނީ ކޮންކަމެއްގައިކަން ނޭނގޭ ކަމެއްގެ ތެރެއިން، އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު މަރުވާއިރު، ރޮމުންދާ އަންހެނުން އަޅުގަނޑާއެކު ނުދާށޭ، އަދި އަލިފާންވެސް ނުހިނގާށެވެ. އަހަރެން ވަޅުލާއިރު، އަހަރެންގެ މައްޗަށް ބިން އުނގުޅާށެވެ، ދެން އަހަރެންގެ ގަބުރުގެ ވަށައިގެން ކަތިލާފައިވާ ޖަމަލެއްގެ ދުރުމިނުގައި ހުރެ، އޭގެ މަސް ބަހާލާ ދުރުމިނެއްގައި ހުރެ، އަހަރެންނަށް ކަލޭގެފާނުގެ އަޑު އަހާ، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާ ގެނެސްދެއްވި އެއްޗެއް ބަލާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް ބިން މައިމޫން] އަދި [އިބްރާހިމް ބިން ދީނާރު] އަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު އެ ބަސްފުޅު ނިސްބަތްވަނީ އިބްރާހީމަށް ކަމަށް އެދެބޭފުޅުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، އަޅުގަނޑުމެން [ޙައްޖާޖު] -އެއީ އިބްނު މުޙައްމަދު- [އިބްނު ޖުރައިޖުން] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑަށް [ޔަޢުލާ ބިން މުސްލިމް] އަށް އަންގަވާފައި ވަނީ [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ މުޝްރިކުންގެ މީހުން ޤަތުލުކުރާއިރު، އެކަން އިތުރުވަމުންދާއިރު، އެމީހުން ޒިނޭކޮށް، އެކަން އިތުރަށް ފުޅާވެގެންދެއެވެ. ދެން އެމީހުން ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ ޒިނޭ ނުކުރާށެވެ. އަލް ފުރްޤާން: 68-. ދެން ބާވައިލެއްވި އާޔަތް: '-ބުނާށެވެ، 'އޭ އަހަރެންގެ އަޅުތަކުން އަމިއްލައަށް ފާސިދުވެފައިވާ އަޅުތަކުން، الله ގެ ރަޙްމަތުން މާޔޫސް ނުވާށެވެ-' -Qs. އަޒް ޒުމާރު: 53-.
Hadith
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙާބު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] އޭނާއަށް ވިދާޅުވީ، [ޙަކީމް ބިން ހިޒާމް] އޭނާ ގާތު ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލުކުރެއްވި ވާހަކައެވެ އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން ދުވަސްވަރު ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟’ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: ‘ތިޔަބައިމީހުން އިސްލާމްދީނަށް ވަދެވަޑައިގަތީ އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން ގެނައި އެއްޗަކުން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ތަޙަނޫތުތަކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް (އަޅުކަން) އެވެ.’
Hadith
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
އަދި [ޙަސަން އަލްހުލްވާނީ] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [އަލްހުލްވާނީ] ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަދި [ޢަބްދު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑަށް [ޔަޢުޤޫބު] - އެއީ އިބްނު އިބްރާހީމް ބިން ސަޢާދު - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ az-Zubair] އަށް [ޙަކީމް ބިން ހިޒާމް] އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ވިދާޅުވީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ޖާހިލުކަމުގެ ދުވަސްވަރު އަހަރެން ކުރިން ކުރި ބައެއް ކަންކަމާ މެދު، ޞަދަޤާތް، ނުވަތަ އަޅުން މިނިވަންކުރުން، ނުވަތަ ގާތްތިމާގެ ގުޅުން ފަދަ ކަންކަމާ މެދު ތިބާ ވިސްނަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނަށް ސަވާބެއް ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟' الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
[އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މާޢުމަރު] [އަޒް-ޒުހުރީ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކުގައެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގާފައި- އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [ޙަކީމް ބިން ހިޒާމް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އަޅުގަނޑު ސުވާލުކުރީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، -ތިބާގެ ހިތުގައި ކީކޭ- އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑު ކުރި ބައެއް ކަންތައްތަކާ މެދު؟' ހިޝާމް ފާހަގަކުރެއްވި އިރު، 'އަހަރެން ކުރި ހެޔޮ އަމަލުތައް؟' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން އިސްލާމްދީން ގަބޫލުކުރީ ކުރިން ތިޔަބައިމީހުން ކުރި ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުންނެވެ.' އަޅުގަނޑު ދެން ބުނީމެވެ، 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި، އިސްލާމްދީނުގެ ދުވަސްވަރުވެސް އަޅުގަނޑު ކުރި ހެޔޮކަމެއް ފިޔަވައި، އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑު ކުރި އެއްވެސް ހެޔޮކަމެއް ނެތެވެ.' އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ވިދާޅުވީ، އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން [ޙަކީމް ބިން ހިޒާމް] ސަތޭކަ އަޅުން މިނިވަންކޮށް ސަތޭކަ ޖަމަލު ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްވި ކަމަށާއި، ދެން އިސްލާމީ ޒަމާނުގައި ސަތޭކަ އަޅުން މިނިވަންކޮށް ސަތޭކަ ޖަމަލު ޞަދަޤާތެއް ދެއްވި ކަމަށެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން... އަދި އެފަދަ ޙަދީޘްތަކެއް އެބޭކަލުންނަށް ޛިކުރުކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އިދްރީސް] އަދި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަދި [ވާކީ’] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަލްޢަޢްމާޝް] އިން [އިބްރާހީމް] އިން [އަލްޤާމާ] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަލް އަންޢަމް: 82-، ދެން ޞަޙާބީންނަށް އެކަމާ ބަރުކަން އިހުސާސްވެގެން ބުނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ކާކުގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އަނިޔާއެއް ނުކުރެއެވެ! ' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'އެއީ ކަލޭގެ މާނައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ލުޤްމާން އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ވިދާޅުވި އެއްޗެއް ފަދައިންނެވެ: '-އޭ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅާ، الله އަށް ޝަރީކު ނުކުރައްވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ޝިރުކަކީ ބޮޑު އަނިޔާއެއް-'. -ސ. ލުޤްމާން: 13-. [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަލީ ބިން ކަސީރާމް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވީ، [އީސާގެފާނު]، އެއީ -އިބްނު ޔޫނުސް- އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން އަންގަވައިދެއްވި ކަމަށެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [މިންޖާބު ބިން އަލްޙަރީޘް އައްތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު މުޝީރު] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [އަބޫ ކުރުއިބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އިދްރީސް] ހުރިހާ އެއްޗެއް [އަލްއަޢްމާސީ] އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި، [އަބޫ ކުރުއިބް] ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
[މުޙައްމަދު ބިން މިންހާލް ޢަދްލްދުލާރިރު] އާއި [އުމައްޔަތު ބިން ބިސްތަމް އަލްޢާޢީޝީ] އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު އެ ބަސްފުޅަކީ އުމައްޔާގެ އެއްޗެއް ކަމުގައި ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ރައޫޙް] - އެއީ އިބްނުލްޤާސިމް - [އަލްޢާލާޢު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވި ހިނދު: '-އުޑުތަކުގައިވާ ކޮންމެ އެއްޗަކާއި ބިމުގައިވާ އެއްޗަކުން الله އަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ހިތުގައިވާ އެއްޗެއް ހާމަކުރިޔަސް ނުވަތަ ފޮރުވައިލިޔަސް އެކަމުގެ ޙިސާބު الله ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހަމަކަށަވަރުން ގޮވާލައްވާނެއެވެ. ފަހެ، الله އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށް މާފުކުރައްވައި، އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށް އަދަބު ދެއްވައެވެ؛ އަދި ހުރިހާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް الله އަށް ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ-' -Qs. އަލްބަޤަރާ: 284- ' އަބޫ ޙުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ ނަމާދާއި ރޯދައާއި ޖިހާދާއި ޞަދަޤާތްކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރުން. ހަމަކަށަވަރުން މި އާޔަތް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ބާވައިލެއްވިފައި ވާއިރު، އަހަރެމެންނަށް އެކަން ކުރެވޭކަށް ނެތެވެ! الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެބައިމީހުން ބުނީ، 'އަހަރެމެން އަޑުއަހައި އަހަރެމެން ކިޔަމަންތެރިވެ، އަހަރެމެންނަށް މާފުކުރައްވާ، އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަދި އެނބުރި އައުން އޮތީ ކަލޭގެފާނަށް' ކަމަށެވެ. މީސްތަކުން އެ ކިޔެވުމުން އެމީހުންގެ ދުލުން އެއަށް ކިޔަމަންތެރިވެ، ދެން އެއަށްފަހު الله ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: '-ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން އެކަލޭގެފާނަށް ބާވައިލެއްވި ކަންތައްތަކަށް އީމާންވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެންމެންވެސް އީމާންވަނީ الله އާއި އެކަލާނގެ މަލާއިކަތުންނާއި އެކަލާނގެ ފޮތްތަކާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލުންނެވެ. -އެމީހުން ބުނަނީ-، 'އަހަރެމެން އެކަލާނގެ އެއްވެސް ރަސޫލަކު -އެހެން މީހުންނާ އެކު ތަފާތު ނުކުރަން'، އަދި އެއުރެން ބުނަނީ، 'އަހަރެމެން އަޑުއަހާ، އަހަރެމެން ކިޔަމަންތެރި' ކަމަށެވެ. -އެމީހުން ދުޢާކުރަނީ-، 'އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަރެމެންނަށް މާފުކުރައްވާށެވެ، އަދި އެނބުރި އައުމަކީ ކަލޭގެފާނަށް'. -ސ. އަލްބަޤަރާ: 285-. އެއުރެން އެކަލޭގެފާނު އެކަން ކުރެއްވުމުން، ﷲ އެކަން ބާތިލް ކުރައްވައި، ދެން ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: '-الله ނަފްސެއްގެ ޤާބިލުކަމުގެ ގޮތުން މެނުވީ، ނަފްސަކަށް ބުރައެއް ނުލައްވައެވެ. އޭނާއަށް ޘަވާބު ލިބެނީ -އެކަލޭގެފާނު ހޯދާފައިވާ ހެޔޮކަމުގެ -އަދަބު - އޭނާ ކުރި ނުބައިކަމުގެ މައްޗަށެވެ. -އެމީހުން ދުޢާ-، 'އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެން ހަނދާން ނެތިއްޖެނަމަ ނުވަތަ ގޯސްވެއްޖެނަމަ އަހަރެމެންނަށް އަދަބު ނުދެއްވާ-' الله ވިދާޅުވަނީ: 'އާނ'. '-އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެންގެ ކުރިން ތިބި މީހުންނަށް ބުރަ އުފުއްލެވި ފަދައިން އަހަރެމެންނަށް ބަރު ބުރައެއް ނުބަރުކުރައްވާށެވެ-' الله ޙަދީޘްކުރައްވައެވެ: 'އާނ'. '-އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެންނަށް ކެތްނުކުރެވޭ ކަންތައްތަކުން އަހަރެމެންނަށް ބުރަ ނުކުރައްވާ- ' الله ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އާނ'. '-އަހަރެމެންނަށް މާފުކުރައްވާށެވެ؛ އަހަރެމެންނަށް މާފުކުރައްވާށެވެ؛ އަދި އަހަރެމެންނަށް ރަޙްމަތްކުރަމެވެ. ތިޔައީ އަހަރެމެންގެ އެހީތެރިޔާ ކަމުން ކާފަރުންނާ ދެކޮޅަށް އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާށެވެ'. -ސ. އަލްބަޤަރާ: 286-. الله ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އާނ' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބު] އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި އެ ބަސްތައް އަބޫބަކުރުގެ ކިބައިން ކަމަށް ވިދާޅުވެ [އިޝާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި، އިތުރު ދެ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، [ވާކީ] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އާދަމް ބިން ސުލައިމާން] ގެ އަރިހުން ޚާލިދުގެ ކުރީގެ އަޅުންގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ [އިބްނު ޢައްބާސް] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަލްބަޤަރާ: 284-. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އިބްނު ޢައްބާސް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭނާއަށް ޘަވާބު ލިބެނީ -އެކަލޭގެފާނު މަސައްކަތްކުރާ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުން- އަދި އަދަބު ލިބެނީ -އެކަލޭގެފާނު ކުރާ ނުބައި ޢަމަލުތަކުން- އެވެ. -އެމީހުން ދުޢާ-، 'އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެން ހަނދާން ނެތިއްޖެނަމަ ނުވަތަ ގޯސްވެއްޖެނަމަ އަހަރެމެންނަށް އަދަބު ނުދެއްވާ- ' -ސ. އަލް ބަޤަރާ: 286-، الله ޙަދީޘްކުރައްވަނީ: 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން އެކަން ކޮށްފިން'. '-އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއެވެ. އަލް ބަޤަރާ: 286-، الله ވިދާޅުވަނީ: 'އަހަރެން އެކަން ކޮށްފިން'. '-އޭ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެންނަށް މާފުކުރައްވާށެވެ. އަހަރެމެންނަށް މާފުކުރައްވާށެވެ؛ އަދި އަހަރެމެންނަށް ރަޙްމަތްކުރަމެވެ. ތިޔައީ އަހަރެމެންގެ އެހީތެރިޔާ- ' الله ވިދާޅުވަނީ: 'އަހަރެން އެކަން ކޮށްފިން'.
