Imam Muslim : 1741
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ الْغِنَى عَنْ كَثْرَةِ الْعَرَضِ وَلَكِنَّ الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ
Yatubwiye [Zuhair bin Harb] na [Ibn Numair] bombi barabivuze, yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] yabikuye kuri [Abu Zinad] yavuye kuri [Al A'raj] yavuye kuri [Abu Hurairah] aravuga ati; Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Ubutunzi si ubutunzi bwinshi bw'isi, ahubwo ubutunzi nyakuri ni ubugingo bukungahaye'.
Imam Muslim : 1742
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ لَا وَاللَّهِ مَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ إِلَّا مَا يُخْرِجُ اللَّهُ لَكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَصَمَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْخَيْرَ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ أَوَ خَيْرٌ هُوَ إِنَّ كُلَّ مَا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ حَبَطًا أَوْ يُلِمُّ إِلَّا آكِلَةَ الْخَضِرِ أَكَلَتْ حَتَّى إِذَا امْتَلَأَتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ الشَّمْسَ ثَلَطَتْ أَوْ بَالَتْ ثُمَّ اجْتَرَّتْ فَعَادَتْ فَأَكَلَتْ فَمَنْ يَأْخُذْ مَالًا بِحَقِّهِ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَمَنْ يَأْخُذْ مَالًا بِغَيْرِ حَقِّهِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ
Yatubwiye [Yahya bin Yahya] yatubwiye [Al Laits bin Sa'd] - mu bundi buryo - yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] kandi inzira zombi ni zimwe mu mivugire yazo, yaravuze; Yatubwiye [Laits] bivuye kuri [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqbury] bivuye kuri ['Iyadh bin Abdillah bin Sa'ad], ko yumvise [Abu Sa'id Al Khudhri] avuga ati: Igihe kimwe Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yarahagurutse atanga inyigisho imbere y'abantu. Yaravuze ati: Oya, ndahiye Imana, nta kindi kintu mfite cyo guhangayikishwa n'uko cyabageraho uretse kwishimira isi Allah yaguhaye. Inshuti iramubaza iti: Ewe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ese ubutunzi buboneka mu nzira nziza bushobora no kuzana ibintu bibi? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaracecetse akanya gato, hanyuma aravuga ati: Urimo kubaza iki? Yaravuze ati: Nsubiramo ikibazo cyanjye: Yewe Ntumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha), ese ubutunzi buboneka binyuze mu bikorwa byiza nabwo buzana ibibi? Yarasubije ati: Mu by'ukuri, ibyiza nyabyo bizazana ibyiza gusa, uko byaba bimeze kose. Mu by'ukuri, ibimera byose bimera mu mpeshyi bizarimbura gusa inyamaswa zirarikiye kurya ubwoko bwose bw'ibimera cyangwa byibuze bikabica, uretse inyamaswa irya imboga gusa. Irarya, hanyuma iyo impande zombi z'inda yayo zuzuye ibiryo, ireba izuba kugira ngo yiyongere kandi inyoye, hanyuma yongera guhekenya ibiryo ikabimira. Bityo rero umuntu wese ufata ubutunzi bumukwiriye azahabwa imigisha, kandi umuntu wese ufata ubutunzi butari ubwe ni nk'inyamaswa ihora irya kandi ntiyumve ihaze.
Imam Muslim : 1743
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَخْوَفُ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ مَا يُخْرِجُ اللَّهُ لَكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا قَالُوا وَمَا زَهْرَةُ الدُّنْيَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بَرَكَاتُ الْأَرْضِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ قَالَ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ إِلَّا بِالْخَيْرِ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ إِلَّا بِالْخَيْرِ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ إِلَّا بِالْخَيْرِ إِنَّ كُلَّ مَا أَنْبَتَ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ أَوْ يُلِمُّ إِلَّا آكِلَةَ الْخَضِرِ فَإِنَّهَا تَأْكُلُ حَتَّى إِذَا امْتَدَّتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ الشَّمْسَ ثُمَّ اجْتَرَّتْ وَبَالَتْ وَثَلَطَتْ ثُمَّ عَادَتْ فَأَكَلَتْ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِحَقِّهِ وَوَضَعَهُ فِي حَقِّهِ فَنِعْمَ الْمَعُونَةُ هُوَ وَمَنْ أَخَذَهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ
Bambwiye [Abu Thahir] ko yatubwiye [Abdullah bin Wahb] ko yavuze, ko yambwiye [Malik bin Anas] ko yanditswe na [Zaid bin Aslam] ko yanditswe na [Atha` bin Yasar] ko Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam) yavuze ati: 'Ikintu mpangayikishijwe cyane n'uko kizabageraho ni ikintu Allah azabagezaho mu buryo bw'ubwiza bw'isi'. Abasangirangendo barabaza bati: 'None se amabuye y'agaciro yo ku isi bivuze iki, yewe Ntumwa ya Allah?' Arabasubiza ati: 'Uwo ni wo mugisha n'iterambere ry'isi'. Bongera kubaza bati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, ese icyiza gishobora kuzana ikibi?' Arabasubiza ati: 'Mu by'ukuri, icyiza nta kindi kizazana uretse icyiza, icyiza nta kindi kizazana uretse icyiza. Kandi ikintu cyose gikura mu gihe cy'imvura rimwe na rimwe gishobora kwica cyangwa kwangiza. Uretse abarya imboga barya gusa kugeza bahaze, hanyuma bagahura n'izuba, hanyuma bakiyuhagira cyangwa bakanyara, hanyuma bakongera bakarya. Mu by’ukuri, ubutunzi bw’isi busa n’ubwatsi bubi kandi buryoshye. Umuntu wese ubona ubutunzi mu buryo bwa halal akabukoresha mu buryo bukwiye, ubwo ni bwo bufasha bwiza. Ariko umuntu wese ububona mu buryo butemewe n’amategeko ni nk’umuntu urya ariko ntiyumve ko ahaze.
Imam Muslim : 1744
حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ فَقَالَ إِنَّ مِمَّا أَخَافُ عَلَيْكُمْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا وَزِينَتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ أَوَ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ مَا شَأْنُكَ تُكَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُكَلِّمُكَ قَالَ وَرَأَيْنَا أَنَّهُ يُنْزَلُ عَلَيْهِ فَأَفَاقَ يَمْسَحُ عَنْهُ الرُّحَضَاءَ وَقَالَ إِنَّ هَذَا السَّائِلَ وَكَأَنَّهُ حَمِدَهُ فَقَالَ إِنَّهُ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ وَإِنَّ مِمَّا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ أَوْ يُلِمُّ إِلَّا آكِلَةَ الْخَضِرِ فَإِنَّهَا أَكَلَتْ حَتَّى إِذَا امْتَلَأَتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ عَيْنَ الشَّمْسِ فَثَلَطَتْ وَبَالَتْ ثُمَّ رَتَعَتْ وَإِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ وَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ هُوَ لِمَنْ أَعْطَى مِنْهُ الْمِسْكِينَ وَالْيَتِيمَ وَابْنَ السَّبِيلَ أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَأْخُذُهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَيَكُونُ عَلَيْهِ شَهِيدًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Yambwiye [Ali bin Hujr] yatubwiye [Isma'il bin Ibrahim] avuye kuri [Hisham, umuvandimwe we Dastawa`i] avuye kuri [Yahya bin Abu Katsir] avuye kuri [Hilal bin Abu Maimunah] avuye kuri [Atha` bin Yasar] avuye kuri [Abu Sa'id Al Khudri] yaravuze ati; Igihe kimwe Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yicaye ku gituza, natwe twicaye iruhande rwe. Hanyuma aravuga ati: 'Icyo mpangayikishije mwese nyuma y'urupfu rwanjye ni impano ya Allah yabahaye mu ishusho y'imitako y'isi.' Hanyuma umugabo arabaza ati: 'Ese ikintu cyiza gishobora kuzana ikibi, yewe Ntumwa ya Allah?' Yumvise icyo kibazo, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam araceceka. Hanyuma inshuti imubaza iti: 'Utekereza iki, wabajije Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, ariko ntiyasubiza ikibazo cyawe?' Umugabo aramusubiza ati: 'Natekereje ko wenda hari ihishurirwa ririmo kumuhishurirwa'. Amaze kugarura ubwenge, yihanagura ibyuya bye, hanyuma aravuga ati: 'Mu by'ukuri, uyu mubaza - ni umuntu ubaza w'umunyabwenge -' - yabivuze mu buryo bwo gushima -. Hanyuma aravuga ati: 'Mu by'ukuri, icyiza ntikizana ikibi. Ariko icyo mu gihe cy'imvura, rimwe na rimwe gishobora kwica cyangwa kwangiza. Uretse abarya imboga barya gusa kugeza bahaze, hanyuma bagahura n'izuba, hanyuma bakiyoza cyangwa bagahagarika inkari, hanyuma bakongera kurya. Mu by'ukuri, ubutunzi bw'isi busa n'ubwatsi kandi buryoshye. Ariko ubutunzi bwiza bw'umuyisilamu ni ubwo atanga mu buryo bw'ubuntu ku bakene cyangwa ku mfubyi cyangwa kuri Ibn Sabil - umuntu uri mu rugendo -'. Cyangwa nk'uko Intumwa y'Imana (saww) yabivuze, 'Umuntu wese ubona ubutunzi mu buryo butemewe n'amategeko ni nk'umuntu urya ariko ntiyigere yumva anyuzwe. Hagati aho, ubwo butunzi buzaba ubuhamya bw'umururumba we ku munsi w'imperuka.
Imam Muslim : 1745
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا عِنْدَهُ قَالَ مَا يَكُنْ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَصْبِرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ مِنْ عَطَاءٍ خَيْرٌ وَأَوْسَعُ مِنْ الصَّبْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Twabibwiwe na [Qutaibah bin Sa'id] bivuye kuri [Malik bin Anas] - nkuko byamusomwe - bivuye kuri [Ibn Shihab] bivuye kuri ['Atha` bin Yazid Al Laitsi] bivuye kuri [Abu Sa'id Al Khudri] yaravuze ati; Hari abantu bo mu Ba-Ansari bakundaga gusaba Intumwa sallallahu alaihi wasallam impano kandi bahoraga bazihabwa. Umunsi umwe Intumwa sallallahu alaihi wasallam yabuze ibyo basabye. Nuko aravuga ati: 'Igihe cyose ikintu cyiza kikiri kuri njye, sinzakiguhisha. Ariko, umuntu wese witwara 'iffah - wirinda gusabiriza - Allah na we azamwitaho. Kandi umuntu wese unyuzwe n'ibyo afite, Allah na we azamuha. Kandi umuntu wese wihangana, Allah amwongerera kwihangana. Nta mpano ihabwa umuntu nziza kandi yagutse kuruta kwihangana.' Yatubwiye [Abdu bin Humaid] yatubwiye [Abdurrazaq] yatubwiye [Ma'mar] kuva kuri [Az Zuhri] hamwe n'iyi isnad, urugero.
Imam Muslim : 1746
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي شُرَحْبِيلُ وَهُوَ ابْنُ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَدْ أَفْلَحَ مَنْ أَسْلَمَ وَرُزِقَ كَفَافًا وَقَنَّعَهُ اللَّهُ بِمَا آتَاهُ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abu Abdurrahman Al Muqri] wo muri [Sa'id bin Abu Ayyub] yambwiye [Syurahbil bin Syarik] wo muri [Abu Abdurrahman Al Hubali] wo muri [Abdullah bin Amru bin Ash] ko Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yavuze: na qana'ah kubyo Allah yatanze '.
Imam Muslim : 1747
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ كِلَاهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Amru An Naqid] na [Abu Sa'id Al Asyajj] bavuga, yatubwiye [Waki'] yatubwiye [Al A'masy] - mu rundi murongo - Kandi yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Muhammad bin Fudlail] kuri [se] bombi kuri [Umarah bin Al Qa'qa'] kuri [Abu Zur'ah] kuri [Abu Hurairah] yaravuze; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mana yanjye, ha umuryango wa Muhammad ibiryo by'ibanze'.
Imam Muslim : 1748
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقُلْتُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَغَيْرُ هَؤُلَاءِ كَانَ أَحَقَّ بِهِ مِنْهُمْ قَالَ إِنَّهُمْ خَيَّرُونِي أَنْ يَسْأَلُونِي بِالْفُحْشِ أَوْ يُبَخِّلُونِي فَلَسْتُ بِبَاخِلٍ
Yatubwiye [Uthman bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] -Ishaq yaravuze - yatubwiye -mu gihe abandi bantu babiri bavuze - Yatubwiye [Jarir] kuri [Al A'masy] kuri [Abu Wa`il] kuri [Salman bin Rabi'ah] yaravuze, [Umar bin Al Khaththab] yaravuze ati; Umunsi umwe, ubwo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yatangaga impano, namugiriye inama nti 'Ndahiye Imana, Rasulullah, si aba bakwiye impano ahubwo ni bo bayikwiriye'. Yansubije ati: 'Ni nk'aho bampatira gufata kimwe mu mahitamo abiri, ni ukuvuga niba bazansaba mu buryo bukaze, cyangwa niba bazanshinja ko ndi ikigoryi. Nubwo ntari umuswa'.
Imam Muslim : 1749
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكًا ح و حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ رِدَاءٌ نَجْرَانِيٌّ غَلِيظُ الْحَاشِيَةِ فَأَدْرَكَهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَبَذَهُ بِرِدَائِهِ جَبْذَةً شَدِيدَةً نَظَرْتُ إِلَى صَفْحَةِ عُنُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ أَثَّرَتْ بِهَا حَاشِيَةُ الرِّدَاءِ مِنْ شِدَّةِ جَبْذَتِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مُرْ لِي مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي عِنْدَكَ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَحِكَ ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِعَطَاءٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَفِي حَدِيثِ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ مِنْ الزِّيَادَةِ قَالَ ثُمَّ جَبَذَهُ إِلَيْهِ جَبْذَةً رَجَعَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَحْرِ الْأَعْرَابِيِّ وَفِي حَدِيثِ هَمَّامٍ فَجَاذَبَهُ حَتَّى انْشَقَّ الْبُرْدُ وَحَتَّى بَقِيَتْ حَاشِيَتُهُ فِي عُنُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yatubwiye [Amru An Naqid] yatubwiye [Ishaq bin Sulaiman Ar Razi] yaravuze ati, numvise [Malik] - mu wundi murongo- Kandi yambwiye [Yunus bin Abdul A'la] -lafazh nawe ni uwe- yatubwiye [Abdullah bin Wahb] yambwiye [Malik bin Anas] kuri [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] kuri [Anas bin Malik] yaravuze ati: Kera nagendanaga n'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Muri icyo gihe, yambaye ishali yakozwe muri Najran ifite impande nini. Ako kanya umwarabu w'Umubedouin yamubonye, hanyuma akurura ishali y'Intumwa cyane uko ashoboye, ku buryo nabonye ishali ikora ku ijosi ry'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam kubera imbaraga zo gukurura. Hanyuma uwo muntu aravuga ati: 'Yewe Muhammad, tegeka umubitsi wawe kumpa umutungo uri munsi yawe.' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yahindukiye kuri uwo mugabo araseka. Hanyuma ategeka ko uwo muntu ahabwa impano. Yatubwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Abdush Shamad bin Abdul Warits] yatubwiye [Hammam] - mu bundi buryo- Kandi yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Umar bin Yunus] yatubwiye [Ikrimah bin Ammar] - mu bundi buryo- Kandi yambwiye [Salamah bin Syabib] yatubwiye [Abul Mughirah] yatubwiye [Al Auza'i] byose bivuye kuri [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] bivuye kuri [Anas bin Malik] bivuye ku ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam hamwe n'iyi Hadithi. Muri Hadithi ya Ikrimah bin Ammar harimo inyongera: 'Hanyuma uwo mugabo yakuruye rimwe kugeza igihe Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam yamukuruye.' Kandi muri Hadithi ya Hammam; 'Yakuruye igitambaro kugeza ubwo cyacitse kigasiga ikimenyetso ku ijosi rya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Muslim : 1750
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَنَّهُ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبِيَةً وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَيَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي قَالَ فَدَعَوْتُهُ لَهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ رَضِيَ مَخْرَمَةُ
Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Laits] bivuye kuri [Ibn Abu Awalkah] bivuye kuri [Miswar bin Makhramah] ko yavuze ati: Igihe kimwe Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yagabanyije imyenda - ubwoko bw'ikoti - ku nshuti ze, ariko ntacyo yahaye Makhramah. Nuko Makhramah aravuga ati: 'Yewe mwana wanjye, reka tujye kwa Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam'. Nuko njyana na data. Data yaravuze ati: 'Ndakwinginze winjire mbere, umubwire ko nshaka kumubona'. Miswar aravuga ati; Ninjira ndamubwira. Nuko arasohoka yitwaje ishati ya Makhramah. Yaravuze ati: 'Nayigubikiye'. Aravuga ati: 'Makhramah abonye imyenda. Hanyuma Intumwa iravuga iti: 'Ese Makhramah aranyuzwe?'.
Imam Muslim : 1751
حَدَّثَنَا أَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْحَسَّانِيُّ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَ قَدِمَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبِيَةٌ فَقَالَ لِي أَبِي مَخْرَمَةُ انْطَلِقْ بِنَا إِلَيْهِ عَسَى أَنْ يُعْطِيَنَا مِنْهَا شَيْئًا قَالَ فَقَامَ أَبِي عَلَى الْبَابِ فَتَكَلَّمَ فَعَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ فَخَرَجَ وَمَعَهُ قَبَاءٌ وَهُوَ يُرِيهِ مَحَاسِنَهُ وَهُوَ يَقُولُ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ
Twabwiwe [Abul Khaththab Ziyad bin Yahya Al Hassani] yatubwiye [Hatim bin Wardan Abu Salih] yatubwiye [Ayyub Asy Syakhtiyan] yabikuye kuri [Abdullah bin Abu Mulaikah] yabikuye kuri [Al Miswar bin Makhramah] yaravuze ati; Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yahawe imyenda - ubwoko bw'ikoti -, data aravuga ati 'Reka tumujyane, wenda hari umugabane wacu'. Tugezeyo, data yari ahagaze ku muryango avuga. Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam yamenye ijwi rye, nuko arasohoka yitwaje ikoti ryereka data ubwiza bwaryo maze aravuga ati: 'Narigubikiye iri, narigubikiye iri'.
Imam Muslim : 1752
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّهُ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ رَجُلًا لَمْ يُعْطِهِ وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ وَفِي حَدِيثِ الْحُلْوَانِيِّ تَكْرِيرُ الْقَوْلِ مَرَّتَيْنِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَلَى مَعْنَى حَدِيثِ صَالِحٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَعْنِي حَدِيثَ الزُّهْرِيِّ الَّذِي ذَكَرْنَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ أَقِتَالًا أَيْ سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ
Yatubwiye [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] na [Abdu bin Humaid] bombi barabivuze, yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'd] yatubwiye [data] kuri [Salih] kuri [Ibn Shihab] yambwiye [Amir bin Sa'd] kuri [se] Sa'd, aravuga ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yagabiye abantu impano, maze nicara hagati yabo ndayireba. Sa'd aravuga ati: Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yasize umugabo, nta kintu na kimwe yamuhaye. Nubwo ari umwe mu bantu nkunda cyane. Hanyuma nagiye kwa Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ndamubwira nti: 'Ewe Rasulullah, kuki udaha umusanzu umuntu runaka? Mu by'ukuri, ndahiye Imana, nk'uko nzi ni umwemera. Hanyuma Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) iramubaza iti: “Cyangwa ni Umuyisilamu?” Sinasobanukiwe icyo yashakaga kuvuga, nongera kumubaza nti “Yewe Ntumwa ya Allah, kuki utahaye uwo muntu impano, nubwo ku bwa Allah, uko nzi, ari umwemera.” Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yongera kubaza iti: “Cyangwa ni Umuyisilamu?” Nacecetse akanya gato, hanyuma ntangira kugira amatsiko maze amaherezo ndabaza nti: “Yewe Ntumwa ya Allah, kuki utahaye uwo muntu, nubwo ku bwa Allah, uko nzi, ari umwemera.” Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yongera kubaza iti: “Cyangwa ni Umuyisilamu?” Hanyuma akomeza amagambo ye ati: “Mu by'ukuri, nahaye umuntu, nubwo nakundaga undi. Nabikoze kuko natinyaga ko isura nahaye yajugunywa mu muriro ireba hasi.” Muri Hadithi ya Al Hulwani, isubirwamo kabiri. Yatubwiye [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Sufyan] - mu bundi buryo - Kandi yabimbwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'd] yatubwiye [murumuna wa Ibn Shihab] - mu bundi buryo - Kandi yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] na [Abdu bin Humaid] yaravuze, yatubwiye [Abdurrazaq] yatubwiye [Ma'mar] byose bikomoka kuri [Az Zuhri] hamwe n'iyi isnad kandi ibisobanuro bya Hadithi ni Salih bivuye kuri Zuhri. Yatubwiye [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'd] yatubwiye [data] bivuye kuri [Salih] bivuye kuri [Isma'il bin Muhammad bin Sa'd] yaravuze ati, Numvise [Muhammad bin Sa'd] avuga iyi Hadithi, ni ukuvuga Hadithi ya Az Zuhri twavuze. Hanyuma aravuga muri Hadithi ye ati; Nuko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ankubise hagati y'ibitugu byanjye n'ijosi arambwira ati: 'Ese ni ukubera intambara, yewe Sa'ad? Ngiye gutanga uwo mugabo koko'.
Imam Muslim : 1753
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أُنَاسًا مِنْ الْأنْصَارِ قَالُوا يَوْمَ حُنَيْنٍ حِينَ أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ مَا أَفَاءَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي رِجَالًا مِنْ قُرَيْشٍ الْمِائَةَ مِنْ الْإِبِلِ فَقَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِ اللَّهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَحُدِّثَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قَوْلِهِمْ فَأَرْسَلَ إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ فَقَالَ لَهُ فُقَهَاءُ الْأَنْصَارِ أَمَّا ذَوُو رَأْيِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَمْ يَقُولُوا شَيْئًا وَأَمَّا أُنَاسٌ مِنَّا حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ قَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنِّي أُعْطِي رِجَالًا حَدِيثِي عَهْدٍ بِكُفْرٍ أَتَأَلَّفُهُمْ أَفَلَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالْأَمْوَالِ وَتَرْجِعُونَ إِلَى رِحَالِكُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ فَوَاللَّهِ لَمَا تَنْقَلِبُونَ بِهِ خَيْرٌ مِمَّا يَنْقَلِبُونَ بِهِ فَقَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ رَضِينَا قَالَ فَإِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ أَثَرَةً شَدِيدَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْا اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنِّي عَلَى الْحَوْضِ قَالُوا سَنَصْبِرُ حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مَا أَفَاءَ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ أَنَسٌ فَلَمْ نَصْبِرْ وَقَالَ فَأَمَّا أُنَاسٌ حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَالَ أَنَسٌ قَالُوا نَصْبِرُ كَرِوَايَةِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Yambwiye [Harmalah bin Yahya At Tujibi] yatubwiye [Abdullah bin Wahb] yambwiye [Yunus] kuva kuri [Ibn Shihab] yambwiye [Anas bin Malik] yaravuze ati; Mu ntambara ya Hunain, Allah yahaye Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam iminyago yo mu mitungo ya Hawazin. Hanyuma yayigabanyirije Abakurayishi mu ishusho y'ingamiya ijana. Kubera iyo mpamvu, bamwe mu Ba-Ansari bavuze bati: 'Allah ababarire Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wahaye Abakurayishi mu gihe twari dusigaye twenyine, nubwo intambara yacu yari ikiri yuzuye amaraso y'umwanzi'. Anas aravuga ati; Hanyuma amagambo yabo agera ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, nuko ategeka Aba-Ansari guteranira mu ihema ry'uruhu. Bamaze guteranira hamwe, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaraje arabaza ati: 'Ese koko amakuru yangezeho ku byo wavuze ni ukuri?' Umuntu w'umunyabwenge cyane mu Ba-Ansahr yarashubije ati: 'Ntabwo twigeze tubivuga yewe Ntumwa ya Allah! Ariko ni umusore wacu wavuze ati: 'Allah ababarire Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wasallam wahaye Abakurayishi, twe dusigaye twenyine.' Nubwo inkota zacu zikiri ntose amaraso y'umwanzi." Nuko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Mu by'ukuri, mpa abantu baherutse kwinjira mu idini ya Islam gusa, kugira ngo boroshye imitima yabo. Ese ntimushaka ko bagenda bafite imitungo y'isi, mu gihe musubiye mu ngo zanyu hamwe n'Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam? Ndahiye Imana, ibyo muzanye mu rugo ni ingenzi kuruta ibyo bazanye'. Baramusubiza bati: 'Nibyo rwose, Intumwa ya Allah! Turabishatse, Mwami wa Allah'. Hanyuma yongera kuvuga ati: 'Mwese muzabona abantu bahangayikishijwe cyane n'imico yabo; bityo rero, ihangane kugeza igihe muzahurira na Allah n'Intumwa ye. Nzabategereza ku kiyaga - nyuma ku munsi w'urubanza -'. Baramusubiza bati: 'Tuzihangana, Mwami wa Allah'. Yatubwiye [Hasan Al Hulwani] na [Abdu Humaid] bombi bati: Yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'd] yatubwiye [data] kuva kuri [Salih] kuva [Ibn Shihab] yambwiye [Anas bin Malik] ko yavuze ati: 'Ubwo Allah yahaga Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam iminyago ivuye mu mutungo wa Hawazin'. Yanavuze Hadithi isa nayo. Ni uko yavuze gusa; Anas yaravuze ati: 'Ntidushobora kwihangana ukundi'. Yaravuze kandi ati: 'Ku bana bato'. Maze arambwira [Zuhair bin Harb] ko yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim] ko yatubwiye [umuhungu wa murumuna wa Ibn Shihab] ko yabivuze kuri [nyinarume] yaravuze ati; yambwiye [Anas bin Malik], yanavuze Hadithi isa nayo, gusa yaravuze; Anas yaravuze ati: 'Tuzihangana'. Nk'uko bigaragara mu mateka ya Yunus kuri Zuhri.
Imam Muslim : 1754
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَنْصَارَ فَقَالَ أَفِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ فَقَالُوا لَا إِلَّا ابْنُ أُخْتٍ لَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ ابْنَ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ فَقَالَ إِنَّ قُرَيْشًا حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ وَمُصِيبَةٍ وَإِنِّي أَرَدْتُ أَنْ أَجْبُرَهُمْ وَأَتَأَلَّفَهُمْ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَسَلَكْتُ شِعْبَ الْأَنْصَارِ
Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basysyar] - [Ibnul Mutsanna] yaravuze- yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] yaravuze, numvise [Qatadah] kuri [Anas bin Malik] avuga; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yakusanyije ubwoko bwa Ansari, hanyuma aravuga ati: 'Hari undi muntu wateraniye hamwe namwe?' baramusubiza bati: 'Oya, uretse abakobwa bacu'. Nuko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Abana ba bashiki b'ubwoko runaka bari muri abo bantu'. Hanyuma akomeza amagambo ye ati: 'Mu by'ukuri, ubwoko bwa Quraysh bwari buherutse kuva mu gihe cya Jahiliya n'ibyago. Kubwibyo, ndashaka guhumuriza no kuboha imitima yabo. Ese ntimushaka ko bataha bafite imitungo y'isi, mu gihe mugiye mu rugo hamwe n'Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam?' Nibanyura mu kibaya, maze Abasansari bakambuka undi musozi, nta kabuza nzakurikira inzira y'umusozi Abasansari banyuzemo.
Imam Muslim : 1755
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَسَمَ الْغَنَائِمَ فِي قُرَيْشٍ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعَجَبُ إِنَّ سُيُوفَنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَإِنَّ غَنَائِمَنَا تُرَدُّ عَلَيْهِمْ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ مَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْكُمْ قَالُوا هُوَ الَّذِي بَلَغَكَ وَكَانُوا لَا يَكْذِبُونَ قَالَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا إِلَى بُيُوتِهِمْ وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ أَوْ شِعْبَ الْأَنْصَارِ
Yatubwiye [Muhammad bin Al Walid] yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] aturutse kuri [Abu Tayyah] yaravuze; Numvise [Anas bin Malik] avuga ati: Ubwo Maka yari imaze kwigarurirwa, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yagabanyije iminyago ku Bakurayishi. Nuko Abaansari baravuga bati: 'Ibi biratangaje cyane. Inkota zacu zari zigifite amaraso y'umwanzi, ariko iminyago yacu bayihawe - Abakurayishi -'. Hanyuma imvugo igera ku Muhanuzi sallallaahu 'alaihi wasallam. Amaherezo arabakusanya. Arababaza ati: 'Ese inkuru yamgezeho ku byo wavuze ni ukuri?' Baramusubiza bati: 'Ibyo bavuga ni ukuri, yewe Ntumwa ya Allah! Ntibabeshya'. Nuko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Ese ntimushaka ko basubira iwabo bafite imitungo y'isi, mu gihe mwese musubiye mu ngo zanyu hamwe n'Intumwa ya Allah?' Iyo abantu banyura mu kibaya n'umusozi umwe, mu gihe Aba-Ansari banyuraga mu kindi kibaya n'umusozi, nta gushidikanya ko nakurikira icyo kibaya n'umusozi Aba-Ansari bafashe.
Imam Muslim : 1756
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ الْحَرْفَ بَعْدَ الْحَرْفِ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ أَقْبَلَتْ هَوَازِنُ وَغَطَفَانُ وَغَيْرُهُمْ بِذَرَارِيِّهِمْ وَنَعَمِهِمْ وَمَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ عَشَرَةُ آلَافٍ وَمَعَهُ الطُّلَقَاءُ فَأَدْبَرُوا عَنْهُ حَتَّى بَقِيَ وَحْدَهُ قَالَ فَنَادَى يَوْمَئِذٍ نِدَاءَيْنِ لَمْ يَخْلِطْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا قَالَ فَالْتَفَتَ عَنْ يَمِينِهِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ فَقَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ نَحْنُ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ الْتَفَتَ عَنْ يَسَارِهِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ نَحْنُ مَعَكَ قَالَ وَهُوَ عَلَى بَغْلَةٍ بَيْضَاءَ فَنَزَلَ فَقَالَ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ فَانْهَزَمَ الْمُشْرِكُونَ وَأَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنَائِمَ كَثِيرَةً فَقَسَمَ فِي الْمُهَاجِرِينَ وَالطُّلَقَاءِ وَلَمْ يُعْطِ الْأَنْصَارَ شَيْئًا فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ إِذَا كَانَتْ الشِّدَّةُ فَنَحْنُ نُدْعَى وَتُعْطَى الْغَنَائِمُ غَيْرَنَا فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ فَسَكَتُوا فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَذْهَبُونَ بِمُحَمَّدٍ تَحُوزُونَهُ إِلَى بُيُوتِكُمْ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ رَضِينَا قَالَ فَقَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَأَخَذْتُ شِعْبَ الْأَنْصَارِ قَالَ هِشَامٌ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ أَنْتَ شَاهِدٌ ذَاكَ قَالَ وَأَيْنَ أَغِيبُ عَنْهُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنِي السُّمَيْطُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ افْتَتَحْنَا مَكَّةَ ثُمَّ إِنَّا غَزَوْنَا حُنَيْنًا فَجَاءَ الْمُشْرِكُونَ بِأَحْسَنِ صُفُوفٍ رَأَيْتُ قَالَ فَصُفَّتْ الْخَيْلُ ثُمَّ صُفَّتْ الْمُقَاتِلَةُ ثُمَّ صُفَّتْ النِّسَاءُ مِنْ وَرَاءِ ذَلِكَ ثُمَّ صُفَّتْ الْغَنَمُ ثُمَّ صُفَّتْ النَّعَمُ قَالَ وَنَحْنُ بَشَرٌ كَثِيرٌ قَدْ بَلَغْنَا سِتَّةَ آلَافٍ وَعَلَى مُجَنِّبَةِ خَيْلِنَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ فَجَعَلَتْ خَيْلُنَا تَلْوِي خَلْفَ ظُهُورِنَا فَلَمْ نَلْبَثْ أَنْ انْكَشَفَتْ خَيْلُنَا وَفَرَّتْ الْأَعْرَابُ وَمَنْ نَعْلَمُ مِنْ النَّاسِ قَالَ فَنَادَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَالَ الْمُهَاجِرِينَ يَالَ الْمُهَاجِرِينَ ثُمَّ قَالَ يَالَ الْأَنْصَارِ يَالَ الْأَنْصَارِ قَالَ قَالَ أَنَسٌ هَذَا حَدِيثُ عِمِّيَّةٍ قَالَ قُلْنَا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَايْمُ اللَّهِ مَا أَتَيْنَاهُمْ حَتَّى هَزَمَهُمْ اللَّهُ قَالَ فَقَبَضْنَا ذَلِكَ الْمَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الطَّائِفِ فَحَاصَرْنَاهُمْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى مَكَّةَ فَنَزَلْنَا قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي الرَّجُلَ الْمِائَةَ مِنْ الْإِبِلِ ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ كَنَحْوِ حَدِيثِ قَتَادَةَ وَأَبِي التَّيَّاحِ وَهِشَامِ بْنِ زَيْدٍ
Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibrahim bin Muhammad bin 'Ar'arah] - umwe muri bo yongeyeho inyuguti ku yindi - bombi bavuze, yatubwiye [Mu'adz bin Mu'adz] yatubwiye [Ibn 'Aun] avuye kuri [Hisyam bin Zaid bin Anas] avuye kuri [Anas bin Malik] yagize ati; Mu ntambara ya Hunain, Hawazin, Ghathafan n'andi moko bahanganye n'Abayisilamu batumira abana babo n'abuzukuru babo bazana amatungo yabo - nk'ibikoresho -. Hagati aho, ku ruhande rw'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam hari ingabo ibihumbi icumi hamwe na Thulaqa' - abantu bari bamaze kwinjira mu idini ya Islam mu gihe cya Makkah Fathu -. Hanyuma bava ku Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam, kugeza ubwo ahagaze wenyine. Anasi aravuga; Hanyuma icyo gihe, yaranguruye kabiri nta yandi magambo, arahindukira iburyo bwe arataka ati: 'Yemwe bantu ba Ansari!' Baramusubiza bati: 'Labbaik, yewe Ntumwa ya Allah, ntugire ikibazo, turi kumwe nawe.' Hanyuma ahindukirira ibumoso arataka ati: 'Yemwe bantu ba Ansari?' Baramusubiza bati: 'Amahirwe masa, yewe Ntumwa ya Allah! Ntugire ikibazo, turi kumwe nawe bwana'. Anasi aravuga; Icyo gihe yari atwaye ifarashi y'umweru, hanyuma aramanuka aravuga ati: 'Ndi umugaragu wa Allah n'intumwa ye'. Amaherezo abasenga Imana barareka. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yabonye iminyago myinshi, hanyuma ayiha muhajirin na Thaulaqa` nta kintu na kimwe yahaye Ansari. Nuko Ansari aravuga ati: 'Mu gihe gikomeye twarahamagawe, mu gihe iminyago y'intambara yahawe abandi batari twe'. Hanyuma Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yumvise ayo magambo, maze ayikusanya mu ihema arabaza ati: 'Yemwe bantu ba Ansari, ese koko ibyo mwavuze byangezeho?' Baracecetse, hanyuma Rasulullah sallallahu alaihi wasallam aravuga ati: 'Yemwe bantu ba Ansari! Ntimwifuza ko abantu bataha bafite imitungo yabo mu gihe mwe mugiye mu rugo na Muhammad sallallahu alaihi wasallam uzamarana namwe kugeza mu ngo zanyu?' barasubiza bati: 'Birumvikana yewe Ntumwa ya Allah, turabyishimiye'. Anasi aravuga; Hanyuma aravuga ati: 'Iyo aba bantu banyura mu kibaya, hanyuma Ansari agafata inzira, nari gukurikira inzira ya Ansari'. Hisham aravuga; Narabajije nti: 'Ewe Abu Hamzah, nawe wabonye icyo kintu?' Abu Hamzah arasubiza ati: 'None se nashoboraga kuburirwa irengero he'. Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu'adz] na [Hamid bin Umar] na [Muhammad bin Abdul A'la] Yatubwiye [Ibn Mu'adz] Yatubwiye [Al Mu'tamir bin Sulaiman] avuye kuri [se] yaravuze ati, Yambwiye [Nkuko Sumaith] avuye kuri [Anas bin Malik] yaravuze ati; Twatsinze umujyi wa Maka, nyuma yaho turwana na Hunain, hanyuma abasenga imana baza mu mitwe iteguye neza. Abagendera ku mafarashi bagendaga imbere, bakurikirwa n'abagabo b'intambara, inyuma yabo abagore bakurikiranye umurongo hanyuma ihene n'ibintu byabo. Hagati aho, umubare wacu icyo gihe wari munini, ndetse wageze ku bantu ibihumbi bitandatu. Umuyobozi w'iruhande rw'iburyo ni Khalid bin Walid. Hanyuma abagendera ku mafarashi bacu bazenguruka inyuma yacu, maze bidatinze abagendera ku mafarashi baragaragara maze Abarabu barahunga hamwe n'abagabo twari tuzi. Nuko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arataka ati: 'Yemwe Ba Muhajirin...Yemwe Ba Muhajirin.'. hanyuma yongera guhamagara ati: 'Yemwe bantu ba Ansari...Yemwe bantu ba Ansari'. Anasi aravuga ati; Iyi ni Hadithi ya 'Immiyyah. Twavuze tuti: 'Nimwihangane, yewe Ntumwa ya Allah'. Hanyuma Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam araza. Mana yanjye, ntabwo tuzabageraho kugeza igihe Allah azabatsinda. Amaherezo twafashe ubutunzi, hanyuma tujya i Ta'if tubazenguruka iminsi mirongo ine hanyuma dusubira i Makka turahagarara. Hanyuma Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yahaye ingamiya ijana umuntu umwe. -Hanyuma yavuze ko izindi Hadithi ari Hadithi ya Qatadah na Abu At Tayyah na Hisyam bin Zaid.-
Imam Muslim : 1757
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ وَصَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ وَعُيَيْنَةَ بْنَ حِصْنٍ وَالْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ كُلَّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ وَأَعْطَى عَبَّاسَ بْنَ مِرْدَاسٍ دُونَ ذَلِكَ فَقَالَ عَبَّاسُ بْنُ مِرْدَاسٍ أَتَجْعَلُ نَهْبِي وَنَهْبَ الْعُبَيْدِ بَيْنَ عُيَيْنَةَ وَالْأَقْرَعِ فَمَا كَانَ بَدْرٌ وَلَا حَابِسٌ يَفُوقَانِ مِرْدَاسَ فِي الْمَجْمَعِ وَمَا كُنْتُ دُونَ امْرِئٍ مِنْهُمَا وَمَنْ تَخْفِضْ الْيَوْمَ لَا يُرْفَعِ قَالَ فَأَتَمَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ غَنَائِمَ حُنَيْنٍ فَأَعْطَى أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ وَزَادَ وَأَعْطَى عَلْقَمَةَ بْنَ عُلَاثَةَ مِائَةً و حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ الشَّعِيرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي الْحَدِيثِ عَلْقَمَةَ بْنَ عُلَاثَةَ وَلَا صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ وَلَمْ يَذْكُرْ الشِّعْرَ فِي حَدِيثِهِ
Yatubwiye [Muhammad bin Abu Umar Al Makki] yatubwiye [Sufyan] kuva kuri [Umar bin Sa'id bin Masruq] kuva kuri [se] kuva kuri [Abayah bin Rifa'ah] kuva kuri [Rafi' bin Khadij] yaravuze ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yigeze guha Abu Sufyan bin Harb, Sufyan bin Umayyah, 'Uyainah bin Hishn na Al Aqra' bin Habis ghanimah. Yahaye buri wese ingamiya ijana, ariko yahaye 'Abbas bin Mirdas ingamiya zitageze ku ijana. Nuko Abbas bin Mirdas asoma igisigo agira ati: 'Kuki washyize ifarashi yanjye n'ifarashi ya 'Ubaid' hagati ya 'Uyainah na Al Aqra'? Nubwo Badr na Habis batarusha Mirdas mu gukusanya -ghanimah-. Kandi sindi umuntu ugwa munsi yabyo byombi.' Bityo rero uwo wicisha bugufi uyu munsi ntazigera azamurwa hejuru. "Nuko Intumwa sallallahu alaihi wasallam imuha n'ingamiya ijana. Kandi yatubwiye [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi] yatubwiye [Ibn Uyainah] kuva kuri [Amru bin Sa'id bin Masruq] kuri iyi isnad. Ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yagabanyije intambara ya Hunain ghanimah, hanyuma aha Abu Sufyan bin Harb ingamiya ijana. Hanyuma yavuze iyi Hadithi, yongeraho ati: Yahaye Alqamah bin 'Ulatsah ingamiya ijana. Kandi yatubwiye [Makhlad bin Khalid Asy Sya'iri] yatubwiye [Sufyan] yambwiye [Umar bin Sa'id] kuri iyi isnad. Ariko, ntiyigeze avuga Alqamah bin Ulatsah cyangwa Sufyan bin Umayyah, ndetse n'umuvugo.
Imam Muslim : 1758
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا فَتَحَ حُنَيْنًا قَسَمَ الْغَنَائِمَ فَأَعْطَى الْمُؤَلَّفَةَ قُلُوبُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ الْأَنْصَارَ يُحِبُّونَ أَنْ يُصِيبُوا مَا أَصَابَ النَّاسُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَطَبَهُمْ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَمْ أَجِدْكُمْ ضُلَّالًا فَهَدَاكُمْ اللَّهُ بِي وَعَالَةً فَأَغْنَاكُمْ اللَّهُ بِي وَمُتَفَرِّقِينَ فَجَمَعَكُمْ اللَّهُ بِي وَيَقُولُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ فَقَالَ أَلَا تُجِيبُونِي فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ فَقَالَ أَمَا إِنَّكُمْ لَوْ شِئْتُمْ أَنْ تَقُولُوا كَذَا وَكَذَا وَكَانَ مِنْ الْأَمْرِ كَذَا وَكَذَا لِأَشْيَاءَ عَدَّدَهَا زَعَمَ عَمْرٌو أَنْ لَا يَحْفَظُهَا فَقَالَ أَلَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاءِ وَالْإِبِلِ وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى رِحَالِكُمْ الْأَنْصَارُ شِعَارٌ وَالنَّاسُ دِثَارٌ وَلَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ وَلَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَشِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَشِعْبَهُمْ إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ
Twabwiwe [Syuraij bin Yunus] yatubwiye [Isma'il bin Ja'far] kuva kuri [Amru bin Yahya bin Umarah] kuva kuri [Abbad bin Tamim] kuva kuri [Abdullah bin Zaid] ko ubwo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yatsindaga Hunain, yagabanyije ubutunzi bwa ghanimah, hanyuma abuha n'abahindutse. Hanyuma inkuru imugeraho ivuga ko Ansari nabo bifuzaga kubona umugabane nk'uwo abantu muri rusange babona. Nuko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam irahaguruka irababwiriza. Yashimiye Allah imusomera ibisingizo, hanyuma aravuga ati: 'Yemwe bantu ba Ansari, sinabasanze mu makosa hanyuma Allah akabaha ubuyobozi binyuze ku muhuza wanjye? Ntimwari abakene mbere kandi Imana ikabaha ibyo bakeneye binyuze kuri njye? Kandi se si uko mwari mwaratandukanye mbere hanyuma Imana ikabahuza kubera njye?' Nuko baravuga bati: 'Allah n'Intumwa ye barahumuriza cyane'. Hanyuma yongera kubabwira ati: 'Ntimunkunda?' Baravuze bati: 'Allah n'Intumwa ye ni bo batuma imitima yacu ihumura kurushaho'. Yongeraho ati: 'Koko rero, niba ushaka kuvuga gutya na gutya'. Amru yakekaga ko atabifashe mu mutwe. Hanyuma yongera kubabwira ati: 'Ese ntiwakwishimira abantu bagiye bitwaje ihene n'ingamiya mu gihe mugarutse n'Intumwa y'Imana mu ngo zanyu? Ansari ni imyenda y'imbere - mu gihe muri rusange abantu ari imyenda yo hanze -. Iyo hataba Hijrah, nta kabuza nari kuba ndi mu itsinda rya Ansari. Kandi niba abantu banyura mu kibaya n'umuhanda w'umusozi, nta kabuza nzanyura mu muhanda w'ikibaya n'umusozi Ansari yanyuzemo. Mu by'ukuri, nyuma yo kugenda kwanjye, uzahura na atsarah - ubupfura -, bityo rero mwihangane kugeza igihe muzansanga ku kidendezi cyanjye - Al Haudl -'.
Imam Muslim : 1759
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ آثَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاسًا فِي الْقِسْمَةِ فَأَعْطَى الْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ وَأَعْطَى عُيَيْنَةَ مِثْلَ ذَلِكَ وَأَعْطَى أُنَاسًا مِنْ أَشْرَافِ الْعَرَبِ وَآثَرَهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْقِسْمَةِ فَقَالَ رَجُلٌ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَقِسْمَةٌ مَا عُدِلَ فِيهَا وَمَا أُرِيدَ فِيهَا وَجْهُ اللَّهِ قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَأُخْبِرَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَالَ قَالَ فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ حَتَّى كَانَ كَالصِّرْفِ ثُمَّ قَالَ فَمَنْ يَعْدِلُ إِنْ لَمْ يَعْدِلْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى قَدْ أُوذِيَ بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ قَالَ قُلْتُ لَا جَرَمَ لَا أَرْفَعُ إِلَيْهِ بَعْدَهَا حَدِيثًا
Yatubwiye [Zuhair bin Harb] na [Uthman bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] -Ishaq yaravuze - yatubwiye -mu gihe abandi bantu babiri bavuze - Yatubwiye [Jarir] kuri [Mansur] kuri [Abu Wa`il] kuri [Abdullah] yaravuze ati; Mu ntambara ya Hunain, Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yakunze abantu bamwe mu igabana rye. Yahaye Al Aqra' bin Habis ingamiya ijana, kandi aha Uyainah na zo zingana gutyo. Hanyuma ayigabanyiriza abategetsi b'Abarabu yongera umugabane wabo. Nuko umugabo aravuga ati: 'Ndahiye Imana, uku ni ugukwirakwiza mu buryo butari bwo kandi ntikwiteze isura ya Allah'. Nuko ndavuga nti: 'Ndahiye Imana, nzabigeza ku Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Hanyuma nahise ngera aho ari ndamubwira ibyo uwo muntu yavuze, hanyuma isura ye irahinduka kugeza isa n'irangi ritukura. Nyuma y’ibyo, yaravuze ati: 'Niba ari uko bimeze, ni nde wundi uzakorera Imana neza, niba Allah n’Intumwa ye - bivugwa ko - batakoreye Imana neza?' Hanyuma yongera kuvuga ati: 'Imana igirire imbabazi Musa, mu by’ukuri, yakomeretse cyane kurusha ibi hanyuma yihangana'. Naravuze nti: 'Nta cyaha, niba nyuma y’ibyo ntazongera gutangaza ikintu - kimutera kurakara'.
Imam Muslim : 1760
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقَالَ رَجُلٌ إِنَّهَا لَقِسْمَةٌ مَا أُرِيدَ بِهَا وَجْهُ اللَّهِ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَارَرْتُهُ فَغَضِبَ مِنْ ذَلِكَ غَضَبًا شَدِيدًا وَاحْمَرَّ وَجْهُهُ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي لَمْ أَذْكُرْهُ لَهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ قَدْ أَوُذِيَ مُوسَى بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Hafsh bin Ghiyats] yavuye kuri [Al A'masy] yavuye kuri [Syaqiq] yavuye kuri [Abdullah] yaravuze ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yari arimo gukwirakwiza ubutunzi bwa ghanimah, umugabo ahita avuga ati 'Mu by'ukuri, uku ni ugukwirakwiza atari ukubera icyizere cy'isura ya Allah'. Nuko mpita njya kwa Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam ndamubwira ibi, hanyuma ararakara cyane maze isura ye ihinduka umutuku ku buryo nifuzaga ko ntari nabivuze. Hanyuma aravuga ati: 'Mu by'ukuri, Intumwa Musa yari yarababaye cyane kurusha ibi, ariko yari yihanganye'.