Imam Muslim : 1481
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُومُ عَلَى بَابِ حُجْرَتِي وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ بِحِرَابِهِمْ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ لِكَيْ أَنْظُرَ إِلَى لَعِبِهِمْ ثُمَّ يَقُومُ مِنْ أَجْلِي حَتَّى أَكُونَ أَنَا الَّتِي أَنْصَرِفُ فَاقْدِرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ حَرِيصَةً عَلَى اللَّهْوِ
Mpi na nima ya kusonga mono nde [Abu Thahir] songaka beto nde [Ibnu Wahb] songaka mono [Yunus] katuka na [Ibnu Shihab] katuka na [Urwah bin Zubair] yandi tubaka nde, [Aisyah] tubaka nde; 'Mono monaka Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam me telama na kielo ya suku na mono, na ntangu bantu ya Habasyah vandaka kusakana ti bambele na mosquée ya Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, yo yina yandi fikaka mono ti lele na yandi sambu mono mona nsaka na bo. Na nima yandi telamaka - sambu mono mona na kimpwanza yonso - tii kuna mono kuditelamaka - na nima ya kulemba - kutala yandi. Yo yina, pesa bana-bankento kimpwanza ya kusakana.’
Imam Muslim : 1482
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَاللَّفْظُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرٌو أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثٍ فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعْهُمَا فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا وَكَانَ يَوْمَ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ فَإِمَّا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِمَّا قَالَ تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ وَهُوَ يَقُولُ دُونَكُمْ يَا بَنِي أَرْفِدَةَ حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ حَسْبُكِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَاذْهَبِي
Me zabisa mono [Harun bin Sa’id Al `Aili] ti [Yunus bin Abdul A’la] - na ntangu yina mbalula kele ya Harun - bo zole tubaka, me zabisa beto [Ibnu Wahb] me zabisa beto [Amru] nde [Muhammad bin Abdur Rahman] me songa yandi katuka na [‘Urwah] yandi tubaka katuka na [A; Ntangu mosi Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam kotaka na nzo na mono, na ntangu na kisika na mono kuvandaka ti bampika zole ya bankento yina vandaka kuyimba bankunga ya Bu’ats, na nima yandi lalaka mbala mosi na mbeto ti luse na yandi ya kubaluka. Na nima ya mambu yina, Abu Bakr kotaka mpi mbala mosi yandi waka makasi mpi tubaka nde: ‘Nkunga ya diabulu kele ti Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam?’. Yo yina, Ntumwa (saw) kutanaka ti yandi mpi tubaka nde: ‘Bika bo’. Ntangu yandi tulaka diaka ve dikebi, mono pesaka kidimbu na bampika zole ya bankento sambu bo zole kubasika. Ebuna na bafeti, bantu ndombe ke sakanaka ti binwaninu mpi bambele ya bitumba. Yo lenda salama nde mono yula Rasulullah to yandi yulaka mono nde, ‘Keti nge ke zola kumona yo?’ Mono vutulaka nde, ‘Ee’. Yo yina, yandi tulaka mono na nima na yandi, ditama na mono kangamaka na ditama na yandi. Mpi yandi tubaka nde: ‘Pardo, sakana, O Bani Arfidah - zina ya dikanda ya Habasyah -’. Tii ntangu mono vandaka kulemba, yandi vandaka kuyula nde, ‘Yo me fwana?’ Mono vutulaka nde, ‘Ee’. Yandi tubaka nde, ‘Kwenda’.
Imam Muslim : 1483
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ جَاءَ حَبَشٌ يَزْفِنُونَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فِي الْمَسْجِدِ فَدَعَانِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَضَعْتُ رَأْسِي عَلَى مَنْكِبِهِ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى لَعِبِهِمْ حَتَّى كُنْتُ أَنَا الَّتِي أَنْصَرِفُ عَنْ النَّظَرِ إِلَيْهِمْ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ كِلَاهُمَا عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرَا فِي الْمَسْجِدِ
Yandi me zabisa beto [Zuhair bin Harb] me zabisa beto [Jarir] katuka na [Hisham] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisyah] yandi tubaka nde; Bantu ya Habasyah vandaka kusakana-sakana na kati ya mosquée na kilumbu ya Eid. Yo yina Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam bingaka mono, mono tulaka ntu na mono na dipeka na yandi sambu na kutala nsaka na bo tii kuna mono mosi bikaka kutala bo. Mpi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] me zabisa beto [Yahya bin Zakariya bin Abu Za`idah] -na mutindu ya nkaka- Mpi me zabisa beto [Ibn Numair] me zabisa beto [Muhammad bin Bisyr] yonso zole ya [Hysam] ti isnad yai, kansi yandi tubilaka ve; 'Na kati ya mosquée'.
Imam Muslim : 1484
و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِعُقْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّهَا قَالَتْ لِلَعَّابِينَ وَدِدْتُ أَنِّي أَرَاهُمْ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْتُ عَلَى الْبَابِ أَنْظُرُ بَيْنَ أُذُنَيْهِ وَعَاتِقِهِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فِي الْمَسْجِدِ قَالَ عَطَاءٌ فُرْسٌ أَوْ حَبَشٌ قَالَ وَقَالَ لِي ابْنُ عَتِيقٍ بَلْ حَبَشٌ
Mpi yandi me zabisa mono [Ibrahim bin Dinar] ti [Uqbah bin Murqam Al Amiy] ti [Abdu bin Humaid] mambu yonso ya me katuka na [Abu Ashim] -ntangu mbalula kele ya Uqbah- yandi me tuba nde, Me zabisa beto [Abu Ashim mono] katuka na [Ibn Juraij] yandi me tuba, me zabisa mono biA`U na] mono [Aisyah] yina yandi tubaka na yina metala ti bantu yina kesakana, ‘mono kezola kumona bo’. Yo yina Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam telamaka mpi mono mpi telamaka na kielo sambu mono mona na kati ya makutu ti mapeka na yandi, ntangu bo vandaka kusakana-sakana na kati ya mosquée. Atha` yulaka; Farisi to Habasi? Ibn ‘Atiq tubaka na mono nde; Nkutu, bo kele bantu ya Habasyi.
Imam Muslim : 1485
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ بَيْنَمَا الْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحِرَابِهِمْ إِذْ دَخَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَهْوَى إِلَى الْحَصْبَاءِ يَحْصِبُهُمْ بِهَا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُمْ يَا عُمَرُ
Mpi me zabisa mono [Muhammad bin Rafi’] mpi [Abdu bin Humaid] -Abdu tubaka- me zabisa beto -Ibnu Rafi’ tubaka- me zabisa beto [Abdur Razaq] me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Ibnul Musayyab] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka; Ntangu bantu ya Habasyah vandaka kusakana ti bambele na lweka ya Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, na kintulumukina Umar bin Al Khathab kotaka mpi mbala mosi yandi tandulaka diboko na yandi sambu na kubaka dikonga ya fioti sambu na kulosila bo. Kansi, mbala mosi, Rasulullah (saw) tubaka nde: ‘Bika nde bo vanda, O Umar’.
Imam Muslim : 1486
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبَّادَ بْنَ تَمِيمٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ الْمَازِنِيَّ يَقُولُا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُصَلَّى فَاسْتَسْقَى وَحَوَّلَ رِدَاءَهُ حِينَ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ
Mpi na nima ya kusonga beto [Yahya bin Yahya] yandi tubaka nde, mono me tangila [Malik] na [Abda bin Bakr] nde yandi waka [Abbad bin Tamim] ke tuba nde, mono waka [Abda bin Zaid Al Mazani] ke tuba nde; 'Kilumbu mosi Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam basikaka na bilanga sambu na kusala kisambu ya Istisqa, na nima yandi balulaka bilele na yandi na zulu ntangu yandi vandaka kutala Qibla.
Imam Muslim : 1487
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُصَلَّى فَاسْتَسْقَى وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَقَلَبَ رِدَاءَهُ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ
Mpi na nima ya kuzabisa beto nde [Yahya bin Yahya] zabisaka beto [Sufyan bin Uyainah] katuka na [Abdulla bin Abu Bakr] katuka na [Abbad bin Tamim] katuka na [noko na yandi ya bakala] yandi tubaka nde; 'Kilumbu mosi ntangu Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam basikaka na Mushalla - kisika ya nene ya kisambu - sambu na kusala kisambu ya Istisqa, na nima yandi talaka na ntwala ya Qibla mpi balulaka bilele na yandi na kati na nganda mpi na nima yandi salaka kisambu ya rak'ah zole'.
Imam Muslim : 1488
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ عَبَّادَ بْنَ تَمِيمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْمُصَلَّى يَسْتَسْقِي وَأَنَّهُ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَدْعُوَ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَحَوَّلَ رِدَاءَهُ
Mpi yandi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] me zabisa beto [Sulaiman bin Bilal] katuka na [Yahya bin Sa’id] yandi tubaka, me zabisa mono [Abu Bakr bin Muhammad bin Amru] nde [Abbad bin Tamim] me zabisa yandi, nde [Abdullah bin Zaid Al Ansari vandaka mfumu ya Nzambi] me zabisa yandi. ku mpatu mu sala bisambu Istisqa`. Mpi ntangu yandi vandaka kuzola kusamba, yandi vandaka kutala Qibla mpi kubalula bilele na yandi na kati na nganda.
Imam Muslim : 1489
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبَّادُ بْنُ تَمِيمٍ الْمَازِنِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَمَّهُ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يَسْتَسْقِي فَجَعَلَ إِلَى النَّاسِ ظَهْرَهُ يَدْعُو اللَّهَ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَحَوَّلَ رِدَاءَهُ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ
Mpi bo me zabisaka mono [Abu Thahir] ti [Harmalah] bo zole tubaka nde, me zabisa beto [Ibnu Wahb] me zabisa mono [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] yandi tubaka, me zabisa mono [Abbad bin Tamim Al Mazini] nde yandi waka [noko na yandi ya bakala] yina vandaka mosi na kati ya banduku ya Rasulullah ‘wa tubaka nde; 'Kilumbu mosi Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam basikaka sambu na kusala kisambu ya Istisqa, na nima yandi vutulaka mukongo na yandi na dibundu mpi yandi sambaka Allah na kutalaka Qibla. Na nima, yandi balulaka bilele na yandi na kati na nganda mpi salaka kisambu ya rak’ah zole.
Imam Muslim : 1490
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي الدُّعَاءِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ إِبْطَيْهِ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Yahya bin Abu Bukair] katuka na [Syu’bah] katuka na [Thabit] katuka na [Anas] yandi tubaka nde; 'Mu monaka Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ke tombula maboko na yandi ntangu yandi vandaka kusamba tii kuna maboko na yandi kumaka mpembe.'
Imam Muslim : 1491
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَعَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي شَيْءٍ مِنْ دُعَائِهِ إِلَّا فِي الِاسْتِسْقَاءِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ إِبْطَيْهِ غَيْرَ أَنَّ عَبْدَ الْأَعْلَى قَالَ يُرَى بَيَاضُ إِبْطِهِ أَوْ بَيَاضُ إِبْطَيْهِ و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Al Mutsanna] me zabisa beto [Ibn Abu Adi] ti [Abdul A’la] katuka na [Sa’id] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas] nde; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka kutombula ve maboko ntangu yandi vandaka kusamba katula kaka na kisambu ya Istisqa, yo yina makulu na yandi vandaka mpembe. Kansi Abdul A’la wavova vo; Makulu na yandi to makulu yonso zole vandaka kumonana mpembe. Mpi yo me zabisama na beto [Ibnul Mutsanna] me zabisa beto [Yahya bin Sa’id] katuka na [Ibn Abu Arubah] katuka na [Qatadah] nde [Anas bin Malik] me zabisa bo, katuka na Ntumwa saw na mbandu.
Imam Muslim : 1492
و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَسْقَى فَأَشَارَ بِظَهْرِ كَفَّيْهِ إِلَى السَّمَاءِ
Mpi me zabisa beto [Abdu bin Humaid] me zabisa beto [Al Hasan bin Musa] me zabisa beto [Hammad bin Salamah] katuka na [Tsabit] katuka na [Anas bin Malik] nde Ntumwa saw vandaka kusamba Istisqa, na nima yandi salaka kidimbu na zulu ti mukongo ya maboko na yandi.
Imam Muslim : 1493
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَجُلًا دَخَلَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ جُمُعَةٍ مِنْ بَابٍ كَانَ نَحْوَ دَارِ الْقَضَاءِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يَخْطُبُ فَاسْتَقْبَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتْ الْأَمْوَالُ وَانْقَطَعَتْ السُّبُلُ فَادْعُ اللَّهَ يُغِثْنَا قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَغِثْنَا اللَّهُمَّ أَغِثْنَا اللَّهُمَّ أَغِثْنَا قَالَ أَنَسٌ وَلَا وَاللَّهِ مَا نَرَى فِي السَّمَاءِ مِنْ سَحَابٍ وَلَا قَزَعَةٍ وَمَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ سَلْعٍ مِنْ بَيْتٍ وَلَا دَارٍ قَالَ فَطَلَعَتْ مِنْ وَرَائِهِ سَحَابَةٌ مِثْلُ التُّرْسِ فَلَمَّا تَوَسَّطَتْ السَّمَاءَ انْتَشَرَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ قَالَ فَلَا وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا الشَّمْسَ سَبْتًا قَالَ ثُمَّ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ ذَلِكَ الْبَابِ فِي الْجُمُعَةِ الْمُقْبِلَةِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يَخْطُبُ فَاسْتَقْبَلَهُ قَائِمًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتْ الْأَمْوَالُ وَانْقَطَعَتْ السُّبُلُ فَادْعُ اللَّهَ يُمْسِكْهَا عَنَّا قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ حَوْلَنَا وَلَا عَلَيْنَا اللَّهُمَّ عَلَى الْآكَامِ وَالظِّرَابِ وَبُطُونِ الْأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ فَانْقَلَعَتْ وَخَرَجْنَا نَمْشِي فِي الشَّمْسِ قَالَ شَرِيكٌ فَسَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَهُوَ الرَّجُلُ الْأَوَّلُ قَالَ لَا أَدْرِي و حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَصَابَتْ النَّاسَ سَنَةٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ قَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَ الْمَالُ وَجَاعَ الْعِيَالُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَاهُ وَفِيهِ قَالَ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا قَالَ فَمَا يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ إِلَّا تَفَرَّجَتْ حَتَّى رَأَيْتُ الْمَدِينَةَ فِي مِثْلِ الْجَوْبَةِ وَسَالَ وَادِي قَنَاةَ شَهْرًا وَلَمْ يَجِئْ أَحَدٌ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلَّا أَخْبَرَ بِجَوْدٍ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَامَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَصَاحُوا وَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَحَطَ الْمَطَرُ وَاحْمَرَّ الشَّجَرُ وَهَلَكَتْ الْبَهَائِمُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَفِيهِ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدِ الْأَعْلَى فَتَقَشَّعَتْ عَنْ الْمَدِينَةِ فَجَعَلَتْ تُمْطِرُ حَوَالَيْهَا وَمَا تُمْطِرُ بِالْمَدِينَةِ قَطْرَةً فَنَظَرْتُ إِلَى الْمَدِينَةِ وَإِنَّهَا لَفِي مِثْلِ الْإِكْلِيلِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ بِنَحْوِهِ وَزَادَ فَأَلَّفَ اللَّهُ بَيْنَ السَّحَابِ وَمَكَثْنَا حَتَّى رَأَيْتُ الرَّجُلَ الشَّدِيدَ تَهُمُّهُ نَفْسُهُ أَنْ يَأْتِيَ أَهْلَهُ و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ أَنَّ حَفْصَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَزَادَ فَرَأَيْتُ السَّحَابَ يَتَمَزَّقُ كَأَنَّهُ الْمُلَاءُ حِينَ تُطْوَى
Mpi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] ti [Yahya bin Ayyub] ti [Qutaibah] ti [Ibn Hujr] -Yahya tubaka- me zabisa beto -ntangu bantu ya nkaka ke tuba- Yandi me zabisa beto [Isma’il bin Ja’far] katuka na [Syarik bin Abu Namir] katuka na [Anas bin] nde; Kuvandaka ti muntu mosi yina kotaka na mosquée na kilumbu ya tanu katuka na kielo yina vandaka kutala Darul Qadla`, na ntangu yina Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka kutelama sambu na kulonga. Na nima muntu yina balukaka mbala mosi na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam mpi tubaka nde: ‘O Ntumwa ya Allah, bima me beba mpi nzila me zengana. Muna kuma kiaki, nusamba kwa Allah katuma mvula." Muna kuma kiaki, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam watombola moko mole yo samba vo: 'O Nzambi, tufila mvula kwa yeto. ke monaka ve ata dituti mosi na kati na beto to na kati na beto, ata na nzo mosi to na kisika ya kuzinga’. kotaka na nzila ya kielo na kilumbu ya tanu yina landaka, ntangu Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka ya kutelama sambu na kupesa disolo, yo yina yandi pusanaka pene-pene na yandi ya kutelama mpi tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah, bima na beto me vilaka mpi banzila me kumaka banzila ya kufwa, yo yina samba Allah sambu Yandi zenga yo sambu na beto ‘Theahullalahallahal’. tombulaka maboko na yandi mpi sambaka nde, 'O Allah! Mvula nokaka na nziunga na beto, na zulu na beto ve. Yandi vutulaka nde, ‘Mono me zaba ve’. Mpi yo me zabisama beto [Dawud bin Rusyaidin] me zabisa beto [Al Walid bin Muslim] ya [Al Auza’i] me zabisa mono [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] ya [Anas bin Malik] yandi tubaka; Bantu me bulama na nzala na ntangu ya Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Yo yina, ntangu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam vandaka kusala disolo na kimvuka ya bantu na zulu ya estrade na kilumbu ya tanu, na kintulumukina, muntu mosi ya Arabi ya ngumba telamaka mpi tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah, kimvwama na beto me mana mpi bampangi na beto ke fwa na nzala’. Yandi tubaka mpi hadith mosi ya me fwanana ti hadith yina kele na zulu. Mpi na kati na yo yandi tubilaka kisambu yai: ‘ALLAHUMMA HAWAALAINAA WALAA ‘ALAINAA -O Allah, mvula na nziunga na beto kansi ve na zulu na beto-’. Ye yandi salaka ve kidimbu na diboko na yandi, katula kaka kana yandi monaka -dituti-, tii kuna mono monaka mbanza Medina bonso dibulu. Muwanda ya Kanati kufulukaka ti masa na nsungi ya ngonda mosi, mpi ata muntu mosi ve katukaka na simu yina ya nkaka, katula kaka nsangu ya mvula ya ngolo. Mpi me zabisa mono [Abdul A’la bin Hammad] mpi [Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddami] bo zole tubaka, me zabisa beto [Mu’tamir] me zabisa beto [Ubaidullah] katuka na [Thabit Al Bunani] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka; Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam salaka disolo na kilumbu ya tanu, na nima bantu kwisaka na yandi na kuboka mpi kutuba nde, 'O Ntumwa ya Allah, mvula ke noka diaka ve, banti me kuma mbwaki mpi bitwisi me fwa'. Yandi tubaka mpi hadith. Mpe na kati na yau - katuka na disolo ya Abdul A'la - yau me tubama; ' I bosi, etuti diamwangana tuka kuna Medina, yavana mvula yabwa muna zunga kiandi kiawonso, kansi muna mbanza Medina ke vena ditonsi dia mvula ko. Na nima ya mambu yina, mono monaka Medina, yo monanaka nde mbanza Medina na ntangu yina vandaka kibeni bonso mpu ya kimfumu - sambu mvula vandaka kuyobisa yo kiteso mosi -'. Mpi me zabisa beto [Abu Kuraib] me zabisa beto [Abu Usamah] katuka na [Sulaiman bin Al Mughirah] katuka na [Thabit] katuka na [Anas] mu mbandu. Yandi yikaka nde; "Yo yina Allah vukisaka matuti, na nima beto bikalaka pana mwa ntangu tii kuna mono monaka nde muntu yina lendaka diaka ve kukanga mpusa na yandi ya kukwenda mbala mosi na dibuta na yandi." Mpi me zabisa beto [Harun bin Sa’id Al Aili] me songa beto [Ibnu Wahab] me songa mono [Usamah] nde [Hafsh bin Ubaidullah bin Anas bin Malik] me songa yandi, nde yandi waka [Anas bin Malik] ke tuba nde; 'Kuvandaka ti A'rabi mosi - Arabi mosi ya ngumba - kwisaka na Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam na kilumbu ya tanu ntangu yandi vandaka na zulu ya estrade'. Yandi tubilaka mpi hadith, mpi yandi yikaka nde; ‘I bosi, yamona matuti mavambana nze maza vava mebwanga’.
Imam Muslim : 1494
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ أَصَابَنَا وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَطَرٌ قَالَ فَحَسَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَوْبَهُ حَتَّى أَصَابَهُ مِنْ الْمَطَرِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا قَالَ لِأَنَّهُ حَدِيثُ عَهْدٍ بِرَبِّهِ تَعَالَى
Mpi na nima ya kuzabisa beto nde [Yahya bin Yahya] zabisaka beto [Ja’far bin Sulaiman] katuka na [Tabit Al Bunani] katuka na [Anas] yandi tubaka nde; Beto vandaka kubula mvula ntangu beto vandaka ti Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi katulaka bilele na yandi sambu yo monana na mvula, na nima beto yulaka nde, ‘O Rasulullah, sambu na nki nge salaka mutindu yina?’ Yandi vutulaka nde: ‘Sambu mvula yai kele lusakumunu ya me pesamaka na Allah Ta’ala’.
Imam Muslim : 1495
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ جَعْفَرٍ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الرِّيحِ وَالْغَيْمِ عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ وَأَقْبَلَ وَأَدْبَرَ فَإِذَا مَطَرَتْ سُرَّ بِهِ وَذَهَبَ عَنْهُ ذَلِكَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ إِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عَذَابًا سُلِّطَ عَلَى أُمَّتِي وَيَقُولُ إِذَا رَأَى الْمَطَرَ رَحْمَةٌ
Yandi me zabisa beto [Abdullah bin Maslamah bin Qa’nab] me zabisa beto [Sulaiman, disongidila mwana ya Bilal] katuka na [Ja’far, disongidila mwana ya Muhammad] katuka na [Atha` bin Abu Rabah] nde yandi waka [Aisyah] nkento ya Ntumwa saw; Kana mupepe ya ngolo kibeni ke bula, pana yo lenda monana na luse na yandi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi ke balukaka na nima mpi na nima. Mpi ntangu mvula vandaka kunoka, yandi vandaka na kiese mpi basusi na yandi vandaka kumana. Aisha tubaka nde; Yo yina mono yulaka yandi sambu na diambu yai, yandi vutulaka nde: ‘Mono ke kudiyangisa, yo lenda vanda ndola yina ta bwila bantu na mono’. Ye ntangu yandi monaka mvula yandi tubaka nde: '-yai kele- mawa'.
Imam Muslim : 1496
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ جُرَيْجٍ يُحَدِّثُنَا عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا عَصَفَتْ الرِّيحُ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَخَيْرَ مَا فِيهَا وَخَيْرَ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَشَرِّ مَا فِيهَا وَشَرِّ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ قَالَتْ وَإِذَا تَخَيَّلَتْ السَّمَاءُ تَغَيَّرَ لَوْنُهُ وَخَرَجَ وَدَخَلَ وَأَقْبَلَ وَأَدْبَرَ فَإِذَا مَطَرَتْ سُرِّيَ عَنْهُ فَعَرَفْتُ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَعَلَّهُ يَا عَائِشَةُ كَمَا قَالَ قَوْمُ عَادٍ { فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضًا مُسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قَالُوا هَذَا عَارِضٌ مُمْطِرُنَا }
Mpi na nima ya kusonga mono nde [Abu Thahir] songaka beto [Ibnu Wahb] yandi tubaka nde, mono waka [Ibnu Juraij] ke tuba na [Atha` bin Abu Rabah] na [Aisha] nkento ya mbikudi sallallahu 'alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde; Kana mupepe ya ngolo kibeni vandaka, Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka kutanga mbala mingi nde: ‘ALLAHUMMA INNII ASALUKA KHAIRAHAA WA KHAIRA MAA FIIHAA WA KHAIRA MAA URSILAT BIHI WA A’UUDZU BIKA MIN SYARRIHAA MARIHARIIARYA BIHI -O Allah, kieleka, mono ke lomba Nge mambote mupepe, mambote yina kele na kati na yo, ti mambote yina yo ke nataka. Mpi mono ke sosa kisika ya kutina na nge na mambu na yo ya mbi, na mambu ya mbi yina kele na kati na yo mpi na mambu ya mbi yina yo ke nataka-’. Kana zulu kele mpimpa mpi matuti, pana yandi ta monana mbwaki, yandi ta kota mpi ta basika na nzo, na ntwala mpi na nima. Mpi kana mvula me noka, yandi ke kudiwaka mbote, mpi yo lenda monana na mutindu luse na yandi ke talanaka. Aisha tubaka nde; Mono yulaka yandi sambu na diambu yai, yo yina yandi tubaka nde: ‘O Aisha, kana ntangu kele mutindu yai, mono ke wa boma nde diambu mosi bonso yina bantu ya Aad tubaka lenda salama. ‘Yo yina ntangu bo monaka ndola na mutindu ya dituti ke kwenda na ndambu ya miwanda na bo, bo tubaka nde: ‘Yai dituti yina ta nokila beto mvula’.
Imam Muslim : 1497
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا النَّضْرِ حَدَّثَهُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَجْمِعًا ضَاحِكًا حَتَّى أَرَى مِنْهُ لَهَوَاتِهِ إِنَّمَا كَانَ يَتَبَسَّمُ قَالَتْ وَكَانَ إِذَا رَأَى غَيْمًا أَوْ رِيحًا عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَى النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْغَيْمَ فَرِحُوا رَجَاءَ أَنْ يَكُونَ فِيهِ الْمَطَرُ وَأَرَاكَ إِذَا رَأَيْتَهُ عَرَفْتُ فِي وَجْهِكَ الْكَرَاهِيَةَ قَالَتْ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ مَا يُؤَمِّنُنِي أَنْ يَكُونَ فِيهِ عَذَابٌ قَدْ عُذِّبَ قَوْمٌ بِالرِّيحِ وَقَدْ رَأَى قَوْمٌ الْعَذَابَ فَقَالُوا { هَذَا عَارِضٌ مُمْطِرُنَا }
Mpi me zabisa mono [Harun bin Ma’ruf] me zabisa beto [Ibnu Wahb] katuka na [Amru bin Harith] -na mutindu ya nkaka- Mpi me zabisa mono [Abu Thahir] me zabisa beto [Abdullah bin Wahb] me zabisa beto [Amru bin Harith] nde [Abu Nadlr] ya] bin Yaisula ya] [Abu Nadlr] ya] bin Harith me zabisa yandi Profete sallallahu 'alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde; 'Mu me monaka ntete ve Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ke seka ngolo kibeni na mpila nde nge lendaka kumona mungungu na yandi, sambu mbala mingi yandi vandaka kuseka kaka'. Aisyah mpe wavova vo; Mpi kana yandi monaka matuti ya ndombe ya ndombe to mipepe ya ngolo ke bula, pana -susi- lendaka kumonana na luse na yandi. Aisyah mpe yuvulaka, ‘O Ntumwa ya Allah, mono ke tulaka dikebi na bantu, kana bo me mona lubungi ya ndombe, bo ke vandaka na kiese mingi, sambu mvula ta noka ntama mingi ve, kansi mono ke tulaka dikebi na nge ntangu nge ke monaka yo, mono lenda mona -susi- na luse na nge’. Yandi vutulaka nde: ‘O Aisyah, mono ke wa boma nde lubungi ta vanda ndola. Ya kieleka, kuvandaka ti bantu yina bo pesaka ndola na mupepe, mpi bantu yina mpi monaka ndola yina, kansi bo tubaka nde: ‘Yai kele dituti yina ta pesa beto mvula’.
Imam Muslim : 1498
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ نُصِرْتُ بِالصَّبَا وَأُهْلِكَتْ عَادٌ بِالدَّبُورِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانٍ الْجُعْفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مَسْعُودِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Mpi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Ghandar] katuka na [Syu’ba] -na ndonga ya nkaka- Mpi me zabisa beto [Muhammad bin Al Mutsanna] ti [Ibn Basysyar] bo zole tubaka nde; me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Al Hakam] katuka na [Mujahid] katuka na [Ibn Abbas] katuka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde: ‘Mono sadisamaka na mupepe ya esti mpi bantu ya ‘Aad fwaka na mupepe ya westi’. Mpi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpi [Abu Kuraib] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] -na mutindu ya nkaka- Mpi me zabisa beto [Abdullah bin Umar bin Muhammad bin Aban Al Ju’fi] me zabisa beto [Abdah, disongidila mwana ya Abu Sulayman katuka na [Alsyma’d]. Malik] tuka [Sa’id bin Jubair] tuka [Ibn Abbas] tuka Ntumwa saw, mu mbandu.
Imam Muslim : 1499
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ جِدًّا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ جِدًّا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَإِنَّهُمَا لَا يَنْخَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَكَبِّرُوا وَادْعُوا اللَّهَ وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ إِنْ مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرَ مِنْ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا وَلَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ وَفِي رِوَايَةِ مَالِكٍ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَزَادَ أَيْضًا ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ
Mpi yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] katuka na [Malik bin Anas] katuka na [Hsyyam bin Urwah] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisyah] -na mutindu ya nkaka- Mpi yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] -mpi lafazhnya mpi katuka na yandi- yandi tubaka, me zabisa beto bihisyamn na [Abdullahm na] tata] tuka [Aisyah] yandi tubaka nde; Na ntangu ya mfumu ya insi kuvandaka ti eclipse ya ntangu, na nima mfumu ya insi kusalaka kisambu ya -eclipse-. Yandi telamaka ntangu mingi, na nima yandi fukamaka ntangu mingi, na nima yandi telamaka na kufukama mpi telamaka ntangu mingi, kansi ve bonso mbala ya ntete ya yandi telamaka, na nima yandi fukamaka ntangu mingi, kansi ve bonso mbala ya ntete ya yandi fukamaka, na nima yandi fukamaka. Na nima, yandi telamaka ntangu mingi, kansi ve bonso kutelama na yandi ya ntete, na nima yandi fukamaka ntangu mingi kansi ve bonso kufukama na yandi ya ntete. Na nima yandi tombulaka ntu -telamaka-, na nima yandi telamaka ntangu mingi, kansi ve bonso nda ya kutelama na yandi ya ntete, na nima yandi fukamaka ntangu mingi, kansi ve bonso nda ya munduki na yandi ya ntete, na nima yandi fukamaka. Ntangu Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam manisaka kusamba, ntangu vandaka kupela ngolo. Na nima, yandi salaka diskure mosi na ntwala ya dibundu. Yandi sikisaka ntete mpi sikisaka Allah, na nima yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, ntangu ti ngonda kele mwa bidimbu ya bunene ya Allah, mpi ata mosi ve na kati na yo ke monaka eclipse sambu na lufwa to lubutuku ya muntu mosi. Muna kuma kiaki, avo omona e eclipse ya ntangwa yovo ya ngonde, i bosi vanga takbir yo samba kwa Allah, yo samba yo vana makabu ma lusadisu. O bantu ya Muhammad, kieleka kimbeni kele ve ya kuluta kimbeni ya Allah kana mosi na kati ya bansadi na yandi - bakala to nkento - me sala bizumba. O bantu ya Muhammad, na Allah, kana beno zaba mambu ya mono me zaba, beno zolaka kudila mingi mpi kuseka fioti. Nga kiabafila ko?’ Na disolo ya Malik; ‘Ya kieleka ntangu ti ngonda kele baverse zole ya baverse ya Allah’. Mpi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [Hsyam bin ‘Urwah] ti isnad yai. Yandi yikaka mpi nde; ‘Amma Ba’du, kieleka ntangu ti ngonda kele na kati ya baverse ya Allah’. Yandi yikaka mpi nde; ‘Na nima yandi tombulaka maboko yonso zole mpi tangaka nde: ‘O Allah, keti mono me tuba yo ve? "
Imam Muslim : 1500
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَامَ وَكَبَّرَ وَصَفَّ النَّاسُ وَرَاءَهُ فَاقْتَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِرَاءَةً طَوِيلَةً ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ ثُمَّ قَامَ فَاقْتَرَأَ قِرَاءَةً طَوِيلَةً هِيَ أَدْنَى مِنْ الْقِرَاءَةِ الْأُولَى ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا هُوَ أَدْنَى مِنْ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ ثُمَّ سَجَدَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو الطَّاهِرِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى اسْتَكْمَلَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ وَانْجَلَتْ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَنْصَرِفَ ثُمَّ قَامَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهَا فَافْزَعُوا لِلصَّلَاةِ وَقَالَ أَيْضًا فَصَلُّوا حَتَّى يُفَرِّجَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَيْتُ فِي مَقَامِي هَذَا كُلَّ شَيْءٍ وُعِدْتُمْ حَتَّى لَقَدْ رَأَيْتُنِي أُرِيدُ أَنْ آخُذَ قِطْفًا مِنْ الْجَنَّةِ حِينَ رَأَيْتُمُونِي جَعَلْتُ أُقَدِّمُ و قَالَ الْمُرَادِيُّ أَتَقَدَّمُ وَلَقَدْ رَأَيْتُ جَهَنَّمَ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَأَخَّرْتُ وَرَأَيْتُ فِيهَا ابْنَ لُحَيٍّ وَهُوَ الَّذِي سَيَّبَ السَّوَائِبَ وَانْتَهَى حَدِيثُ أَبِي الطَّاهِرِ عِنْدَ قَوْلِهِ فَافْزَعُوا لِلصَّلَاةِ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
Yandi me zabisa mono [Harmalah bin Yahya] me zabisa mono [Ibnu Wahb] me zabisa mono [Yunus] -na mutindu ya nkaka- Mpi me zabisa mono [Abu Thahir] ti [Muhammad bin Salamah Al Muradi] bo zole tubaka, me zabisa beto [Ibnu Wahb] katuka na [Yunus] tii na [Ibnu Wahb] me tuba] tuka [Aisyah] nkento ya Ntumwa saw, yandi tubaka nde; Kuvandaka ti eclipse ya ntangu na ntangu ya Ntumwa saw. Yo yina Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam basikaka na mosquée mpi telamaka mpi tubaka takbir – kusala kisambu – na mpila nde bantu mpi kusala bandonga na nima na yandi. Na nima, Rasulullah tangaka kitini ya nda. Na nima yandi tubaka takbir na nima yandi fukamaka ti munduki ya nda. Na nima yandi tombulaka ntu na yandi mpi tangaka nde: ‘SAMI’ALLAHU LIMAN HAMIDAH RBBANAA WA LAKALHAMDU -Nzambi ke waka konso muntu yina ke sikisaka yandi-’. Na nima, yandi telamaka mpi tangaka kitini mosi ya nda, kansi ya nkufi kuluta kutanga ya ntete. Na nima, yandi tubaka takbir mpi na nima yandi fukamaka ti munduki ya nda, kansi ya nkufi kuluta munduki ya ntete. Na nima ya mambu yina, yandi tangaka nde: ‘SAMI’ALLAHU LIMAN HAMIDAH RABBANAA WA LAKALHAMDU’. Na nima yandi fukamaka. -Abu Thahir ka tubila lafadz ko: i bosi wa fukama. - Na nima na rak'ah ya ke landa, yandi salaka mutindu mosi tii kuna kisambu na yandi ta manisa, yina vandaka ti ba arc iya ti ba prostons iya. Na nima ya mambu yina, ntangu vandaka kusema dyaka na ntwala nde yandi kwenda. Na nima yandi telamaka mpi salaka disolo na kimvuka ya bantu. Yandi sikisaka Allah na lukumu yina me fwana na yandi, na nima yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka ntangu ti ngonda kele baverse zole - bidimbu - ya me katuka na baverse ya Allah. Ata eclipse mosi ve ke salamaka sambu na lufwa to lubutuku ya muntu. Yo yina, kana nge mona yandi, sala nswalu kisambu’. ye yandi tubaka mpi nde: ‘Na nima, beno samba tii kuna Allah ta monana diaka na beno’. Mpi Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka mpi nde: ‘Mono me mona kisika ya mono me telama, mambu yonso ya bo silaka beno. Nkutu, mono ke monaka nde mono ke zola kukatula bambuma ya Jannah, disongidila ntangu nge ke monaka mono ke kwenda na ntwala’. Na [Al Muradi] tubaka nde; Ataqaddam -kukwenda na ntwala-'. Mpi mono me mona mpi bilungi ya Jahannam ke fwa bo na bo, disongidila ntangu nge monaka mono ke vutuka na nima. Na nima mono monaka mpi na kati na yo Ibn Luhay, yina tindaka As Sawa`ib -mbisi mosi ya bo vandaka kutambika na biteki-'. Hadith ya Abu Thahir ke suka na bangogo yai; ‘Yo yina, sala nswalu mpi sala bisambu na nge’. ye yandi tubilaka yo ve na nima.