Imam Muslim : 1461
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ وَصَفَ تَطَوُّعَ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَكَانَ لَا يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ حَتَّى يَنْصَرِفَ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ قَالَ يَحْيَى أَظُنُّنِي قَرَأْتُ فَيُصَلِّي أَوْ أَلْبَتَّةَ
Mpi na nima ya kusonga beto [Yahya bin Yahya] yandi tubaka nde; Mono me tanga na [Malik] katuka na [Nafi’] katuka na [Abdullah bin Umar] nde yandi salaka kisambu ya tathawwu’ Rasulullah saw. "Mbala mingi yandi ke sambaka ve na nima ya bisambu ya Kitanu tii kuna yandi ta vutuka na nzo, na nima yandi ke sambaka kaka ba rak'ah zole na nzo." Yahya tubaka nde; Mono ke yindula ngolo, nde mono me tanga; 'Yo yina -yandi- sambaka to Al Batah -kieleka-'.
Imam Muslim : 1462
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ
Mpi yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ti [Zuhair bin Harb] ti [Ibnu Numair] -Zhuhair tubaka- me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] me zabisa beto [Amru] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Salim] katuka na [tata na yandi] nde profete vandaka mbala mingi sa’allahallahahlah zole. Kisambu ya Kitanu.
Imam Muslim : 1463
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخُوَارِ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ أَرْسَلَهُ إِلَى السَّائِبِ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ يَسْأَلُهُ عَنْ شَيْءٍ رَآهُ مِنْهُ مُعَاوِيَةُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ نَعَمْ صَلَّيْتُ مَعَهُ الْجُمُعَةَ فِي الْمَقْصُورَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ الْإِمَامُ قُمْتُ فِي مَقَامِي فَصَلَّيْتُ فَلَمَّا دَخَلَ أَرْسَلَ إِلَيَّ فَقَالَ لَا تَعُدْ لِمَا فَعَلْتَ إِذَا صَلَّيْتَ الْجُمُعَةَ فَلَا تَصِلْهَا بِصَلَاةٍ حَتَّى تَكَلَّمَ أَوْ تَخْرُجَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنَا بِذَلِكَ أَنْ لَا تُوصَلَ صَلَاةٌ بِصَلَاةٍ حَتَّى نَتَكَلَّمَ أَوْ نَخْرُجَ و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءٍ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ أَرْسَلَهُ إِلَى السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا سَلَّمَ قُمْتُ فِي مَقَامِي وَلَمْ يَذْكُرْ الْإِمَامَ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Ghundar] katuka na [Ibn Juraij] yandi tubaka, me zabisa mono [Umar bin Atha` bin Abul Khuwar] nde Nafi’ bin Jubair tindaka yandi na [Sa`ib] mwana ya mpangi ya Namir ya nkento sambu na kuyula mambu ya me tala kima mosi yina Sawib tubaka nde, Mu’t vandaka ti kisambu na yandi. kieleka nde kilumbu mosi mono vandaka kusamba ti yandi bisambu ya Kitanu. Mu'awiyah na Maqshurah - suku mosi ya bo me tunga na kati ya mosquée -. Na nima ya imam kupesa mono mbote, mono telamaka na kisika na mono mpi na nima mono salaka kisambu ya sunnah. Ntangu Mu'awiyah kotaka, yandi tindaka muntu na mono mpi kinati-nsangu tubaka nde, kuvutukila ve mambu yina nge salaka. Kana nge me manisa kusamba bisambu ya Kitanu, kulanda ve bisambu ya sunna na ntwala ya kusala disolo to na ntwala ya kubasika na mosquée. Sambu Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam pesaka beto ntuma, disongidila, ‘Beno vukisa ve kisambu mosi ti kisambu ya nkaka, katula kaka na nima ya kutuba bangogo to kubasika na mosquée.’ Mpi na nima ya kuzabisa beto nde [Harun bin Abdullah] zabisaka beto [Hajjaj bin Muhammad] yandi tubaka nde, [Ibn Juraij] tubaka nde; me zabisa mono [Omar bin Atha`] nde Nafi' bin Jubair me tinda yandi na [Sa'ib bin Yazid bin Ukhti Namir]. Yandi tubilaka mpi hadith ya mutindu mosi, kaka yandi tubaka nde; ‘Ntangu yandi pesaka mbote, mono telamaka mbala mosi na kisika na mono’. Yandi tubilaka ve ngogo Imam.
Imam Muslim : 1464
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدْتُ صَلَاةَ الْفِطْرِ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكُلُّهُمْ يُصَلِّيهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ يَخْطُبُ قَالَ فَنَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجَلِّسُ الرِّجَالَ بِيَدِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى جَاءَ النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا } فَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى فَرَغَ مِنْهَا ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ مِنْهَا أَنْتُنَّ عَلَى ذَلِكِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا مِنْهُنَّ نَعَمْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ لَا يُدْرَى حِينَئِذٍ مَنْ هِيَ قَالَ فَتَصَدَّقْنَ فَبَسَطَ بِلَالٌ ثَوْبَهُ ثُمَّ قَالَ هَلُمَّ فِدًى لَكُنَّ أَبِي وَأُمِّي فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِمَ فِي ثَوْبِ بِلَالٍ
Mpi me zabisa mono [Muhammad bin Rafi’] ti [Abdu bin Humaid] mambu yonso ya me katuka na [Abdurrazaq] - [Ibnu Rafi’] - me tuba, me zabisa beto [Abdurrazaq] me zabisa beto [Ibn Juraij] me zabisa mono [Al Hasan bin Muslim] ya me katuka na [Thawus] me katuka na [Ibnu Rafi’] me tuba; 'Mu kwendaka kilumbu mosi na kisambu ya Eid al-Fitr ti Rasulullah, Abu Bakr, Omar ti Othman, bo yonso vandaka kusamba ntete na ntwala ya disolo'. Na nima Ibn Abbas tubaka nde Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kulumukaka na zulu ya estrade, mono ke yindula nde mono monaka yandi ntangu yandi lombaka babakala na kuvanda ti kidimbu ya maboko, na nima yandi lutaka na kati-kati yo yina yandi kwisaka na bankento yina vandaka ti Bilal, mpi yandi tangaka verse yai: ‘O profete, ntangu ta kwisa algilemi nde bo ke kwikilaka ve, banduku ti Allah...’ yandi tangaka verse yina tii kuna yo manaka. Na nima ya kusala yo, yandi yulaka nde: ‘Keti nge ke zola kuvanda na kati ya bantu yina verse ke tubila?’ nkento mosi vutulaka - na ntangu yina ata nkento mosi ve vutulaka -, 'Yo kele mutindu yina, O Nabiyullah'. Na ntangu yina, yandi zabaka ve kana nkento yina vandaka nani. Yandi tubaka nde: ‘Na nima pesa makabu ya mawa’. Na nima Bilal panzaka lele, na nima yandi tubaka nde, ‘Kwisa! Ya kieleka, makabu yai ya mawa ta kusumba nge na -mpasi ya bilungi-’. Na nsuka, bankento yina tulaka bampu na bo na lele yina Bilal tandulaka.
Imam Muslim : 1465
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَصَلَّى قَبْلَ الْخُطْبَةِ قَالَ ثُمَّ خَطَبَ فَرَأَى أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعْ النِّسَاءَ فَأَتَاهُنَّ فَذَكَّرَهُنَّ وَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ وَبِلَالٌ قَائِلٌ بِثَوْبِهِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْخَاتَمَ وَالْخُرْصَ وَالشَّيْءَ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Mpi Me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpi [Ibn Abu Umar] -Abu Bakr tubaka- me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] me zabisa beto [Ayyub] yandi tubaka, mono waka [Atha`] ke tuba, mono waka [Ibn Abbas] ke tuba; 'Mono monaka Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ke samba ntete kisambu ya Eid na ntwala ya kupesa disolo. Na nima ya kusala disolo yandi yindulaka nde bankento yina kuwaka yandi ve, yo yina yandi kwisaka na bo mpi yibusaka bo, pesaka bandongisila mpi songaka bo na kupesa makabu ya mawa, na ntangu yina Bilal vandaka kupanza lele na yandi. Na nsuka bankento tulaka bampu na bo ti ba nsinga ya ntu -na mbeto ya lele ya Bilal-'. Mpi me zabisa mono [Abu Rabi’ Az Zahrani] Me zabisa beto [Hammad] -na ndonga ya nkaka- Mpi me zabisa mono [Ya’qub Ad Dauraqi] me zabisa beto [Isma’il bin Ibrahim] yonso zole ya [Ayyub] ti isnad yai, mu mbandu.
Imam Muslim : 1466
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ يَوْمَ الْفِطْرِ فَصَلَّى فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ فَلَمَّا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ وَأَتَى النِّسَاءَ فَذَكَّرَهُنَّ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلَالٍ وَبِلَالٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ يُلْقِينَ النِّسَاءُ صَدَقَةً قُلْتُ لِعَطَاءٍ زَكَاةَ يَوْمِ الْفِطْرِ قَالَ لَا وَلَكِنْ صَدَقَةً يَتَصَدَّقْنَ بِهَا حِينَئِذٍ تُلْقِي الْمَرْأَةُ فَتَخَهَا وَيُلْقِينَ وَيُلْقِينَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَحَقًّا عَلَى الْإِمَامِ الْآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ حِينَ يَفْرُغُ فَيُذَكِّرَهُنَّ قَالَ إِي لَعَمْرِي إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ وَمَا لَهُمْ لَا يَفْعَلُونَ ذَلِكَ
Mpi Me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] mpi [Muhammad bin Rafi’ bin Rafi’] Me zabisa beto [Abdurrazaq] me zabisa beto [Ibn Juraij] me zabisa mono [Atha`] katuka na [Jabir bin Abdullah] yandi tubaka nde, mono waka yandi ke tuba nde; ‘Ya kieleka, Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam telamaka na kilumbu ya nkinsi ya Eid al-Fitr, na nima yandi sambaka. Yandi sambaka na ntwala ya kusala diskure. Na nima ya kisambu, yandi salaka diskure na bantu. Na nima ya Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam kusala disolo na yandi, yandi pusanaka pene-pene ya bankento yina mpi yibusaka bo ntangu yandi vandaka kuditula na diboko ya Bilal. Ntangu Bilal vandaka kutandula lele na yandi, nsuka-nsuka bankento yina losaka makabu na bo ya mawa. Mu yulaka Atha` nde, 'Keti yo kele Zakat Fitri?' Yandi vutulaka nde: ‘Ve, kansi yo vandaka makabu ya mawa yina bo vandaka kupesa, na ntangu yina bankento vandaka kulosa bampu, yo yina bantu ya nkaka mpi vandaka kulosa.’ Mono yulaka diaka Atha nde, ‘Keti yo kele mbote ntangu yai nde imam kukwenda kukutana ti bankento na nima ya kusala diskure mpi na nima kuyibusa bo?’ yandi vutulaka nde, ‘O Amru, na kutuba ya mbote, yo kele mpenza kikalulu ya mbote, inki kikuma bo kele na yo ya kusala yo ve?’
Imam Muslim : 1467
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ يَوْمَ الْعِيدِ فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ قَامَ مُتَوَكِّئًا عَلَى بِلَالٍ فَأَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَحَثَّ عَلَى طَاعَتِهِ وَوَعَظَ النَّاسَ وَذَكَّرَهُمْ ثُمَّ مَضَى حَتَّى أَتَى النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ فَقَالَ تَصَدَّقْنَ فَإِنَّ أَكْثَرَكُنَّ حَطَبُ جَهَنَّمَ فَقَامَتْ امْرَأَةٌ مِنْ سِطَةِ النِّسَاءِ سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ فَقَالَتْ لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِأَنَّكُنَّ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ قَالَ فَجَعَلْنَ يَتَصَدَّقْنَ مِنْ حُلِيِّهِنَّ يُلْقِينَ فِي ثَوْبِ بِلَالٍ مِنْ أَقْرِطَتِهِنَّ وَخَوَاتِمِهِنَّ
Mpi me zabisa beto [Muhammad bin Abdullah bin Numair] me zabisa beto [tata na mono] me zabisa beto [Abdul Malik bin Abu Sulaiman] katuka na [Atha`] katuka na [Jabir bin Abdullah] yandi tubaka; Mono me kwendaka na bisambu ya Eid ti Ntumwa saw. Yandi yantikaka na kisambu na ntwala ya kusala disolo, kukonda kubinga bantu na kisambu to Iqamah. Na nima ya mambu yina yandi telamaka ntangu yandi vandaka kuditula na diboko ya Bilal. Na nima yandi pesaka ntuma ya kutina ntangu yonso Allah boma, mpi yandi pesaka ndongisila ya kulemfukila Yandi ntangu yonso. Yandi pesaka mpi bantu bandongisila mpi yibusaka bo. Na nima ya mambu yina, yandi kwendaka tii kuna yandi kumaka na kisika ya bankento yina. Yandi pesaka bo mpi bandongisila mpi balukebisu. Yandi tubaka nde: ‘Beno pesa makabu ya mawa, sambu mingi na kati na beno takuma mafuta ya bilungi ya bilungi’. Yo yina nkento ya kuluta mbote na kati na bo telamaka ti luse ya kukonda mvindu mpi yulaka nde: ‘Sambu na nki, O Ntumwa ya Allah?’. yandi vutulaka nde: ‘Sambu nge ke bokuta mingi - ke bokuta - mpi ke buya ngolo ti mambote ya bakala na nge’. Na nsuka, bo pesaka bima yina bo vandaka na yo na kulosaka yo na lele yina Bilal panzaka, ti bampu mpi ba-necklace na bo.
Imam Muslim : 1468
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَا لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلَا يَوْمَ الْأَضْحَى ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ حِينٍ عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرَنِي قَالَ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ أَنْ لَا أَذَانَ لِلصَّلَاةِ يَوْمَ الْفِطْرِ حِينَ يَخْرُجُ الْإِمَامُ وَلَا بَعْدَ مَا يَخْرُجُ وَلَا إِقَامَةَ وَلَا نِدَاءَ وَلَا شَيْءَ لَا نِدَاءَ يَوْمَئِذٍ وَلَا إِقَامَةَ
Mpi me songa mono [Muhammad bin Rafi’] me songa beto [Abdurrazaq] me songa beto [Ibnu Juraij] me songa mono [Atha`] katuka na [Ibnu Abbas] mpi katuka na [Jabir bin Abdullah Al Ansari] bo zole tubaka nde; "Kubinga na kisambu ke tubamaka ve ata fioti na ntangu ya Eid al-Fitr to na ntangu ya kisambu ya Eid al-Adha." Ebuna na nima ya mambu yina, mono yulaka yandi sambu na yo, yo yina yandi songaka mono, yandi tubaka nde; me zabisa mono Jabir bin Abdullah Al Ansari nde; ‘Ke vena nkumbu ko muna sambu kia Eid al-Fitr vava Imam ke kwenda, yovo vava Imam ke kwenda. Mpi kele ve ti Iqamah, baluzayisu mpi kima ya nkaka ve, kubinga bantu na kisambu mpi Iqamah kele ve’.
Imam Muslim : 1469
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ أَوَّلَ مَا بُويِعَ لَهُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ لِلصَّلَاةِ يَوْمَ الْفِطْرِ فَلَا تُؤَذِّنْ لَهَا قَالَ فَلَمْ يُؤَذِّنْ لَهَا ابْنُ الزُّبَيْرِ يَوْمَهُ وَأَرْسَلَ إِلَيْهِ مَعَ ذَلِكَ إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلَاةِ وَإِنَّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يُفْعَلُ قَالَ فَصَلَّى ابْنُ الزُّبَيْرِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ
Mpi me songa mono [Muhammad bin Rafi’] me songa beto [Abdurrazaq] me songa beto [Ibn Juraij] me songa mono [Atha`] nde; [Ibnu Abbas] tindaka muntu na Ibn Zubiar ntangu yandi basikaka ntete -sambu na kusala kisambu ya Eid-, ‘Nde kisambu ya Eid -vandaka kusalama- kukonda kubinga na kisambu. Muna kuma kiaki, kuvovele nkumbu za sambu ko. Yo yina, Ibn Zubair pesaka ve ntuma nde bo binga bantu na kusamba. Na nima ya kilumbu yina, yandi tindaka mpi na yandi, nde kupesa disolo vandaka na nima ya kisambu. Mpi nde mambu yai kusalamaka ntete na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam. Na nsuka, Ibnu Zubair salaka kisambu ya Eid na ntwala ya kusala disolo.
Imam Muslim : 1470
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِيدَيْنِ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ
Mpi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] ti [Hasan bin Rabi’] ti [Qutaiba bin Sa’id] ti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] - [Yahya] me tuba- me zabisa beto - na ntangu bantu ya nkaka ke tuba - me zabisa beto [Abul Ahwash] katuka na [Simak] katuka na [Jabir bin Samurah]; Mono me sala bisambu zole ya Eid ti Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam mbala kuluta zole, disongidila - yandi salaka yo - kukonda kubinga na kisambu ti iqamah.
Imam Muslim : 1471
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ كَانُوا يُصَلُّونَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ
Mpi bo me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abdah bin Sulaiman] ti [Abu Usamah] katuka na [Ubaidullah] katuka na [Nafi’] katuka na [Ibn Umar] nde Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, Abu Bakr ti Umar, bo yonso salaka bisambu zole ya zulu na ntwala ya kusala bisambu ya zulu.
Imam Muslim : 1472
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ يَوْمَ الْأَضْحَى وَيَوْمَ الْفِطْرِ فَيَبْدَأُ بِالصَّلَاةِ فَإِذَا صَلَّى صَلَاتَهُ وَسَلَّمَ قَامَ فَأَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ وَهُمْ جُلُوسٌ فِي مُصَلَّاهُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ حَاجَةٌ بِبَعْثٍ ذَكَرَهُ لِلنَّاسِ أَوْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ بِغَيْرِ ذَلِكَ أَمَرَهُمْ بِهَا وَكَانَ يَقُولُ تَصَدَّقُوا تَصَدَّقُوا تَصَدَّقُوا وَكَانَ أَكْثَرَ مَنْ يَتَصَدَّقُ النِّسَاءُ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَلَمْ يَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ فَخَرَجْتُ مُخَاصِرًا مَرْوَانَ حَتَّى أَتَيْنَا الْمُصَلَّى فَإِذَا كَثِيرُ بْنُ الصَّلْتِ قَدْ بَنَى مِنْبَرًا مِنْ طِينٍ وَلَبِنٍ فَإِذَا مَرْوَانُ يُنَازِعُنِي يَدَهُ كَأَنَّهُ يَجُرُّنِي نَحْوَ الْمِنْبَرِ وَأَنَا أَجُرُّهُ نَحْوَ الصَّلَاةِ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْهُ قُلْتُ أَيْنَ الِابْتِدَاءُ بِالصَّلَاةِ فَقَالَ لَا يَا أَبَا سَعِيدٍ قَدْ تُرِكَ مَا تَعْلَمُ قُلْتُ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَأْتُونَ بِخَيْرٍ مِمَّا أَعْلَمُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ انْصَرَفَ
Yau me zabisama na beto [Yahya bin Ayyub] ti [Qutaibah] ti [Ibn Hujr] bau tubaka, yau me zabisama na beto [Isma’il bin Ja’far] katuka na [Dawud bin Qais] katuka na [Iyadl bin Abdullah bin Sa’d] ntangu [Abu Sa’id bin Abdullah bin Sa’d] katukaka na [Abu Sa’id bin Abdullah bin Sa’d] ntangu yandi vandaka na nganda ya Allah Saihillalam ‘ bilumbu ya Eid al-Fitr ti ya Eid al-Adha, yandi vandaka kuyantika ntangu yonso ti kisambu. Mpi ntangu yandi manisaka kusamba mpi kangaka yo ti mbote, yandi telamaka mbala mosi na ntwala ya dibundu yina vandaka kisika yina bo vandaka kusamba. Kana yandi kele ti mfunu mosi buna, mu mbandu yandi kezola kutinda basoda, yandi vandaka kuzabisa yo na dibundu, to yandi vandaka ti bampusa yankaka, yandi vandaka kusonga bo na kusala yo. Mpi yandi vandaka kutuba ntangu yonso nde: ‘Beno pesa makabu, beno pesa makabu, beno pesa makabu!’. Mpi bantu yina ke pesaka makabu ya mawa mingi kele bankento. Ebuna na nima ya mambu yina yandi katukaka kaka na bilanga. Dyambu yai kusalamaka tii na ntangu ya Marwan bin Al Hakam. Mono basikaka ya kusimba Marwan tii kuna mono kumaka na bilanga. Kansi, yo monanaka nde Katsir bin Ash Shalt tungaka estrade yina bo salaka ti ntoto mpi babriki. Mpi na mbala mosi Marwan simbaka diboko na mono bonso nde yandi vandaka kusonga mono na kumata na estrade mpi kuyantika ntete ti disolo, mpi mono songaka yandi mpi na kuyantika ntete ti kisambu. Ntangu mono monaka mutindu yina, mono songaka yandi nde, ‘Yantika na kisambu!’ Kansi yandi vutulaka nde, ‘Ve, Abu Sa’id, kima mosi ya nge me zaba me yambulaka’. Mono vutulaka nde, ‘Ve kibeni, na nzila ya Muntu yina moyo na mono kele na Maboko na yandi, mutindu mono me zaba nge ta nata ve ata kima mosi ya mbote -yandi vutukilaka mbala tatu-’. I bosi, wavaika vana fulu kiakina.
Imam Muslim : 1473
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَمَرَنَا تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُخْرِجَ فِي الْعِيدَيْنِ الْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ وَأَمَرَ الْحُيَّضَ أَنْ يَعْتَزِلْنَ مُصَلَّى الْمُسْلِمِينَ
Yandi me tubila beto [Abu Rabi’ Az Zahrani] me tubila beto [Hammad] me tubila beto [Ayyub] katuka na [Muhammad] katuka na [Ummu ‘Athiyah] yandi tubaka; Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam me pesa beto nsiku ya kubasisa bana-bankento ti bankento yina vandaka kuzinga bo mosi na bilumbu zole ya nkinsi, mpi yandi me pesa nsiku na bankento yina vandaka kumona ngonda na kubikala ntama ti kisika ya kisambu - kisika ya kisambu - sambu na bamizilma.
Imam Muslim : 1474
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ كُنَّا نُؤْمَرُ بِالْخُرُوجِ فِي الْعِيدَيْنِ وَالْمُخَبَّأَةُ وَالْبِكْرُ قَالَتْ الْحُيَّضُ يَخْرُجْنَ فَيَكُنَّ خَلْفَ النَّاسِ يُكَبِّرْنَ مَعَ النَّاسِ
Yandi me zabisa beto [Abu Khaitsamah] katuka na [Ashim Al Ahwal] katuka na [Hafshah bint Sirin] katuka na [Ummu Athiyyah] yandi tubaka nde; Bo songaka beto na kubasika na bafeti zole, mutindu mosi ti bana-bankento. Mpi bankento yina vandaka kumona ngonda mpi vandaka kubasika, kansi bo vandaka na nima ya dibundu mpi bo vandaka kuvukana na takbir ti bo.
Imam Muslim : 1475
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُخْرِجَهُنَّ فِي الْفِطْرِ وَالْأَضْحَى الْعَوَاتِقَ وَالْحُيَّضَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ فَأَمَّا الْحُيَّضُ فَيَعْتَزِلْنَ الصَّلَاةَ وَيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَانَا لَا يَكُونُ لَهَا جِلْبَابٌ قَالَ لِتُلْبِسْهَا أُخْتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا
Mpi na nima ya kuzabisa beto nde [Amru An Naqid] zabisaka beto nde [Isa bin Yunus] zabisaka beto [Hsyam] katuka na [Hafshah bin Sirin] katuka na [Umm Athiyyah] yandi tubaka nde; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam me pesa beto nsiku ya kubinga bana-bankento, bankento yina ke mona ngonda ti bankento yina kele na kisika ya kubumbana na kubasika sambu na kusala bisambu ya Eid al-Fitr ti ya Eid al-Adha. Sambu na bantu yina ke mona ngonda, bo ke vukanaka ve na kisambu, kansi bo ke monaka mpi mambote mpi ke yambaka binga ya bamizilma. Mu yulaka Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam nde, ‘O Rasulullah, na kati na beto kele ti bantu yina kele ve ti bilele’. Yandi vutulaka nde: ‘Bika mpangi na yandi yina kele ti hijab kulwata yo’.
Imam Muslim : 1476
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمَ أَضْحَى أَوْ فِطْرٍ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي خُرْصَهَا وَتُلْقِي سِخَابَهَا و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ غُنْدَرٍ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Mpi bo me zabisaka beto nde [Ubaidullah bin Mu’adz Al Anbari] me zabisa beto [tata na mono] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Adi] katuka na [Sa’id bin Jubair] katuka na [Ibn Abbas] nde Ntumwa ya Nzambi sallallahu ‘alaihi wasallam basikaka na Eid al-Adhay zole, rak’ahs, yandi vandaka kusamba ve na ntwala to na nima. Na nima ya mambu yina, yandi kwendaka kutala bankento yina ti Bilal. I bosi, wabakanikina vo bavana tukau twa nkenda. Yo yina bo - bankento - pesaka yandi mpi bima ya makutu ti bima ya ntu. Mpi me zabisa mono yo [Amru An Naqid] me zabisa beto [Ibn Idris] -na mutindu ya nkaka- Mpi me zabisa mono [Abu Bakr bin Nafi’] ti [Muhammad bin Basysyar] mambu yonso ya me katuka na [Ghundar] yonso zole ya me katuka na [Syu’bah] ti ba sanad yai yina kele bonso.
Imam Muslim : 1477
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَضْحَى وَالْفِطْرِ فَقَالَ كَانَ يَقْرَأُ فِيهِمَا بِق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ وَاقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ
Yandi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] yandi tubaka nde, mono me tangaka na [Malik] na [Dlamrah bin Sa’id Al Mazini] na [Ubaidullah bin Abdullah] nde Umar bin Al Khaththab yulaka [Abu Waqid Al Laitsi] kilumbu mosi nde, ‘Inki surah salaka ntangu Rasulullah mpi ‘Salam’ Bisambu ya Eid al-Fitr?’ yandi vutulaka nde: ‘Yandi tangaka bisono ‘QAAF WAL QUR`ANIL MAJIID’ mpi ‘IQTARABATIS SAA’ATU WAN SYAQQAL QAMAR’.’
Imam Muslim : 1478
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَمَّا قَرَأَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمِ الْعِيدِ فَقُلْتُ بِاقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ
Mpi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] me zabisa beto [Abu Amir Al Aqadi] me zabisa beto [Fulaih] katuka na [Dlamrah bin Sa’id] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] katuka na [Abu Waqid Al Laitsi] yandi tubaka; Umar bin Al Khathab yulaka mono nde, ‘Inki sura mfumu ya Nzambi tangaka na ntangu ya kisambu ya Eid?’ Mono vutulaka nde, ‘Disongidila, baleke ke tangaka mikanda yai, ‘IQTARABATIS SAA’ATU’ mpi ‘QAAF WAL QUR`ANIL MAJIID’.’
Imam Muslim : 1479
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ أَبُو بَكْرٍ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ مِنْ جَوَارِي الْأَنْصَارِ تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتْ بِهِ الْأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثَ قَالَتْ وَلَيْسَتَا بِمُغَنِّيَتَيْنِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَبِمَزْمُورِ الشَّيْطَانِ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَهَذَا عِيدُنَا و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِيهِ جَارِيَتَانِ تَلْعَبَانِ بِدُفٍّ
Mpi na nima ya kuzabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ti [Abu Usamah] katuka na [Hisham] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisha] yandi tubaka nde; Abu Bakr kotaka na nzo na mono, na ntangu yina na kisika na mono kuvandaka ti bampika zole ya bankento ya Ansar yina vandaka kuyimba mutindu bantu ya Ansar keyimbaka na kilumbu ya Bu’ath. Yandi tubaka nde, ‘Kansi bo zole kele ve miyimbi ya kuzabana’. Yo yina, Abu Bakr yulaka nde: ‘Keti kele ti kuyimba ya satana na kisika ya ntumwa sallallaahu saw.’ Kilumbu yina vandaka feti. Yo yina Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘O Abu Bakr, kieleka konso bantu kele ti kilumbu ya nkinsi, mpi bubu yai kele kilumbu ya nkinsi sambu na beto’. Mpi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] ti [Abu Kuraib] bo yonso katuka na [Abu Mu’awiyah] katuka na [Hisham] ti isnad yai. Mpi na kati na yo yo ke tuba nde; Bampika zole ya bankento ke bula mpungi.
Imam Muslim : 1480
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُغَنِّيَانِ وَتَضْرِبَانِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسَجًّى بِثَوْبِهِ فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ رَسُولُ اللَّهِ عَنْهُ وَقَالَ دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ وَقَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْحَبَشَةِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ وَأَنَا جَارِيَةٌ فَاقْدِرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْعَرِبَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ
Bo me zabisaka mono [Harun bin Sa’id Al `Aili] me zabisa beto [Ibnu Wahb] me zabisa mono [Amru] nde [Ibn Shihab] me zabisa yandi katuka na [Urwah] katuka na [Aisyah] nde na bilumbu ya Mina Abu Bakr kotaka na nzo na yandi, na ntangu na kisika na yandi kuvandaka ti bankento zole yina vandaka kusala masumu mpi yina vandaka kusala masumu. ya Allah (saw) me kudifika na lele na yandi. Na nima Abu Bakr kangaka bo zole, ebuna Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam katulaka lele na yandi mpi tubaka nde: ‘Bika bo zole, O Abu Bakr. Sambu bilumbu yai kele bilumbu ya nkinsi’. Aisha tubaka nde; ‘Mono monaka Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ke fika mono ti lele na yandi, ntangu mono vandaka kutala bantu ya Habasyah yina vandaka kusakana. Mono kele mwana-nkento, yo yina pesa bana-bankento dibaku ya kusakana'.