Imam Muslim : 121
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَقْرَبُ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Abu Umar al-Makki] me zabisa beto [Marwan al-Fazari] me zabisa beto [Abu Ya’fur] katuka na [al-Walid bin al-Aizar] katuka na [Abu Amru ash-Syaibani] katuka na [Abdullah bin Mas’ud] yandi tubaka nde, ‘Nzambi ya Nzambi, ‘Nki mono yulaka. zulu? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Samba na ntangu ya me fwana’. Mono yulaka diaka nde, ‘Mpi inki diaka, O Profete ya Allah? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Kudipesa na bibuti yonso zole’. Mono yulaka diaka nde, ‘Mpi inki, O Profete ya Allah? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Jihad na nzila ya Allah’.
Imam Muslim : 122
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي صَاحِبُ هَذِهِ الدَّارِ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى وَقْتِهَا قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي بِهِنَّ وَلَوْ اسْتَزَدْتُهُ لَزَادَنِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ وَمَا سَمَّاهُ لَنَا
Mpi me zabisa beto [Ubaidullah bin Mu’adz al-Anbari] me zabisa beto [tata na mono] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [al-Walid bin al-Aizar] nde yandi waka [Abu Amru ash-Syaibani] yandi tubaka, me songa mono mfumu ya nzo yai -mpi yandi tubaka nde ‘Adullah-ke,’d. Rasulullah, 'Nki kele Amalah yina Allah ke zolaka mingi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Samba na ntangu ya me fwana’. Mono yulaka nde, ‘Ebuna inki?’ Yandi vutulaka nde: ‘Kudipesa na bibuti yonso zole’. Mono yulaka nde, ‘Ebuna inki?’ Yandi vutulaka nde: ‘Jihad na nzila ya Allah’. Abdulah bin Mas’ud tubaka nde, ‘Yandi songaka mono mambu yonso, kana mono lomba mambu mingi, yandi ta yika kibeni mambu mingi’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Basysyar] me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] ti sanad yai mu mbandu. Mpi yandi yikaka nde, ‘Mpi yandi songaka nzo ya Abdullah, ‘ kansi yandi songaka beto ve zina na yandi’.
Imam Muslim : 123
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ أَوْ الْعَمَلِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ
Yau me zabisama na beto [Uthman bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Jarir] katuka na [al-Hasan bin Ubaidullah] katuka na [Abu Amru ash-Syaibani] katuka na [Abdullah] katuka na [Abdullah] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi tubaka nde, ‘Bisalu ya kuluta mfunu kele kusala mambu na ntangu ya mbote mpi kusamba bana na ntangu ya mbote’.
Imam Muslim : 124
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ
Yandi me zabisa beto [Uthman bin Abu Syaibah] mpi [Ishaq bin Ibrahim] me tuba nde [Ishaq] me zabisa beto [Jarir], mpi [Usman] me tuba nde, me zabisa beto [Jarir] katuka na [Mansur] katuka na [Abu Wail] katuka na [Amru bin Syurahihibil] katuka na [Abdullah Sairah] mutindu yandi tubaka, wasallam, ‘Inki kele disumu ya kuluta nene na meso ya Allah?’. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam vutulaka nde: 'Beno ke gangaka muntu ya me fwanana ti Allah -shirk-, kansi Yandi muntu me ganga beno'. Mono tubaka nde, ‘Ya kieleka, disumu ya mutindu yina kele kibeni nene. Ebuna inki diaka?’ Yandi tubaka nde: ‘Na nima nge fwaka mwana na nge sambu nge waka boma nde yandi ta dia ti nge’. Mono yulaka diaka nde, ‘Ebuna nki diaka?’ Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam. tubaka nde: ‘Nge salaka bizumba ti nkento ya nkweno na nge’.
Imam Muslim : 125
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقَهَا { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا }
Yandi me zabisa beto [Usman bin Abu Syaibah] mpi [Ishaq bin Ibrahim] mambu yonso ya me katuka na [Jarir], [Usman] me tuba nde, me zabisa beto [Jarir] ya me katuka na [al-A’masy] ya me katuka na [Abu Wail] ya me katuka na [Amru bin Syurahbil] yandi me tuba nde, [Abdullah] kele disumu ya nene na Nzambi, ‘yina kele disumu ya nene ya Allah na, ‘ ya Allah'. Yandi vutulaka nde: ‘Nge ke samuna kimbeni ti Allah ata yandi muntu gangaka nge’. Yandi yulaka nde, ‘Ebuna inki?’ Yandi vutulaka nde: ‘Nge fwaka mwana na nge sambu nge waka boma nde yandi ta dia ti nge?’ Yandi yulaka nde, ‘Ebuna inki?’ Yandi vutulaka nde: ‘Nge ke vukisa nitu ti nkento ya nkweno na nge’. Mutindu nzikisa ya kieleka na yo, Allah me monisa na nima verse yai: '-Mpi mpi bantu yina ke sambilaka ve kima ya nkaka ti Allah mpi ke fwaka ve mioyo yina Allah me buyisaka katula kaka na mutindu yina Shari’ah ke pesa nzila mpi ke salaka ve bizumba. Konso muntu yina ta sala diambu yai, yandi ta baka ndola ya masumu na yandi-' -Qs. MOSI; Furkan: 68-.
Imam Muslim : 126
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ ثَلَاثًا الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ أَوْ قَوْلُ الزُّورِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئًا فَجَلَسَ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ
Yandi me zabisa mono [Amru bin Muhammad bin Bukair bin Muhammad an-Naqid] me songa beto [Ismail bin Ulayyah] katuka na [Sa’id al-Juraiji] me zabisa beto [Abdurrahman bin Abu Bakrah] katuka na [tata na yandi] yandi tubaka nde, ‘Ntangu beto vandaka ti Ntumwa ya Nzambi tubaka nde: kusonga nge disumu ya kuluta nene?’ Yai kele mambu tatu, disongidila kutina Allah, kukonda kulemfukila bibuti, mpi kuta kimbangi ya luvunu to kutuba bangogo ya luvunu.’ Na ntangu yina yandi vandaka kuditula na nima mpi kuvanda. Yandi vandaka kuvutukila bangogo na yandi tii kuna beto tubaka nde, ‘Mono ke tula kivuvu nde yandi ta yambula’.
Imam Muslim : 127
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَبَائِرِ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَقَوْلُ الزُّورِ
Mpi yandi me zabisa beto [Yahya bin Habib al-Haritsi] me zabisa beto [Khalid] - disongidila Ibn al-Harits - me zabisa beto [Syu'bah] me zabisa beto [Ubaidullah bin Abu Bakr] katuka na [Anas] katuka na profete sallallahu 'alaihi wasallam tubaka na Shirkso na yina me tala masumu ya nene, mase, vonda moyo ye vova mambu ma luvunu’.
Imam Muslim : 128
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَبَائِرَ أَوْ سُئِلَ عَنْ الْكَبَائِرِ فَقَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ قَالَ قَوْلُ الزُّورِ أَوْ قَالَ شَهَادَةُ الزُّورِ قَالَ شُعْبَةُ وَأَكْبَرُ ظَنِّي أَنَّهُ شَهَادَةُ الزُّورِ
Mpi me zabisa beto [Muhammad bin al-Walid bin Abdul Hamid] me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] yandi tubaka, me zabisa beto [Ubaidullah bin Abu Bakr] yandi tubaka nde, ‘Mono waka [Anas bin Malik] ke tuba nde, ‘Ntumwa ya Nzambi vandaka kusala mambu ya mbi to . yulaka sambu na masumu ya nene, yo yina yandi tubaka nde: ‘Kusala shirk na Allah, ke fwaka moyo, kukonda bulemfu na bibuti’ na nima yandi tubaka diaka nde, ‘Keti nge ke zola nde mono zabisa nge masumu ya kuluta nene?’ yandi tubaka diaka nde: ‘Bangogo ya luvunu,’ to yandi tubaka nde: ‘Kimbangi ya luvunu’. [Syu'bah] tubaka nde, 'Kivuvu na mono ya kuluta ngolo kele 'kimbangi ya luvunu''.
Imam Muslim : 129
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ وَأَكْلُ الرِّبَا وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصِنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ
Yau me zabisama na mono [Harun bin Sa’id al-Aili] me zabisa beto [Ibn Wahab] yandi tubaka, me zabisa beto [Sulaiman bin Bilal] katuka na [Tsaur bin Zaid] katuka na [Abu al-Ghaits] katuka na [Abu Hurairah] nde Ntumwa ya Nzambi fwete sala nde masumu ya Nzambi kusala nde: Bo tubilaka yandi nde: “Inki kele masumu nsambwadi, O Ntumwa ya Allah?” Yandi vutulaka nde: ‘Disumu ya kuvukisa banduku ti Allah, kinganga-nkisi, kufwa mioyo yina Allah me buyisa na kufwa katula kaka na nswa, kudia bima ya bana yina me konda tata, kudia ntalu ya mbongo, kutina na kisika ya bitumba, mpi kufunda bankento ya lukwikilu ya mbote nde bo me sala bizumba’.
Imam Muslim : 130
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْ الْكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ يَشْتِمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ قَالَ نَعَمْ يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Yau me zabisama na beto [Qutaibah bin Sa'id] me zabisama na beto [al-Laits] katuka na [Ibn al-Had] katuka na [Sa'ad bin Abdurrahman] katuka na [Humaid bin Abdurrahman] katuka na [Abdullah bin Amru bin al-Ash] nde Ntumwa ya Nzambi (saw ya Nzambi tubaka nde disumu kuvanda nene na kati ya yandi) muntu ke funda bibuti na yandi’. Ba sahaba yulaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah, keti mpila kele nde muntu kutonga bibuti na yandi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Ee. Yandi ke tonga tata ya muntu mosi ebuna muntu -ke vutula mbi- ke tonga tata na yandi, na nima yandi ke tonga mama na yandi, na nima muntu -ke vutula mbi- ke tonga mama na yandi'. Mpi yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaiba] ti [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Ibn Basyyar] mambu yonso ya me katuka na [Muhammad bin Ja’far] ya me katuka na [Syu’ba]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi mesonga beto [Muhammad bin Hatim] mesonga beto [Yahya bin Sa’id] mesonga beto [Sufyan] yonso zole ya [Sa’ad bin Ibrahim] ti sanad yai bonso hadith yina’.
Imam Muslim : 131
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمَّادٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ الْفُقَيْمِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ قَالَ رَجُلٌ إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنَةً قَالَ إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ
Mpi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Ibrahim bin al-Mutsanna] mambu yonso ya me katuka na [Yahya bin Hammad], [Ibn al-Mutsanna] tubaka, me zabisa beto [Yahya bin Hammad] me zabisa beto [Syu’bah-al-Taghya] katuka na [Aban bin Falaimi]. [Ibrahim an-Nakha’i] ya [Alqamah] ya [Abdullah bin Mas’ud] ya Ntumwa saw, yandi tubaka nde: ‘Muntu yina kele na ntima na yandi kilo ya nkeni ya mutarde ya lulendo ta kota ve na zulu’. Muntu mosi yulaka nde, ‘Ya kieleka, babakala ke zolaka kana bilele na bo ti basapatu na bo kele mbote - keti bo ke tadilaka diambu yai bonso mpamba -?’ Yandi vutulaka nde: ‘Ya kieleka, Allah kele mbote mpi ke zolaka mambu ya mbote, lulendo ke buyaka kieleka mpi ke vwezaka bantu’.
Imam Muslim : 132
حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ قَالَ مِنْجَابٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرِيَاءَ
Yandi tubaka nde: “Ibn Mushir” tubaka nde: ke kwenda ve na bilungi yina na ntima na yandi kele ti lukwikilu ya kilo ya nkeni ya mutarde, mpi ata muntu mosi ve ta kota na zulu kana ntima na yandi kele ti lulendo ya kilo ya nkeni ya mutarde’.
Imam Muslim : 133
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ
Mpi yo me zabisama na beto [Muhammad bin Basysyar] me zabisa beto [Abu Dawud] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Aban bin Taghlib] katuka na [Fudlail] katuka na [Ibrahim] katuka na [Alqamah] katuka na [Abdullah] katuka na profete sallallahu we ‘alaihi ‘alaihi ‘yandi muntu kele ve, yandi ta tuba: ya mbuma ya lulendo’.
Imam Muslim : 134
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَكِيعٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ وَقُلْتُ أَنَا وَمَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Abdullah bin Numair] me zabisa beto [tata na mono], mpi [Waki’] katuka na [al-A’masy] katuka na [Syaqiq] katuka na [Abdullah], Waki’ tubaka nde, ‘Rasulullah tubaka, na ntangu Ibn Numair tubaka nde, ‘Mono waka Rasulullah vandaka: kufwa na kikalulu ya kuvukisa konso kima ti Allah, pana yandi ta kwenda na bilungi’. Mpi mono tubaka nde, ‘Mono ti muntu yina ta fwa kukonda kuvukisa banduku ti Allah ti kima mosi -ta kota kibeni- na zulu’.
Imam Muslim : 135
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُوجِبَتَانِ فَقَالَ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ
Mpi yo me zabisama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpi [Abu Kuraib] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abu Mua’wiyah] katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Sufyan] katuka na [Jabir] yandi tubaka nde, ‘Muntu mosi kwisaka na Ntumwa ya Nzambi sallallaahu kima mosi, nde inki kele kima mosi ya Allah kana nge tina Allah na konso kima, nge fwete kwenda na zulu, mpi muntu yina ta fwa ntangu yandi ke finga Allah na kima mosi ta kwenda na bilungi."
Imam Muslim : 136
و حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلَانِيُّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَقِيَهُ يُشْرِكُ بِهِ دَخَلَ النَّارَ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِمِثْلِهِ
Mpi bo me zabisaka mono [Abu Ayyub al-Ghailani Suleiman bin Abdullah] mpi [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] bo zole tubaka nde, me zabisa beto [Abdul Malik bin Amru] me zabisa beto [Qurah] katuka na [Abu az-Zubair] me zabisa beto [Jabir bin Abdullah] yandi tubaka nde ‘Jabir bin Abdullah, 'alaihi wasallam tuba nde: 'Bantu yina ke fwaka ke kutanaka ti Allah kukonda Kana nge buya Allah ti kima mosi, nge ta kwenda kibeni na zulu, mpi muntu yina ke fwa - kukutana ti Allah - na kikalulu yina nge buya Allah ti kima mosi ta kwenda kibeni na bilungi'. [Abu Ayub] tubaka nde; [Abu az-Zubair] tubaka katuka na [Jabir]. Mpi bo me zabisa mono nde [Ishaq bin Mansur] me zabisa beto [Mu’adz] - disongidila Ibn Hisham - yandi tubaka nde, yandi me zabisa mono [tata na mono] katuka na [Abu az-Zubair] katuka na [Jabir] nde mbikudi ya Allah saw.
Imam Muslim : 137
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَتَانِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَبَشَّرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ
Mpi yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Ibn Bashyar], [Ibn al-Mutsanna] tubaka, me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Washil al-Ahdab] katuka na [al-Ma’pherur bin Suwaid] yandi tubaka nde, ‘Mono yandi katukaka na Pro. 'alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde: 'Jibril Alaihissalam kwisaka na mono mpi pesaka mono nsangu ya mbote, nde konso muntu yina ta fwa na kati ya bantu na nge mpi ta pesa ve Allah makasi na kima mosi, yandi ta kota kibeni na zulu'. Yo yina mono yulaka nde: ‘Ata yandi salaka bizumba mpi yibaka?’ Jibril vutulaka nde, ‘Ata yandi salaka bizumba mpi yibaka’.
Imam Muslim : 138
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ يَحْيَى بْنَ يَعْمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ الدِّيلِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا ذَرٍّ حَدَّثَهُ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَائِمٌ عَلَيْهِ ثَوْبٌ أَبْيَضُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَإِذَا هُوَ نَائِمٌ ثُمَّ أَتَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ مَاتَ عَلَى ذَلِكَ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ عَلَى رَغْمِ أَنْفِ أَبِي ذَرٍّ قَالَ فَخَرَجَ أَبُو ذَرٍّ وَهُوَ يَقُولُ وَإِنْ رَغِمَ أَنْفُ أَبِي ذَرٍّ
Yandi me zabisa beto [Zuhair bin Harb] mpi [Ahmad bin Khirasy] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abd ash-Shamad bin Abd al-Warits] me zabisa beto [tata na mono] yandi tubaka, me zabisa beto [Husain al-Mu’allim] katuka na [Ibn Buraidah] nde [Yahya-A- ad-Dailami] me zabisa yandi, nde [Abu Dzar] songaka yandi, yandi tubaka nde, ‘Mono kwisaka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam yina vandaka kulala na ntangu yina, mpi yandi lwataka bilele ya mpembe. Na nima ntangu mu kwisaka na yandi -diaka-, yandi vandaka kaka kulala, na nima ntangu mu kwisaka na yandi diaka yandi vandaka kutelama. Mono me vanda na nima na ntwala na yandi, yandi me tuba na nima nde: ‘Kele ve ti nsadi yina ke tuba nde, ‘Nzambi mosi ve - ya me fwana na kusambila - katula kaka Allah’, na nima yandi ke fwa ntangu yandi ke simba ngolo na yina, kansi yandi ta kota kibeni na zulu’. Mono yulaka nde, ‘Ata yandi ke sala bizumba mpi ke yiba’. Yandi vutulaka nde: ‘Ata yandi ke sala bizumba mpi ke yiba’. Mono yulaka nde, ‘Ata yandi ke sala bizumba mpi ke yiba’. Yandi vutulaka nde: ‘Ata yandi ke sala bizumba mpi ke yiba’. Mbala tatu. Na nima mbala ya iya yandi tubaka nde: ‘Ata Abu Dzar ke ndima ve’. Muntu yina ke tubilaka mambu tubaka nde, ‘Abu Dzar basikaka, na ntangu yandi tubaka nde, ‘Ata Abu Dzar ndimaka ve’.
Imam Muslim : 139
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ وَاللَّفْظُ مُتَقَارِبٌ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ فَقَاتَلَنِي فَضَرَبَ إِحْدَى يَدَيَّ بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا ثُمَّ لَاذَ مِنِّي بِشَجَرَةٍ فَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ أَفَأَقْتُلُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ قَطَعَ يَدِي ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ بَعْدَ أَنْ قَطَعَهَا أَفَأَقْتُلُهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ وَإِنَّكَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا الْأَوْزَاعِيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ فَفِي حَدِيثِهِمَا قَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ كَمَا قَالَ اللَّيْثُ فِي حَدِيثِهِ وَأَمَّا مَعْمَرٌ فَفِي حَدِيثِهِ فَلَمَّا أَهْوَيْتُ لِأَقْتُلَهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ ثُمَّ الْجُنْدَعِيُّ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيَّ وَكَانَ حَلِيفًا لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ
Yandi me zabisa beto [Qutaiba bin Sa’id] me zabisa beto [Laits]. -Na disolo ya nkaka bo me tuba- Dan me zabisa beto nde [Muhammad bin Rumh] ti lafazh kele pene-pene mpi bo kele kiteso mosi. Yau me zabisama na beto [Laits] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Atha’ bin Yazid al-Laitsi] katuka na [Ubaidullah bin Adi bin al-Khiyar] katuka na [al-Miqdad bin al-Aswad] nde yandi nwanisaka yandi, nde yandi tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Nzambi, inki nge zolaka kuyindula katuka na mono, bantu ya kimvuka ya disbel mpi ya a katula diboko na mono mosi ti mbele na yandi. Na nima yandi tinaka mono mpi yandi bumbanaka na nima ya nti mosi’, na nima muntu yina salaka mambu yai tubaka nde, ‘Mono kudipesaka sambu na Allah. O Ntumwa ya Allah, keti mono lenda fwa yandi na nima ya kutuba ngogo yina -tawheed-? ' Ntumwa ya Allah tubaka nde: 'Beno fwa yandi ve'. Miqdad vutulaka nde: ‘O Ntumwa ya Allah! Muntu yina zengaka diboko na mono, mpi na nima ya kuzenga yo yandi -na mbala mosi- tubaka yo! Nga ndenda kumvonda?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam vutulaka nde: ‘Kufwa yandi ve, kana nge fwa muntu yina, pana yandi ta vanda kibeni bonso nge na ntwala nde nge fwa yandi, kansi nge vandaka na kisika na yandi na ntwala nde yandi tuba bangogo yina - disongidila mufidi -’. Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] mpi [Abd bin Humaid] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abdurrazzaq] yandi tubaka, me zabisa beto [Ma’mar]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi mesonga beto [Ishaq bin Musa al-Ansari] mesonga beto [al-Walid bin Muslim] katuka na [al-Auza’i]. -na nsangu yankaka yau metubilama- Ye mesonga beto [Muhammad bin Rafi’] mesonga beto [Abdurrazzaq] mesonga beto [Ibnu Juraij] mambu yonso katuka na [az-Zuhri] ti sanad yai. Sambu na al-Auza’i ti Ibn Juraij, na hadith na bo ya zole yandi tubaka nde, ‘mono ke kudipesa na Allah’ mutindu al-Laits tubaka na hadith na yandi. Sambu na Ma'mar, na hadith na yandi bo me tuba nde, 'Ntangu mono zolaka kufwa yandi, yandi tubaka nde, 'Nzambi mosi ve - ya me fwana kusambila - katula kaka Allah''. Mpi me zabisa beto [Harmalah bin Yahya] me zabisa beto [Ibn Wahab] yandi tubaka, me songa mono [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] yandi tubaka, me songa mono [Atha’ bin Yazid al-Laitsi al-Junda’i] nde [Abdulla bin Adi bin al-Khiyar] me zabisa yandi [ al-Kindi] - yandi vandaka nduku ya bana ya Zuhrah, mpi yandi vandaka mosi na kati ya banduku yina vukanaka na mvita ya Badr ti Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam - yandi tubaka nde, 'O Ntumwa ya Allah, inki nge ta yindula kana mono kutanaka ti muntu mosi na kati ya bakafila? ’ Na nima yandi tubilaka hadith al-Laits’.
Imam Muslim : 140
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي ظِبْيَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَرِيَّةٍ فَصَبَّحْنَا الْحُرَقَاتِ مِنْ جُهَيْنَةَ فَأَدْرَكْتُ رَجُلًا فَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَطَعَنْتُهُ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ فَذَكَرْتُهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَقَتَلْتَهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا قَالَهَا خَوْفًا مِنْ السِّلَاحِ قَالَ أَفَلَا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لَا فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَيَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَقَالَ سَعْدٌ وَأَنَا وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ مُسْلِمًا حَتَّى يَقْتُلَهُ ذُو الْبُطَيْنِ يَعْنِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ { وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ } فَقَالَ سَعْدٌ قَدْ قَاتَلْنَا حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَأَنْتَ وَأَصْحَابُكَ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونُ فِتْنَةٌ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abu Khalid al-Ahmar]. -na nsangu yankaka yau metubilama- Mpi yandi mesonga beto [Abu Kuraib] ti [Ishaq bin Ibrahim] katuka na [Abu Mu'awiyah] yonso zole katuka na [al-A'masy] katuka na [Abu Dlibyan] katuka na [Usamah bin Zaid] mpi yai kele hadith ya Ibn Abu Syahillalah 'Syailam'allahal ushallah na mvu 1990. makesa. Lumbu kimosi muna mene twalwaka kuna al-Huruqat, i fulu kina muna zunga kia Juhainah. Na nima mono kutanaka ti muntu mosi, muntu yina tubaka na nima LAA ILAAHA ILLAALLAHU -Nzambi mosi ve me fwana kusambila katula kaka Allah-, kansi mono bulaka yandi kaka munduki. Na nima mono monaka nde mpasi mosi vandaka na kati na mono sambu na diambu yai, yo yina mono zabisaka diambu yina na Ntumwa ya Allah. Ebuna Rasulullah yulaka nde: ‘Sambu na nki beno ke fwaka bantu yina me tubaka Laa Ilaaha Illaahu? ’ Mono vutulaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah! Nkutu, muntu yina tubaka mutindu yina sambu yandi vandaka kuwa boma ya kubaluka ya mbele.’ Rasulullah yulaka dyaka nde: ‘Keti nge mezenga kifu na yandi sambu nge zaba kana yandi tubaka mpenza Kalimah Shahadat to ve?’ Profete landaka na kuvutukila mono ngyufula yai, mpi yo pusaka mono na kuyindula nde mono katukaka kukuma Muzuluma na ntangu yina.’ Usamah wavova diaka vo, ‘Sa’d wavova vo, ‘Na nkumbu za Allah, kivonda Muzuluma ko, yavana kavondwa kwa muntu una ye vumu kiakete, i sia vo Usamah’. Usamah tubaka diaka nde: ‘Muntu mosi yulaka nde, ‘Keti Allah me tuba ve nde, ‘-Ye beno nwana ti bo, sambu kutonga kuvanda diaka ve, mpi beno sala dibundu kaka sambu na Allah-’ -Qs. Nkumbu ya 38-. Yo yina Sa’d vutulaka nde: “Ya kieleka, beto nwanaka ti bo sambu kutonga kuvanda ve, kansi nge ti banduku na nge beno nwanaka ti bo, sambu na kutonga.”