Imam Muslim : 121
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَقْرَبُ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
Atugambiire [Muhammad bin Abu Umar al-Makki] atugambiire [Marwan al-Fazari] atugambiire [Abu Ya’fur] kuruga ahari [al-Walid bin al-Aizar] kuruga ahari [Abu Amru ash-Syaibani] kuruga ahari [Abdullah bin Mas’ud] akagira ati, ‘Eki nkashaba. eiguru? ’ Akagarukamu ati: ‘Mushabe omu bwire obuhikire’. Nkagaruka nabuuza nti, kandi n’enki ekindi, iwe nabi wa Allah? ’ Akagarukamu ati: ‘Okwehayo aha bazaire bombi’. Nkagaruka nabuuza nti, kandi shi, iwe nabi wa Allah? ’ Akagarukamu ati: ‘Jihad omu muhanda gwa Allah’.
Imam Muslim : 122
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي صَاحِبُ هَذِهِ الدَّارِ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى وَقْتِهَا قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي بِهِنَّ وَلَوْ اسْتَزَدْتُهُ لَزَادَنِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ وَمَا سَمَّاهُ لَنَا
Kandi atugambiire [Ubaidullah bin Mu’adz al-Anbari] atugambiire [taata] atugambiire [Syu’bah] kuruga [al-Walid bin al-Aizar] ngu akahurira [Abu Amru ash-Syaibani] akagira ati, angambiire mukama w’enju egi -kandi akagira ngu ‘Ab’s,’s] Rasulullah naamugira ati: ‘Amalah n’enki eki Allah arikukunda munonga? ’ Akagarukamu ati: ‘Mushabe omu bwire obuhikire’. Nkabuuza nti, ‘Mbwenu shi?’ Akagarukamu ati: ‘Okwehayo aha bazaire bombi’. Nkabuuza nti, ‘Mbwenu shi?’ Akagarukamu ati: ‘Jihad omu muhanda gwa Allah’. Abdulah bin Mas’ud akagira ati, ‘Akangambira buri kimwe, ku ndaashabe ebindi, buzima naija kwongyeraho ebindi’. Atugambiire [Muhammad bin Basyyar] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] na sanad egi nk’eky’okureeberaho. Kandi yayongyeraho ati, ‘Kandi akooreka enju ya Abdullah, ‘ kwonka taratugambiire eiziina rye’.
Imam Muslim : 123
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ أَوْ الْعَمَلِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ
Kitugambirwe [Uthman bin Abu Syaibah] atugambiire [Jarir] kuruga ahari [al-Hasan bin Ubaidullah] kuruga ahari [Abu Amru ash-Syaibani] kuruga ahari [Abdullah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati, ‘Ebikorwa ebikuru munonga n’okushaba ebikorwa omu bwire obuhikire’.
Imam Muslim : 124
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ
Atugambiire [Usman bin Abu Syaibah] kandi [Ishaq bin Ibrahim] akagira ngu [Ishaq] atugambiire [Jarir], kandi [Usman] akagira ngu, atugambiire [Jarir] kuruga [Mansur] kuruga [Abu Wail] kuruga [Amru bin Syurahihike] kuruga [Abdullahah Saibahil] nk’oku yaagizire, wasallam, 'Niki ekibi ekikuru omu maisho ga Allah?' Rasulullah akagarukamu ati: ‘Noohanga orikwingana na Allah -shirk-, obwo ariwe owaakuhangire’. Nkagira nti: Buzimazima ekibi nk'ekyo buzimazima ni kihango. Reero shi n’enki ekindi?’ Akagira ati: ‘Reero okaita mutabani waawe ahabw’okutiina ngu naija kurya naiwe’. Nkagaruka naabuuza nti: ‘Mbwenu shi n’enki ekindi?’ Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. akagira ati: ‘Oshambaine n’omukazi wa mutaahi waawe’.
Imam Muslim : 125
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقَهَا { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا }
Atugambiire [Usman bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] buri kimwe kuruga ahari [Jarir], [Usman] akagira ati, atugambiire [Jarir] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Wail] kuruga ahari [Amru bin Syurahbil] akagira ati, [Abdullah] akagira ngu, ‘ekibi ekikuru omu muntu akagira ati: ya Allah’. Akagarukamu ati: ‘Noobuurira okuhakanisa Allah n’obu araabe yaakuhangire’. Akabuuza ati: ‘Mbwenu shi?’ Akagarukamu ati: ‘Okaitsire mutabani waawe ahabw’okutiina ngu naija kurya naiwe?’ Akabuuza ati: ‘Mbwenu shi?’ Akagarukamu ati: ‘Oshambana n’omukazi wa mutaahi waawe’. Nk’obuhame bw’amazima gaayo, Allah akagaruka yaayoreka orunyiriri oru: '-Kandi n’abo abatarikuramya ekindi kintu kyona na Allah kandi abatarikwita emyoyo erikuzibirwa Allah okwihaho omu muringo ogurikwikirizibwa Shari’ah kandi abatarikushambana. Orikukora ekikorwa eki naija kutunga okufubirwa ahabw’ebibi bye-’ -Ks. E; Omubiri: 68-.
Imam Muslim : 126
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ ثَلَاثًا الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ أَوْ قَوْلُ الزُّورِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئًا فَجَلَسَ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ
Akangambira [Amru bin Muhammad bin Bukair bin Muhammad an-Naqid] atugambiire [Ismail bin Ulayyah] kuruga [Sa’id al-Juraiji] atugambiire [Abdurrahman bin Abu Bakrah] kuruga [ishe] akagira ati, ‘Obu twabaire turi n’omutumwa wa Allah akagira ati: kukugambira ekibi ekikuru?’ Ebi n’ebintu bishatu, nikwo kushekyerera Allah, okugomera abazaire, n’okuha obujurizi bw’ebishuba nari okugamba ebigambo by’ebishuba.’ Omu bwire obwo akaba ayesigamiire enyima kandi asitami. Akaguma naagarukamu ebigambo bye kuhitsya obu twagizire ngu ‘ninteekateeka ngu naija kurekyera aho’.
Imam Muslim : 127
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَبَائِرِ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَقَوْلُ الزُّورِ
Kandi atugambiire [Yahya bin Habib al-Haritsi] atugambiire [Khalid] - nikwo kugira ngu Ibn al-Harits - atugambiire [Syu'bah] atugambiire [Ubaidullah bin Abu Bakr] kuruga ahari [Anas] kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: "Ahabire ebibi ebikuru, akagira ati: abazaire, okwita omutima n’okugamba ebigambo by’ebishuba’.
Imam Muslim : 128
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَبَائِرَ أَوْ سُئِلَ عَنْ الْكَبَائِرِ فَقَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ قَالَ قَوْلُ الزُّورِ أَوْ قَالَ شَهَادَةُ الزُّورِ قَالَ شُعْبَةُ وَأَكْبَرُ ظَنِّي أَنَّهُ شَهَادَةُ الزُّورِ
Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Walid bin Abdul Hamid] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] akagira ati, atugambiire [Ubaidullah bin Abu Bakr] akagira ati, ‘Nkahurira [Anas bin Malik] arikugira ati, ‘Omutumwa wa Allah major mens narishi . akabuuza aha bibi ebihango, n’ahabw’ekyo akagira ati: ‘Shirk ahari Allah, nikiita omutima, okugomera abazaire’ reero yaagaruka yagira ati, ‘Nooyenda ngu nkugambire aha bibi ebihango?’. akagaruka yagira ati: ‘Ebigambo by’ebishuba,’ nari akagira ati: ‘Obujurizi bw’ebishuba’. [Syu'bah] akagira ati, 'Okuteekateeka kwangye okurikukirayo amaani n'obujurizi bw'ebishuba''.
Imam Muslim : 129
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ وَأَكْلُ الرِّبَا وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصِنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ
Kikagambirwa nyowe [Harun bin Sa’id al-Aili] akatugambira [Ibn Wahab] akagira ngu, akatugambira [Sulaiman bin Bilal] kuruga ahari [Tsaur bin Zaid] kuruga ahari [Abu al-Ghaits] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu omutumwa wa Allah ashemerire kufa akagira ati: Kikamugira ngu ebibi mushanju ni biiha, iwe Mutumwa wa Allah? Akagarukamu ati: ‘Ekibi ky’okukwatanisa na Allah, oburogo, okwita emyoyo ei Allah azibiire kwita okwihaho omu bugabe, okurya ebintu by’empumi, okurya amagoba, okuhunga omu rutaro, n’okujunaana abakazi abarungi abaikiriza ngu bashambaine’.
Imam Muslim : 130
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْ الْكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ يَشْتِمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ قَالَ نَعَمْ يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] kitugambirwe [al-Laits] kuruga ahari [Ibn al-Had] kuruga ahari [Sa’ad bin Ibrahim] kuruga ahari [Humaid bin Abdurrahman] kuruga ahari [Abdullah bin Amru bin al-Ash] ngu Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Ruhanga n’omukuru w’ekibi ’ omushaija najumirira abazaire be’. Abashahaaba bakabuuza bati: ‘Ei Mutumwa wa Allah, nikibaasika omushaija kujumirira abazaire be? ’ Akagarukamu ati: ‘Eego. Naajumirira ishe w’omuntu reero omuntu ogwo -ahoorera enzigu- ajumirira ishe, reero ajumirira nyina, reero omuntu ogwo -ahoorera enzigu- ajumire nyina’. Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaiba] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] buri kimwe kuruga ahari [Muhammad bin Ja’far] kuruga ahari [Syu’bah]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Yahya bin Sa’id] atugambiire [Sufyan] bombi ba [Sa’ad bin Ibrahim] na sanad egi nk’egyo hadiisi’.
Imam Muslim : 131
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمَّادٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ الْفُقَيْمِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ قَالَ رَجُلٌ إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنَةً قَالَ إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ
Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibrahim bin al-Mutsanna] buri kimwe kuruga ahari [Yahya bin Hammad], [Ibnu al-Mutsanna] akagira ngu, atugambiire [Yahya bin al-Mutsanna] atugambiire [Syu’bah-al-al-Falabn] kuruga ahari [Aban bin Falab] [Ibrahim an-Nakha’i] kuruga [Alqamah] kuruga ahari [Abdullah bin Mas’ud] kuruga ahari nabi saw, akagira ati: ‘Omuntu oine omu mutima gwe oburemeezi bw’enjuma ya sinapi ey’okwetunguura tarikwija kutaaha omu iguru’. Omushaija akabuuza ati, 'Omu mazima, abashaija nibakunda emyenda yaabo n'enkaito zaabo byaba birungi - eki nikitwarwa nk'obusha -?' Akagarukamu ati: ‘Buzima, Allah ni murungi kandi nakunda ebirungi, okwetunguura nikwanga amazima kandi nikugaya abantu’.
Imam Muslim : 132
حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ قَالَ مِنْجَابٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرِيَاءَ
Atugambiire [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] na [Suwaid bin Sa’id] bombi kuruga ahari [Ali bin Mushir], [Minjab] akagira ngu, atugambiire [Ibn Mushir] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Ibrahim] kuruga ahari [Alqamah] kuruga ahari [Abdullahullahahullah] akagira ati: tibarikwija kuza omu muriro ogutaraara omu mutima gwe ogurimu okwikiriza okurikuremeera nk’okw’enjuma ya sinapi, kandi tihaine orikwija kutaaha omu iguru oine omutima gwe ogurimu okwehimbisa nk’okw’enjuma ya sinapi’.
Imam Muslim : 133
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ
Kandi kikatugambirwa [Muhammad bin Basysyar] atugambiire [Abu Dawud] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Aban bin Taghlib] kuruga ahari [Fudlail] kuruga ahari [Ibrahim] kuruga ahari [Alqamah] kuruga ahari [Abdullah] kuruga ahari Nabi sallallaahu we tihariho we omutima we naija kugira ati: y’akajuma k’okwehimbisa’.
Imam Muslim : 134
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَكِيعٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ وَقُلْتُ أَنَا وَمَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [taata], kandi [Waki’] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Syaqiq] kuruga ahari [Abdullah], Waki’ akagira ati, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira, obwo Ibn Numair arikugira ati, ‘Nkahurira ati: ‘Nkahurira: kufa omu mbeera y’okukwatanisa ekintu kyona na Allah, obwo naija kuza omu muriro ogutaraara’. Kandi nkagira nti, Nyowe n’omuntu orikufa ataine ki arikukoragana na Allah -buzima- nitwija kutaaha omu iguru’.
Imam Muslim : 135
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُوجِبَتَانِ فَقَالَ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ
Kandi kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] bombi bakagira, kitugambiire [Abu Mua’wiyah] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Sufyan] kuruga ahari [Jabir] akagira ati, ‘Omushaija akaija aha Mutumwa wa Allah sallallaahu ekintu ‘alaihi ’alaihi wasallam ekintu, kandi akagira ki obujunaanizibwa bwa Allah ekintu? waba noyetantara Allah n'ekintu kyona, oine kuza omu iguru, kandi omuntu orikufa arikujuma Allah n'ekintu naija kuba aine kuza omu muriro ogutaraara."
Imam Muslim : 136
و حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلَانِيُّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَقِيَهُ يُشْرِكُ بِهِ دَخَلَ النَّارَ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِمِثْلِهِ
Kandi kikagambirwa nyowe [Abu Ayyub al-Ghailani Sulaiman bin Abdullah] na [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] bombi bakagira ngu, atugambiire [Abdul Malik bin Amru] atugambiire [Qurrah] kuruga ahari [Abu az-Zubair] atugambiire [Jabir we Medullah, 'alaihi wasallam nibagira bati: 'Abantu abarikufa nibabugana Allah bataine Ku oraabe nooshiika Allah n'ekintu kyona, buzima noija kuza omu iguru, kandi omuntu orikufa - okubugana Allah - omu mbeera ei orikushiika Allah n'ekintu buzima naija kuza omu muriro ogutaraara'. [Abu Ayyubi] akagira ati; [Abu az-Zubair] akagira kuruga ahari [Jabir]. Kandi kikangambirwa [Ishaq bin Mansur] akatugambira [Mu’adz] - nikwo kugira ngu Ibn Hisham - akagira ati, angambiire [taata] kuruga [Abu az-Zubair] kuruga [Jabir] ngu nabi wa Allah akagira, nk’oku kiri omu hadiisi’.
Imam Muslim : 137
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَتَانِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَبَشَّرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ
Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] kandi [Ibn Bashyar], [Ibn al-Mutsanna] akagira ati, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Washil al-Ahdab] kuruga [al-Ma’rur bin Suwaid] akagira ati, ‘Nyowe 'alaihi wasallam, ngu akagira ati: 'Jibril Alaihissalam akaija ahariinye yampa amakuru marungi, ngu omuntu weena orafa kuruga omu bantu baawe kandi ataine ki arikunyiiza Allah buzima naija kutaaha omu iguru'. N’ahabw’ekyo nkabuuza nti: ‘N’obu araabe yaashambaine kandi akaiba?’ N’obu araabe yaashambaine? Jibril akagarukamu ati, 'N'obu araabe yaashambaine kandi akaiba'.
Imam Muslim : 138
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ يَحْيَى بْنَ يَعْمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ الدِّيلِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا ذَرٍّ حَدَّثَهُ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَائِمٌ عَلَيْهِ ثَوْبٌ أَبْيَضُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَإِذَا هُوَ نَائِمٌ ثُمَّ أَتَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ مَاتَ عَلَى ذَلِكَ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ عَلَى رَغْمِ أَنْفِ أَبِي ذَرٍّ قَالَ فَخَرَجَ أَبُو ذَرٍّ وَهُوَ يَقُولُ وَإِنْ رَغِمَ أَنْفُ أَبِي ذَرٍّ
Atugambiire [Zuhair bin Harb] na [Ahmad bin Khirasy] bombi bakagira, atugambiire [Abd ash-Shamad bin Abd al-Warits] atugambiire [taata] akagira ngu, atugambiire [Husain al-Mu’allim] kuruga ahari [Ibn Buraidah] ngu we [Yahya al-Aswald aine] ad-Dailami] amugambiire, ngu [Abu Dzar] akaba amugambiire, akagira ati, ‘Nkaija ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam owaabaire agwejegyeire omu bwire obwo, kandi akaba ajwaire ebijwaro byeru. Reero ku naagarukire ahariwe -agandi-, akaba akyagwejegyeire, reero ku naagarukire ahariwe akaba asisimukire. Nkagaruka nashutama n’omureeba, yagira ati: ‘Tihariho muheereza orikugira ngu ‘Tihariho ruhanga - oshemerire kuramibwa - okwihaho Allah’, reero afa obwo akwatsire ahari ekyo, kwonka buzima naija kutaaha omu iguru’. Nkabuuza nti, 'N'obu araabe naashambana kandi arikwiba'. Akagarukamu ati: ‘N’obu araabe naashambana kandi akaiba’. Nkabuuza nti, 'N'obu araabe naashambana kandi arikwiba'. Akagarukamu ati: ‘N’obu araabe naashambana kandi akaiba’. Emirundi eshatu. Reero omurundi gwa kana akagira ati: ‘N’obu Abu Dzar araabe ataikirizaine’. Omugambi akagira ati, ‘Abu Dzar akarugayo, obwo we arikugira ati, ‘N’obu Abu Dzar araabe atarikwikiriza’.
Imam Muslim : 139
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ وَاللَّفْظُ مُتَقَارِبٌ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ فَقَاتَلَنِي فَضَرَبَ إِحْدَى يَدَيَّ بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا ثُمَّ لَاذَ مِنِّي بِشَجَرَةٍ فَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ أَفَأَقْتُلُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ قَطَعَ يَدِي ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ بَعْدَ أَنْ قَطَعَهَا أَفَأَقْتُلُهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ وَإِنَّكَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا الْأَوْزَاعِيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ فَفِي حَدِيثِهِمَا قَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ كَمَا قَالَ اللَّيْثُ فِي حَدِيثِهِ وَأَمَّا مَعْمَرٌ فَفِي حَدِيثِهِ فَلَمَّا أَهْوَيْتُ لِأَقْتُلَهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ ثُمَّ الْجُنْدَعِيُّ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيَّ وَكَانَ حَلِيفًا لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ
Atugambiire [Qutaiba bin Sa’id] atugambiire [Laits]. -Omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Dan atugambiire ngu [Muhammad bin Rumh] na lafazh bari haihi kandi nibashushana. Kitugambirweho [Laits] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [Atha’ bin Yazid al-Laitsi] kuruga ahari [Ubaidullah bin Adi bin al-Khiyar] kuruga ahari [al-Miqdad bin al-Aswad] ngu akamugambira, ngu akagira ati, ‘Ei Mutumwa wa Allahn, noija kuteekateeka ki kuruga omu guruupu y’omuntu owa disbel na a . aha mukono gwangye gumwe n’ekisyo kye. Reero yanyirukaho yayeshereka enyima y’omuti’, reero omuntu owakozire eki akagira ati, ‘Nkehayo ahabwa Allah. Ai Mutumwa wa Allah, nimbaasa kumwita bwanyima y’okugamba ekigambo ekyo -tawheed-? ' Omutumwa wa Allah akagira ati: 'Otamwita'. Miqdad akagarukamu ati, 'Ei Mutumwa wa Allah! Omushaija akaba anshazire omukono, kandi bwanyima y'okugusharaho aka -omu butandu- akagugamba! Nimbaasa kumwita?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagarukamu ati: ‘Otamwita, waaba noita omushaija, obwo buzima naija kuba nk’iwe otakamwitsire, obwo ori omu mwanya gwe atakagambire ebigambo ebyo - ekirikumanyisa omukaafiiri -’. Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] na [Abd bin Humaid] bombi bakagira ngu, atugambiire [Abdurrazzaq] akagira ngu, atugambiire [Ma’mar]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Ishaq bin Musa al-Ansari] atugambiire [al-Walid bin Muslim] kuruga [al-Auza’i]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Muhammad bin Rafi’] atugambiire [Abdurrazzaq] atugambiire [Ibnu Juraij] buri kimwe kuruga ahari [az-Zuhri] na sanad egi. Aha bya al-Auza’i na Ibn Juraij, omu hadiisi yaabo eya kabiri akagira ati: ‘Ninyehayo ahari Allah’ nk’oku al-Laits yagambire omu hadiisi ye. Aha bya Ma'mar, omu hadiisi ye nikigambwa ngu, 'Ku naabaire ninyenda kumwita, akagira ati: 'Tihariho ruhanga - oshemerire kuramibwa - okwihaho Allah''. Kandi atugambiire [Harmalah bin Yahya] atugambiire [Ibn Wahab] akagira ati, angambiire [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] akagira ati, angambire [Atha’ bin Yazid al-Laitsi al-Junda’i] ngu [Abdullah bin Adi bin al-Khiyar, ngu Amiswaal bi- al-Kindi] - akaba ari omunywani w’abaana ba Zuhrah, kandi akaba ari omwe aha bashaija abaayejumbire omu rutaro rwa Badr n’omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam - akagira ati, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, noija kuteekateeka ki ku ndaabugaine omushaija kuruga omu bakaafiiri? ’ Bwanyima akagamba aha hadiisi ya al-Laits’.
Imam Muslim : 140
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي ظِبْيَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَرِيَّةٍ فَصَبَّحْنَا الْحُرَقَاتِ مِنْ جُهَيْنَةَ فَأَدْرَكْتُ رَجُلًا فَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَطَعَنْتُهُ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ فَذَكَرْتُهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَقَتَلْتَهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا قَالَهَا خَوْفًا مِنْ السِّلَاحِ قَالَ أَفَلَا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لَا فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَيَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَقَالَ سَعْدٌ وَأَنَا وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ مُسْلِمًا حَتَّى يَقْتُلَهُ ذُو الْبُطَيْنِ يَعْنِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ { وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ } فَقَالَ سَعْدٌ قَدْ قَاتَلْنَا حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَأَنْتَ وَأَصْحَابُكَ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونُ فِتْنَةٌ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abu Khalid al-Ahmar]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Abu Kuraib] na [Ishaq bin Ibrahim] kuruga ahari [Abu Mu’awiyah] bombi kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Dlibyan] kuruga ahari [Usamah bin Zaid] kandi egi niyo hadiisi ya Ibn Abu Syaihilla ‘Syaihilla ‘Syaihilla ‘Syailam’allahal’, akagira ati, amahe. Ekiro kimwe omu kasheeshe tukahika al-Huruqat, omwanya oguri omu kicweka kya Juhainah. Reero nkabugana omushaija, omushaija atyo ati LAA ILAAHA ILLAALLAHU -Tihariho ruhanga oshemereire kuramibwa okwihaho Allah-, kwonka nabwo nkamuteera eicumu. Reero nkahurira hariho obuzibu omunda yangye ahabweki, mbwenu nkagambira omutumwa wa Allah ebyabaireho. Rasulullah bwanyima akabuuza ati: ‘Ahabw’enki nimwita abantu abagambire Laa Ilaaha Illaahu? ’ Nkagarukamu nti, ‘Ei Mutumwa wa Allah! Nangwa, omushaija ogwo akagamba atyo ahabw’okutiina okuguruka kw’ekisyo.’ Rasulullah akagaruka yaabuuza ati: ‘Okasharaho ekifuba kye ngu omanye yaaba buzima akagamba Kalimah Shahadat nari ngaaha?’ Nabi akagumizamu nangarukamu ekibuuzo eki, ekyandeeteire kuteekateeka ngu nkaba naaza kuhinduka omu Busiraamu omu bwire obwo.’ Usamah akagaruka yashoborora ati, ‘Sa’d akaba agizire ati, ‘Na Allah, tindikwija kwita omusiraamu, kuhisya obu arabe aitsirwe omuntu oine akabondo kakye, niwe Usamah’. Usamah akagaruka yagira ati: Omushaija akaba abuuzire ati, Allah taragambire ati: '-Kandi mubarwanise, ngu hatabaho okubeihabeiha, kandi ediini mugikore ahari Allah wenka-' -Qs. Omugasho: 38-. Mbwenu Saadi akagarukamu ati: Buzima tukabarwanisa ngu hatabaho okubeihabeiha, kwonka iwe na bashahaaba baawe mukabarwanisa, kureetaho okubeihabeiha.