Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 121
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَقْرَبُ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫ ޢުމަރު އަލްމަކީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [މަރްވާން އަލް ފަޒާރީ] އަށް [އަބޫ ޔަޢުފޫރު] [އަބޫ ޢަމްރޫ އަޝް-ޝައިބާނީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން [އަބުދުالله ބިން މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ‘އަޅުގަނޑު ސުވާލުކުރީ، އޭ اللهގެ ރަސޫލާ، ސުވަރުގެއާ އެންމެ ގާތް ޢަމަލަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟’ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނަމާދު އޭގެ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތުގައި' އެވެ. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ، އަދި އޭ الله ގެ ނަބިއްޔާ އެއީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'މައިންބަފައިންނަށް ވާޖިބު އަދާކުރުން'. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ، އަދި އޭ الله ގެ ނަބިއްޔާ އެއީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'الله ގެ މަގުގައި ޖިހާދު'' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 122
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي صَاحِبُ هَذِهِ الدَّارِ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى وَقْتِهَا قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي بِهِنَّ وَلَوْ اسْتَزَدْتُهُ لَزَادَنِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ وَمَا سَمَّاهُ لَنَا
އަދި [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޛުލް އަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [އަލްވަލިދު ބިން އަލްޢިޒާރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢަބާޙް] ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ ޢަމްރު އަޝްޝައިބާނީ] ބުނާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކަ، މިގޭގެ ވެރިމީހާ އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ - އަދި [ޢަބްދުاللهގެ] ގެއަށް އިޝާރާތް ކުރެއްވީ -، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ اللَّه، اللَّه ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެންމެ ލޯބިވެވޮޑިގެންވަނީ ކޮން ޢަމަލެއް ހެއްޔެވެ؟’ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނަމާދު އޭގެ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތުގައި' އެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'މައިންބަފައިންނަށް ވާޖިބު އަދާކުރުން'. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'الله ގެ މަގުގައި ޖިހާދު ކުރުން'. އަބްދުالله ބިން މަސްއޫދު ވިދާޅުވީ، އެ ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދީފައި، އިތުރަށް އިތުރުކުރަން އެދުނު ނަމަ އިތުރަށް އިތުރުކުރާނެ ކަމަށެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދިނީ މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު، މިއާ އެއްގޮތަށެވެ. އަދި އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، 'އަދި އަބްދުاللهގެ ގެއަށް އިޝާރާތް ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އޭނާގެ ނަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނުބުނެ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 123
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ أَوْ الْعَمَلِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް [ޖަރީރު] އިން [އަލްޙަސަން ބިން އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަމްރު އަޝްޝައިބާނީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 124
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ
[ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިޝާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖާރިރު] ކިޔައިދީފައި، އަދި [ޢުޘްމާން] ވިދާޅުވީ، [ޖާރިރު] [މަންޝޫރު] އިން [އަބޫ ވައިލް] އިން [އަމްރު ބިން ޝުރަހުބިލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެންމެ ބޮޑު ފާފައަކީ ކޮން ފާފައެއް ހެއްޔެވެ؟' الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ. ދެން ކީކޭ؟' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އެވެ. ބުނީ: 'ތިބާގެ އަވަށްޓެރިޔާގެ އަންހެނުންނާ ޒިނޭ ކުރާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 125
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقَهَا { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا }
[ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [ޢުޘްމާން] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ޖަރީރު] [އަބޫ ވައިލް] ގެ އަރިހުން [އަލްޢަޢްމާޝް] އިން [އަމްރޫ ބިން ޝޫރަބިލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ތިޔަބައިމީހުން ހެއްދެވިއިރު الله އާއި ގުޅެން އެހެން މީހުންނަށް ގޮވާލައްވައެވެ'. އޭނާ ސުވާލުކުރީ ދެން ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'ކަލޭގެ ދަރިފުޅު މަރާލީ ކަލޭގެފާނާއެކު ކާން އުޅޭތީ ބިރުން ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ސުވާލުކުރީ ދެން ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ތިބާގެ އަވަށްޓެރިޔާގެ އަންހެނުންނާ ޒިނޭ ކުރީ' އެވެ. އޭގެ ހަގީގަތުގެ ދަލީލެއްގެ ގޮތުން ދެން الله ބާވައިލެއްވީ މި އާޔަތެވެ: '-އަދި الله އާއި އެކު އެހެން މީހަކަށް އަޅުކަން ނުކުރާ އަދި ޙަލާލު ޝަރީޢަތުގެ ގޮތުގައި މެނުވީ الله ނަހީކުރައްވާފައިވާ ނަފްސު ނުމަރާ އަދި ޒިނޭ ނުކުރާ މީހުންނެވެ. އެކަން ކުރާ މީހަކަށް އޭނާގެ ފާފަގެ ބަދަލު ލިބޭނެ- ' -Qs. އޭ؛ އަލްފުރުޤާން: 68-.
Hadith
Imam Muslim : 126
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ ثَلَاثًا الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ أَوْ قَوْلُ الزُّورِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئًا فَجَلَسَ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ
އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ބުކައިރު ބިން މުޙައްމަދު އައްނަޤިދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] [ސަޢީދުލް ޖުރައިޖީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫބަކްރާ] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވީ، ‘އަހަރެމެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކުގައި އުޅުނުއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ތިބާ ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ފާފަތަކާ ބެހޭގޮތުން ހެއްޔެވެ؟' އެއީ ތިން ކަމެއް: الله އަށް ޝަރީކު ކުރުމާއި، މައިންބަފައިންނަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުމާއި، ދޮގު ހެކިބަސް ދިނުމާއި ނުވަތަ ދޮގު ބަސްތައް ބުނުމެވެ.' އެވަގުތު އޭނާ އިނީ ފަހަތަށް ޖެހިލައިގެން އިށީނދެގެންނެވެ. އަހަރެމެން 'ހުއްޓުވާލައްވާށޭ' އޭ ބުނަންދެން އޭނާގެ ބަސްތައް ތަކުރާރު ކުރަމުން ދިޔައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 127
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَبَائِرِ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَقَوْلُ الزُّورِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަބީބު އަލްޙަރީޘީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޚާލިދު] - އެއީ އިބްނު އަލްޙަރީޘް - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން އަބޫބަކުރު] ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އަނާސް] ގެ އަރިހުން ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ދޮގު ބަސްތައް ދެއްކުން'.
Hadith
Imam Muslim : 128
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَبَائِرَ أَوْ سُئِلَ عَنْ الْكَبَائِرِ فَقَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ قَالَ قَوْلُ الزُّورِ أَوْ قَالَ شَهَادَةُ الزُّورِ قَالَ شُعْبَةُ وَأَكْبَرُ ظَنِّي أَنَّهُ شَهَادَةُ الزُّورِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްވަލިދު ބިން ޢަބްދުލްޙަމީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޝުޢޫބާ] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އުބައިދުالله ބިން އަބޫބަކުރު] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله އަށް ޝަރީކުކޮށް، ނަފްސެއް މަރާލުމާއި، މައިންބަފައިންނަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުން' ދެން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ: 'ދޮގުހެދުން' ނުވަތަ ބުނީ: 'ދޮގު ހެކިބަސް' ކަމަށެވެ. [ޝުޢުބާ] ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެންގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ޝައްކަކީ 'ދޮގު ހެކިބަސް'' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 129
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ وَأَكْلُ الرِّبَا وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصِنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ
އަޅުގަނޑަށް [ޙަރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްހާބު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެން [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އަށް [ތައުރު ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫލްޣައިޘް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެ ހަތް ފާފައަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 130
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْ الْكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ يَشْتِمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ قَالَ نَعَمْ يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި [އަލްލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނުލްޙަދު] ގެ އަރިހުން [ސަޢާދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [ޙުމައިދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރޫ ބިން އަލްޢަޞް] ގެ އަރިހުން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ޞަޙާބީން ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އިންސާނަކަށް އޭނާގެ މައިންބަފައިންނަށް ފުރައްސާރަ ކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. މީހެއްގެ ބައްޕައަށް ފުރައްސާރަކޮށް އެމީހަކު ބައްޕައަށް ފުރައްސާރަކޮށް، ދެން މަންމައަށް ފުރައްސާރަކޮށް، ދެން އެމީހަކު މަންމައަށް ފުރައްސާރަކުރެއެވެ.' އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަދި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އެންމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން [ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެދެމީހުންވެސް [ސަޢާދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ ފަރާތުން ޙަދީޘް ފަދައިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު.
Hadith
Imam Muslim : 131
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمَّادٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ الْفُقَيْمِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ قَالَ رَجُلٌ إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنَةً قَالَ إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަދި [އިބްރާހިމް ބިން ދީނާރު] އެންމެން [ޔަޙްޔާ ބިން ޙައްމާދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ޔަޙްޔާ ބިން ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެން [އަބާން ބިން ތަޣްލިބު] ގެ އަރިހުން [ފުދުލައިލް އަލް ފުޤައިމީ] އިން [އިބްރާހީމް އަން-ނަޚާޢީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނެވެ. [އަލްޤާމާ] އިން [ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްޢޫދު] އިން ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ކިބުރުވެރިކަމުގެ ކަދުރު ދަނޑިއެއްގެ ބަރުދަން އޭނާގެ ހިތުގައިވާ މީހަކު ސުވަރުގެއަކަށް ނުވަންނާނެއެވެ.' މީހަކު ސުވާލުކުރީ، 'ހަމަކަށަވަރުން، ފިރިހެނަކަށް އޭނާގެ ހެދުމާއި ސެންޑަލް ރީތިވުމަކީ ކަމުދާ ކަމެއް - މިއީ ކިބުރުވެރިކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެނީ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން الله އަކީ ސަޅި އަދި ރީތި އެއްޗަކަށް ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ، ކިބުރުވެރިވުމަކީ ހަގީގަތް ދޮގުކޮށް، މީހުން ކުޑަކޮށްލާ މީހެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 132
حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ قَالَ مِنْجَابٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرِيَاءَ
[މިންޖާބު ބިން އަލްޙަރީޘް އައްތަމީމީ] އަދި [ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] ވެސް [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [މިންޖާބު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [އިބްނު މުޝީރު] [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤާމާ] އިން [އަލްޤާމާ] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އަލްޢަޢްމާޝް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. 'އީމާންކަމުގެ ކަދުރު ދަނޑިއެއްގެ ބަރުދަން ހިތުގައި އޮތް ނަރަކައަކަށް އެއްވެސް މީހަކު ނުވަންނާނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 133
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވި، [އަބޫދާއޫދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، [އަބާން ބިން ތަޣްލިބު] އިން [ފުދުލައިލް] އިން [އިބްރާހީމް] އިން [އަލްޤާމާ] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ކިބުރުވެރިވުން.'
Hadith
Imam Muslim : 134
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَكِيعٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ وَقُلْتُ أَنَا وَمَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ]، އަދި [ވަކީޢު] ގެ އަރިހުން [ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން، ވާކީޢު ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، ‘الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. ބުނާށެވެ. އަދި އަހަރެން ބުނީމެވެ، އަހަރެންނާއި الله އަށް ޝަރީކު ނުކޮށް މަރުވާ މީހާ ސުވަރުގެއަށް ވަދެވޭނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 135
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُوجِبَتَانِ فَقَالَ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރައިބް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާޝް] އިން [އަބޫ ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. -' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 136
و حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلَانِيُّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَقِيَهُ يُشْرِكُ بِهِ دَخَلَ النَّارَ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِمِثْلِهِ
އަދި [އަބޫ އައްޔުބުލްޣައިލާނީ ސުލައިމާން ބިން ޢަބްދުﷲ] އާއި [ޙައްޖާޖު ބިން އަޝް-ސިޔާޢިރު] ދެމީހުންވެސް ދެންނެވީ، [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އަމްރޫ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤުރުޢާ] [އަބޫ އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] އަންގަވާފައި ވެއެވެ އެކަލާނގެއަށް އެއްވެސް ކަމެއް ޝަރީކު ނުކޮށް الله އާއި ބައްދަލުކޮށް މަރުވާ މީހާ ސުވަރުގެއަށް ވަދެ، މަރުވާ މީހާ - الله އާއި ބައްދަލުކޮށް - އެކަލާނގެއާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ޝަރީކު ކުރުމުގެ ޙާލަތުގައި ނަރަކައަށް ވަދެވޭނެއެވެ'. [އަބޫ އައްޔޫބު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ އައްޒުބައިރު] [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [މުޢާޛު] - އެއީ އިބްނު ހިޝާމް - ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ވިދާޅުވީ، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ފަދައިން ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 137
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَتَانِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَبَشَّرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ، [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ ރަސޫލާ، الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: 'އޭނާ ޒިނޭކޮށް ވައްކަން ކުރިޔަސް؟' ޖިބްރީލް ޖަވާބު ދިނީ، 'އޭނާ ޒިނޭކޮށް ވައްކަން ކުރިޔަސް' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 138
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ يَحْيَى بْنَ يَعْمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ الدِّيلِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا ذَرٍّ حَدَّثَهُ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَائِمٌ عَلَيْهِ ثَوْبٌ أَبْيَضُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَإِذَا هُوَ نَائِمٌ ثُمَّ أَتَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ مَاتَ عَلَى ذَلِكَ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ عَلَى رَغْمِ أَنْفِ أَبِي ذَرٍّ قَالَ فَخَرَجَ أَبُو ذَرٍّ وَهُوَ يَقُولُ وَإِنْ رَغِمَ أَنْفُ أَبِي ذَرٍّ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އާއި [އަޙްމަދު ބިން ޚިރާސް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޢަބްދު އަޝްޝަމަދު ބިން ޢަބްދުލް ވަރިޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ] ވިދާޅުވިއެވެ، [ޙުސައިން އަލްމުޢާލިމް] [އިބްނު ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޢުމަރު] އޭނާއަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ، [އަބޫލް އަސްވާދު އައްދައިލާމީ] އޭނާއަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ، އެއީ [އަބޫ ދައްރު] އެކަލޭގެފާނަށް ކިޔައިދެއްވައި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، ‘އަހަރެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައީ އޭނާ ނިދާފައި އޮއްވާ، އަދި އޭނާ ހުރީ ހުދު ގަމީހެއް ލައިގެންނެވެ. ދެން އަހަރެން އޭނާގެ ގާތަށް އައިއިރު -އަނެއްކާވެސް-، އޭނާ އަދިވެސް އޮތީ ނިދާފައި، ދެން އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އޭނާގެ ގާތަށް އައިއިރު އޭނާ ހުރީ ހޭލާފައެވެ. އަހަރެން ދެން އެކަލޭގެފާނާ ކުރިމަތިލާން އިށީނީމެވެ، އޭނާ ދެން ވިދާޅުވީ: 'އެއްވެސް އަޅަކު ނުބުނާނެ، 'الله ފިޔަވައި -އަޅުކަން ކުރެވޭ އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް'، ދެން އޭނާ މަރުވަނީ އެކަމުގައި ހިފަހައްޓައިގެން، އެކަމަކު އޭނާ ސުވަރުގެއަށް ވަދެވޭނެއެވެ.' އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އޭނާ ޒިނޭކޮށް ވައްކަން ކުރިޔަސް'. ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ޒިނޭކޮށް ވައްކަން ކުރިޔަސް' އެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އޭނާ ޒިނޭކޮށް ވައްކަން ކުރިޔަސް'. ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ޒިނޭކޮށް ވައްކަން ކުރިޔަސް' އެވެ. ތިން ފަހަރު. ދެން ހަތަރުވަނަ ފަހަރު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރާވީ މީހާ ވިދާޅުވީ، އަބޫދާރު ބޭރަށް ނުކުމެވަޑައިގަތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، އަބޫދާރު ޚިލާފުވިޔަސް’ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 139
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ وَاللَّفْظُ مُتَقَارِبٌ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ فَقَاتَلَنِي فَضَرَبَ إِحْدَى يَدَيَّ بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا ثُمَّ لَاذَ مِنِّي بِشَجَرَةٍ فَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ أَفَأَقْتُلُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ قَطَعَ يَدِي ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ بَعْدَ أَنْ قَطَعَهَا أَفَأَقْتُلُهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ وَإِنَّكَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا الْأَوْزَاعِيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ فَفِي حَدِيثِهِمَا قَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ كَمَا قَالَ اللَّيْثُ فِي حَدِيثِهِ وَأَمَّا مَعْمَرٌ فَفِي حَدِيثِهِ فَلَمَّا أَهْوَيْتُ لِأَقْتُلَهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ ثُمَّ الْجُنْدَعِيُّ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيَّ وَكَانَ حَلِيفًا لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ އެ ލަފުޒުތައް ވަރަށް ވައްތަރު ކަމުގައެވެ. [ލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢަތަޢު ބިން ޔަޒީދުލް ލައިޘީ] ގެ އަރިހުން [އުބައިދުالله ބިން އަދީ ބިން އަލްޚިޔާރު] ގެ އަރިހުން [އަލްމިޤްދާދު ބިން އަލް އަސްވާދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ކާފަރުންގެ ތެރެއިން މީހަކު އަހަންނަށް ދިމާވެއްޖެނަމަ، އަދި އެމީހުން އަހަންނަށް ހަމަލާދީ ކަނޑިން އަހަރެންގެ އެއް އަތް ކަނޑާލައިފިނަމަ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ ދެން އޭނާ އަހަރެންގެ އަތުން ފިލައިގެން ގޮސް ގަހެއްގެ ފަހަތުގައި ހިމާޔަތް ހޯދައެވެ'، ދެން އެކަން ކުރި މީހާ ބުނީ، 'އަހަރެން الله އަށް ޙަވާލުކުރަމެވެ. އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އޭނާ އެ ޢިބާރާތް - ޠޫހިދު- ބުނުމަށްފަހު، އޭނާ މަރާލުމަކީ އަހަރެންނަށް ހުއްދަ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟' الله ގެ ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. މިޤްދާދު އިޢުތިރާޒު ކުރެއްވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ! އެމީހާ އަހަރެންގެ އަތް ކަނޑާލިއިރު، ކަނޑާލުމަށްފަހު އޭނާ -ގަސްތުގައި- ބުނީ! އަހަންނަށް އޭނާ މަރާލެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އޭނާ ނުމަރާށެވެ، އެމީހާ މަރާނަމަ، ތިބާ މަރާލުމުގެ ކުރިން އޭނާ ތިބާ ފަދައިން ވާނެއެވެ. [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އޭނާ ބުނީ، [މާޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ ދައްކާފައި ވެއެވެ- އަދި [އިޝާޤު ބިން މޫސާ އަލްއަންސާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްވަލިދު ބިން މުސްލިމް] [އަލްއައުޒައި] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] ހުރިހާ ކަމެއް [އަޒް-ޒުހުރީ] އިން މި ޓްރާންސްމިޝަން ސިލްސިލާއާއެކު ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަލްޢައުޒާޢީ އާއި އިބްނު ޖުރައިޖް އާއި ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އެބޭކަލުންގެ ޙަދީޘްފުޅުތަކުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަލްލައިތު އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިން، 'އަހަރެން الله އަށް ޙަވާލުކުރަމެވެ. މަޢުމަރާއި ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'އަހަރެން އޭނާ މަރާލަން ގަސްތުކުރިއިރު، އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތް' ކަމަށެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްހާބު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އައްތަޢު ބިން ޔަޒީދުލް ލައިތިލް ޖުންދާޢީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އަބްދުالله ބިން އަދީ ބިން އަލްޚިޔާރު] އޭނާއަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [އަލްމިޤްދާދު ބިން އަމްރޫ ބިން އަލް އަސްވާދުލް ކިންދީ] - އޭނާއަކީ މީހެކެވެ ބަނޫ ޒުހުރާގެ އެކުވެރިއެއް ކަމުގައިވާ، އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ބަދުރުގެ ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވި ޞަޙާބީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގެންނެވި - އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ކާފިރުންގެ ތެރެއިން މީހަކު އަހަރެންނާ ބައްދަލުވެއްޖެނަމަ ކަލޭގެފާނަށް ހީވަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ ' ދެން އޭނާ ޛިކުރުކުރެއްވީ އަލްލައިތުސްގެ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިންނެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 140
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي ظِبْيَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَرِيَّةٍ فَصَبَّحْنَا الْحُرَقَاتِ مِنْ جُهَيْنَةَ فَأَدْرَكْتُ رَجُلًا فَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَطَعَنْتُهُ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ فَذَكَرْتُهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَقَتَلْتَهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا قَالَهَا خَوْفًا مِنْ السِّلَاحِ قَالَ أَفَلَا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لَا فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَيَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَقَالَ سَعْدٌ وَأَنَا وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ مُسْلِمًا حَتَّى يَقْتُلَهُ ذُو الْبُطَيْنِ يَعْنِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ { وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ } فَقَالَ سَعْدٌ قَدْ قَاتَلْنَا حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَأَنْتَ وَأَصْحَابُكَ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونُ فِتْنَةٌ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫ ޚާލިދުލް އަޙްމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ- އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އާއި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ގެ އަރިހުންވެސް [އަލްއަޢްމާޝް] އިން [އަބޫ ދލިބިއަން] ގެ އަރިހުން [އުސާމާ ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން އަދި މިއީ އިބްނު އަބޫ ޝައިބާގެ ޙަދީޘް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އެއްދުވަހަކު ހެނދުނު އަހަރެމެން އާދެވުނީ ޖުހައިނާ ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ ތަނެއް ކަމަށްވާ އަލްހުރޫޤާތަކަށެވެ. ދެން އަޅުގަނޑާ ބައްދަލުވީ ފިރިހެނަކާ، އެމީހާ ދެން ކިޔެވީ LAA ILAAHA ILLALLAHU - الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު ކަލާނގެއެއް ނެތް -، އެކަމަކު އަދިވެސް ވަޅިން ހަމަލާދިނީމެވެ. ދެން އެކަމުގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ތެރޭގައި ހުރަހެއް އިޙްސާސް ވުމުން، އެ ހާދިސާ ﷲ ގެ ރަސޫލާއަށް ރިވާކޮށްލީމެވެ. އެއަށްފަހު الله ގެ ރަސޫލާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ! ހަމަކަށަވަރުން އެމީހާ އެގޮތަށް ބުނީ ކަނޑި ވިއްސައިގެން ބިރުގަނެގެންނެވެ.' الله ގެ ރަސޫލާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެވަގުތު އަހަރެން ދެންމެ އިސްލާމްވި ކަމަށް ހީވާންދެން الله ގެ ރަސޫލާ އަހަންނަށް އެ ސުވާލު ތަކުރާރު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ'. އުސާމާ އަނެއްކާވެސް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ، ސަޢުދު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ކުޑަ ބަނޑެއް ހުންނަ މީހަކު، އެއީ އުސާމާގެ ފަރާތުން މުސްލިމަކު މަރާނުލާހާ ހިނދަކު، الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަހަރެން މުސްލިމަކު މަރާނުލާނަމެވެ. އުސާމާ އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ، 'މީހަކު ސުވާލުކުރީ، 'އަދި ފިތުނައެއް ނެތްހާ ހިނދަކު އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކޮށް، ހަމައެކަނި الله އަށް ދީން ހަދާށޭ الله ނުބުނެވި ހެއްޔެވެ؟' -Qs. އަލް އަންފާލް: 38-. އެހެންކަމުން ސަޢުދު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ހަމަކަށަވަރުން، އަޅުގަނޑުމެން އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރަނީ އިތުރަށް ފިތުނައެއް ނެތުމަށްޓަކައި، އެކަމަކު ތިބާއާއި ތިބާގެ ޞަޙާބީން އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރަނީ ފިތުނައެއް އުފެއްދުމަށްޓަކައި' ކަމަށެވެ.
