Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
[Ali ibn Hujr as-Sa’di] u hlamuserile na hina [Ismail] - hi leswaku, Ibn Ulayyah - ku suka eka [Mansur ibn Abdurrahman] ku suka eka [ash-Sya’bi] ku suka eka [Jarir] leswaku u n’wi twe a ku, ‘Hlonga rin’wana na rin’wana leri balekaka eka n’wini wa rona i mupfumeri ku kondza ri tlhelela eka vona.’ Mansur u te, 'Hi Allah, swi hlamuseriwe eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wa sallam, kambe ndzi venga ku va na hadith leyi hlamuseriweke ku suka eka mina laha eBasrah.'
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
U hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Hafsh bin Ghiyats] ku suka eka [Dawud] ku suka eka [ash-Sya’bi] ku suka eka [Jarir] u te, ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mani na mani loyi a nga hlonga leri balekaka eka n’wini wa yena, kutani xitiyisekiso xa Islam xi hambanisiwile na yena’.
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
hi byerile [Yahya bin Yahya] u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Mughirah] ku suka eka [ash-Sya’bi] u te, [Jarir bin Abdullah] u hlamuserile ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Loko hlonga ri baleka -eka n’wini wa rona-, xikhongelo xa rona a xi nge amukeriwi’.
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Swi hlamuseriwile eka hina [Yahya bin Yahya] u te, Ndzi swi hlayile emahlweni ka [Malik]; ku suka eka [Salih bin Kaisan] ku suka eka [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ku suka eka [Zaid bin Khalid al-Juhani] u te, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u simeke xikhongelo xa nimixo na hina eHudaibiyah, endzhaku ka loko mpfula yi ne vusiku byebyo. Endzhaku ko heta xikhongelo, u hundzulukele eka Mamoslem kutani a ku: ‘Xana ma swi tiva leswi Rabb ya n’wina a swi vuleke?’ Vaseketeri va hlamula va ku, ‘Allah na Murhumiwa wa Yena va tiva ku antswa’. Kutani a ku: ‘Allah u ri: ‘Exikarhi ka malandza ya Mina, ku na lava pfumelaka naswona ku na lava nga pfumeriki. Kutani loyi a nge, ‘Hi nyikiwile mpfula hi vunene na tintswalo ta Allah’, kutani munhu yoloye u pfumela eka Mina naswona a nga pfumeli eka tinyeleti. Hi hala tlhelo, munhu loyi a nge, "Hi nyikiwa mpfula hi nyeleti leyi kumbe nyeleti yoleyo, kutani munhu yoloye a nga pfumeli eka Mina a pfumela eka tinyeleti."
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[Harmalah bin Yahya] na [Amr bin Sawwad al Amiri] na [Muhammad bin Salamah al-Muradi] va ndzi hlamuserile, [al-Muradi] u te, [Abdullah bin Wahab] u hlamuserile na hina ku suka eka [Yunus], naswona van’wana vambirhi va te; [Ibn Wahab] u hi hlamuserile ku suka eka [Ibn Shihab] u te, [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] u ndzi hlamuserile leswaku [Abu Hurayrah] u te, ‘Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) u te: ‘Xana a wu swi voni leswi Hosi ya wena yi swi vuleke? U ri, ‘A ndzi nyikanga nkateko eka malandza ya Mina handle ka leswaku van’wana va vona va hundzuke vapfumeri hi wona. Va ri, 'Nyeleti leyi yi huma eka nyeleti yin'wana.''
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Naswona [Muhammad bin Salamah al-Muradi] u hi byerile [Abdullah bin Wahab] ku suka eka [Amru bin al-Harith]. -eka ku hlamuseriwa kun’wana ku vuriwile- Naswona [Amru bin Sawwad] u ndzi byerile [Abdullah bin Wahab] u ndzi byerile [Amru bin al-Harith] leswaku [Abu Yunus] khale ka hlonga ra Abu Hurairah, u n’wi byerile ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Allah a nga rhumeli ehansi ku suka eka xibakabaka mikateko yin’wana kambe vanhu van’wana va hundzuka lava nga pfumeriki. Allah u rhumela mpfula, kutani va ku, ‘Nyeleti leyi na nyeleti yoleyo -swi vange mpfula-’. Loko a ri eka hadith [al-Muradi], ‘Swi vangiwa hi tinyeleti to tano na to tano’.
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Naswona u ndzi byerile [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] u hi byerile [an-Nadlar bin Muhammad] u hi byerile [Ikrimah] - ku nga Ibn Ammar - u hi byerile [Abu Zumail] u te, u hi byerile [Ibn Abbas] u te, ‘Nkarhi wun’wana vanhu va nyikiwile mpfula hi nkarhi wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani u te: ‘Hi leswi mpfula exikarhi ka vanhu kuna lava hundzukaka malandza yo tlangela naswona kuna na lava kufr. Van’wana va vona va te, ‘Mpfula leyi i vumbhoni bya tintswalo ta Allah’. Kambe van'wana va te, "Nyeleti yo tano na yo tano yi swi kumile kahle hakunene." Ibn Abbas u te, 'Kutani ndzimana yi rhelerile: '-Hikokwalaho ndzi hlambanya hi ku rhelela ka Yena swiphemu swa tinyeleti-', ku fikela eka ndzimana leyi nge: '-naswona u sivele swakudya -leswi Allah a mi nyikeke swona- hi ku hembela Allah-' -Qs. Qs. Al Waaqi'ah: 75-82-.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
hi byerile [Muhammad bin al-Mutsanna] u hi byerile [Abdurrahman bin Mahdi] ku suka eka [Syu’bah] ku suka eka [Abdullah bin Abdullah bin Jabr] u te, Ndzi twe [Anas] a ku, ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Xikombiso xa mukanganyisi i ku vengiwa ka Ansar, naswona xikombiso xa mupfumeri i rirhandzu ra Ansar'.
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
[Yahya bin Habib al-Harith] u hi hlamuserile [Khalid] - hi leswaku Ibn al-Harith - u hi hlamuserile [Syu’bah] ku suka eka [Abdullah bin Abdullah] ku suka eka [Anas] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u te: ‘Ku rhandza va Ansar i xikombiso xa ripfumelo, naswona ku va venga i xikombiso xa vukanganyisi’.
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
Nakona [Zuhair bin Harb] u hi byerile, u te, [Mu’adh bin Mu’adh] u hi byerile. -eka ku hlamuseriwa kun’wana ku boxiwile- Naswona [Ubaidullah bin Mu’adh] u hi byerile naswona xiga lexi i xa yena, u hi byerile [tata wa mina] u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Adi bin Thabit] u te, ‘Ndzi twe [al-Bara’] a hlamusela hadith ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, loko a vula hi va Ansar: ‘A nga kona loyi a va rhandzeke handle ka vapfumeri, naswona a nga kona la va vengaka handle ka vakanganyisi. Loyi a va rhandzeke, Allah u ta n’wi tsakela, naswona loyi a va vengaka, Allah u ta n’wi venga.’ [Syu'bah] u te, 'Ndzi tlhele ndzi vutisa [Adi], 'Xana u swi twile eka [al-Bara']?' U hlamule a ku, 'Xiendlakalo xexo xi fambelana na mina.'
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Swi hi byeriwile [Qutaibah bin Sa’id] u hi byerile [Ya’qub] - ku nga Ibn Abdurrahman al-Qari - ku suka eka [Suhail] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u te: ‘A ku nge vi na rivengo eka Ansar, wanuna loyi a pfumelaka eka Allah na wo hetelela Siku'.
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Naswona u hi byerile [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaibah] u hi byerile [Jarir]. -eka ku hlamuseriwa kun’wana ku vuriwile- Naswona loko a hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Abu Salamah] hi vumbirhi bya vona ku suka eka [al-A’masy] ku suka eka [Abu Salih] ku suka eka [Abu Sa’id] u te, ‘Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A nge vengi Ansar, wanuna loyi a pfumelaka eka Allah na Siku ro Hetelela’.
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Waki’] na [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [al-A’masy]. -eka xitlhokovetselo xin’wana ku vuriwa- Dan u hi byerile [Yahya bin Yahya] naswona lafazh i ya yena. Loko a vikile eka hina [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [al-A’masy] ku suka eka [Adi bin Thabit] ku suka eka [Zirr] u te, [Ali] u te, ‘Hi Loyi a hambanisaka mavele ni ku ntshunxa moya-xiviri, hakunene ntwanano wa Muprofeta loyi ummi -a nga kotiki ku hlaya- eka mina i ‘A ku na munhu loyi a ndzi rhandzeke handle ka loko a ri mupfumeri naswona a nga ndzi vengi kambe i mukanganyisi'.
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ku hlamuseriwe leswaku [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir al-Mishri] u vikile eka hina [al-Laits] ku suka eka [Ibn al-Had] ku suka eka [Abdullah bin Dinar] ku suka eka [Abdullah bin Umar] ku suka eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u te: ‘N’wina vavasati! Nyika charity u engetela istighfar ya wena. Hikuva, ndza swi vona leswaku vavasati hi vona lava tshamaka ngopfu eTiheleni.’ Wansati un’wana wo tlhariha exikarhi ka vona u vutisile, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, ha yini vavasati vo tala va ri vaaki va Tihele?’. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam hi ku vula ka yena. u te: ‘U rhukana ngopfu naswona u landzula mikateko ya nuna wa wena. A ndzi va voni lava pfumalaka mianakanyo ni lava vukhongeri bya vona byi nga ni matimba ku tlula lava nga eka ntlawa wa n’wina.’ Wansati loyi u vutisile nakambe, ‘Oho Murhumiwa wa Allah! Xana ku pfumaleka ka mianakanyo ni vukhongeri swi vula yini?’ Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'Nhlamuselo ya ku pfumaleka ka xivangelo hileswaku vumbhoni bya vavasati vambirhi byi fana na vumbhoni bya wanuna.' Leswi hi swona leswi vuriwaka ku pfumala xivangelo. Hilaha ku fanaka, vavasati a va khongeli hi vusiku lebyi va nga titsona swakudya hi n’hweti ya Ramadlan - hikwalaho ka ku ya enkarhini -. Kutani leswi hi swona leswi ku vuriwaka leswaku i ku pfumaleka ka vukhongeri’. Naswona u hi byerile hi swona [Abu ath-Tahir] u hi byerile [Ibnu Wahab] ku suka eka [Bakar bin Mudlar] ku suka eka [Ibn al-Had] hi sanad leyi xikombiso'. Naswona yi ndzi byerile [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] na [Abu Bakr bin Ishaq] havambirhi va vule, yi hi byerile [Ibn Abu Maryam] u hi byerile [Muhammad bin Ja’far] u te, u hi byerile [Zaid bin Aslam] ku suka eka [Iyadl bin Abdullah] ku suka eka [Abu Sa’id al-Khudri] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. -eka ku hlamuseriwa kun’wana ku vuriwile- Naswona u hi byerile [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] na [Ibn Hujr] lava va vutiseke, u hi byerile [Ismail] -ku nga Ibn Ja’far- ku suka eka [Amru bin Abu Amru] ku suka eka [al-Maqburi] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ku fana na hadith leyi fanaka na hadith ya Ibn Umar, ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] havambirhi va te, u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [al-A’masy] ku suka eka [Abu Salih] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko munhu a hlaya Surah as-Sajdah, kutani u nkhinsama, kutani Sathana u famba a ri yexe ku ya rila, a ku, 'Khombo''. Naswona eka matimu ya Abu Kuraib, 'Khombo ra mina, vanhu va byeriwa ku nkhinsama kutani va nkhinsama leswaku va kuma tilo, kasi mina ndzi byeriwe ku nkhinsama, kutani ndzi nga swi lavi, kutani ndzi kume tihele''. U ndzi byerile [Zuhair bin Harb] u hi byerile [Waki'] u hi byerile [al-A'masy] hi sanad leyi xikombiso, ntsena u te, 'Kutani a ndzi nga yingisi kutani ndzi kume tihele''.
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
hi byerile [Yahya bin Yahya at-Tamimi] na [Uthman bin Abu Syaibah] havambirhi va huma eka [Jarir]. [Yahya] u te, endzhaku ko vika eka hina [Jarir] ku suka eka [al-A'masy] ku suka eka [Abu Sufyan] u te, ndzi twe [Jabir] a ku, 'Ndzi twe Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a ku: 'Hakunene, leswi hambanisaka munhu na shirk na kufu i ku tshika xikhongelo''.
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
U hi byerile [Abu Ghassan al-Misma’i] u hi byerile [adl-Dlahhak bin Makhlad] ku suka eka [Ibn Juraij] u te, u ndzi byerile [Abu az-Zubair] leswaku u twe [Jabir bin Abdullah] a ku, ‘Ndzi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘I yini lexi hambanisaka munhu eka shirk na kufu i ku tshika xikhongelo'.
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Naswona u hi byerile [Mansur bin Abu Muzahim] u hi byerile [Ibrahim bin Sa’d]. -eka xitlhokovetselo xin’wana ku vuriwa- u ndzi byerile [Muhammad bin Ja’far bin Ziyad] u hi byerile [Ibrahim] -ku nga bin Sa’d- ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Sa’id bin al-Musayyab] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a vutisiwile, ‘Hi wihi xiendlo xa nkoka swinene? ' U hlamurile, 'Ripfumelo eka Allah'. U vutisile nakambe, ‘Kutani i yini?’ U hlamurile a ku, ‘Jihad endleleni ya Allah’. U vutisile nakambe, ‘Kutani i yini?’ U hlamule a ku, 'Mabrur Hajj'. Naswona eka matimu ya [Muhammad bin Ja'far], "Ripfumelo eka Allah na Murhumiwa wa Yena". Naswona [Muhammad bin Rafi’] na [Abd bin Humaid] va ndzi byerile hi swona ku suka eka [Abdurrazzaq] va hi byerile [Ma’mar] ku suka eka [az-Zuhri] hi nxaxamelo lowu wa ku hlamusela na swin’wana swo fana na swona’.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
ndzi byerile [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] u hi byerile [Hammad bin Zaid] u hi byerile [Hisham bin Urwah]. -eka xitlhokovetselo xin’wana ku vuriwa- u hi byerile [Khalaf bin Hisham] naswona lafazh i ya yena, u hi byerile [Hammad bin Zaid] ku suka eka [Hisyam bin Arubah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Murawih al-Laitsi] ku suka eka [Abu Dzar] u te, ‘Ndzi tshame ndzi vutisa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, ‘O Rasulullah loyi a nga! Hi wihi mukhuva wa nkoka swinene? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'Pfumela eka Allah naswona u lwela endleleni ya Yena'. Ndzi vutisile ndzi ku, ‘Hi wihi nandza loyi a nga wa nkoka swinene?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Nandza loyi a nga lonene hi ku ya hi n’wini wa yena naswona a durhaka swinene’. Ndzi vutisile nakambe, 'Ku vuriwa yini loko ndzi nga swi koti?' Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u hlamurile: 'U nga pfuna munhu loyi a tirhaka kumbe u tirhela munhu loyi a nga tirhiki.' Ndzi vutisile nakambe, ‘Oho Murhumiwa wa Allah! Xana u ehleketa yini loko ndzi nga swi koti ku endla swin’wana swa swiendlo leswinene?’ Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u hlamurile a ku: 'U fanele ku tshika swiendlo swa wena swo biha eka van'wana hikuva i tintswalo leti humaka eka wena eka wena n'wini.' U hi byerile [Muhammad bin Rafi’] na [Abd bin Humaid], [Abd] u te, u hi byerile, naswona [Ibn Rafi’] u te, u hi byerile [Abdurrazzaq] u hi byerile [Ma’mar] ku suka eka [az-Zuhri] ku suka eka [Habib] khale ka hlonga ra Urwah bin az-Zubair, ku suka eka [Urwah bin az-Zubair] . ku suka eka [Abu Murawih] ku suka eka [Abu Dzar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi hadith yo fana, ntsena u te, ‘U pfuna vanhu lava tirhaka kumbe ku tumbuluxa mintirho eka vanhu lava nga tirhiki’.
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Swi hlamuseriwile eka hina [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hlamuserile eka hina [Ali bin Mushir] ku suka eka [ash-Syaibani] ku suka eka [al-Walid bin al-Aizar] ku suka eka [Sa’ad bin Iyas Abu Amru ash-Syaibani] ku suka eka [Abdullah bin Mas’ud] u te, ‘Ndzi kombele Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, . ‘Hi xihi xiendlo lexinene xa nkoka swinene? ' A hlamula a ku: 'Khongela hi nkarhi lowu faneleke'. Ndzi vutisile nakambe, 'Kutani i yini swin'wana?' U hlamurile a ku: ‘U tinyiketerile eka vatswari havambirhi’. Ndzi vutisile nakambe, 'Kutani i yini swin'wana?' U hlamule a ku: ‘Lwa endleleni ya Allah’. Kutani a ndzi nga ha vutisi swivutiso hikuva a ndzi sirhelela mintlhaveko ya yena ntsena.’