Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
[Алӣ ибни Ҳуҷр ас-Саъдӣ] ба мо [Исмоил] - яъне Ибни Улайя - аз [Мансур ибни Абдурраҳмон] аз [аш-Шаъбӣ] аз [Ҷарир] нақл кардааст, ки ӯ шунидааст, ки мегуфт: «Ҳар ғуломе, ки аз соҳибаш фирор мекунад, кофир аст, то он даме ки ба назди онҳо баргардад». Мансур гуфт: «Қасам ба Худо, ин аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам ривоят шудааст, аммо ман намехоҳам, ки дар ин ҷо дар Басра аз ман ҳадис ривоят шавад».
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Ҳафш бин Ғиёс] аз [Довуд] аз [аш-Шайъбӣ] аз [Ҷарир] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: «Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам фармуданд: «Ҳар касе, ки ғуломе бошад, ки аз соҳибаш фирор кунад, пас кафолати Ислом аз ӯ ҷудо шудааст».
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Ба мо [Яҳё ибни Яҳё] ба мо [Ҷарир] аз [Муғира] аз [Шаъбӣ] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: [Ҷарир ибни Абдуллоҳ] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ривоят кардааст, ки ӯ гуфт: «Агар ғулом аз соҳибаш фирор кунад, дуои ӯ қабул намешавад».
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Ба мо [Яҳё бин Яҳё] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: «Ман онро дар ҳузури [Молик] хондам; аз [Солиҳ бин Кайсон] аз [Убайдуллоҳ бин Абдуллоҳ бин Утба] аз [Зайд бин Холид ал-Ҷуҳонӣ] ӯ гуфт: «Паёмбар алайҳиссалом намози субҳро бо мо дар Ҳудайбия пас аз боридани борон дар он шаб барпо карданд. Пас аз анҷоми намоз, ӯ ба мусалмонон рӯй оварда гуфт: «Оё медонед, ки Парвардигоратон чӣ гуфтааст?» Саҳобагон ҷавоб доданд: «Худо ва паёмбараш беҳтар медонанд». Сипас ӯ гуфт: «Худо мефармояд: «Аз байни бандагони ман касоне ҳастанд, ки имон овардаанд ва касоне ҳастанд, ки кофиранд. Пас, ҳар касе бигӯяд: «Ба мо бо фазлу раҳмати Худо борон дода шудааст», пас он шахс ба Ман имон овардааст ва ба ситорагон имон наовардааст. Аз тарафи дигар, шахсе, ки мегӯяд: «Ба мо борон аз ин ситора ё он ситора дода шудааст», пас он шахс ба Ман кофир шудааст ва ба ситорагон имон овардааст».
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[Ҳармала бин Яҳё] ва [Амр бин Саввод ал-Амирӣ] ва [Муҳаммад бин Салама ал-Муродӣ] ба ман ривоят кардаанд, [ал-Муродӣ] гуфтааст, [Абдуллоҳ бин Ваҳҳоб] ба мо аз [Юнус] ривоят кардааст ва ду нафари дигар гуфтанд: [Ибни Ваҳҳоб] ба мо аз [Ибни Шиҳоб] ривоят кардааст. Ӯ гуфт: [Убайдуллоҳ бин Абдуллоҳ бин Утба] ба ман ривоят кардааст, ки [Абу Ҳурайра] гуфтааст: «Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Оё надидаед, ки Парвардигоратон чӣ гуфтааст?» Гуфт: «Ман ба бандагонам ҳеҷ неъмате надодаам, магар ин ки баъзе аз онҳо бо он кофир шуданд. Мегӯянд: «Ин ситора аз ситораи дигар аст».
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Ва [Муҳаммад бин Салома ал-Муродӣ] ба мо [Абдуллоҳ бин Ваҳб] аз [Амр бин ал-Ҳорис] нақл кардааст. -дар ривояти дигар гуфта шудааст - Ва [Амр бин Саввод] ба ман [Абдуллоҳ бин Ваҳб] ба ман [Амр бин ал-Ҳорис] гуфтааст, ки [Абу Юнус] ғуломи собиқи Абуҳурайра, ба ӯ аз [Абу Ҳурайра] гуфтааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтаанд: "Худо аз осмон неъматҳоеро нозил намекунад, балки баъзе одамон кофир мешаванд. Худо борон мефиристад, бинобар ин онҳо мегӯянд: "Ин ситора ва он ситора -боиси борон шудаанд" дар ҳоле ки дар ҳадис [ал-Муродӣ] омадааст: "Боиси ситорагони фалон ва фалон".
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Ва ба ман гуфт [Аббос бин Абдулазим ал-Анборӣ] ба мо гуфт [ан-Надлар бин Муҳаммад] ба мо гуфт [Икрима] - яъне Ибни Аммор - ба мо гуфт [Абу Зумайл] гуфт ӯ гуфт, ба мо гуфт [Ибни Аббос] гуфт ӯ гуфт: "Вақте ки дар замони Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам ба мардум борон дода шуд, он гоҳ ӯ гуфт: "Бо ин борон дар байни мардум касоне ҳастанд, ки ба бандагони шукргузор табдил меёбанд ва кофирон низ ҳастанд. Баъзе аз онҳо гуфтанд: "Ин борон далели раҳмати Худост". Аммо дигарон гуфтанд: "Фалон ситора воқеан дуруст гуфт." Ибни Аббос гуфт: "Сипас ояте нозил шуд: "Пас, ба фуруд омадани Ӯ, қисмҳои ситорагон-" то он даме ки ояти "-ва шумо ризқеро, ки Худо ба шумо додааст, бо дурӯғ ба Худо иваз кардед-" -Суолҳо. Ал-Воқеъа: 75-82-.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Ба мо [Муҳаммад ибни Мутсанно] ба мо [Абдурраҳмон ибни Маҳдӣ] аз [Шуъба] аз [Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Ҷабр] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: Ман аз [Анас] шунидам, ки мегуфт: "Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам фармуданд: "Нишонаи мунофиқ бадбинӣ бо ансор аст ва нишонаи мӯъмин муҳаббати ансор аст".
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
[Яҳё ибни Ҳабиб ал-Ҳорис] ба мо [Холид] — яъне Ибни Ҳорис — ба мо [Шуъба] аз [Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳ] аз [Анас] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нақл кардааст, ки ӯ гуфтааст: «Дӯст доштани ансор нишонаи имон аст ва бад дидан аз онҳо нишонаи нифоқ аст».
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
Ва [Зуҳайр бин Ҳарб] ба мо нақл кард, гуфт ӯ, [Муъоз бин Муъоз] ба мо нақл кард. -дар ривояти дигар зикр шудааст - Ва [Убайдуллоҳ бин Муъоз] ба мо нақл кард ва ибораи ӯ аст, ӯ ба мо нақл кард [падарам] ба мо [Шуъба] аз [Адӣ бин Собит] гуфт: "Ман [ал-Бара]-ро аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам ривоят карда, вақте ки ӯ дар бораи ансор гуфт: "Онҳоро ҷуз мӯъминон дӯст намедоранд ва онҳоро ҷуз мунофиқон бад намебинанд. Ҳар кӣ онҳоро дӯст дорад, Аллоҳ ӯро дӯст хоҳад дошт ва ҳар кӣ аз онҳо нафрат кунад, Аллоҳ ӯро бад мебинад." [Шуъба] гуфт: "Пас ман аз [Адӣ] пурсидам: "Оё ту инро аз [ал-Бара] шунидӣ?" Ӯ ҷавоб дод: "Ин ҳодиса ба ман марбут аст."
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Ба мо гуфта шудааст, ки [Қутайба бин Саид] ба мо [Яъқуб] - яъне Ибни Абдурраҳмон ал-Қорӣ - аз [Суҳайл] аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] ривоят кардааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Барои ансор, марде, ки ба Худо ва рӯзи қиёмат имон дорад, кинаву адоват вуҷуд надорад».
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Ва ба мо нақл кардааст [Усмон бин Муҳаммад бин Абу Шайба] ба мо нақл кардааст [Ҷарир]. -дар ривояти дигар омадааст- Ва пас аз он ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Абу Салама] ҳардуро аз [ал-Аъмасӣ] аз [Абу Солеҳ] аз [Абу Саъид] нақл кардааст, гуфт: «Расули Худо (с) фармуд: «Марде, ки ба Худо ва рӯзи қиёмат имон дорад, аз ансор нафрат намекунад».
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Вакӣ] ва [Абу Муъовия] аз [ал-Аъмосӣ] нақл кардааст. -дар ривояти дигар гуфта шудааст, ки Дон ба мо [Яҳё бин Яҳё] нақл кардааст ва лафаз ба ӯ тааллуқ дорад. Пас аз он ки ба мо [Абу Муъовия] аз [ал-Аъмосӣ] аз [Адӣ бин Собит] аз [Зирр] нақл кард, [Алӣ] гуфт: «Қасам ба он ки донаро пора мекунад ва рӯҳро озод мекунад, дар ҳақиқат паймони Паёмбар, ки уммӣ наметавонад ба ман бихонад, ин аст: «Касе маро дӯст намедорад, магар ин ки мӯъмин бошад ва аз ман нафрат накунад, балки мунофиқ бошад».
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ривоят шудааст, ки [Муҳаммад бин Рум бин ал-Муҳоҷир ал-Мишрӣ] ба мо [ал-Лайтс] аз [Ибни Ҳад] аз [Абдуллоҳ бин Динор] аз [Абдуллоҳ бин Умар] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ривоят кардааст, ки ӯ гуфт: «Эй занон! Садақа диҳед ва истиғфори худро зиёд кунед. Зеро ман мебинам, ки занон бештар дар дӯзах зиндагӣ мекунанд». Як зани оқил аз байни онҳо пурсид: «Эй Паёмбари Худо, чаро аксари занон дар дӯзах ҳастанд?» Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Шумо бисёр лаънат мегӯед ва баракати шавҳаратонро инкор мекунед. Ман онҳоеро намебинам, ки ақл надоранд ва дини онҳо аз гурӯҳи шумо қавитар аст». Зан боз пурсид: «Эй Паёмбари Худо! Ақл ва дин чист?» Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб дод: «Маънои ақл набудани он аст, ки шаҳодати ду зан бо шаҳодати мард яксон аст. Ин чизест, ки ақл набудани номида мешавад». Ҳамчунин, занон шабҳое, ки дар моҳи Рамазон рӯза медоранд, аз сабаби ҳайз намоз намехонанд. Пас, ин чизест, ки гуфта мешавад, ки аз дин дурӣ аст. Ва дар ин бора ба мо нақл кардааст [Абу Тоҳир] ба мо нақл кардааст [Ибни Ваҳб] аз [Бакар бин Мудлар] аз [Ибни Ҳад] бо ин иснод, масалан, нақл кардааст. Ва ба ман [Ҳасан бин Алӣ ал-Ҳулвонӣ] ва [Абу Бакр бин Исҳоқ] ҳарду гуфтаанд, ба мо нақл кардааст [Ибни Абу Марям] ба мо нақл кардааст [Муҳаммад бин Ҷаъфар] гуфтааст, ба мо [Зайд бин Аслам] аз [Иёз бин Абдуллоҳ] аз [Абу Саъид ал-Худрӣ] аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам. -дар ривояти дигар омадааст- Ва ба мо [Яҳё бин Айюб] ва [Қутайба] нақл кардааст ва [Ибни Ҳуҷр] пурсиданд, ба мо [Исмоил] - яъне Ибни Ҷаъфар - аз [Амр бин Абу Амр] аз [ал-Мақбурӣ] аз [Абу Ҳурайра] аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам нақл кардааст, мисли ҳадисе, ки ба ҳадиси Ибни Умар, аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам монанд аст.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Абу Қурайб] нақл кардааст, ба мо [Абу Муъовия] аз [ал-Аъмасӣ] аз [Абу Солеҳ] аз [Абу Ҳурайра] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: «Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Вақте ки шахс сураи Саҷдаро мехонад, сипас саҷда мекунад, сипас шайтон танҳо меравад ва гиря мекунад ва мегӯяд: «Вой!»». Ва дар таърихи Абу Қурайб гуфта шудааст: «Вой бар ман, ба мардум гуфта мешавад, ки саҷда кунанд, то биҳиштро ба даст оранд, дар ҳоле ки ба ман гуфта шуд, ки саҷда кунам, пас ман дудила кардам, бинобар ин дӯзахро ба даст овардам». Ба ман [Зуҳайр бин Ҳарб] гуфтааст, ки [Воқӣ] ба мо [ал-Аъмасӣ] бо ин иснод, масалан, нақл кардааст, танҳо ӯ гуфт: «Пас ман нофармонӣ кардам, бинобар ин дӯзахро ба даст овардам».
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Ба мо [Яҳё ибни Яҳё ат-Тамимӣ] ва [Усмон ибни Абу Шайба] ҳардуро аз [Ҷарир] нақл кардааст. [Яҳё] гуфт, ки ба мо [Ҷарир] аз [ал-Аъмосӣ] аз [Абу Суфён] нақл карда, гуфт: Ман аз [Ҷобир] шунидам, ки мегуфт: "Ман аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам шунидам, ки мегуфт: "Дар ҳақиқат, он чизе, ки мардро аз ширк ва куфу ҷудо мекунад, тарки намоз аст".
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Ба мо [Абу Ғассон ал-Мисмоӣ] ба мо [адл-Заҳҳок бин Махлад] аз [Ибни Ҷурайҷ] нақл кардааст, ки ӯ гуфт, ба ман [Абу Зубайр] гуфт, ки ӯ [Ҷобир бин Абдуллоҳ]-ро шунидааст, ки мегӯяд: «Ман аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шунидам, ки мегуфт: «Он чизе, ки мардро аз ширк ва куфу ҷудо мекунад, тарки намоз аст».
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ва ба мо хабар додааст [Мансур бин Абу Музоҳим] ба мо хабар додааст [Иброҳим бин Саъд]. -дар ривояти дигар омадааст - ба ман хабар додааст [Муҳаммад бин Ҷаъфар бин Зиёд] ба мо хабар додааст [Иброҳим] - яъне бин Саъд - аз [Ибни Шиҳоб] аз [Саъд бин ал-Мусайяб] аз [Абу Ҳурайра] гуфт: "Аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсиданд: "Муҳимтарин амал кадом аст?" Ӯ ҷавоб дод: "Имон ба Худо". Ӯ боз пурсид: "Баъд чӣ?" Ӯ ҷавоб дод: "Ҷиҳод дар роҳи Худо". Ӯ боз пурсид: "Баъд чӣ?" Ӯ ҷавоб дод: "Ҳаҷҷи Мабрур". Ва дар таърихи [Муҳаммад бин Ҷаъфар]: "Имон ба Худо ва Паёмбари Ӯ". Ва [Муҳаммад бин Рофеъ] ва [Абд бин Ҳумайд] дар ин бора ба ман аз [Абдурраззоқ] нақл кардаанд ва ба мо [Маъмар] аз [аз-Зуҳрӣ] бо ин силсилаи ривоят ва монанди инҳо нақл кардаанд.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
Ба ман гуфтааст, ки [Абу ар-Рабиъ аз-Заҳронӣ] ба мо гуфтааст, ки [Ҳаммад бин Зайд] ба мо гуфтааст, ки [Ҳишом бин Урва] - дар ривояти дигар омадааст, ки ба мо гуфтааст, ки [Халаф бин Ҳишом] ва лафаҷ ба ӯ тааллуқ дорад, ба мо гуфтааст, ба мо гуфтааст, ба [Ҳаммад бин Зайд] аз [Ҳишом бин Аруба] аз [падараш] аз [Абу Муравеҳ ал-Лайтӣ] аз [Абу Зар] - гуфт: "Ман як бор аз Расули Худо (с) пурсидам: "Эй Расули Худо! Муҳимтарин амал кадом аст?". Паёмбари Худо (с) ҷавоб дод: "Ба Худо имон оваред ва дар роҳи Ӯ ҷиҳод кунед. Ман пурсидам: "Кадом банда муҳимтарин аст?". Паёмбари Худо (с) ҷавоб дод: "Бандае, ки аз нигоҳи соҳибаш беҳтарин ва гаронтарин аст". Ман боз пурсидам: "Агар ман ин корро карда натавонам, чӣ мешавад?". Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб доданд: «Шумо метавонед ба касе, ки кор мекунад, ё барои касе, ки бекор аст, кӯмак кунед». Ман боз пурсидам: «Эй Паёмбари Худо! Агар ман натавонам баъзе аз корҳои некро анҷом диҳам, шумо чӣ фикр мекунед?» Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб доданд: «Шумо бояд корҳои бади худро нисбат ба дигарон боздоред, зеро ин садақа аз ҷониби шумо ба худатон аст». Ба мо [Муҳаммад бин Рофи] ва [Абд бин Ҳумайд], [Абд] гуфт, ба мо хабар додааст ва [Ибни Рофи] гуфт, ба мо хабар додааст [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] аз [аз-Зуҳрӣ] аз [Ҳабиб] ғуломи собиқи Урва бин аз-Зубайр, аз [Урва бин аз-Зубайр] аз [Абу Муравӣҳ] аз [Абу Зар] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бо ҳадиси монанд, танҳо ӯ гуфт: «Шумо ба одамоне, ки кор мекунанд, кӯмак мекунед ё барои одамоне, ки кор намекунанд, ҷойҳои корӣ эҷод мекунед».
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Ба мо ривоят шудааст, ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Алӣ бин Мушир] аз [аш-Шайбонӣ] аз [ал-Валид бин ал-Айзар] аз [Саъд бин Иёс Абу Амру аш-Шайбонӣ] аз [Абдуллоҳ бин Масъуд] ривоят кардааст, ки ӯ гуфт: «Ман аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсидам: «Муҳимтарин амали нек кадом аст?» Ӯ ҷавоб дод: «Дар вақти муайян намоз бихон». Боз пурсидам: «Пас боз чӣ?» Ӯ ҷавоб дод: «Ба ҳарду волидайн содиқ». Боз пурсидам: «Пас боз чӣ?» Ӯ ҷавоб дод: «Дар роҳи Худо ҷиҳод кун». Сипас ман дигар саволе надодам, зеро танҳо эҳсосоти ӯро ҳифз мекардам».