Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
Yau me zabisama na beto [Ali bin Hujr as-Sa’di] me zabisa beto [Ismail] -disongidila Ibn Ulayyah- katuka na [Mansur bin Abdurrahman] katuka na [ash-Sya’bi] katuka na [Jarir] nde yandi waka yandi ke tuba nde, ‘Konso mpika yina ta tina mfumu na yandi, yandi kele kafire tii kuna yandi kele kafire na bo’. Mansur tubaka nde: ‘Na zina ya Allah, bo tendulaka yo na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, kansi mono ta menga kana bo tendulaka mono hadith awa na Basrah’.
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Yandi me zabisa beto nde [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Hafsh bin Ghiyats] katuka na [Dawud] katuka na [ash-Sya’bi] katuka na [Jarir] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Konso muntu yina kele mpika yina ke tina yandi me katuka na mfumu na yandi, muntu yina kele mpika.
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Yahya me tela beto nde Jarir me tela beto na Mughirah ya Ash-Sha’bi yina me tuba nde: Yarir me tela na Ntumwa (saw) nde yandi tubaka nde: “Kana mpika me tina mfumu na yandi, kisambu na yandi ke ndimama ve.”
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Yau me telama na beto [Yahya bin Yahya] yandi tubaka, mono tangaka yau na ntwala ya [Malik]; tuka [Salih bin Kaisan] tuka [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] tuka [Zaid bin Khalid al-Juhani] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah salallahu ‘alaihi wasallam tulaka kisambu ya suka ti beto na Hudaibiyah, na nima ya mvula yina nokaka na mpimpa yina. Na nima ya kumanisa kisambu, yandi balukilaka Bamizilma mpi tubaka nde: ‘Keti beno me zaba mambu yina Rabb na beno me tuba?’ Banduku vutulaka nde: ‘Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Allah ke tuba nde: ‘Na kati ya bansadi na Mono, kele ti bantu yina ke kwikilaka mpi kele ti bantu yina ke kwikilaka ve. Yo yina konso muntu yina ta tuba nde, ‘Beto ke pesamaka mvula na kikalulu ya mbote ti ya lutondo ya Allah’, pana muntu yina ke kwikilaka na Mono mpi ke kwikilaka ve na bambwetete. Kuna diak'e sambu, muntu ovovele vo: "Tuvewanga mvula kwa ntetembwa yayi yovo ntetembwa yoyo, buna muntu ndioyo ka kwikilanga Mono ko ye kwikila muna ntetembwa."
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
Yandi me zabisa mono [Harmalah bin Yahya] ti [Amru bin Sawwad al-Amiri] ti [Muhammad bin Salamah al-Muradi], [al-Muradi] me tuba, me zabisa beto [Abdullah bin Wahab] katuka na [Yunus], mpi bantu zole ya nkaka me tuba nde; me zabisa beto [Ibn Wahab] yandi tubaka, me zabisa beto [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] yandi tubaka, me zabisa mono [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] nde [Abu Hurairah] tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka kima mosi nde Rabb na nge me tuba ve nde: ‘Keti nge me tuba ve nde Rabb na nge? Yandi tubaka nde, ‘Mono ke pesaka ve bansadi na mono mambote katula kaka kana bantu ya nkaka na kati na bo me kuma bantu yina ke kwikilaka ve na bo. Bau tubaka nde, 'Mbwetete yina katukaka na mbwetete yankaka''.
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Mpi me songa mono [Muhammad bin Salamah al-Muradi] me songa beto [Abdolla bin Wahab] katuka na [Amru bin al-Harits]. -Na disolo yankaka yo metubilama- Mpi bo mesonga mono [Amru bin Sawwad] mesonga mono [Abdullah bin Wahab] mesonga mono [Amru bin al-Harits] nde [Abu Yunus] mpika ya ntama ya Abu Hurairah, mesonga yandi katuka na [Abu Hurailah Sawwad vandaka yandi ya Allah, yandi tubaka nde: ‘Allah ke kulumusaka ve katuka na zulu mwa balusakumunu kansi bantu ya nkaka ke kumaka bantu ya ke kwikilaka ve. Allah tindaka mvula, yo yina bo tubaka nde, ‘Mbwetete yai ti mbwetete yina -ke basisaka mvula-’. Na ntangu yina, na hadith [al-Muradi], ‘Ya me salama na mbwetete ya mutindu yina’.
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Mpi yandi me songa mono [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] me songa beto [an-Nadlar bin Muhammad] me songa beto [Ikrimah] - disongidila Ibn Ammar - me songa beto [Abu Zumail] yandi tubaka, me songa beto [Ibn Abbas] yandi tubaka nde, ‘Ntangu mosi ya bantu vandaka kupesa ntangu ya mbote, bo pesaka bantu ntangu ya mbote. na nima yandi tubaka nde: ‘Ti mvula yai na kati ya bantu kele ti bantu yina ke kumaka bansadi ya ke pesaka matondo mpi kele mpi ti bantu yina ke kufr. Ba yankaka na kati na bau tubaka nde, ‘Mvula yai kele nzikisa ya mawa ya Allah’. Kansi bankaka tubaka nde: “Mbwetete ya mutindu yai me bakisa yo mbote kibeni.” Ibn Abbas tubaka nde: ‘Na nima verse kulumukaka: ‘-Yo yina mono ke zenga kieleka na kukulumuka na yandi bitini ya bambwetete-’, tii kuna verse: ‘-mpi nge yingisaka madia -yina Allah pesaka nge- na kukusaka Allah-’ -Qs. Qs. Nzo-Nkanda: 75-82-.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] me zabisa beto [Abdurrahman bin Mahdi] katuka na [Syu’bah] katuka na [Abdullah bin Abdullah bin Jabr] yandi tubaka nde, mono waka [Anas] ke tuba nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kidimbu ya muntu ya luvunu kele muntu ya luvunu, ba Ansar’.
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
Yandi me zabisa beto [Yahya bin Habib al-Haritsi] me zabisa beto [Khalid] - disongidila Ibn al-Harits - me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Abdullah bin Abdullah] katuka na [Anas] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde: ‘Kuzola bo kidimbu ya lukwikilu ya luvunu kele kidimbu ya luvunu,’.
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
Mpi yandi songaka beto [Zuhair bin Harb] yandi tubaka, yandi songaka beto [Mu’adh bin Mu’adz]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi mesonga beto [Ubaidullah bin Mu’adz] mpi lafazh kele ya yandi, mesonga beto [tata na mono] mesonga beto [Syu’bah] katuka na [Adi bin Thabit] yandi tubaka nde, ‘Mono kuwaka [al-Bara’] ketubila hadith mosi ya mekatuka na Ntumwa tubaka nde: zola bau ve, katula kaka bakwikidi, ye kubamenga ve, katula kaka bantu ya luvunu. Konso muntu yina ke zolaka bo, Allah ta zola yandi, mpi konso muntu yina ke mengaka bo, Allah ta menga yandi.’ [Syu’bah] tubaka nde: ‘Na nima mono yulaka [Adi] nde, ‘Keti nge waka mambu yina na [al-Bara’]? ’ yandi vutulaka nde, ‘Dyambu yina me tadila mono’.
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Yau me zabisama na beto [Qutaibah bin Sa'id] me zabisa beto [Ya'qub] - disongidila Ibn Abdurrahman al-Qari - katuka na [Suhail] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah] nde Ntumwa ya Allah (ngemba ti balusakumunu ya Allah kuvanda na zulu na yandi) tubaka nde: 'Kuvanda ve sambu na muntu yina ke kwikilaka na kilumbu mosi.'
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Mpi me zabisa beto [Usman bin Muhamed bin Abu Syaibah] me songa beto [Jarir]. -na disolo yankaka yo ke tubama- Mpi na nima ya kuzabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abu Salamah] yonso zole katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Sa’id] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi ta kwikila na Nzambi muntu yina, muntu yina ta kwikila ve.
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Waki’] ti [Abu Mu’awiyah] katuka na [al-A’masy]. -na disolo yankaka bo ketubaka nde- Dan mesonga beto [Yahya bin Yahya] mpi lafazh kele ya yandi. Na nima ya kupesa beto rapore [Abu Mu’awiyah] katuka na [al-A’masy] katuka na [Adi bin Thabit] katuka na [Zirr] yandi tubaka nde, [Ali] tubaka nde, ‘Na nzila ya Muntu yina ke kabulaka mbuma mpi ke katulaka moyo na kimpika, kieleka kuwakana ya Ntumwa yina ummite -lenda tanga ve- kusala ve- na mono mosi ve kele muntu yina ke kwikilaka ve kele ‘The lores’. mono kansi kele muntu ya luvunu’.
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bo me tubaka nde [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir al-Mishri] me zabisa beto [al-Laits] katuka na [Ibn al-Had] katuka na [Abdullah bin Dinar] katuka na [Abdullah bin Umar] katuka na Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, nde yandi tubaka nde: ‘Oh! Pesa makabu ya mawa mpi yika istighfar na nge. Sambu, mono ke mona nde bankento kele bantu yina ke zingaka mingi na Bilungi.’ Nkento mosi ya mayele na kati na bau yulaka nde, 'O Ntumwa ya Allah, sambu na inki bankento mingi kele bantu ya Bilungi?' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam. tubaka nde: ‘Nge ke singaka mingi mpi ke buyaka balusakumunu ya bakala na nge. Mono ke monaka ve bantu yina ke vandaka ve ti mabanza mpi yina dibundu na bo kele ngolo kuluta bantu ya kimvuka na beno.’ Nkento yina yulaka diaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah! Kukonda mabanza mpi lusambu ke tendula nki?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam vutulaka nde: ‘Ntendula ya kukonda mabanza kele nde kimbangi ya bankento zole kele kiteso mosi ti kimbangi ya bakala mosi. I diau diyikilwanga vo kondwa kwa ngindu. Mutindu mosi, bankento ke sambaka ve na bampimpa yina bo ke buyaka kudya na ngonda ya Ramadlan - sambu na ngonda -. Yo yina, yai kele mambu ya bo ke tubaka nde yo kele kukonda lusambu’. Mpi me zabisa beto mambu yina [Abu at-Tahir] me zabisa beto [Ibnu Wahab] katuka na [Bakar bin Mudlar] katuka na [Ibn al-Had] ti sanad yai mu mbandu’. Mpi yo me zabisa mono [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] mpi [Abu Bakr bin Ishaq] bo zole tubaka, me zabisa beto [Ibn Abu Maryam] me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] yandi tubaka, me zabisa beto [Zaid bin Aslam] katuka na [Iyadl bin Abdullah] katuka na [Abu Sahulla Sa’. wasalami. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi mezabisa beto [Yahya bin Ayyub] ti [Qutaibah] ti [Ibn Hujr] bo yulaka, mezabisa beto [Ismail] -disongidila Ibn Ja’far- katuka na [Amru bin Abu Amru] katuka na [al-Maqburi] katuka na [Abu Hurailla a Sahilalah] vandaka katuka na [Abu Hurailla a Sahila] hadith ya me fwanana ti hadith ya Ibn Omar, ya me katuka na Ntumwa saw.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpi [Abu Kuraib] bo zole tubaka nde, me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde: ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Ntangu muntu ke tangaka, ke kwenda yandi mosi sambu na kudila, ke tuba nde, 'Mawa''. Mpe na disolo ya Abu Kuraib, 'Mawa na mono, bantu ke songamaka na kufukama sambu bo fukama sambu bo baka zulu, na ntangu bo ke songa mono na kufukama, na nima mono vandaka na keti-keti, yo yina mono bakaka bilungi''. Me songa mono [Zuhair bin Harb] me songa beto [Waki'] me songa beto [al-A'masy] ti sanad yai mu mbandu, kaka yandi tubaka nde, 'Na nima mono vandaka muntu ya kukonda bulemfu yo yina mono bakaka bilungi''.
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Yandi me zabisa beto [Yahya bin Yahya at-Tamimi] ti [Utman bin Abu Syaiba] yonso zole katukaka na [Jarir]. [Yahya] tubaka, na nima ya kuzabisa beto [Jarir] katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Sufyan] yandi tubaka nde, mono waka [Jabir] ke tuba nde, ‘Mono waka Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ke tuba nde: ‘Ya kieleka, kima ke kabulaka muntu ti shirk ti kufu kele kuyambula kisambu’’.
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Yau metubilama na beto [Abu Ghassan al-Misma’i] nde [Abu Ghassan al-Misma’i] metubila beto na [Ibn Juraij] yina tubaka nde, yau metubilama na mono [Abu az-Zubair] nde yandi waka [Jabir bin Abdulla] ketuba nde: ‘Mono waka Ntumwa ya Nzambi (Kana Nzambi tindaka yandi ve) ketuba nde: ke kabulaka muntu ti shirk mpi Kufa ke yambulaka kisambu.’
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Mpi me zabisa beto [Mansur bin Abu Muzahim] me zabisa beto [Ibrahim bin Sa’d]. -na disolo yankaka yo ketuba nde- mesonga mono [Muhammad bin Ja’far bin Ziyad] mesonga beto [Ibrahim] -disongidila bin Sa’d- katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Sa’id bin al-Musayyab] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi vandaka mfunu mingi kuluta. kisalu? ' Yandi vutulaka, 'Lukwikilu na Allah'. Yandi yulaka diaka nde, ‘Ebuna inki?’ Yandi vutulaka nde, ‘Jihad na nzila ya Allah’. Yandi yulaka diaka nde, ‘Ebuna inki?’ Yandi vutulaka nde, ‘Hajj ya Mabrur’. Na disolo ya [Muhammad bin Ja’far], “Lukwikilu na Allah ti Ntumwa na yandi”. Mpi bo me zabisaka mono [Muhammad bin Rafi’] mpi [Abd bin Humaid] ya [Abdurrazzaq] me zabisaka beto [Ma’mar] ya [az-Zuhri] ti sanad yai mu mbandu’.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
Yandi me songa mono [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] me songa beto [Hammad bin Zaid] me songa beto [Hisham bin Urwah]. -na nsangu yankaka ya bo ketubilaka- mesonga beto [Khalaf bin Hisham] mpi lafazh kele ya yandi, mesonga beto [Hammad bin Zaid] katuka na [Hisyam bin Arubah] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Murawih al-Laitsi] katuka na [Abu Dzar] yandi tubaka nde, ‘Mono vandaka mbala mosi bonso ‘. Nlemvo! Inki kele kikalulu ya kuluta mfunu? ' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam vutulaka nde: 'Nukwikila na Allah mpi sala ngolo na nzila na yandi'. Yayuvula vo: ‘Nkia selo isundidi o mfunu?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam vutulaka nde: ‘Nsadi yina kele ya kuluta mbote na kutadila mfumu na yandi mpi ya kuluta ntalu’. Yayuvula diaka vo, ‘Adieyi ndenda vanga kele vo kilendi wo vanga ko?’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam vutulaka nde: ‘Nge lenda sadisa bantu yina ke salaka to ke salaka sambu na bantu yina kele ve ti kisalu’. Mono yulaka diaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah! Adieyi oyindulanga kele vo kilendi vanga maka mambu mevangamanga ko? ’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam vutulaka nde: ‘Nge fwete yambula mambu ya mbi ya nge ke salaka bantu ya nkaka sambu yo kele makabu ya mawa yina me katuka na nge sambu na nge mosi’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Rafi’] mpi [Abd bin Humaid], [Abd] me tuba, me zabisa beto, mpi [Ibn Rafi’] me tuba, me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [az-Zuhri] katuka na [Habib] mpika ya ntama ya az-Zuwah birwan, az-Zubair] katuka na [Abu Murawih] katuka na [Abu Dzar] katuka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ti hadith ya mutindu mosi, kaka yandi tubaka nde, ‘Nge ke sadisaka bantu yina ke salaka to ke salaka bisalu sambu na bantu yina ke salaka ve’.
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Yau me telama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me tela beto [Ali bin Mushir] katuka na [ash-Syaibani] katuka na [al-Walid bin al-Aizar] katuka na [Sa’ad bin Iyas Abu Amru ash-Syaibani] katuka na [Abdullah bin Abu Syaiba] mutindu yandi tubaka Allah ya Mas’ud, yandi tubaka. ‘alaihi wasallam, ‘Inki kisalu ya mbote ya kuluta mfunu? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Samba na ntangu ya me fwana’. Mono yulaka diaka nde, ‘Ebuna nki diaka?’ Yandi vutulaka nde: ‘Kudipesa na bibuti yonso zole’. Mono yulaka diaka nde, ‘Ebuna nki diaka?’ Yandi vutulaka nde: ‘Beno nwana na nzila ya Allah’. I bosi, kiayuvula diaka yuvu ko kadi yataninanga kaka e ngindu zandi.’