Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 হাদিছ
হাদিছ
Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
[আলী ইবনে হুজৰ আছ-ছা’দি] আমাৰ লগত [ইছমাইল] - অৰ্থাৎ ইবনে উলাইয়াই - [মনছুৰ ইবনে আব্দুৰহমান]ৰ পৰা [আছ-ছিয়া’বি]ৰ পৰা [জাৰিৰ]ৰ পৰা যে তেওঁ তেওঁক কোৱা শুনিছিল যে, ‘যি কোনো দাস নিজৰ মালিকৰ পৰা পলাই যায়, তেওঁ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ ঘূৰি নাহে, তেওঁ কাফিৰ।’ মনছুৰে ক’লে, আল্লাহৰ কচম, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা বর্ণিত হৈছে, কিন্তু ইয়াত বাছৰাত মোৰ পৰা হাদীছ বর্ণনা হোৱাটো মই ঘৃণা কৰো।’
হাদিছ
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
আমাক কৈছে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আমাক [হাফছ বিন গিয়াতছ] [দাউদ]ৰ পৰা [আছ-ছিয়াবী]ৰ পৰা [জাৰিৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘যিজন দাস যিয়ে নিজৰ মালিকৰ পৰা পলাই যায়, তেন্তে ইছলামৰ নিশ্চয়তা তেওঁৰ পৰা পৃথক কৰা হৈছে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
আমাক কৈছে [ইয়াহ্যা বিন ইয়াহিয়াই] আমাক [জাৰিৰ] [মুগীৰাহ]ৰ পৰা [আছ-চিয়া’বি]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছে, [জাৰিৰ বিন আব্দুল্লাই] হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে, তেওঁ কৈছে: ‘যদি কোনো দাস পলাই যায় -তেওঁৰ মালিকৰ পৰা-, তেন্তে তেওঁৰ নামাজ গ্ৰহণ কৰা নহ’ব’।
হাদিছ
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
আমাৰ [ইয়াহ্যা বিন ইয়াহ্যা]ৰ ওচৰত বর্ণিত হৈছে তেওঁ কৈছে, মই [মালিকৰ] সান্নিধ্যত পঢ়িলোঁ; [ছালিহ বিন কাইছান]ৰ পৰা [উবাইদুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন উতবাহ]ৰ পৰা [জাইদ বিন খালিদ আল-জুহানী]ৰ পৰা তেওঁ ক’লে, ‘ৰাছুলুল্লাহ চাল্লালহু আলাইহি ৱাছলামে আমাৰ লগত হুদাইবিয়াত ৰাতিপুৱাৰ নামাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, সেই নিশা বৰষুণ হোৱাৰ পিছত। নামাজ শেষ কৰাৰ পিছত তেওঁ মুছলমানসকলৰ ফালে ঘূৰি ক’লে: ‘আপুনি জানেনে আপোনাৰ ৰাব্বে কি কৈছে? চাহাবাসকলে উত্তৰ দিলে, ‘আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলে ভালকৈ জানে’। তাৰ পাছত তেওঁ ক’লে, ‘আল্লাহ তা‘আলাই কৈছে, ‘মোৰ বান্দাসকলৰ মাজত ঈমান কৰা লোক আছে আৰু কাফিৰ কৰা লোকো আছে। গতিকে যিয়ে ক’ব, ‘আল্লাহৰ কল্যাণ আৰু কৃপাত আমাক বৰষুণ দিয়া হৈছে’, তেতিয়া সেই ব্যক্তিয়ে মোক বিশ্বাস কৰে আৰু তৰাবোৰক বিশ্বাস নকৰে। আনহাতে, যিজনে কয়, "আমাক এই তৰা বা সেই তৰাটোৱে বৰষুণ দিয়ে, তেতিয়া সেই ব্যক্তিজনে মোক অবিশ্বাস কৰে আৰু তৰাবোৰক বিশ্বাস কৰে।"
হাদিছ
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[হৰমালাহ বিন ইয়াহ্যা] আৰু [আমৰ বিন ছাৱাদ আল আমিৰী] আৰু [মুহাম্মাদ বিন চালামাহ আল-মুৰাদি] মোৰ লগত বর্ণনা কৰিছে, [আল-মুৰাদীয়ে] কৈছে, [আব্দুল্লাহ বিন ৱাহাবে] [ইউনুছ]ৰ পৰা আমাক বর্ণনা কৰিছে, আৰু আন দুজনে কৈছে; [ইবনে ৱাহাবে] আমাক [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে তেওঁ কৈছে, [উবাইদুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন উৎবাহে] মোক বর্ণনা কৰিছে যে [আবু হুৰাইৰাঃ] কৈছে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে, ‘তোমালোকে তোমালোকৰ ৰবুৱে কোৱা কথাবোৰ দেখা নাইনে? তেওঁ ক’লে, ‘মই মোৰ বান্দাবিলাকক কোনো ৰহম দিয়া নাই, মাথোঁ ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ কিছুমানে কাফিৰ হৈ পৰিছে। তেওঁলোকে কয়, 'এই তৰাটো আন এটা তৰাৰ পৰা আহিছে।'
হাদিছ
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
আৰু [মুহাম্মাদ বিন ছালামাহ আল-মুৰাদীয়ে] আমাক [আব্দুল্লাহ বিন ৱাহাব] [আমৰু বিন আল-হাৰিছ]ৰ পৰা কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু [আমৰু বিন ছাউৱাদে] মোক কৈছে [আব্দুল্লাহ বিন ৱাহাবে] মোক [আমৰু বিন আল-হাৰিছ] কৈছে যে [আবু ইউনুছ] আবু হুৰাইৰাৰ পূৰ্বৰ দাস, [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা তেওঁক কৈছে যে আল্লাহৰ ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামৰ পৰা তেওঁ কৈছে: ‘আল্লাহৰ পৰা নমাই নিদিয়ে আকাশে কিছুমান আশীৰ্বাদ কিন্তু কিছুমান মানুহ কাফিৰ হৈ পৰে। আল্লাহে বৰষুণ পঠায়, গতিকে তেওঁলোকে কয়, 'এই তৰা আৰু সেই তৰাটোৱে -বৰষুণৰ কাৰণ-'। আনহাতে হাদীছ [আল-মুৰাদি]ত, ‘অমুক তৰাৰ কাৰণ’।
হাদিছ
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
আৰু মোক কৈছে [আব্বাছ বিন আব্দুল আজহিম আল-আনবাৰীয়ে] আমাক কৈছে [আন-নাদলাৰ বিন মহম্মদে] আমাক কৈছে [ইক্ৰিমাহ] - অৰ্থাৎ ইবনে আম্মাৰে - আমাক কৈছে [আবু জুমাইল] তেওঁ কৈছে, আমাক কৈছে [ইবনে আব্বাছ] তেওঁ কৈছিল, ‘এবাৰ হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাল্লামৰ সময়ত মানুহক বৰষুণ দিয়া হৈছিল, তাৰ পিছত তেওঁ কৈছিল: ইয়াৰ সৈতে বৰষুণ মানুহৰ মাজত কৃতজ্ঞ দাসলৈ পৰিণত হোৱা লোক আছে আৰু কুফ্ৰ কৰাও আছে। কিছুমানে ক’লে, ‘এই বৰষুণ আল্লাহৰ ৰহমতৰ প্ৰমাণ’। কিন্তু আন কিছুমানে ক'লে, "অমুক তাৰকাই সঁচাকৈয়ে ঠিকেই পাইছে।" ইবনে আব্বাছে ক’লে, ‘তাৰ পিছত আয়াতটো নামি আহিল: ‘-গতিকে মই তেওঁৰ অৱতৰণৰ শপত খাই তৰাবোৰৰ অংশবোৰ-’, যেতিয়ালৈকে আয়াতটো নহয়: ‘-আৰু আপুনি আল্লাহৰ ওচৰত মিছা কথা ক’লে -আল্লাহে তোমালোকক দিয়া জীৱিকাৰ ঠাইত-’ -Qs. প্ৰশ্ন। আল ৱাকিয়াঃ ৭৫-৮২-।
হাদিছ
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন আল-মুছান্নাই] আমাক [আব্দুৰ ৰহমান বিন মাহদি] [ছ্যু’বাহ]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন জাবৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, মই [আনাছ]ক কোৱা শুনিছো, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কৈছে: ‘মুনাফিকৰ চিন হ’ল আনছাৰৰ প্ৰতি ঘৃণা, আৰু মুমিনৰ চিন হ’ল প্ৰেম আনছাৰ'।
হাদিছ
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
[ইয়াহ্যা বিন হাবিব আল-হাৰিথে] আমাক [খালিদ] - অৰ্থাৎ ইবনে আল-হাৰিথে - আমাক [ছিউবাহ] [আব্দুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ]ৰ পৰা [আনাছ]ৰ পৰা নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে যে তেওঁ কৈছে: ‘আনছাৰক ভালপোৱাটো ইমানৰ চিন, আৰু তেওঁলোকক ঘৃণা কৰাটো ভণ্ডামিৰ চিন’।
হাদিছ
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
আৰু [জুহাইৰ বিন হাৰ্বে] আমাক ক’লে, তেওঁ ক’লে, [মু’আজ বিন মু’আদে] আমাক ক’লে। -আন এটা ৰিৱায়াতত ইয়াৰ উল্লেখ আছে- আৰু [উবাইদুল্লাহ বিন মুআদে] আমাক ক’লে আৰু বাক্যাংশটো তেওঁৰ, তেওঁ আমাক ক’লে [মোৰ পিতৃয়ে] আমাক [ছিউবাহ] [আদি বিন থাবিতৰ] ৰ পৰা ক’লে, ‘মই শুনিছো [আল-বৰা’] হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামৰ পৰা হাদীছ বর্ণনা কৰা, যেতিয়া তেওঁ আনছাৰৰ বিষয়ে কৈছিল: ‘কোনোৱেই তেওঁলোকক ভাল নাপায় বিশ্বাসীসকলক, আৰু ভণ্ডসকলৰ বাহিৰে আন কোনোৱেই তেওঁলোকক ঘৃণা নকৰে। যিয়ে তেওঁলোকক ভাল পাব, আল্লাহে তেওঁক ভাল পাব, আৰু যিয়ে তেওঁলোকক ঘৃণা কৰিব, আল্লাহে তেওঁক ঘৃণা কৰিব।' [ছ্যুবাহে] ক’লে, ‘তেতিয়া মই [আদি]ক সুধিলোঁ, ‘আপুনি [আল-বাৰা’]ৰ পৰা শুনিছেনে?’। তেওঁ উত্তৰ দিলে, 'সেই কাণ্ডটো মোৰ লগত জড়িত।'
হাদিছ
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
আমাক কোৱা হৈছে যে [কুটাইবা বিন ছাইদে] আমাক [ইয়াকুব] - অৰ্থাৎ ইবনে আব্দুৰহমান আল-কাৰী - [চুহেইল]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃৰ পৰা] [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে যে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: ‘আনছাৰ, যিজন আল্লাহ আৰু শেষত বিশ্বাসী, তেওঁৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নাথাকিব দিন'।
হাদিছ
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
আৰু আমাক কৈছে [উছমান বিন মহম্মদ বিন আবু ছায়াইবা] আমাক [জাৰিৰ] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু আমাক [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আমাক [আবু চালামাহে] [আল-আমাছি]ৰ পৰা [আবু চালিহৰ] পৰা [আবু ছাইদৰ] পৰা দুয়োকে কৈছে বুলি কোৱাৰ পিছত তেওঁ ক’লে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুল চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে ক’লে: ‘আল্লাহ আৰু শেষ দিনত বিশ্বাসী আনছাৰক ঘৃণা নকৰিবনে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
আমাক কৈছে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবাই] আমাক [ৱাকি’] আৰু [আবু মু’আৱিয়াহ] [আল-আ’মাছিৰ পৰা] কৈছে। -আন এটা বর্ণনাত কোৱা হৈছে- দানে আমাক [ইয়াহ্যা বিন ইয়াহিয়া] কৈছে আৰু লাফাজ তেওঁৰ। [আল-আমাছি]ৰ পৰা [আদি বিন থাবিত]ৰ পৰা [জিৰ]ৰ পৰা আমাক [আবু মুআৱিয়াহ] ৰিপৰ্ট কৰি তেওঁ ক’লে, [আলীয়ে] ক’লে, ‘যিজনে শস্য ফালি আত্মাক মুক্ত কৰে, তেওঁৰ দ্বাৰাই, সঁচাকৈয়ে নবীজনৰ নিয়ম যিজন উম্মি -পঢ়িব নোৱাৰে- মোক হ’ল ‘যদিহে মোক প্ৰেম কৰে আৰু মোক ঘৃণা নকৰে কিন্তু।’ ভণ্ড হৈছে'।
হাদিছ
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
বর্ণিত হৈছে যে [মুহাম্মাদ বিন ৰুমহ বিন আল-মুহাজিৰ আল-মিশ্ৰীয়ে] আমাক [আল-লাইতছ] [ইবন আল-হাদ]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন দিনাৰ]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন উমৰ]ৰ পৰা ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা ৰিপৰ্ট কৰিছে যে তেওঁ কৈছে: ‘হে মহিলাসকল! দান-বৰঙণি দিয়ক আৰু আপোনাৰ ইষ্টিঘফাৰ বৃদ্ধি কৰক। কাৰণ, মই দেখিছোঁ যে নাৰীসকলেই বেছিভাগেই নৰকত বাস কৰে।' তেওঁলোকৰ মাজৰ এগৰাকী বুদ্ধিমান মহিলাই সুধিলে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, বেছিভাগ নাৰী কিয় জাহান্নামৰ বাসিন্দা? ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম। ক'লে: 'আপুনি বহুত গালি পাৰে আৰু আপোনাৰ স্বামীৰ আশীৰ্বাদ অস্বীকাৰ কৰে।' যিসকলৰ যুক্তিৰ অভাৱ আৰু যাৰ ধৰ্ম আপোনাৰ গোটৰ লোকতকৈ অধিক শক্তিশালী, তেওঁলোকক মই দেখা নাই।' মহিলাগৰাকীয়ে পুনৰ সুধিলে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল! যুক্তি আৰু ধৰ্মৰ অভাৱৰ অৰ্থ কি?' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে উত্তৰত ক’লে, ‘যুক্তিহীনতাৰ অৰ্থ হ’ল দুগৰাকী মহিলাৰ সাক্ষ্য আৰু পুৰুষৰ সাক্ষ্য একে। ইয়াকে যুক্তিৰ অভাৱ বুলি কোৱা হয়। ঠিক তেনেদৰে মহিলাসকলে ৰমদলান মাহত ৰোজা ভংগ কৰা ৰাতিবোৰত নামাজ নিদিয়ে - ঋতুস্ৰাৱৰ বাবে -। গতিকে এইটোৱেই ধৰ্মৰ অভাৱ বুলি কোৱা হয়'। আৰু আমাক ইয়াৰ বিষয়ে কৈছে [আবু আথ-তাহিৰে] আমাক [ইবনু ৱাহাব] [বাকাৰ বিন মুদলাৰ]ৰ পৰা [ইবন আল-হাদ]ৰ পৰা এই ছানাদৰ সৈতে উদাহৰণস্বৰূপে কৈছে’। আৰু ই মোক [আল-হাছান বিন আলী আল-হুলৱানী] আৰু [আবু বকৰ বিন ইছহাকে] দুয়োজনে কৈছে, আমাক কৈছে [ইবনে আবু মৰিয়মে] আমাক [মুহাম্মদ বিন জাফৰে] কৈছে, তেওঁ আমাক [জাইদ বিন আছলাম] [ইয়াদল বিন আব্দুল্লাহ]ৰ পৰা [আবু ছাইদ আল-খুদ্ৰী]ৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহিৰ পৰা কৈছে ৱাছাল্লাম। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু আমাক [ইয়াহ্যা বিন আয়ুব] আৰু [কুটাইবা] আৰু [ইবনে হুজৰ] তেওঁলোকে সুধিছে, আমাক [ইছমাইল] -অৰ্থাৎ ইবনে জাফৰ- [আমৰু বিন আবু আমৰু]ৰ পৰা [আল-মকবুৰী]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামৰ পৰা কৈছে, যেনেকৈ ইবনে উমৰৰ হাদীছ, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা।
হাদিছ
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
আমাক কৈছে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আৰু [আবু কুৰাইবে] দুয়োজনে কৈছে, আমাক [আবু মুআৱিয়াহ] [আল-আমাছিৰ] পৰা [আবু ছালিহ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে ছূৰা আছ-ছাজদাহ পঢ়ে, তেতিয়া তেওঁ সজ্জা কৰে, তাৰ পিছত চয়তান 'ধিক'' বুলি কান্দিবলৈ অকলে আঁতৰি যায়। আৰু আবু কুৰাইবৰ ইতিহাসত, 'ধিক মোৰ, মানুহক সজ্জা কৰিবলৈ কোৱা হয় গতিকে তেওঁলোকে সজ্জা কৰে যাতে তেওঁলোকে স্বৰ্গ পায়, আনহাতে মোক সজ্জা কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, তেতিয়া মই অনিচ্ছুক আছিলো, গতিকে মই নৰক পাইছিলোঁ''। মোক কৈছে [জুহাইৰ বিন হাৰ্বে] আমাক কৈছে [ৱাকি’] আমাক [আল-আ’মাছিক] এই ছানাদৰ সৈতে কৈছে উদাহৰণস্বৰূপে, কেৱল তেওঁ কৈছিল, ‘তেতিয়া মই অবাধ্য আছিলো গতিকে মই নৰক পাইছিলোঁ’।
হাদিছ
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
আমাক [যাহ্যা বিন ইয়াহ্যা আত-তামিমি] আৰু [উছমান বিন আবু ছায়াইবা] দুয়োকে [জাৰিৰ]ৰ পৰা কৈছে। [ইয়াহ্যাই] ক’লে, [আল-আমাচী]ৰ পৰা [আবু চুফিয়ান]ৰ পৰা আমাক [জাৰিৰ]ক ৰিপৰ্ট দি তেওঁ ক’লে, মই [জাবিৰ]ক কোৱা শুনিলোঁ, ‘মই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কোৱা শুনিছো: ‘সঁচাকৈয়ে, যিটোৱে মানুহক শ্বিৰ্ক আৰু কুফুৰ পৰা পৃথক কৰে, সেয়া হ’ল নামাজ ত্যাগ কৰা’।
হাদিছ
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
আমাক কৈছে [আবু গাছান আল-মিছমাই] আমাক [আদল-দলাহাক বিন মাখলাদ] [ইবনে জুৰাইজৰ] পৰা কৈছে তেওঁ কৈছে, মোক [আবু আজ-জুবাইৰ] কৈছে যে তেওঁ [জাবীৰ বিন আব্দুল্লাহ] কোৱা শুনিছে যে, ‘মই আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কোৱা শুনিছো: ‘কিহে মানুহক শ্বিৰ্ক আৰু শ্বিৰক আৰু পৃথক কৰে kufu হৈছে প্ৰাৰ্থনা পৰিত্যাগ কৰা'।
হাদিছ
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
আৰু আমাক কৈছে [মনছুৰ বিন আবু মুজাহিমে] আমাক [ইব্ৰাহিম বিন ছা’দ] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- মোক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন জাফৰ বিন জিয়াদে] আমাক কৈছে [ইব্ৰাহিম] -অৰ্থাৎ বিন ছাদ- [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা [ছাইদ বিন আল-মুছাইয়াব]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা তেওঁ কৈছিল, ‘আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামক এবাৰ সোধা হৈছিল, ‘আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কি? ' তেওঁ উত্তৰ দিলে, 'আল্লাহৰ ওপৰত বিশ্বাস'। তেওঁ আকৌ সুধিলে, 'তেন্তে কি?' তেওঁ উত্তৰ দিলে, ‘আল্লাহৰ বাটত জেহাদ’। তেওঁ আকৌ সুধিলে, 'তেন্তে কি?' তেওঁ উত্তৰ দিলে, ‘মাব্ৰুৰ হজ’। আৰু [মুহাম্মাদ বিন জাফৰ]ৰ ইতিহাসত, "আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলৰ ওপৰত বিশ্বাস"। আৰু [মুহাম্মাদ বিন ৰফি’] আৰু [আব্দ বিন হুমাইদে] মোক এই বিষয়ে [আব্দুৰাজ্জাকে] এই বিষয়ে কৈছে [আজ-জুহৰী]ৰ পৰা আমাক [মা’মাৰ] এই ৰিৱায়াতৰ শৃংখল আৰু ইয়াৰ দৰে কথাৰে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
মোক কৈছে [আবু আৰ-ৰবি’ আজ-জাহৰানীয়ে] আমাক কৈছে [হাম্মাদ বিন জাইদে] আমাক [হিছাম বিন উৰৱাহ] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আমাক [খালাফ বিন হিছাম] আৰু লাফাজ তেওঁৰ বুলি কৈছে, আমাক [হাম্মাদ বিন জাইদ] [হিছ্যাম বিন আৰুবা]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা [আবু মুৰাৱিহ আল-লাইচ্চি]ৰ পৰা [আবু জাৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, ‘মই এবাৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাল্লামক সুধিছিলো, ‘অ’ ৰাছুলুল্লাহ! আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অভ্যাসটো কি? ' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে উত্তৰ দিলে: 'আল্লাহক বিশ্বাস কৰক আৰু তেওঁৰ পথত চেষ্টা কৰক'। মই সুধিলোঁ, কোনজন চাকৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ?’ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে উত্তৰ দিলে: ‘যি বান্দা নিজৰ মালিকৰ মতে শ্ৰেষ্ঠ আৰু আটাইতকৈ দামী’। মই আকৌ সুধিলোঁ, মই যদি কৰিব নোৱাৰো তেন্তে কি হ’ব?’ আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে, ‘আপুনি কোনো কাম কৰা ব্যক্তিক সহায় কৰিব পাৰে বা নিবনুৱা ব্যক্তিৰ বাবে কাম কৰিব পাৰে।’ মই পুনৰ সুধিলোঁ, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল! মই যদি ভাল কাম কিছুমান কৰিব নোৱাৰো তেন্তে তোমাৰ কি ভাবে?' আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে, ‘আপুনি আনৰ প্ৰতি আপোনাৰ কু-কৰ্ম বন্ধ কৰিব লাগে কাৰণ ই আপোনাৰ পৰা নিজৰ প্ৰতি দান।’ আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন ৰফি’] আৰু [আব্দ বিন হুমাইদে], [আব্দ] কৈছে, আমাক কৈছে, আৰু [ইবনে ৰফি’] কৈছে, আমাক [আব্দুৰাজ্জাকে] আমাক [মা’মাৰ] [আজ-জুহৰী]ৰ পৰা [হাবিব] উৰৱাহ বিন আজ-জুবাইৰৰ পূৰ্বৰ দাস, [উৰৱাহ বিন আজ-জুবাইৰৰ] পৰা কৈছে। [আবু মুৰাৱিহৰ] পৰা [আবু জজাৰ]ৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা একেধৰণৰ হাদীছৰ সৈতে, কেৱল তেওঁ কৈছিল, ‘আপুনি কাম কৰা লোকক সহায় কৰক বা কাম নকৰা লোকৰ বাবে চাকৰি সৃষ্টি কৰক’।
হাদিছ
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
আমাৰ ওচৰত [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আমাৰ ওচৰত [আলী বিন মুছিৰ] [আছ-ছ্যাইবানী]ৰ পৰা [আল-ৱালিদ বিন আল-আইজাৰ]ৰ পৰা [ছাআদ বিন ইয়াছ আবু আমৰু আছ-ছিয়াবানী] [আব্দুল্লাহ বিন মাছুদ]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে তেওঁ ক’লে, ‘মই আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামক সুধিলোঁ। 'আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভাল কাম কি? ' তেওঁ উত্তৰ দিলে: 'যথা সময়ত প্ৰাৰ্থনা কৰক'। মই আকৌ সুধিলোঁ, 'তেন্তে আৰু কি?' তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘পিতৃ-মাতৃ দুয়োৰে প্ৰতি নিষ্ঠাবান’। মই আকৌ সুধিলোঁ, 'তেন্তে আৰু কি?' তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘আল্লাহৰ পথত যুদ্ধ কৰক’। তাৰ পিছত মই আৰু প্ৰশ্ন কৰা নাছিলো কাৰণ মই মাত্ৰ তেওঁৰ অনুভৱক ৰক্ষা কৰি আছিলো।'
