Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
Dywedodd [Ali ibn Hujr as-Sa'di] wrthym ni [Ismail] - hynny yw, Ibn Ulayyah - oddi wrth [Mansur ibn Abdurrahman] oddi wrth [ash-Sya'bi] oddi wrth [Jarir] ei fod wedi ei glywed yn dweud, 'Mae unrhyw gaethwas sy'n rhedeg i ffwrdd oddi wrth ei feistr yn anghredadun nes iddo ddychwelyd atynt.' Dywedodd Mansur, 'Wrth Allah, adroddwyd gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa sallam, ond mae'n gas gen i gael hadith wedi'i adrodd gennyf i yma yn Basrah.'
Hadith
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Hafsh bin Ghiyats] gan [Dawud] gan [ash-Sya'bi] gan [Jarir] dywedodd, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Pwy bynnag sy'n gaethwas sy'n rhedeg i ffwrdd oddi wrth ei feistr, yna mae gwarant Islam wedi'i gwahanu oddi wrtho'.
Hadith
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Mae wedi dweud wrthym [Yahya bin Yahya] fod wedi dweud wrthym [Jarir] gan [Mughirah] gan [ash-Sya'bi] ei fod wedi dweud, [Jarir bin Abdullah] yn adrodd gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, dywedodd: 'Os bydd caethwas yn rhedeg i ffwrdd - oddi wrth ei feistr-, ni fydd ei weddi yn cael ei derbyn'.
Hadith
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Mae wedi cael ei adrodd i ni [Yahya bin Yahya] dywedodd, darllenais ef ym mhresenoldeb [Malik]; gan [Salih bin Kaisan] gan [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] gan [Zaid bin Khalid al-Juhani] dywedodd, 'Sefydlodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam y weddi foreol gyda ni yn Hudaibiyah, ar ôl i'r glaw ddisgyn y noson honno. Ar ôl gorffen y weddi, trodd at y Mwslimiaid a dweud: 'Ydych chi'n gwybod beth mae eich Rabb wedi'i ddweud?' Atebodd y cyfeillion, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Yna dywedodd: 'Mae Allah yn dweud: 'Ymhlith Fy ngweision, mae rhai sy'n credu ac mae rhai sy'n anghredu. Felly pwy bynnag sy'n dweud, 'Rhoddir glaw i ni trwy rinwedd a gras Allah', yna mae'r person hwnnw'n credu ynof fi ac nid yw'n credu yn y sêr. Ar y llaw arall, y person sy'n dweud, "Rhoddir glaw i ni gan y seren hon neu'r seren honno, yna mae'r person hwnnw'n anghredu ynof fi ac yn credu yn y sêr."
Hadith
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
Mae [Harmalah bin Yahya] ac [Amr bin Sawwad al Amiri] a [Muhammad bin Salamah al-Muradi] wedi adrodd wrthyf, dywedodd [al-Muradi], [mae Abdullah bin Wahab] wedi adrodd wrthym gan [Yunus], a dywedodd dau arall; [mae Ibn Wahab] wedi adrodd wrthym gan [Ibn Shihab] dywedodd, [mae Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] wedi adrodd wrthyf fod [Abu Hurayrah] wedi dweud, 'Dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Onid ydych chi wedi gweld yr hyn a ddywedodd eich Arglwydd? Dywedodd, 'Nid wyf wedi rhoi bendith i'm gweision ac eithrio bod rhai ohonynt wedi dod yn anghredinwyr o'i herwydd. Maen nhw'n dweud, 'Mae'r seren hon o seren arall.''
Hadith
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Ac mae [Muhammad bin Salamah al-Muradi] wedi dweud wrthym [Abdullah bin Wahab] gan [Amru bin al-Harith]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae [Amru bin Sawwad] wedi dweud wrthyf fod [Abdullah bin Wahab] wedi dweud wrthyf [Amru bin al-Harith] fod [Abu Yunus] cyn-gaethwas Abu Hurairah, wedi dweud wrtho gan [Abu Hurairah] fod Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam, wedi dweud: 'Nid yw Allah yn anfon rhai bendithion i lawr o'r awyr ond mae rhai pobl yn dod yn anghredinwyr. Mae Allah yn anfon glaw i lawr, felly maen nhw'n dweud, 'Y seren hon a'r seren honno -achosodd y glaw-'. Tra yn yr hadith [al-Muradi], 'Achoswyd gan sêr o'r fath a'r fath'.
Hadith
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Ac mae wedi dweud wrthyf [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] fod [an-Nadlar bin Muhammad] wedi dweud wrthym [Ikrimah] - sef Ibn Ammar - fod wedi dweud wrthym [Abu Zumail] ei fod wedi dweud, wedi dweud wrthym [Ibn Abbas] ei fod wedi dweud, 'Unwaith y rhoddwyd glaw i fodau dynol yn ystod amser y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, yna dywedodd: 'Gyda'r glaw hwn ymhlith bodau dynol mae yna rai sy'n troi'n weision diolchgar ac mae yna hefyd rai sy'n kufr. Dywedodd rhai ohonyn nhw, 'Mae'r glaw hwn yn brawf o drugaredd Allah'. Ond dywedodd eraill, "Cafodd seren o'r fath hi'n iawn mewn gwirionedd." Dywedodd Ibn Abbas, 'Yna daeth yr adnod i lawr: '-Felly tyngaf wrth Ei ddisgyniad rannau'r sêr-', tan yr adnod: '-ac fe wnaethoch chi ddisodli'r gynhaliaeth -a roddodd Allah i chi- trwy ddweud celwydd wrth Allah-' -Qs. Qs. Al Waaqi'ah: 75-82-.
Hadith
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin al-Mutsanna] fod wedi dweud wrthym [Abdurrahman bin Mahdi] gan [Syu'bah] gan [Abdullah bin Abdullah bin Jabr] dywedodd, Clywais [Anas] yn dweud, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Arwydd rhagrithiwr yw casineb at yr Ansar, ac arwydd credadun yw cariad at yr Ansar'.
Hadith
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
Adroddwyd i ni [Yahya bin Habib al-Harith] fod wedi adrodd i ni [Khalid] - hynny yw Ibn al-Harith - fod wedi adrodd i ni [Syu'bah] gan [Abdullah bin Abdullah] gan [Anas] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, ei fod wedi dweud: 'Mae caru'r Ansar yn arwydd o ffydd, a'u casáu yn arwydd o ragrith'.
Hadith
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
dywedodd [Zuhair bin Harb] wrthym, meddai, dywedodd [Mu'adh bin Mu'adh] wrthym. -mewn naratif arall mae'n cael ei grybwyll- A dywedodd [Ubaidullah bin Mu'adh] wrthym ac mae'r ymadrodd yn eiddo iddo, dywedodd [fy nhad] wrthym [Syu'bah] gan [Adi bin Thabit] dywedodd, 'Clywais [al-Bara'] yn adrodd hadith gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, pan ddywedodd am yr Ansar: 'Nid oes neb yn eu caru ac eithrio'r credinwyr, ac nid oes neb yn eu casáu ac eithrio'r rhagrithwyr. Pwy bynnag sy'n eu caru, bydd Allah yn ei garu, a phwy bynnag sy'n eu casáu, bydd Allah yn ei gasáu.' Dywedodd [Syu'bah], 'Yna gofynnais i [Adi], 'A glywsoch chi hyn gan [al-Bara']?' Atebodd, 'Mae'r digwyddiad hwnnw'n gysylltiedig â mi.'
Hadith
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Dywedwyd wrthym fod [Qutaibah bin Sa'id] wedi dweud wrthym [Ya'qub] - sef Ibn Abdurrahman al-Qari - gan [Suhail] gan [ei dad] gan [Abu Hurairah] fod Negesydd Allah (boed heddwch a bendithion Allah arno) wedi dweud: 'Ni fydd casineb at yr Ansar, dyn sy'n credu yn Allah a'r Dydd Olaf'.
Hadith
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Ac mae wedi dweud wrthym fod [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Jarir]. -mewn naratif arall dywedir- Ac wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Abu Salamah] oddi wrth [al-A'masy] oddi wrth [Abu Salih] oddi wrth [Abu Sa'id] dywedodd, 'Dywedodd Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Ni fydd yn casáu'r Ansar, dyn sy'n credu yn Allah a'r Dydd Olaf'.
Hadith
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Waki'] ac [Abu Mu'awiyah] gan [al-A'masy]. -mewn naratif arall dywedir - mae Dan wedi dweud wrthym [Yahya bin Yahya] a bod y lafazh yn eiddo iddo. Ar ôl adrodd i ni [Abu Mu'awiyah] gan [al-A'masy] gan [Adi bin Thabit] gan [Zirr] dywedodd, dywedodd [Ali], 'Wrth yr Un sy'n hollti'r grawn ac yn rhyddhau'r enaid, yn wir cyfamod y Proffwyd na all yr ummi ei ddarllen i mi yw 'Nid oes neb sy'n fy ngharu oni bai ei fod yn gredwr ac nad yw'n fy nghasáu ond yn rhagrithiwr'.
Hadith
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Adroddwyd bod [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir al-Mishri] wedi adrodd i ni [al-Laits] gan [Ibn al-Had] gan [Abdullah bin Dinar] gan [Abdullah bin Umar] gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ei fod wedi dweud: 'O ferched! Rhowch elusen a chynyddwch eich istighfar. Oherwydd, rwy'n gweld mai menywod yw'r rhai sy'n byw yn Uffern yn bennaf.' Gofynnodd menyw ddeallus yn eu plith, 'O Negesydd Allah, pam mae'r rhan fwyaf o fenywod yn drigolion Uffern?' Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Rydych chi'n melltithio llawer ac yn gwadu bendithion eich gŵr. Nid wyf yn gweld y rhai sydd heb reswm ac y mae eu crefydd yn fwy pwerus na rhai eich grŵp.' Gofynnodd y fenyw eto, 'O Negesydd Allah! Beth mae diffyg rheswm a chrefydd yn ei olygu?' Atebodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Ystyr diffyg rheswm yw bod tystiolaeth dwy fenyw yr un fath â thystiolaeth dyn. Dyma'r hyn a elwir yn ddiffyg rheswm. Yn yr un modd, nid yw menywod yn gweddïo ar y nosweithiau maen nhw'n torri eu hympryd yn ystod mis Ramadlan - oherwydd mislif -. Felly dyma'r hyn a ddywedir yn ddiffyg crefydd'. Ac mae wedi dweud wrthym amdano [mae Abu ath-Tahir] wedi dweud wrthym [Ibnu Wahab] gan [Bakar bin Mudlar] gan [Ibn al-Had] gyda'r sanad hwn er enghraifft'. Ac mae wedi dweud wrthyf [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] a [Abu Bakr bin Ishaq] ill dau, wedi dweud wrthym [Mae Ibn Abu Maryam] wedi dweud wrthym [Muhammad bin Ja'far] dywedodd, wedi dweud wrthym [Zaid bin Aslam] gan [Iyadl bin Abdullah] gan [Abu Sa'id al-Khudri] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym [Yahya bin Ayyub] a [Qutaibah] ac [Ibn Hujr] gofynnon nhw, mae wedi dweud wrthym [Ismail] -sef Ibn Ja'far- gan [Amru bin Abu Amru] gan [al-Maqburi] gan [Abu Hurairah] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, fel hadith tebyg i hadith Ibn Umar, gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Hadith
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ac [Abu Kuraib] ill dau wedi dweud, mae wedi dweud wrthym [Abu Mu'awiyah] o [al-A'masy] o [Abu Salih] o [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Pan fydd rhywun yn darllen Surah as-Sajdah, yna mae'n ymostwng, yna mae Satan yn cerdded i ffwrdd ar ei ben ei hun i wylo, gan ddweud, 'Gwae''. Ac yn hanes Abu Kuraib, 'Gwae fi, dywedir wrth bobl am ymostwng felly maen nhw'n ymostwng er mwyn iddyn nhw gael y nefoedd, tra dywedwyd wrthyf i ymostwng, yna roeddwn i'n amharod, felly cefais uffern''. Mae wedi dweud wrthyf fod [Zuhair bin Harb] wedi dweud wrthym fod [Waki'] wedi dweud wrthym [al-A'masy] gyda'r sanad hwn er enghraifft, dim ond ei fod wedi dweud, 'Yna roeddwn i'n anufudd felly cefais uffern''.
Hadith
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Mae wedi dweud wrthym [Yahya bin Yahya at-Tamimi] a [Uthman bin Abu Syaibah] ill dau gan [Jarir]. Dywedodd [Yahya], ar ôl adrodd i ni [Jarir] gan [al-A'masy] gan [Abu Sufyan] dywedodd, Clywais [Jabir] yn dweud, 'Clywais y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Yn wir, yr hyn sy'n gwahanu dyn oddi wrth shirk a kufu yw cefnu ar weddïo''.
Hadith
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Mae wedi dweud wrthym [Abu Ghassan al-Misma'i] fod wedi dweud wrthym [adl-Dlahhak bin Makhlad] gan [Ibn Juraij] ei fod wedi dweud, mae wedi dweud wrthyf [Abu az-Zubair] ei fod wedi clywed [Jabir bin Abdullah] yn dweud, 'Clywais Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Yr hyn sy'n gwahanu dyn oddi wrth shirk a kufu yw cefnu ar weddïo'.
Hadith
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ac mae wedi dweud wrthym fod [Mansur bin Abu Muzahim] wedi dweud wrthym [Ibrahim bin Sa'd]. -mewn naratif arall dywedir - wedi dweud wrthyf fod [Muhammad bin Ja'far bin Ziyad] wedi dweud wrthym [Ibrahim] -sef bin Sa'd- gan [Ibn Shihab] gan [Sa'id bin al-Musayyab] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Gofynnwyd i Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam unwaith, 'Beth yw'r weithred bwysicaf?' Atebodd, 'Ffydd yn Allah'. Gofynnodd eto, 'Beth wedyn?' Atebodd, 'Jihad yn ffordd Allah'. Gofynnodd eto, 'Beth wedyn?' Atebodd, 'Mabrur Hajj'. Ac yn hanes [Muhammad bin Ja'far], "Ffydd yn Allah a'i Negesydd". Ac mae [Muhammad bin Rafi'] ac [Abd bin Humaid] wedi dweud wrtha i amdano gan [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym ni [Ma'mar] gan [az-Zuhri] gyda'r gadwyn hon o adrodd a'r cyffelyb'.
Hadith
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
Mae wedi dweud wrthyf fod [Abu ar-Rabi' az-Zahrani] wedi dweud wrthym fod [Hammad bin Zaid] wedi dweud wrthym [Hisham bin Urwah]. -mewn naratif arall dywedir - wedi dweud wrthym [Khalaf bin Hisham] a bod y lafazh yn eiddo iddo, wedi dweud wrthym [Hammad bin Zaid] gan [Hisyam bin Arubah] gan [ei dad] gan [Abu Murawih al-Laitsi] gan [Abu Dzar] dywedodd, 'Gofynnais unwaith i'r Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, 'O Rasulullah! Beth yw'r arfer pwysicaf? ' Atebodd y Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam: 'Credwch yn Allah ac ymdrechwch yn Ei ffordd'. Gofynnais, 'Pa was yw'r pwysicaf?' Atebodd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Y gwas sydd orau yn ôl ei berchennog a'r drutaf'. Gofynnais eto, 'Beth os na allaf ei wneud?' Atebodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Gallwch chi helpu rhywun sy'n gweithio neu weithio i rywun sy'n ddi-waith.' Gofynnais eto, 'O Negesydd Allah! Beth yw eich barn chi os na allaf wneud rhai o'r gweithredoedd da?' Atebodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Dylech chi roi'r gorau i'ch gweithredoedd drwg tuag at eraill oherwydd ei fod yn elusen gennych chi i chi'ch hun.' Wedi dweud wrthym [Muhammad bin Rafi'] a [Abd bin Humaid], dywedodd [Abd], mae wedi dweud wrthym, a dywedodd [Ibn Rafi'], mae wedi dweud wrthym fod [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] gan [az-Zuhri] gan [Habib] cyn-gaethwas Urwah bin az-Zubair, gan [Urwah bin az-Zubair] gan [Abu Murawih] gan [Abu Dzar] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam gyda hadith tebyg, dim ond ei fod wedi dweud, 'Rydych chi'n helpu pobl sy'n gweithio neu'n creu swyddi i bobl nad ydyn nhw'n gweithio'.
Hadith
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Adroddwyd i ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] fod wedi adrodd i ni [Ali bin Mushir] gan [ash-Syaibani] gan [al-Walid bin al-Aizar] gan [Sa'ad bin Iyas Abu Amru ash-Syaibani] gan [Abdullah bin Mas'ud] dywedodd, 'Gofynnais i Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Beth yw'r weithred dda bwysicaf? ' Atebodd: 'Gweddïwch ar yr amser priodol'. Gofynnais eto, 'Beth arall wedyn?' Atebodd: 'Ymroddedig i'r ddau riant'. Gofynnais eto, 'Beth arall wedyn?' Atebodd: 'Ymladdwch yn ffordd Allah'. Yna wnes i ddim gofyn mwy o gwestiynau oherwydd roeddwn i'n amddiffyn ei deimladau yn unig.'
