Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
Безгә [Әли бин Хөҗр әс-Сәгъди] безгә [Исмаил] - ягъни Ибн Уләйя - [Мәншүр бин Абдуррахман] - [әш-Шьяби] - [Җәрир] - аның: "Хуҗасыннан качкан һәр кол, кире кайтканчыга кадәр кәфер була", - дигәнен ишеткәнен сөйләде. Мәншүр: "Аллаһ белән ант итәм, Пәйгамбәрдән, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, мин монда, Бәшрәдә, хәдис сөйләүләрен теләмим", - диде.
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Безгә [Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбәгә] [Хафш бин Гыйятс] безгә [Давудтан] [әш-Шәгъбидән] [Җәрирдән] ул болай дип сөйләгән: «Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай диде: «Кем үзенең хуҗасыннан качкан кол булса, аннан Ислам гарантиясе югалган».
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Яхъя бин Яхъя безгә Җарирның Мугирәдән, әшә-Шәгъбидән, ул болай дигәнен сөйләгән: Җарир бин Абдулла пәйгамбәрдән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Әгәр кол хуҗасыннан качса, аның догасы кабул ителми", - дигәнен сөйләгән.
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Безгә [Яхья бин Яхъя] аның болай дигәнен риваять иттеләр: мин аны [Мәлик] алдында укыдым; [Салих бин Кайсан]нан [Убәйдулла бин Абдулла бин Үтбә]дан [Зәйд бин Халид әл-Җүһәни] аның болай дигәнен риваять иттеләр: "Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Хөдәйбиядә шул төнне яңгыр яуганнан соң безнең белән иртәнге намазын укыды. Намазны тәмамлагач, ул мөселманнарга борылып: "Раббыгыз нәрсә әйткәнен беләсезме?" - дип сорады. Алар: "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә", - дип җавап бирделәр. Аннары ул болай диде: "Аллаһ әйтә: "Колларым арасында кайберәүләр ышанучы да, кайберләре ышанмаучы да бар. Шуңа күрә кем: "Безгә Аллаһның рәхмәте һәм рәхмәте белән яңгыр яуды", - дисә, ул Миңа ышана һәм йолдызларга ышанмаган була. Икенче яктан, кем: "Безгә теге яки бу йолдыз яңгыр яуды", - дисә, ул Миңа ышанмаган була һәм йолдызларга ышанган була".
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[Хәрмәлә бин Яхъя], [Әмр бин Сәввад әл-Әмири] һәм [Мөхәммәд бин Сәләмә әл-Муради] миңа сөйләделәр, [әл-Муради] әйтте: [Абдулла бин Ваһаб] безгә [Юныстан] сөйләде, ә тагын икесе әйтте: [Ибн Ваһаб] безгә [Ибн Шиһабтан] сөйләде, ул әйтте: [Убәйдулла бин Абдулла бин Үтбә] миңа [Әбу Һөрәйрә] болай дигән: «Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) әйтте: «Раббыгыз нәрсә әйткәнен күрмәдегезме?» Ул әйтте: «Мин колларыма ни рәхмәт бирмәдем, кайберләре моның аркасында көфер булдылар. Алар: «Бу йолдыз башка йолдыздан», – диләр».
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Һәм [Мөхәммәд бин Сәләмә әл-Муради] безгә [Абдуллаһ бин Ваһаб] [Әмрү бин әл-Харис]тан сөйләгән. - башка риваятьтә болай диелә: - Һәм [Әмрү бин Сәввад] миңа [Абдуллаһ бин Ваһаб] миңа [Әмрү бин әл-Харис] Әбу Һөрәйрәнең элеккеге колы [Әбу Юныс] аңа [Әбу Һөрәйрә]дан Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәламнең: "Аллаһ күктән кайбер нигъмәтләрне җибәрми, ләкин кайбер кешеләр көфер булалар", - дигәнен сөйләгән. Аллаһ яңгыр яудыра, шуңа күрә алар: "Бу йолдыз да, теге йолдыз да яңгырга сәбәп булды", - диләр. Ә хәдистә [әл-Муради]: "Фәли йолдызлар аркасында" - дип әйтелә.
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Миңа [Аббас бин Габдел Әзим әл-Әнбари] безгә [ән-Надлар бин Мөхәммәд] безгә [Икримә], ягъни Ибн Аммарга, [Әбу Зумәйл] аның болай дигәнен сөйләде: безгә [Ибн Аббас] аның болай дигәнен әйтте: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам вакытында кешеләргә яңгыр яудырылганнан соң, ул болай диде: "Бу яңгыр белән кешеләрнең кайберләре рәхмәтле коллар, кайберләре шөкер итмәүчеләр булды. Кайберләре: "Бу яңгыр Аллаһның рәхмәтенә дәлил", - диделәр. Ләкин кайберләре: "Бу йолдыз һәм бу йолдыз чыннан да чынга ашты", - диделәр. Ибн Аббас болай диде: "Шуннан соң: "-Шулай итеп, мин йолдызларның өлешләрен җибәргән вакыт белән ант итәм-" дигән аять иңде, аннары: "-һәм сез Аллаһ биргән ризыкны Аллаһны инкяр итүгә алыштырасыз-" - дигән аять килгәнче. Әл-Вакыйга: 75-82-.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Безгә [Мөхәммәд бин әл-Мутсанна] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] [Шуъбадан] [Абдуллаһ бин Абдуллаһ бин Җәбрдән] сөйләде, ул болай диде: Мин [Әнәснең] болай дигәнен ишеттем: «Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Икаятьченең билгесе – ансарларны нәфрәт итү, ә мөэминнең билгесе – ансарларны ярату».
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
[Яхья бин Хәбиб әл-Харис] безгә [Хәлид] - ягъни Ибн әл-Харис - безгә [Шугъба]га [Абдулла бин Габдулладан], [Әнәстән] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейхи һәмссәламнән: «Әнсарларны ярату - иман билгесе, ә алардан нәфрәт итү - икейөзлелек билгесе», - дип сөйләгән.
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
Һәм [Зүһәйр бин Харб] безгә сөйләде, ул әйтте, [Мөаз бин Муаз] безгә сөйләде. - башка риваятьтә искә алына - Һәм [Убәйдулла бин Муаз] безгә сөйләде, һәм бу сүз аның, ул безгә әйтте [минем әтием] безгә [Шуъба] турында [Ади бин Сабиттан] сөйләде, ул болай диде: "Мин [әл-Бара] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән хәдис сөйләгәнен ишеттем, ул ансарлар турында болай диде: "Аларны мөэминнәрдән башка беркем дә яратмый, һәм аларны икейөзлеләр генә нәфрәт итә. Кем аларны яратса, Аллаһ аны яратыр, ә кем аларны нәфрәт итсә, Аллаһ аны нәфрәт итәр". [Шуъба] әйтте: "Мин [Ади]дан сорадым: "Син моны [әл-Бара]дан ишеттеңме?" Ул җавап бирде: "Бу вакыйга минем белән бәйле".
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
[Кутайбә бин Сәгыйд] безгә [Ягъкуб] - ягъни Ибн Абдуррахман әл-Карига - безгә [Сөһәйлдән] [аның әтисеннән] [Әбү Һөрәйрәдән] Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигән: «Аллаһка һәм Ахирәт көненә ышанган кеше ансарларны нәфрәт итмәс».
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Һәм безгә [Госман бин Мөхәммәд бин Әбү Шәйбә] сөйләде, [Җәрир] сөйләде. - башка риваятьтә искә алына- Һәм [Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбә] безгә [Әбү Сәләмә] әйтте, икесе дә [әл-Әмәштән] [Әбү Салихтан] [Әбү Сәгыйдтән] ул болай диде: "Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) әйтте: "Аллаһка һәм Ахирәт көненә ышанган кеше ансарларны нәфрәт итмәс".
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
[Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбә] безгә [Ваки] һәм [Әбү Мөавия] [әл-Әмәштән] сөйләде. - башка риваятьтә искә алына - Һәм [Яхья бин Яхъя] безгә сөйләде һәм аның сүзләре. [Әбү Мөавия] безгә [әл-Әмәштән] [Ади бин Сабиттан] [Зиррдан] сөйләде ул әйтте, [Али] әйтте: "Ашлыкларны яручы һәм җаннарны азат итүче Аллаһ белән ант итәм, укый-яза белмәгән Пәйгамбәрнең миңа вәгъдәсе: "Мине яратучы мөэмин булмаган кеше юк, һәм мине нәфрәт итүче икейөзле кеше юк".
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Мөхәммәд бин Румһ бин әл-Мөһаҗир әл-Мишри] безгә [әл-Ләйт]дән [Ибн әл-Һадтан] [Абдуллаһ бин Динардан] [Абдуллаһ бин Гомәрдән] Аллаһның Рәсүленнән (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дип риваять кылды: «Әй хатын-кызлар! Сәдака бирегез һәм күбрәк гафу сорагыз. Чөнки мин хатын-кызларның җәһәннәмдә иң күп кеше икәнен күрәм». Алар арасыннан бер акыллы хатын: «Әй Аллаһның Илчесе, ни өчен хатын-кызлар җәһәннәмдә иң күп кеше?» – дип сорады. Аллаһның Илчесе (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): «Сез күп ләгънәт укыйсыз һәм ирләрегезнең нигъмәтләрен инкяр итәсез. Мин акылы һәм дине җитмәгән кешеләрнең сездән акылы булган кешеләр өстеннән көчлерәк булуын күрмим». Хатын тагын сорады: «Әй Аллаһның Илчесе! Шуның кебек үк, хатын-кызлар Рамазан аенда - айлык сәбәпле - төннәрен намаз укымыйлар, аннары уразаларын ачалар. Шуңа күрә бу дин җитмәү дип атала». Һәм безгә [Әбу әс-Таһир] безгә [Ибн Ваһһаб]дан [Бәкр бин Мудлардан] [Ибн әл-Һадтан] мондый чылбыр белән сөйләгән. Һәм миңа [әл-Хәсән бин Али әл-Хулвани] һәм [Әбу Бәкр бин Исхак] икесе дә әйткәннәр: безгә [Ибн Әбу Мәрьям] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] әйткән: ул әйткән: безгә [Зәйд бин Әсләм] [Ийядл бин Абдуллаһ] [Әбу Сәгыйд әл-Худри] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләмнән. -башка риваятьтә искә алына- Һәм [Яхья бин Әйюб], [Кутайбә] һәм [Ибн Хуҗр] безгә хәбәр иттеләр, алар сорадылар, [Исмаил] -ягъни Ибн Җәгъфәр - безгә [Әмр бин Әбу Әмр]дан [әл-Мәкбури]дан [Әбу Һөрәйрә]дан Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән, Ибн Гомәр хәдисенә охшаш хәдис кебек, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
[Әбу Бәкер бин Әбу Шәйбә] һәм [Әбу Курайб] безгә, [Әбу Мөавия] безгә [әл-Әмәсидән], [Әбу Салихтан], [Әбу Һөрәйрәдән] ул болай диде: «Аллаһның Илчесе, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, болай диде: «Бер кеше «Сәҗдә» сүрәсен укыгач, аннары сәҗдәгә китә, аннары шайтан үзенә чигенеп елый һәм: «Миңа кайгы!» – дип әйтә». Әбу Курайбның риваятьендә: «Миңа кайгы, кешеләргә сәҗдә кылырга боерылган, шуңа күрә алар җәннәткә җиткәнче сәҗдә итәләр, ә миңа сәҗдә кылырга боерылган, ләкин мин баш тартканга күрә җәһәннәмгә эләгәм». [Зүхәйр бин Хәрб] безгә, [Ваки] безгә, [әл-Әмәси] безгә шушы чылбыр белән сөйләгән, моңа охшаш, ләкин ул: «Аннары мин җәһәннәмгә җиткәнче буйсынмадым», – дип әйткән».
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Яхъя бин Яхъя әт-Тәмими һәм Госман бин Әбү Шәйбә безгә Җәрирдән риваятьләр сөйләделәр. Яхъя әйтте: Җәрир безгә әл-Әгъмәштән, Әбү Суфияннан риваять кылды, ул болай диде: Мин Җәбирнең болай дигәнен ишеттем: "Мин Пәйгамбәрнең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигәнен ишеттем: "Чынлыкта, кешене ширктән һәм Куфәдән аера торган нәрсә - намазны ташлау".
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Безгә [Әбу Гассан әл-Мисмаи]га [әдл-Длаххак бин Мәхләд] безгә [Ибн Җурайҗ]дан сөйләгәне риваять ителде, ул болай диде: Миңа [Әбу әз-Зүбәйр] аның [Җабир бин Абдуллаһ]ның: «Мин Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): «Кешене ширктән һәм Куфәдән аера торган нәрсә - намазны ташлау», - дигәнен ишеткәнем риваять ителде», - диде.
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Һәм [Мәншүр бин Әбү Музаһим] безгә [Ибраһим бин Сәгъд] сөйләде. - башка риваятьтә искә алына - миңа [Мөхәммәд бин Җәгъфәр бин Зияд] безгә [Ибраһим] - ягъни бин Сәгъд - сөйләде, [Ибн Шиһаб]дан [Сәгъд бин әл-Мусайяб]дан [Әбү Һөрәйрә] әйтте: "Аллаһның Рәсүленнән салләллаһу галәйһи вәссәламнән: "Кайсы гамәл иң яхшы?" - дип сорадылар. Ул: "Аллаһка иман китерү", - дип җавап бирде. Ул тагын сорады: "Аннары нәрсә?" Ул: "Аллаһ юлында җиһад кылу", - дип җавап бирде. Ул тагын сорады: "Аннары нәрсә?" Ул: "Кабул ителгән хаҗ", - дип җавап бирде. [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] риваятьендә: "Аллаһка һәм Аның Рәсүленә иман китерү", - дип җавап бирде. Һәм бу хакта миңа [Мөхәммәд бин Рафи] сөйләде, һәм [Абдур-Раззактан] [Габд бин Хумайд] безгә [Мә'мәр] әз-Зуһридан] аңа охшаш чылбыр белән сөйләде.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
[Әбу әр-Раби әз-Зәһрани] миңа [Хәммәд бин Зәйд] безгә [Хишам бин Урва] сөйләгәнен сөйләде. - башка риваятьтә искә алына - [Хәләф бин Һишам] безгә сөйләгән һәм аның сүзләре, [Хәммәд бин Зәйд] безгә [Хишам бин Гарәпә]дән [әтисеннән] [Әбу Муравих әл-Ләйси]дән [Әбу Зәр]дән ул болай диде: "Мин бервакыт Аллаһның Илчесеннән (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Әй Аллаһның Илчесе! Кайсы гамәл иң яхшысы?" - дип сорадым. Аллаһның Илчесе (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Аллаһка ышану һәм Аның юлында тырышу", - дип җавап бирде. Мин: "Кайсы кол иң яхшысы?" - дип сорадым. Аллаһның Илчесе (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Хуҗасы фикеренчә иң яхшы һәм бәясе иң кыйммәт кол", - дип җавап бирде. Мин тагын сорадым: "Әгәр мин эшли алмасам, нишләрмен?" Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Сез эшләүчегә яки эше булмаган кешегә ярдәм итә аласыз", - дип җавап бирде. Мин тагын сорадым: "Әй Аллаһның Илчесе! Әгәр мин бу гамәлнең бер өлешен эшли алмасам, сез нәрсә уйлыйсыз?" Рәсүлүллаһ (салләллаһу галәйһи вә сәлләм): "Башкаларга каршы явызлыкларыгызны туктатырга тиеш, чөнки бу сезнең үзегезгә биргән садакагыз", - дип җавап бирде. [Мөхәммәд бин Рафи] һәм [Габд бин Хумайд] безгә сөйләделәр, [Габд] әйтте, безгә сөйләделәр, һәм [Ибн Рафи] әйтте, безгә сөйләделәр [Габдуразак] безгә [Мә'мәр] сөйләде [әз-Зуһри] Урва бин әз-Зубайрның элеккеге колы [Хәбиб] әйтте, [Урва бин әз-Зубайр] [Әбу Муравих] [Әбу Дзар] Пәйгамбәрдән, Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, охшаш хәдис белән, ул бары тик ул гына искә ала: "Сез эшләүчеләргә ярдәм итәсез яки эшләмәгән кешеләр өчен эш урыннары булдырасыз".
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Шәйбә] безгә [Әли бин Мөшир] [әш-Шәйбани] [әл-Вәлид бин әл-Айзар] [Сәгъд бин Ийас Әбу Әмру әш-Шәйбани] [Абдуллаһ бин Мәсуд] болай дип сөйләгән: «Мин Аллаһның Илчесеннән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): «Кайсы гамәл иң яхшы?» – дип сорадым. Ул: «Үз вакытында уку», – дип җавап бирде. Мин тагын сорадым: «Аннары нәрсә?» Ул: «Ата-анага изгелек кылу», – дип җавап бирде. Мин тагын сорадым: «Аннары нәрсә?» Ул: «Аллаһ юлында сугышу», – дип җавап бирде. Аннары мин башка сораулар бирмәдем, чөнки мин аның хисләре турында гына борчылдым».