Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
[Ali ibn Hujr as-Sa’di] yatunyumiza [Ismail] - kwe kugamba, Ibn Ulayyah - okuva ku [Mansur ibn Abdurrahman] okuva ku [ash-Sya’bi] okuva ku [Jarir] nti yamuwulira ng’agamba nti, ‘Omuddu yenna adduka mukama we mukaafiiri okutuusa lw’akomawo gye bali.’ Mansur yagamba nti, ‘Ya Allah, kyayogerwa okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa sallam, naye nkyawa okuba ne hadith enyumiddwa okuva gyendi wano mu Basrah.’
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Atugambye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambye [Hafsh bin Ghiyats] okuva ku [Dawud] okuva ku [ash-Sya’bi] okuva ku [Jarir] yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Oyo yenna omuddu adduka ku mukama we, olwo omusingo gw’Obusiraamu guba gwawuddwamu’.
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Atugambye [Yahya bin Yahya] atubuulidde [Jarir] okuva ku [Mughirah] okuva ku [ash-Sya’bi] yagamba, [Jarir bin Abdullah] yanyumya okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Singa omuddu adduka -ku mukama we-, edduwa ye tegenda kukkirizibwa’.
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Kitunyumiddwa [Yahya bin Yahya] yagamba nti, nakisoma mu maaso ga [Malik]; okuva ku [Salih bin Kaisan] okuva ku [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] okuva ku [Zaid bin Khalid al-Juhani] yagamba nti, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yatandikawo esswala y’oku makya naffe mu Hudaibiyah, oluvannyuma lw’enkuba okutonnya ekiro ekyo. Oluvannyuma lw’okumala okusaala, yakyuka n’atunuulira Abasiraamu n’agamba nti: ‘Omanyi Rabb wo by’ayogedde?’. Baswahaba ne baddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Awo n’agamba nti: ‘Allah agamba nti: ‘Mu baddu bange, waliwo abakkiriza era waliwo n’abatakkiriza. Kale oyo yenna agamba nti, ‘Tutonnyebwa enkuba olw’empisa ennungi n’ekisa kya Allah’, olwo omuntu oyo n’anzikiriza era takkiriza mmunyeenye. Ate omuntu agamba nti, "Tuweebwa enkuba emmunyeenye eno oba emmunyeenye eyo, olwo omuntu oyo n'anzikiriza n'akkiririza mu mmunyeenye."
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[Harmalah bin Yahya] ne [Amr bin Sawwad al Amiri] ne [Muhammad bin Salamah al-Muradi] bannyumizza, [al-Muradi] yagamba nti, [Abdullah bin Wahab] atunyumizza okuva ku [Yunus], n’abalala babiri ne bagamba nti; [Ibn Wahab] atunyumizza okuva ku [Ibn Shihab] yagamba nti, [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] yannyonyodde nti [Abu Hurayrah] yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah (okusaasira n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Temulaba Mukama wammwe by’ayogedde? Agamba nti, ‘Siwadde baddu bange mukisa okuggyako nti abamu ku bo bafuuse bakaafiiri olw’ekyo. Bagamba nti, 'Emmunyeenye eno eva mu mmunyeenye endala.''
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Era [Muhammad bin Salamah al-Muradi] atubuulidde [Abdullah bin Wahab] okuva ku [Amru bin al-Harith]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- Era [Amru bin Sawwad] yantegeezezza [Abdullah bin Wahab] yantegeezezza [Amru bin al-Harith] nti [Abu Yunus] eyali omuddu wa Abu Hurairah, yamugamba okuva ku [Abu Hurairah] nti Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Allah tatuma kuva eggulu emikisa egimu naye abantu abamu bafuuka bakaafiiri. Allah atonnyesa enkuba, kale bagamba nti, ‘Emmunyeenye eno n’emmunyeenye eyo -byaleeta enkuba-’. Nga ali mu hadith [al-Muradi], ‘Ereetebwa emmunyeenye bweziti n’ezo’.
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Era agambye nti [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] atugambye [an-Nadlar bin Muhammad] atubuulidde [Ikrimah] - kwe kugamba Ibn Ammar - atubuulidde [Abu Zumail] yagamba, atugambye [Ibn Abbas] yagamba nti, ‘Olumu abantu baaweebwa enkuba mu kiseera kya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo n’agamba nti: ‘Nga kino enkuba mu bantu waliwo abafuuka abaweereza abeebaza era waliwo n’abo abakufr. Abamu ku bo baagamba nti, ‘Enkuba eno bukakafu bwa kusaasira kwa Allah’. Naye abalala baagamba nti, "Emmunyeenye ng'eno n'eyo ddala yakifuna bulungi." Ibn Abbas yagamba nti, ‘Awo aya n’ekka nti: ‘-Kale ndayira okukka kwe ebitundu by’emmunyeenye-’, okutuusa aya nti: ‘-era wakyusa eby’okulya -Allah bye yabawa- nga olimba Allah-’ -Qs. Qs. Al Waaqi’ah: 75-82-.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Atubuulidde [Muhammad bin al-Mutsanna] atubuulidde [Abdurrahman bin Mahdi] okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Abdullah bin Abdullah bin Jabr] yagamba, nawulira [Anas] ng’agamba nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Akabonero k’omunnanfuusi kwe kukyawa Ansar, era akabonero k’omukkiriza kwe kwagala Ansar'.
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
Kitunyumiddwa [Yahya bin Habib al-Harith] yatunyumiza [Khalid] - kwe kugamba Ibn al-Harith - yatunyumiza [Syu’bah] okuva ku [Abdullah bin Abdullah] okuva ku [Anas] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yagamba nti: ‘Okwagala aba Ansar kabonero ka kukkiriza, era okubabeera kabonero wa bunnanfuusi'.
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
Era [Zuhair bin Harb] yatugamba, n’agamba nti, [Mu’adh bin Mu’adh] yatugamba. -mu nnyiriri endala kyogerwako- Era [Ubaidullah bin Mu’adh] yatugamba era ekisoko kikye, yatugamba [taata wange] yatugamba [Syu’bah] okuva ku [Adi bin Thabit] yagamba nti, ‘Nawulidde [al-Bara’] ng’anyumya hadiisi okuva eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwe yagamba ku ba Ansar: ‘Tewali abaagala okujjako abakkiriza, era tewali abakyawa okuggyako bannanfuusi. Oyo yenna abaagala, Allah ajja kumwagala, era oyo yenna abakyawa, Allah ajja kumukyawa.’ [Syu’bah] yagamba nti, ‘Nze olwo nabuuza [Adi] nti, ‘Wakiwulira okuva eri [al-Bara’]?’. Yaddamu nti, ‘Ekyo ekyaliwo kikwatagana nange.’
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Kitugambye nti [Qutaibah bin Sa’id] atugambye [Ya’qub] - kwe kugamba Ibn Abdurrahman al-Qari - okuva ku [Suhail] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] nti Omubaka wa Allah (okusaasira n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Tewajja kubaawo bukyayi eri Ansar, omusajja akkiririza mu Allah n’Omusembayo Olunaku'.
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Era atugambye nti [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaibah] atugambye [Jarir]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- Era bwe yamala okutugamba [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atubuulidde [Abu Salamah] bombi okuva ku [al-A’masy] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Sa’id] yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Tajja kukyawa Ansar, omusajja akkiririza mu Allah n’olunaku olw’enkomerero’.
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
Atugambye nti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atubuulidde [Waki’] ne [Abu Mu’awiyah] okuva mu [al-A’masy]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- Dan atubuulidde [Yahya bin Yahya] era lafazh ye. Nga amaze okutuloopa [Abu Mu’awiyah] okuva ku [al-A’masy] okuva ku [Adi bin Thabit] okuva ku [Zirr] yagamba nti, [Ali] yagamba nti, ‘N’oyo ayawulamu empeke n’asumulula emmeeme, mazima endagaano ya Nabbi ummi -atasobola kunsoma- eri nti ‘Tewali muntu anjagala okuggyako nga ye mukkiriza era nga tankyawa wabula ye munnanfuusi’.
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kigambibwa nti [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir al-Mishri] yatutegeeza [al-Laits] okuva ku [Ibn al-Had] okuva ku [Abdullah bin Dinar] okuva ku [Abdullah bin Umar] okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yagamba nti: ‘Abange abakyala! Waayo obuzirakisa era yongera ku istighfar yo. Kubanga, ndaba nti abakazi be basinga okubeera mu Geyeena.’ Omukyala omugezi mu bo yabuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, lwaki abakazi abasinga obungi batuuze mu Jahannam?’? Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, omusajja omulala. yagamba nti: ‘Okolimira nnyo n’ogaana emikisa gya balo. Siraba abo abatalina nsonga era nga eddiini yaabwe erina amaanyi okusinga ab’ekibiina kyammwe.’ Omukazi nate yabuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah! Obutaba na nsonga n’eddiini kitegeeza ki?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Amakulu g’obutaba na nsonga gali nti obujulizi bw’abakazi babiri bwe bumu n’obujulizi bw’omusajja. Kino kye bayita obutaba na nsonga. Mu ngeri y’emu abakyala tebasaala mu kiro kye basiiba mu mwezi gwa Ramadlan - olw’okugenda mu nsonga -. Kale kino kye kigambibwa nti obutaba na ddiini’. Era atubuuliddeko [Abu ath-Tahir] atubuulidde [Ibnu Wahab] okuva ku [Bakar bin Mudlar] okuva ku [Ibn al-Had] ne sanad eno okugeza’. Era kintegeezezza [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] ne [Abu Bakr bin Ishaq] bombi bagamba, atubuulidde [Ibn Abu Maryam] atubuulidde [Muhammad bin Ja’far] yagamba, atubuulidde [Zaid bin Aslam] okuva ku [Iyadl bin Abdullah] okuva ku [Abu Sa’id al-Khudri] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. -mu nnyiriri endala kigambibwa- Era atubuulidde [Yahya bin Ayyub] ne [Qutaibah] ne [Ibn Hujr] bebabuuza, atubuulidde [Ismail] -kwe kugamba Ibn Ja’far- okuva ku [Amru bin Abu Amru] okuva ku [al-Maqburi] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nga hadith efaananako n’eya hadith ya Ibn Umar, okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
Atugambye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne [Abu Kuraib] bombi yagamba, atubuulidde [Abu Mu’awiyah] okuva ku [al-A’masy] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Omuntu bwasoma Surah as-Sajdah, olwo n’avuunama, olwo Sitaani atambula yekka okukaaba, ng'agamba nti, 'Zisanze''. Era mu byafaayo bya Abu Kuraib, 'Zinsanze nze, abantu bagambibwa okuvunnama kale ne bavunnama basobole okufuna eggulu, so nga nze bangamba okuvunnama, olwo ne nsigala nga njagala, bwentyo ne nfuna ggeyeena''. Ang'ambye [Zuhair bin Harb] atugambye [Waki'] atugambye [al-A'masy] ne sanad eno okugeza, yekka yagamba nti, 'Awo nali mujeemu kale nafuna geyena''.
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Atubuulidde [Yahya bin Yahya at-Tamimi] ne [Uthman bin Abu Syaibah] bombi okuva mu [Jarir]. [Yahya] yagamba, nga amaze okutuloopa [Jarir] okuva ewa [al-A’masy] okuva ewa [Abu Sufyan] yagamba, nawulira [Jabir] nga agamba nti, ‘Nnawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Mazima, ekyawula omusajja ku shirk ne kufu kwe kuleka esswala’.
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Atugambye [Abu Ghassan al-Misma’i] atubuulidde [adl-Dlahhak bin Makhlad] okuva ku [Ibn Juraij] yagamba, agambye [Abu az-Zubair] nti yawulira [Jabir bin Abdullah] nga agamba nti, ‘Nnawulidde Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Ekyawula omuntu ku shirk ne kufu kwe kusuula essaala'.
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Era atugambye nti [Mansur bin Abu Muzahim] atugambye [Ibrahim bin Sa’d]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- antegeezezza [Muhammad bin Ja’far bin Ziyad] atubuulidde [Ibrahim] -kwe kugamba bin Sa’d- okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Sa’id bin al-Musayyab] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yabuuzibwa nti, ‘Ekikolwa ki ekisinga obukulu? ' Yaddamu nti, 'Okukkiriza mu Allah'. Yaddamu n’abuuza nti, ‘Awo kiki?’. Yaddamu nti, ‘Jihad mu kkubo lya Allah’. Yaddamu n’abuuza nti, ‘Awo kiki?’. Yaddamu nti, ‘Mabrur Hijja’. Era mu byafaayo bya [Muhammad bin Ja'far], "Okukkiriza Allah n'omubaka we". Era [Muhammad bin Rafi’] ne [Abd bin Humaid] bambuuliddeko okuva ku [Abdurrazzaq] batubuulidde [Ma’mar] okuva ku [az-Zuhri] n’olujegere luno olw’okunyumya n’ebirala ebiringa ebyo’.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
Ategeezezza nti [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] atugambye nti [Hammad bin Zaid] atugambye [Hisham bin Urwah]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- atubuulidde [Khalaf bin Hisham] era lafazh ye, atubuulidde [Hammad bin Zaid] okuva ku [Hisyam bin Arubah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Murawih al-Laitsi] okuva ku [Abu Dzar] yagamba nti, ‘Lumu nnasaba Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, ‘O Rasulullah! Enkola ki esinga obukulu? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Mukkirize Allah era mufube mu kkubo lye’. Nnabuuza nti, ‘Muweereza ki asinga obukulu?’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Omuddu asinga okusinziira ku nnyini we era asinga ebbeeyi’. Naddamu ne mmubuuza nti, ‘Ate bwe mba sisobola kukikola?’. Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yaddamu nti: ‘Osobola okuyamba omuntu akola oba okukolera omuntu atalina mulimu.’ Naddamu okubuuza nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah! Olowooza otya singa sisobola kukola bimu ku bikolwa ebirungi?’. Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yaddamu nti: ‘Olina okukomya ebikolwa byo ebibi eri abalala kubanga kwe kusaddaaka okuva gy’oli eri ggwe kennyini.’ Atubuulidde [Muhammad bin Rafi’] ne [Abd bin Humaid], [Abd] yagamba, atubuulidde, era [Ibn Rafi’] yagamba, atubuulidde [Abdurrazzaq] atubuulidde [Ma’mar] okuva ku [az-Zuhri] okuva ku [Habib] eyali omuddu wa Urwah bin az-Zubair, okuva ku [Urwah bin az-Zubair] . okuva ku [Abu Murawih] okuva ku [Abu Dzar] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ne hadith efaananako bwetyo, yekka yagamba nti, ‘Muyamba abantu abakola oba okutondawo emirimu eri abantu abatakola’.
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Kitunyumiddwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atunyumizza [Ali bin Mushir] okuva ku [ash-Syaibani] okuva ku [al-Walid bin al-Aizar] okuva ku [Sa’ad bin Iyas Abu Amru ash-Syaibani] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] yagamba nti, ‘Nasaba Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, . ‘Kiki ekirungi ekisinga obukulu? ' Yaddamu nti: 'Saala mu kiseera ekituufu'. Naddamu okubuuza nti, ‘Awo kiki ekirala?’. Yaddamu nti: ‘Yewaddeyo eri abazadde bombi’. Naddamu okubuuza nti, ‘Awo kiki ekirala?’. Yaddamu nti: ‘Mulwane mu kkubo lya Allah’. Awo saaddamu kubuuza bibuuzo kubanga nnali nkuuma nneewulira ze zokka.’