Imam Muslim : 61
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ يُحِبُّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَمَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ كَانَ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا
Yandi tubaka nde, mono waka [Qatadah] ke tela hadith mosi ya me katuka na [Anas] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi mambu vandaka kana bo tubaka nde: ‘ ta meka ntomo ya lukwikilu; Muntu yina ke zolaka muntu ya nkaka, yandi ke zolaka yandi ve katula kaka sambu na Allah, muntu yina Allah ti Ntumwa na yandi ke zolaka mingi kuluta bantu ya nkaka katula bantu yina zole, mpi muntu yina ta zola nde bo losa yandi na tiya na kisika ya kuvutuka na kukonda lukwikilu na nima ya Allah kugulusa yandi na yo’. Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Manshur] me zabisa beto [an-Nadlar bin Syumail] me zabisa beto [Hammad] katuka na [Tsabit] katuka na [Anas] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka na kutadila hadith na bo, kaka yandi tubaka nde, ‘Na kisika ya yandi kuvutuka bonso Mukristu to’ Muyuda.
Imam Muslim : 62
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ الرَّجُلُ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Mpi me songa mono [Zuhair bin Harb] me songa beto [Ismail bin Ulayyah]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi yandi mesonga beto [Syaiban bin Abu Syaibah] mesonga beto [Abdul Warits] yonso zole katuka na [Abdul Aziz] katuka na [Anas] yandi tubaka nde, 'Ntumwa ya Nzambi sallallaahu 'alaihi wasallam kutubaka nde: 'Kele ve ti nsadi yina kekwikilaka na Warth 'ya kuluta yandi- kuluta dibuta na yandi ti kimvwama na yandi ti bantu yonso''.
Imam Muslim : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Ibn Basyyar] bo zole tubaka, me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] yandi tubaka nde, mono waka [Qatadah] ke tela hadith mosi ya me katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi tubaka nde beno kwikila ve. am ke zolaka mingi kuluta bana na yandi, bibuti na yandi mpi bantu. konso kima'.
Imam Muslim : 64
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Ibn Basysyar] bo zole tubaka, me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] yandi tubaka nde, mono waka [Qatadah] ke tubilama na [Anas bin Malik] na profete sallallahu ya alaihi tubaka nde yandi vandaka kwikila ve, to yandi ke tuba nde, ‘sambu na nkweno na yandi mutindu yandi ke kudizolaka mono mosi’.
Imam Muslim : 65
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُحِبَّ لِجَارِهِ أَوْ قَالَ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Bo me tubilaka beto [Zuhair bin Harb] katuka na [Yahya bin Sa’id] katuka na [Husain al-Mu’allim] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas] nde Ntumwa (saw) tubaka nde: ‘Na nzila ya Yandi yina moyo na mono kele na Diboko na Yandi, ata nsadi mosi ve ke kwikilaka kibeni tii kuna yandi ta zola sambu na nkweno na yandi, to yandi tubaka nde, ‘sambu na mpangi na yandi mambu yina yandi ke zolaka sambu na yandi mosi’.
Imam Muslim : 66
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ
Yandi me zabisa beto [Yahya bin Ayyub] ti [Qutaibah bin Sa’id] ti [Ali bin Hujr] bo yonso katuka na [Isma’il bin Ja’far], [Ibn Ayyub] me tuba, me zabisa beto [Ismail] yandi me tuba, me zabisa beto [al-Ala’] katuka na [tata na yandi] ya [Abu] wasallam tubaka nde: ‘Yo ta kota ve na zulu, muntu yina bamfinangani na yandi kele ve na lutaninu na mambu ya mbi’.
Imam Muslim : 67
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ
Yandi me zabisa beto [Harmalah bin Yahya] me zabisa beto [Ibn Wahab] yandi tubaka nde, yandi me songa mono [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Abu Salamah bin Abdurrahman] katuka na [Abu Hurairah] katuka na Ntumwa ya Nzambi, yandi tubaka nde: ‘Konso muntu yina ke salaka mambu ya mbote, yandi fwete kwikila yandi, yandi tubaka nde: to kuvanda pima. Mpi konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, yandi zitisa nkweno na yandi. Mpi konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, yandi zitisa banzenza na yandi’.
Imam Muslim : 68
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِي جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي حَصِينٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abu al-Ahwash] katuka na [Abu Hushain] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde, ‘Konso muntu yina ke kwikilaka na Allah mpi na Kilumbu ya Nsuka, yandi sala ve mambu ya mbi. Mpi konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, yandi zitisa banzenza na yandi. Mpi konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, bika yandi tuba mambu ya mbote to kuvanda pima’. Mpi bo me zabisa beto nde [Ishaq bin Ibrahim] me zabisa beto [Isa bin Yunus] katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka bonso hadith ya Abu Hushain, kaka yandi tubaka nde, ‘Mpi bika yandi sala mambu ya mbote na nkweno na yandi’.
Imam Muslim : 69
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ يُخْبِرُ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ
Yandi me zabisa beto [Zuhair bin Harb] mpi [Muhammad bin Abdullah bin Numair] bo yonso katuka na [Ibn Uyainah] tubaka nde [Numair] me zabisa beto [Sufyan] katuka na [Amru] nde yandi waka rapore ya [Nafi’ bin Jubair] ya [Abu Syuraih al-Khuzalahi’a ‘saw’alam] tubaka nde: ‘Konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, yandi sala mambu ya mbote na bamfinangani na yandi. Konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, bika yandi zitisa banzenza na yandi. Mpi konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, bika yandi tuba mambu ya mbote to kuvanda pima’.
Imam Muslim : 70
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كِلَاهُمَا عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ وَهَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ يَوْمَ الْعِيدِ قَبْلَ الصَّلَاةِ مَرْوَانُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فَقَالَ قَدْ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي قِصَّةِ مَرْوَانَ وَحَدِيثِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Waki’] katuka na [Sufyan]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi mesonga beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mesonga beto [Muhammad bin Ja’far] mesonga beto [Syu’bah] yonso zole katuka na [Qais bin Muslim] katuka na [Thariq bin Shihab] mpi yai kele hadith ya Abu Bakr vandaka Hariya na ntwala ya Rashe Rad, ‘Muntu ya ntete yina vandaka kulonga Hariya e Rashe . Marwan. Na nima muntu mosi telamaka mpi songaka yandi nde, ‘Kisambu ya Eid fwete salama na ntwala ya kutanga disolo’. Marwan wavutula vo, ‘Kieleka, mambu mayingi mena muna longi me siswa’. Na nima [Abu Said] tubaka nde: ‘Ya kieleka, muntu yai me baka lukanu -ya kusala- mutindu mono waka kilumbu mosi na Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, nde: ‘Konso muntu na kati na beno yina me mona mbi, yandi kanga yo ti diboko na yandi. kana yandi lenda ve, bika yandi kanga yo na munoko, kana yandi lenda ve, bika yandi kanga yo na ntima na yandi. Yo yina lukwikilu ya kuluta ngolo ve’. Yandi me zabisa beto [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala’] me zabisa beto [Abu Mua’wiyah] me zabisa beto [al-A’masy] katuka na [Ismail bin Raja’] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Sa’id al-Khudri] katuka na [Qais bin Muslim] katuka na [Thariq bin al-Ala’ ya]. Marwan, ye hadith ya Abu Sa’id ya me katuka na ntumwa ya Nzambi, bonso hadith ya Syu’bah ti Sufyan’.
Imam Muslim : 71
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ وَيَفْعَلُونَ مَا لَا يُؤْمَرُونَ فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنْ الْإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَحَدَّثْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَأَنْكَرَهُ عَلَيَّ فَقَدِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَنَزَلَ بِقَنَاةَ فَاسْتَتْبَعَنِي إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَعُودُهُ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثْتُهُ ابْنَ عُمَرَ قَالَ صَالِحٌ وَقَدْ تُحُدِّثَ بِنَحْوِ ذَلِكَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَارِثُ بْنُ الْفُضَيْلِ الْخَطْمِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا كَانَ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَقَدْ كَانَ لَهُ حَوَارِيُّونَ يَهْتَدُونَ بِهَدْيِهِ وَيَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِهِ مِثْلَ حَدِيثِ صَالِحٍ وَلَمْ يَذْكُرْ قُدُومَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَاجْتِمَاعِ ابْنِ عُمَرَ مَعَهُ
Yau me zabisama na beto na [Amru an-Naqid] ti [Abu Bakr bin an-Nadlr] ti [Abd bin Humaid] mpi lafazh kele ya Abd. Bo tubaka nde, vandaka me zabisa beto [Ja’qub bin Ibrahim bin Sa’d] yandi tubaka, vandaka me zabisa beto [tata na mono] katuka na [Salih bin Kaisan] katuka na [al-Harits] katuka na [Ja’far bin Abdullah bin al-Hakam] katuka na [Abdurrahman bin al-Miswar] katuka na [Abu Rafilla bin] ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kana kele ve ti mbikudi yina Allah tindaka na bantu na ntwala kansi yandi vandaka ti bantu yina vandaka kunwanina yandi mpi banduku yina vandaka kusimba sunnah mpi kulanda bansiku na yandi, na nima bantu kwisaka na nima na bo bantu yina tubaka kima yina bo salaka ve, mpi bo salaka kima yina bo songaka bo ve na kusala. Konso muntu yina ke nwana ti bo jihad ti maboko na yandi kele mukwikidi, konso muntu yina ke nwana ti ludimi na yandi ti bo kele mukwikidi, konso muntu yina ke nwana ti ntima na yandi ti bo kele mukwikidi, mpi na nima ya mambu yina lukwikilu kele ve bonso mbuma ya mutarde’. Abu Rafi’ tubaka nde: ‘Na nima mono songaka Abdullah bin Omar, kansi yandi buyaka mono. Ntangu Ibn Mas’ud kwisaka mpi telamaka na Qanah, Abdullah bin Omar landaka mono mpi bingaka mono na kulanda Ibnu Mas’ud, yo yina ntangu beto vandaka, mono yulaka Ibn Mas’ud mambu ya hadith yai, yo yina yandi songaka mono hadith mutindu mono songaka yo na Ibn Umar’. Salih tubaka nde: “Ya kieleka, bo me tubilaka yo mutindu yina katuka na Abu Rafi.” Mpi me zabisa beto [Abu Bakr bin Ishaq bin Muhammad] me zabisa beto [Ibn Abu Maryam] me zabisa beto [Abdul Aziz bin Muhammad] yandi tubaka, me zabisa mono [al-Harits bin al-Fudlail al-Hathmi] katuka na [Ja’far bin Abdullah bin al-Hakambn katuka na [] [Abu Rafi’] mpika ya ntama ya Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam, katuka na [Abdullah bin Mas’ud] nde Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kele ve ti Ntumwa kansi yandi kele ti muntu yina ke taninaka yandi yina ke lombaka lutwadisu ti lutwadisu na yandi, mpi ke bakaka sunnah bonso bantu na yandi ke salaka halihdi ve,’ . Ibn Mas’ud ye lukutakanu lwa Ibn Omar ye yandi’.
Imam Muslim : 72
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسًا يَرْوِي عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أَشَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ نَحْوَ الْيَمَنِ فَقَالَ أَلَا إِنَّ الْإِيمَانَ هَهُنَا وَإِنَّ الْقَسْوَةَ وَغِلَظَ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ عِنْدَ أُصُولِ أَذْنَابِ الْإِبِلِ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ فِي رَبِيعَةَ وَمُضَرَ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abu Usamah]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi yandi mesonga beto [Ibnu Numair] mesonga beto [tata na mono]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi mesonga beto [Abu Kuraib] mesonga beto [Ibn Idris] mambu yonso ya mekatuka na [Ismail bin Abu Khalid]. -na disolo yankaka bo ketubila yo- Mpi yandi mesonga beto [Yahya bin Habib al-Haritsi] mpi nde lafazh kele ya yandi, yandi mesonga beto [Mu’tamir] katuka na [Ismail] yandi tubaka nde, mono kuwaka [Qais] ketubilama katuka na [Abu Mas’ud] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa kupesaka maboko na yandi, yandi tubaka nde: ‘Yibuka, kieleka lukwikilu kele awa -Yemen-, na ntangu yina mubulu ti ngolo ya ntima vandaka na ngungudi yina salaka ndinga ya ngolo pene-pene ya nsi ya mukila ya shamo ntangu bibongo zole ya diabulu monanaka na Bani Rabi’ah ti Bani Mudlar’.
Imam Muslim : 73
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Yandi me zabisa beto [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] me zabisa beto [Hammad] me zabisa beto [Ayyub] me zabisa beto [Muhammad] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde: ‘Bantu ya Yemen me kwisa, bo kele bantu ya ntima ya kuluta mawete. Lukwikilu kele na bantu ya Yemeni. Fiqh kele mpi na kati ya bantu ya Yemen. Mayele kele mpi na bantu ya Yemeni’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] me zabisa beto [Ibn Abu Adi]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi yandi mesonga beto [Amru an-Naqid] mesonga beto [Ishaq bin Yusuf al-Azraq] yonso zole katuka na [Ibn Aun] katuka na [Muhammad] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam kutubaka mutindu hadith yai’.
Imam Muslim : 74
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَضْعَفُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Mpi me zabisa beto [Amru an-Naqid] ti [Hasan al-Hulwani] bo zole tubaka, me zabisa beto [Ya’qub] - disongidila Ibn Ibrahim bin Sa’d - me zabisa beto [tata na mono] katuka na [Salih] katuka na [al-A’raj] yandi tubaka nde, [Abu Hurairah] tubaka nde; 'Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam tubaka nde: 'Bantu ya Yemen me kwisa, bo kele bantu ya ntima ya kuluta mawete.' Fiqh kele na kati ya bantu ya Yemen. Mayele kele mpi na bantu ya Yemeni’.
Imam Muslim : 75
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأْسُ الْكُفْرِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ
Na nima ya kuzabisa beto [Yahya bin Yahya] yandi tubaka nde, mono tangaka yo na ntwala ya [Malik]; tuka [Abu az-Zinad] tuka [al-A’raj] tuka [Abu Hurairah] nde Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde, ‘Nsuka ya kukonda kukwikila kele na esti - kisika ya banganga-nkisi -, mpi lulendo ti lulendo kele na bamfumu ya bampunda ti bashamo yina ke sansaka bambisi, disongidila, bantu ya Yemen -'.
Imam Muslim : 76
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْكُفْرُ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ وَالْفَخْرُ وَالرِّيَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْوَبَرِ
Yandi me zabisa beto [Yahya bin Ayyub] ti [Qutaibah] ti [Ibn Hujr] katuka na [Ismail bin Ja’far] me tuba nde [Ibnu Ayyub] me zabisa beto [Ismail] yandi me tuba, me zabisa mono [al-Ala’] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah] nde Ntumwa ya Nzambi tubaka nde: kukonda lukwikilu kele kuna na esti - disongidila Bamagi -, pima kele na bankengidi ya ngulu - disongidila bantu ya Yemen -, mpi lulendo ti riya' kele na bantu yina ke salaka ndinga ya ngolo; n'kwa n'kwa mvalu ye shamo -Babedouins-'.
Imam Muslim : 77
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Yandi me zabisa beto [Harmalah bin Yahya] me zabisa beto [Ibn Wahab] yandi me tuba, me songa mono [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] yandi me tuba, me songa mono [Abu Salamah bin Abdurrahman] nde [Abu Hurairah] me tuba nde, ‘Mono waka Ntumwa ya Nzambi sallallallalahude ke tuba nde: i sia vo esi Bédouin, ekolo luvuvamu luna muna mvati a nkombo -disongele vo nkangu a Yemen-'. Mpi me zabisa beto [Abdullah bin Abdurrahman ad-Darimi] me zabisa beto [Abu al-Yaman] me zabisa beto [Syu’aib] katuka na [az-Zuhri] ti sanad yai mu mbandu, mpi yandi yikaka nde, ‘Lukwikilu kele ti bantu ya Yemeni, mpi mayele kele ti bantu ya Yemeni’.
Imam Muslim : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً وَأَضْعَفُ قُلُوبًا الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ السَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْيَمَنِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ قِبَلَ مَطْلِعِ الشَّمْسِ
Yau me zabisama na beto [Abdullah bin Abdurrahman] me zabisa beto [Abu al-Yaman] katuka na [Syu’aib] katuka na [az-Zuhri] me zabisa beto [Sa’id bin al-Musayyab] nde [Abu Hurairah] tubaka nde, ‘Mono waka mbikudi sallallahu ‘alaihi wasallam bantu kele bantu ke kwisa kutuba nde: ‘ ya kuluta kulemba ya ntima. Lukwikilu kele na bantu ya Yemeni, mayele kele na bantu ya Yemeni mpi ngemba kele na bantu ya Yemeni. Na ntangu yina, lulendo ti lulendo kele na bangungudi, ba Bédouin, disongidila nzila yina ntangu ke basikaka’.
Imam Muslim : 79
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَلْيَنُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَزَادَ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَصْحَابِ الْإِبِلِ وَالسَّكِينَةُ وَالْوَقَارُ فِي أَصْحَابِ الشَّاءِ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpi [Abu Kuraib] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Bantu ya kuluta mawete ya Yemen, bo me kwisa na beno bantu ya mawete ya Yemen, bo me kwisa na bantu ya kuluta mawete ya Yemen. Lukwikilu kele na ba Yemeni mpi mayele kele na ba Yemeni, na ntangu yina munsiku ya kukonda kukwikila kele na esti - ba Magi -'. Mpi yo me zabisama na beto [Qutaibah bin Sa’id] ti [Zuhair bin Harb] bo zole tubaka, me zabisa beto [Jarir] katuka na [al-A’masy] ti sanad yai, mpi yandi tubilaka ve nde, ‘Kisika ya kukonda kukwikila kele na ndambu ya esti’. Mpi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] me zabisa beto [Ibn Abu Adi]. -na disolo yankaka bo ketubila yo- Mpi yandi mesonga beto [Bysyr bin Khalid] mesonga beto [Muhammad] -disongidila Ibn Ja’far- bo yonso zole kutubaka, mesonga beto [Syu’bah] katuka na [al-A’masy] ti sanad na yandi yai bonso na hadith ya Jarir, mpi yandi yikaka nde, ‘Lulendo mpi lulendo kele . bangungudi''.
Imam Muslim : 80
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمَخْزُومِيُّ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِلَظُ الْقُلُوبِ وَالْجَفَاءُ فِي الْمَشْرِقِ وَالْإِيمَانُ فِي أَهْلِ الْحِجَازِ
Mpi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] me zabisa beto [Abdullah bin al-Harits al-Makhzumi] katuka na [Ibn Juraij] yandi tubaka, me zabisa beto [Abu az-Zubair] nde yandi waka [Jabir bin Abdullah] ke tuba nde, ‘Ntumwa ya Nzambi ti bantu ya Esti tubaka nde: ntangu lukwikilu kele ti bantu ya Hijaz’.