Imam Muslim : 61
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ يُحِبُّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَمَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ كَانَ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا
Atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] akagira ati, nkahurira [Qatadah] arikushoborora hadiisi kuruga ahari [Anas] akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah akaba ari sallaihilam person a: nibaija kushemererwa n’oburungi bw’okwikiriza; Orikukunda ondiijo muntu, tarikumukunda kureka ahabwa Allah, omuntu ou Allah n’omutumwa we barikukunda munonga okukira abandi okukira abo babiri, n’omuntu orikukunda okunagwa omu muriro okukira okugaruka omu butaikiriza bwanyima ya Allah kumujuna kurugamu’. Atugambiire [Ishaq bin Manshur] atugambiire [an-Nadlar bin Syumail] atugambiire [Hammad] kuruga [Tsabit] kuruga [Anas] akagira ati, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira kurugiirira ahari hadiisi yaabo, we wenka akagira ati, ‘Omu mwanya gw’okugaruka nk’omuyudaaya nari’.
Imam Muslim : 62
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ الرَّجُلُ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Kandi yangira ngu [Zuhair bin Harb] akatugambira [Ismail bin Ulayyah]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Syaiban bin Abu Syaibah] atugambiire [Abdul Warits] bombi kuruga ahari [Abdul Aziz] kuruga ahari [Anas] akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Tihariho muheereza orikwikiriza -kandi omu muntu orikukiraho. okukira eka ye n'obugaiga bwe n'abantu boona''.
Imam Muslim : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] akagira ati, nkahurira [Qatadah] arikushoborora hadiisi kuruga ahari [Anas bin Malik] akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Omutumwa wa Allah akagira ati: am okundwa okukira abaana be, abazaire be n’abantu. burikimwe'.
Imam Muslim : 64
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira ngu, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] akagira ati, nkahurira [Qatadah] egambirwe kuruga ahari [Anas bin Malik] kuruga ahari nabi sallallaahu wa alaihi akagira ati: nari shi naagira ati, ‘ahabwa mutaahi we nk’oku arikwekunda nyowe’.
Imam Muslim : 65
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُحِبَّ لِجَارِهِ أَوْ قَالَ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Atugambiire [Zuhair bin Harb] atugambiire [Yahya bin Sa’id] kuruga ahari [Husain al-Mu’allim] kuruga ahari [Qatadah] kuruga ahari [Anas] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘N’Ogwo Ori omu Mukono Gwe omutima gwangye guri, tihaine muheereza orikwikiriza mutaahi we nk’oku ari, nari, . rukundo ahabwe wenka’.
Imam Muslim : 66
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ
Atugambiire [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah bin Sa’id] na [Ali bin Hujr] boona kuruga ahari [Isma’il bin Ja’far], [Ibn Ayyub] akagira, atugambiire [Ismail] akagira ati, atugambiire [al-Ala’] kuruga ahari [ishe] owa [Abu] wasallam akagira ati: ‘Tikirikwija kutaaha omu iguru, omwe ou bataahi be bataine bukuumi bw’akabi’.
Imam Muslim : 67
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ
Atugambiire [Harmalah bin Yahya] atugambiire [Ibn Wahab] akagira ati, akangambira [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [Abu Salamah bin Abdurrahman] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Omuntu weena omurungi amwikirize. nari okuhunama. Kandi weena orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, ahe ekitinisa mutaahi we. Kandi weena orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, ahe abagyenyi be ekitiinisa’.
Imam Muslim : 68
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِي جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي حَصِينٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abu al-Ahwash] kuruga ahari [Abu Hushain] kuruga ahari [Abu Salih] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati, ‘Orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, arekye kumuteganisa. Kandi weena orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, ahe abagyenyi be ekitinisa. Kandi weena orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, agambe ebigambo birungi nari ahunamire’. Kandi kitugambirwe [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Isa bin Yunus] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Salih] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira nk’oku hadiisi ya Abu Hushain, we wenka akagira ati, ‘Kandi reka akore ebirungi ahari mutaahi we’.
Imam Muslim : 69
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ يُخْبِرُ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ
Atugambiire [Zuhair bin Harb] na [Muhammad bin Abdullah bin Numair] boona kuruga ahari [Ibn Uyainah] akagira ngu [Numair] atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Amru] ngu akahurira [Nafi’ bin Jubair] ripoota kuruga ahari [Abu Syuraih al-Khuzaalahu akagira ati: 'Orikwikiriza Allah n'ekiro ky'aha muheru, akore gye bataahi be. Orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, ahe abagyenyi be ekitinisa. Kandi weena orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, agambe ebigambo birungi nari ahunamire’.
Imam Muslim : 70
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كِلَاهُمَا عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ وَهَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ يَوْمَ الْعِيدِ قَبْلَ الصَّلَاةِ مَرْوَانُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فَقَالَ قَدْ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي قِصَّةِ مَرْوَانَ وَحَدِيثِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] bombi kuruga ahari [Qais bin Muslim] kuruga ahari [Thariq bin Shihab] kandi egi niyo hadiisi ya Abu Bakr akaba ari Harista Rasheya otakatandikire kubuurira, ‘Omuntu w’okubanza owaabaire naabuurira ahari Hariya Rasheya . Marwani. Reero omushaija yayemerera yamugira ati 'Eshaara ya Eid eshemerire kukorwa otakashomire okubuurira'. Marwan akagarukamu ati, ‘Buzima, bingi ebiri omu kubuurira bikasigaho’. Reero [Abu Said] akagira ati: Buzima, omuntu ogu acwiremu -kukora- nk’oku nahuriire ira kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, arikugira ati: ‘Omuntu weena omuriimwe oraareebe ekibi, akiremese n’omukono gwe. ku araabe atarikubaasa, azibire omu bigambo, ku araabe atarikubaasa, azibire n’omutima gwe. Okwo nikwo kwikiriza okurikukirayo obugobya’. Atugambiire [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala’] atugambiire [Abu Mu’wiyah] atugambiire [al-A’masy] kuruga ahari [Ismail bin Raja’] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Sa’id al-Khudri] kuruga ahari [Qais bin Muslim] kuruga ahari [Thariq bin al-Sahub’ owa] Marwan, na hadiisi ya Abu Sa’id kuruga ahari nabi saw.al.w., nka hadiisi ya Syu’bah na Sufyan’.
Imam Muslim : 71
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ وَيَفْعَلُونَ مَا لَا يُؤْمَرُونَ فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنْ الْإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَحَدَّثْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَأَنْكَرَهُ عَلَيَّ فَقَدِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَنَزَلَ بِقَنَاةَ فَاسْتَتْبَعَنِي إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَعُودُهُ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثْتُهُ ابْنَ عُمَرَ قَالَ صَالِحٌ وَقَدْ تُحُدِّثَ بِنَحْوِ ذَلِكَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَارِثُ بْنُ الْفُضَيْلِ الْخَطْمِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا كَانَ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَقَدْ كَانَ لَهُ حَوَارِيُّونَ يَهْتَدُونَ بِهَدْيِهِ وَيَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِهِ مِثْلَ حَدِيثِ صَالِحٍ وَلَمْ يَذْكُرْ قُدُومَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَاجْتِمَاعِ ابْنِ عُمَرَ مَعَهُ
Kikatugambirwa [Amru an-Naqid] na [Abu Bakr bin an-Nadlr] na [Abd bin Humaid] kandi lafazh n’eya Abd. Bagira ngu, akaba atugambiire [Ja’qub bin Ibrahim bin Sa’d] akagira ngu, akaba atugambiire [taata wangye] kuruga ahari [Salih bin Kaisan] kuruga ahari [al-Harits] kuruga ahari [Ja’far bin Abdullah bin al-Hakam] kuruga ahari [Abdurrahman bin al-Miswar] kuruga ahari [Abu Rafillah] ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Tihariho nabi owaabaire ayohereziibwe Allah omu bantu enyima kwonka akaba aine abajurizi na banywani be abaabaire nibahamya sunnah kandi bakakuratira ebiragiro bye, bwanyima hakaija bwanyima yaabo abantu abaagambire eki batakozire, kandi bakakora eki bataragiirwe kukora. Orikurwanisa jihadi n’emikono ye kubarwanisa n’omwikirize, orikubarwanisa n’orurimi n’omwikirize, orikubarwanisa n’omutima gwe n’omwikirize, kandi bwanyima y’ekyo tihaine okwikiriza nk’akajuma ka sinapi’. Abu Rafi akagira ati: Reero nkagambira Abdullah bin Umar, kwonka akanyehakana. Ibn Mas’ud ku yaizire yayemerera ahari Qanah, Abdullah bin Umar akankuratira kandi yanshaba ngu nkuratire Ibnu Mas’ud, mbwenu ku twashutami, nkabuuza Ibn Mas’ud aha hadiisi egi, mbwenu yangira hadiisi nk’oku naagigambiire Ibn Umar’. Salih akagira ati, "Buzima kigambirwe kityo kuruga ahari Abu Rafi." Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Ishaq bin Muhammad] atugambiire [Ibn Abu Maryam] atugambiire [Abdul Aziz bin Muhammad] akagira ati, angambiire [al-Harits bin al-Fudlail al-Hathmi] kuruga [Ja’far bin Abdullah bin al-Akhambrahn binu kuruga [] [Abu Rafi’] owabaire ari omuhuuku wa Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kuruga ahari [Abdullah bin Mas’ud] ngu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Tihariho nabi kureka aine omujurizi orikushaba obuhabuzi n’obuhabuzi bwe, kandi akatwara sunnah nk’oku abashaija barikukora sunnah ti sunnah,’ . Ibn Mas’ud n’okuteerana kwa Ibn Umar nawe’.
Imam Muslim : 72
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسًا يَرْوِي عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أَشَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ نَحْوَ الْيَمَنِ فَقَالَ أَلَا إِنَّ الْإِيمَانَ هَهُنَا وَإِنَّ الْقَسْوَةَ وَغِلَظَ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ عِنْدَ أُصُولِ أَذْنَابِ الْإِبِلِ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ فِي رَبِيعَةَ وَمُضَرَ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abu Usamah]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Ibnu Numair] atugambiire [taata]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Abu Kuraib] atugambiire [Ibn Idris] buri kimwe kuruga ahari [Ismail bin Abu Khalid]. -omu nshoboorora endiijo neegambwaho- Kandi atugambiire [Yahya bin Habib al-Haritsi] kandi lafazh n’eye, atugambiire [Mu’tamir] kuruga ahari [Ismail] akagira ati, nkahurira [Qais] arikugambwaho kuruga ahari [Abu Mas’ud] akagira ati: ‘Omurangi akamuha omukono gwawe ati: ‘Ijuka, buzima okwikiriza kuri aha -Yemen-, obwo obutabanguko n’okuguma kw’omutima biriho omu muriisa owaabaire naakora eiraka rihango haihi n’omusingi gw’omukira gw’engamira obu amahembe ga sitaani abiri gaareebeka omu Bani Rabi’ah na Bani Mudlar’.
Imam Muslim : 73
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Atugambiire [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] atugambiire [Hammad] atugambiire [Ayyub] atugambiire [Muhammad] kuruga [Abu Hurairah] akagira ati: ‘Abantu ba Yemen baizire, nibo bantu abaine emitima mirungi munonga. Okwikiriza kuri omu bantu ba Yemen. Fiqh nayo eriho omu bantu ba Yemen. Obwegyese nabwo buri omu bantu ba Yemen’. Atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] atugambiire [Ibn Abu Adi]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Amru an-Naqid] atugambiire [Ishaq bin Yusuf al-Azraq] bombi kuruga ahari [Ibn Aun] kuruga ahari [Muhammad] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam akagira nk’oku hadiisi egi’.
Imam Muslim : 74
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَضْعَفُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Kandi batugambiire [Amru an-Naqid] na [Hasan al-Hulwani] bombi bakagira ngu, batugambiire [Ya’qub] - nikwo kugira ngu Ibn Ibrahim bin Sa’d - batugambiire [taata] kuruga [Salih] kuruga [al-A’raj] akagira ati, [Abu Hurairah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Abantu ba Yemen baizire, nibo bantu abaine emitima mirungi munonga. Fiqh eriho omu bantu ba Yemen. Obwegyese nabwo buri omu bantu ba Yemen’.
Imam Muslim : 75
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأْسُ الْكُفْرِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ
Ku yaaherize kutugambira [Yahya bin Yahya] akagira ati, Nkakishoma omu maisho ga [Malik]; kuruga ahari [Abu az-Zinad] kuruga ahari [al-A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati, ‘Enshonga y’obutaikiriza eri omu burugwa-izooba - omwanya gw’abafumu -, kandi okwetunguura n’okwetunguura biri omu bakama b’embaraasi n’engamira abarikuriisa, nikwo kugira ngu, abantu ba Yemen -'.
Imam Muslim : 76
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْكُفْرُ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ وَالْفَخْرُ وَالرِّيَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْوَبَرِ
Atugambiire [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] na [Ibnu Hujr] kuruga ahari [Ismail bin Ja’far] akagira ngu [Ibnu Ayyub] atugambiire [Ismail] akagira ati, angambiire [al-Ala’] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah akagira ati: obutaikiriza buriho buri omu burugwa-izooba - ekirikumanyisa Abamagi -, obusingye buri omu bariisa b’embuzi - ekirikumanyisa abantu ba Yemen -, kandi okwetunguura na riya’ biri omu abo abarikukora amaraka maingi; abariisa b’embaraasi n’engamira -Ababedouin-’.
Imam Muslim : 77
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Atugambiire [Harmalah bin Yahya] atugambiire [Ibn Wahab] akagira ati, angambiire [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] akagira ati, angambiire [Abu Salamah bin Abdurrahman] ngu [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Nkahurira Omutumwa wa Allah saw. nikwo kugira ngu Ababedouin, obwo obusingye buri omu bariisa b’embuzi -ekirikumanyisa abantu ba Yemen-’. Kandi atugambiire [Abdullah bin Abdurrahman ad-Darimi] atugambiire [Abu al-Yaman] atugambiire [Syu’aib] kuruga [az-Zuhri] na sanad egi nk’eky’okureeberaho, kandi yayongyeraho ati, ‘Okwikiriza kuri n’Abayemeni, kandi obwengye buri n’Abayemeni’.
Imam Muslim : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً وَأَضْعَفُ قُلُوبًا الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ السَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْيَمَنِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ قِبَلَ مَطْلِعِ الشَّمْسِ
Kitugambirwe [Abdullah bin Abdurrahman] atugambiire [Abu al-Yaman] kuruga [Syu’aib] kuruga [az-Zuhri] atugambiire [Sa’id bin al-Musayyab] ngu [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Nkahurira omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam abantu baija nibagira ngu: ‘Abanyabwengye ba Yemen nibo baine abakuru ba Yemen. emitima erikukirayo obugobya. Okwikiriza kuri omu bantu ba Yemeni, obwengye buri omu bantu ba Yemeni kandi obusingye buri omu bantu ba Yemeni. Omu bwire obwo, okwetunguura n’okwetunguura biri omu bariisa, Ababedouin, nikwo kugira ngu eizooba ririkurugamu’.
Imam Muslim : 79
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَلْيَنُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَزَادَ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَصْحَابِ الْإِبِلِ وَالسَّكِينَةُ وَالْوَقَارُ فِي أَصْحَابِ الشَّاءِ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] bombi bakagira, atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga [al-A’masy] kuruga [Abu Salih] kuruga [Abu Hurairah] akagira ati: ‘Abantu ba Yemen abarikukirayo kuba abacureezi, kandi nibo bantu ba Yemen abarikukirayo obucureezi, baizire ahariimwe. Okwikiriza kuri omu Bayemeni kandi obwengye buri omu Bayemeni, obwo omusingye gw’obutaikiriza guri omu burugwa-izooba - Abamagi -’. Kandi kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] na [Zuhair bin Harb] bombi bakagira ngu, batugambiire [Jarir] kuruga [al-A’masy] na sanad egi, kandi taragambire ngu, ‘Enshonga y’obutaikiriza eri omu rubaju rw’oburugwa-izooba’. Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] atugambiire [Ibn Abu Adi]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwaho- Kandi atugambiire [Bysyr bin Khalid] atugambiire [Muhammad] -niwo Ibn Ja’far- bombi bakagira, atugambiire [Syu’bah] kuruga [al-A’masy] na sanad ye egi nk’oku aba go bari omu hadiisi ya Jarir, kandi abayongyeireho ati, ‘Okwetunguura n’okwetunguura ni . abariisa''.
Imam Muslim : 80
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمَخْزُومِيُّ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِلَظُ الْقُلُوبِ وَالْجَفَاءُ فِي الْمَشْرِقِ وَالْإِيمَانُ فِي أَهْلِ الْحِجَازِ
Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Abdullah bin al-Harits al-Makhzumi] kuruga ahari [Ibn Juraij] akagira ati, atugambiire [Abu az-Zubair] ngu akahurira [Jabir bin Abdullah] arikugira ati, ‘Omutumwa wa Allah n’omutima gwa Ruhanga ogw’oburengyerwa-izooba akagira ngu: obwo okwikiriza kuri n’abantu ba Hijaz’.