Imam Muslim : 661
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي التَّهْجِيرِ لَاسْتَبَقُوا إِلَيْهِ وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي الْعَتَمَةِ وَالصُّبْحِ لَأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا
Yau me zabisama na beto [Yahya bin Yahya] yandi tubaka, mono tangaka na ntwala ya [Malik] katuka na [Sumai maula Abu Bakr] katuka na [Abu Salih as-Samman] katuka na [Abu Hurairah ra] nde Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde, ‘Kana bantu zabaka yo ve na nzila ya kuvutukila na ca. katula kaka kana bo bula zeke, bo zolaka kubula zeke kibeni. Mpi kana bo zabaka lufutu ya kukwenda ntinu na mosquée, bo zolaka kukwenda mpenza ntinu na mosquée. Mpi kana bo zabaka matabisi ya bisambu ya Isha' ti ya Fajr, bo zolaka kukwisa kibeni na bo zole, ata bo vandaka na makulu iya."
Imam Muslim : 662
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ الْعَبْدِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى فِي أَصْحَابِهِ تَأَخُّرًا فَقَالَ لَهُمْ تَقَدَّمُوا فَأْتَمُّوا بِي وَلْيَأْتَمَّ بِكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْ لَا يَزَالُ قَوْمٌ يَتَأَخَّرُونَ حَتَّى يُؤَخِّرَهُمْ اللَّهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْمًا فِي مُؤَخَّرِ الْمَسْجِدِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Yau me zabisama na beto [Syaiban bin Farrukh] me zabisa beto [Abu al-Asyhab] katuka na [Abu Nadhrah al-‘Abdi] katuka na [Abu Sa’id al-Khudri] nde Ntumwa ya Allah (ngemba ti balusakumunu ya Allah kuvanda na zulu na yandi) monaka nde banduku na yandi vandaka na retard sambu na mono, mpi bika bo kwenda na fai, mpi yandi tubaka. na nima ya kuvanda ti lukwikilu na nge. "Kana bantu me mesana na kufiotuna bisambu na bo, pana Allah mpi ta fiotuna sambu na kukotisa bo na zulu, to kufiotuna sambu na kubasisa bo na bilungi." Yandi me zabisa beto [Abdulla bin Abdurrahman ad-Darimi] me zabisa beto [Muhammad bin Abdulla ar-Raqasyi] me zabisa beto [Bisyr bin Manshur] katuka na [al-Jurairi] katuka na [Abu Nadhrah] katuka na [Abu Sa’id al-Khudri] yandi tubaka nde, ‘Rasullamuhala sayidi ya bantu . mosquée’, na nima yandi tubilaka hadith mosi ya mutindu yina.
Imam Muslim : 663
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْوَاسِطِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ تَعْلَمُونَ أَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ لَكَانَتْ قُرْعَةً و قَالَ ابْنُ حَرْبٍ الصَّفِّ الْأَوَّلِ مَا كَانَتْ إِلَّا قُرْعَةً
Yandi me zabisa beto [Ibrahim bin Dinar] mpi [Muhammad bin Harb al-Wasithi] bo yonso zole tubaka, yandi me zabisa beto [Amru bin al-Haitsam Abu Qathan] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Qatadah] katuka na [Khilas] katuka na [Abu Rafi’] katuka na [Abu Hurai’lahallah radhi’ala] yandi tubaka nde, ‘Kana bo zabaka lufutu na ndonga ya ntete bo ta sala kibeni loterie’. Ibn Harb tubaka nde, ‘Shaf ya ntete ta salama ve kansi na kubula nsaka ya zelo’.
Imam Muslim : 664
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Yandi me zabisa beto [Zuhair bin Harb] me zabisa beto [Jarir] katuka na [Suhail] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah radhiyallahu’anhu] yandi tubaka nde, ‘Mulongo ya kuluta mbote ya bantu kele na ntwala, mpi ya kuluta mbi kele na nsuka. Mpi ndonga ya kuluta mbote sambu na nkento kele nsuka, mpi ndonga ya kuluta mbi kele luyantiku ya ndonga. Yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] yandi tubaka, me zabisa beto [Abdul Aziz, i.e. ad-Darawardi] katuka na [Suhail] ti isnad yai.
Imam Muslim : 665
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ الرِّجَالَ عَاقِدِي أُزُرِهِمْ فِي أَعْنَاقِهِمْ مِثْلَ الصِّبْيَانِ مِنْ ضِيقِ الْأُزُرِ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَائِلٌ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ لَا تَرْفَعْنَ رُءُوسَكُنَّ حَتَّى يَرْفَعَ الرِّجَالُ
Yandi me zabisa beto nde [Abu Bakr bin Abi Syaibah] me zabisa beto [Waki’] katuka na [Sufyan] katuka na [Abu Hazim] katuka na [Sahl bin Sa’d] yandi tubaka nde, ‘Ya kieleka mono monaka bantu ke kanga bilele na bo ya zulu na nkingu na bo bonso bana ya fioti sambu na bunene ya bilele ya zulu yina kele na nima ya Ntumwa. bankento, beno tombula ve ntu tii kuna babakala ta tombula ntu''.
Imam Muslim : 666
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ سَالِمًا يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَأْذَنَتْ أَحَدَكُمْ امْرَأَتُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يَمْنَعْهَا
Yandi me zabisa beto [Amru an-Naqid] ti [Zuhair bin Harb] yonso ya bo me tubila na [Ibn Uyainah], [Zuhair] me tuba, me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] na [az-Zuhri] yandi me wa [Salim] ke tuba disolo mosi ya me katuka na [tata na yandi na] yina me tubila yo, 'Kana nkento ya mosi na kati na beno me lomba beno nswa ya kukwenda na mosquée pana bika yandi buyisa yo ve''.
Imam Muslim : 667
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَمْنَعُوا نِسَاءَكُمْ الْمَسَاجِدَ إِذَا اسْتَأْذَنَّكُمْ إِلَيْهَا قَالَ فَقَالَ بِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ لَنَمْنَعُهُنَّ قَالَ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ فَسَبَّهُ سَبًّا سَيِّئًا مَا سَمِعْتُهُ سَبَّهُ مِثْلَهُ قَطُّ وَقَالَ أُخْبِرُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ وَاللَّهِ لَنَمْنَعُهُنَّ
Yandi me songa mono [Harmalah bin Yahya] me songa beto [Ibnu Wahb] me songa mono [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] yandi tubaka, me songa mono [Salim bin Abdullah] nde [Abdullah bin Umar] tubaka nde, ‘Mono waka Rasulullah sallallahu ‘alaihi ke buyisa nge na kutuba nde, ‘Kusala ve. yandi'. Muntu ya ke tubaka mambu yina tubaka nde, ‘Bilal bin Abdullah tubaka nde, ‘Na zina ya Allah, beto ta buyisa bo kibeni’’. Muntu yina ke tubilaka mambu tubaka nde: ‘Yo yina Abdullah kutanaka ti yandi, na nima yandi fundaka yandi ti kufinga ya mbi yina mono me waka ntete ve yandi ke tonga mutindu yina ata fioti, na ntangu yandi vandaka kutuba nde, ‘Mono samunaka beno katuka na Ntumwa ya Allah sallallaahu’alaihiwasallam, kansi beno na kisika -buyaka- na kutubaka nde, ‘Beto ta hinder bo,’.
Imam Muslim : 668
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَابْنُ إِدْرِيسَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَمْنَعُوا إِمَاءَ اللَّهِ مَسَاجِدَ اللَّهِ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Abdullah bin Numair] me zabisa beto [tata na mono] mpi [Ibn Idris] bo zole tubaka, yandi me zabisa beto [Ubaidullah] katuka na [Nafi’] katuka na [Ibn Umar] nde Rasulullah sallallaahu’alaihiwasallam tubaka nde, ‘Beno kanga ve bankento nzila ya kukwenda na’.
Imam Muslim : 669
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا اسْتَأْذَنَكُمْ نِسَاؤُكُمْ إِلَى الْمَسَاجِدِ فَأْذَنُوا لَهُنَّ
Yandi me zabisa beto [Ibn Numair] me zabisa beto [Tata na mono] me zabisa beto [Hanzhalah] yandi me tuba nde, ‘Mono waka [Salim] ke tuba, mono waka [Ibn Umar] ke tuba, mono waka Rasulullah ke tuba nde, ‘Ntangu bankento na nge ke lomba nge nswa ya kukwenda na mosque’.
Imam Muslim : 670
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَمْنَعُوا النِّسَاءَ مِنْ الْخُرُوجِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ ابْنٌ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ لَا نَدَعُهُنَّ يَخْرُجْنَ فَيَتَّخِذْنَهُ دَغَلًا قَالَ فَزَبَرَهُ ابْنُ عُمَرَ وَقَالَ أَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ لَا نَدَعُهُنَّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Yandi me zabisa beto [Abu Kuraib] me zabisa beto [Abu Muawiyah] katuka na [al-A’masy] katuka na [Mujahid] katuka na [Ibn Omar] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi saw. Na nima mwana ya Ibn Omar tubaka nde, ‘Beto ta bika bo ve kubasika, sambu bo sadila ntangu yina sambu na kusala mambu ya mbi’. Na nima Ibn Omar nganinaka yandi mpi tubaka nde: ‘Mono tubaka nde Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka, kansi nge tubaka nde beto ta bika bo ve’. Yandi me zabisa beto [Ali bin Khasyram] me zabisa beto [Isa bin Yunus] katuka na [al-A’masy] ti hadith yai ya isnad bonso.
Imam Muslim : 671
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَابْنُ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنِي وَرْقَاءُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ائْذَنُوا لِلنِّسَاءِ بِاللَّيْلِ إِلَى الْمَسَاجِدِ فَقَالَ ابْنٌ لَهُ يُقَالُ لَهُ وَاقِدٌ إِذَنْ يَتَّخِذْنَهُ دَغَلًا قَالَ فَضَرَبَ فِي صَدْرِهِ وَقَالَ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ لَا
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Hatim] ti [Ibn Rafi’] bo zole tubaka, me zabisa beto [Shababah] me zabisa mono [Warqa’] katuka na [Amru] katuka na [Mujahid] katuka na [Ibn Umar] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde, ‘Beno pesa nswa na bankento.’ Mwana na yandi, Waqid, tubilaka yandi nde: "Kana bo pesa nzila, nani me zaba, yo lenda vanda dibaku ya kusala diambu ya mbi." Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde: ‘Na nima Ibn Omar bulaka mwana na yandi na ntulu sambu na kukonda kuzitisa yandi. Mpi yandi tubaka nde: ‘Mono songaka nge hadith ya me katuka na Ntumwa sallallaahu’alaihiwasallam, kansi nge tubaka nde ve’.
Imam Muslim : 672
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ بِلَالِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَمْنَعُوا النِّسَاءَ حُظُوظَهُنَّ مِنْ الْمَسَاجِدِ إِذَا اسْتَأْذَنُوكُمْ فَقَالَ بِلَالٌ وَاللَّهِ لَنَمْنَعُهُنَّ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ أَنْتَ لَنَمْنَعُهُنَّ
Yandi me zabisa beto [Harun bin Abdullah] me zabisa beto [Abdullah bin Yazid al-Muqri’] me zabisa beto [Sa’id, disongidila Ibn Abi Ayyub] me zabisa beto [Ka’ab bin ‘Alqamah] katuka na [Bilal bin Abdullah bin Umar] katuka na [tata na yandi] senger ya ‘Allahlahala’ ve. kubuyisa bankento na kubaka banswa na bo. tuka muna mosque avo balombele nswa’. Bilal tubaka nde: ‘Na zina ya Allah, mono ta kanga bo nzila’. Na yau, Abdullah tubilaka yandi nde, 'Mono tubaka nde Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam tubaka, kansi na kisika na yo nge tubaka nde beto ta kanga bo kibeni nzila''.
Imam Muslim : 673
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةَ كَانَتْ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ الْعِشَاءَ فَلَا تَطَيَّبْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ
Yandi me zabisa beto [Harun bin Sa’id al-Aili] me zabisa beto [Ibnu Wahb] me zabisa mono [Makhramah] katuka na [tata na yandi] katuka na [Busr bin Sa’id] nde [Zainab ats-Tsaqafiyyah] me zabisa mono katuka na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nde mosi na kati ya beno ke sambaka nde yandi tubaka nde: ke nufwete vwata nsunga za fuku wauna ko’.
Imam Muslim : 674
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ الْمَسْجِدَ فَلَا تَمَسَّ طِيبًا
Yandi me zabisa beto nde [Abu Bakar bin Abi Syaibah] me zabisa beto [Yahya bin Sa’id al-Qaththan] katuka na [Muhammad bin ‘Ajlan] me zabisa mono [Bukair bin Abdullah bin al-Asyajj] katuka na [Busr bin Sa’id] katuka na [Zainab wi, Abdullah ‘sayid’s. wasallam tubaka na beto nde, 'Kana mosi na kati na beno bankento ke zola Ntangu beno ke kwendaka na bisambu na mosquée, beno lwata ve parfum.'
Imam Muslim : 675
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ أَصَابَتْ بَخُورًا فَلَا تَشْهَدْ مَعَنَا الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ
Yandi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] mpi [Ishaq bin Ibrahim], [Yahya] me tuba nde, me zabisa beto [Abdullah bin Muhammad bin Abdullah bin Abi Farwah] katuka na [Yazid bin Khushaifah] katuka na [Busr bin Sa’id] katuka na [Abu Raihillalah Sa’id] yandi tubaka nde, 'Konso muntu yina kele nkento yina ke lwataka parfum, pana bika yandi vanda ve ti beto na kisambu Isha', kisambu ya nsuka ya fardhu''.
Imam Muslim : 676
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُ لَوْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى مَا أَحْدَثَ النِّسَاءُ لَمَنَعَهُنَّ الْمَسْجِدَ كَمَا مُنِعَتْ نِسَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ فَقُلْتُ لِعَمْرَةَ أَنِسَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُنِعْنَ الْمَسْجِدَ قَالَتْ نَعَمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ قَالَ ح و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ قَالَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Yandi me zabisa beto [Abdullah bin Maslamah bin Qa’nab] me zabisa beto [Sulaiman, disongidila Ibn Bilal] ya me katuka na [Yahya, mpi yandi kele Ibn Sa’id] ya me katuka na [‘Amrah bint Abdurrahman] nde yandi waka [Aisyah], nkento ya Ntumwa saw. wasallam monaka kima mosi ke kumina bankento - ntangu yai - yandi zolaka kukanga yo. bo ke kwendaka na mosquée mutindu bo buyisaka bankento ya bantu ya Izraele’. Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde: ‘Mono tubilaka Amra nde, ‘Keti bo me kanga bankento ya bana ya Izraele nzila ya kukwenda na mosquée? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Ee’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] me zabisa beto [Abdul Wahhab, disongidila ats-Tsaqafi] yandi me tuba, --na nzila ya nkaka ya kutendula-- mpi me zabisa beto [Amru an-Naqid] me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] yandi me tuba, --ya nzila ya nkaka ya kutendula- Abi Syaibah] me zabisa beto [Abu Khalid al-Ahmar] yandi tubaka, -- na nzila ya nzila ya nkaka ya kutendula -- mpi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] yandi tubaka, me zabisa beto [Isa bin Yunus] mambu yonso vandaka kutendula katuka na [Yahya bin Sa’id] ti hadith yai ya isnad mu mbandu.
Imam Muslim : 677
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ هُشَيْمٍ قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَارٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَ ذَلِكَ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ } فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ قِرَاءَتَكَ { وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } عَنْ أَصْحَابِكَ أَسْمِعْهُمْ الْقُرْآنَ وَلَا تَجْهَرْ ذَلِكَ الْجَهْرَ { وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا } يَقُولُ بَيْنَ الْجَهْرِ وَالْمُخَافَتَةِ
Yandi me zabisa beto [Abu Ja’far Muhammad bin Ash-Shabbah] mpi [Amru an-Naqid] yonso ya bo me tubila katuka na [Husyaim], yandi me tuba [Ibn Ash-Shabbah], me zabisa beto nde [Husyaim] me zabisa beto [Abu Bisyr] katuka na [Sa’id bin Hibair] mambu ya me tala [Ibn Raibas] ve. ndinga na nge na kisambu na nge, mpi kuvweza yandi ve’. Yandi tubaka nde, ‘Verse yai kulumukaka ntangu Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka kulonga na kinsweki na Mecque. Ntangu yandi vandaka kusamba sambu na kutwadisa banduku na yandi, yandi vandaka kutombula ndinga na yandi ntangu yandi vandaka kutanga Koran. Na ntangu yina, ntangu ba polytheiste kuwaka mambu yai, bo buyaka Koran, ti bantu yina tindaka yo - Allah ti Jibril -, ti bantu yina nataka yo - Muhammad -. Yo yina Allah tubaka na profete na yandi sallallaahu’alaihiwasallam nde, ‘Kutombula ve ndinga na nge na kisambu na nge sambu bantu ya ke salaka mambu ya luvunu kuwa kutanga na nge mpi bo kulumusa yo ve na banduku na nge. Widikila bo Koran, mpi kusala yo ve na ndinga ya ngolo mingi, mpi meka kuzwa kisika ya kati-kati na kati ya mambu yai’. Yandi tubaka nde, 'Na kati ya ndinga ya ngolo ti ya malembe''.
Imam Muslim : 678
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } قَالَتْ أُنْزِلَ هَذَا فِي الدُّعَاءِ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح قَالَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَوَكِيعٌ ح قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Me zabisa beto [Yahya bin Yahya] me zabisa beto [Yahya bin Zakariya’] katuka na [Hysam bin Urwah] katuka na [tata na yandi], katuka na [Aisha] na yina me tala ndinga ya Allah, ‘Mpi kutombula ve ndinga na nge na kisambu na nge, to kukulumusa yo ve’. Yandi tubaka nde, ‘Verse yai kuzabisamaka na yina metala kisambu’. Me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [Hammad, disongidila Ibn Zaid] -- na nzila ya nzila ya nkaka ya kutendula -- yandi tubaka, mpi me zabisa beto [Abu Bakar bin Abi Syaibah] me zabisa beto [Abu Usamah] ti [Waki’] -- na nzila ya nkaka ya kutendula--. [Abu Kuraib] tubaka nde, beto me tubila beto [Abu Mu’awiyah] mambu yonso ya bo me tubila na [Hisham] ti hadith yai ya sanad mu mbandu.
Imam Muslim : 679
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كُلُّهُمْ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ } قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ جِبْرِيلُ بِالْوَحْيِ كَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ فَكَانَ ذَلِكَ يُعْرَفُ مِنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ } أَخْذَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ } إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ نَجْمَعَهُ فِي صَدْرِكَ وَقُرْآنَهُ فَتَقْرَؤُهُ { فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ } قَالَ أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ لَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ } أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ فَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ
Mpi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] ti [Abu Bakr bin Abi Syaibah] ti [Ishaq bin Ibrahim] yonso ya bo me tubila katuka na [Jarir], tubaka [Abu Bakr], me zabisa beto [Jarir bin Abdul Hamid] katuka na [Musa bin Abi Aisyah] ya [Sa’id bin] Allah ‘azza wajalla, ‘Kunikisa ve ludimi na nge’. Yandi tubaka nde: ‘Na ntangu ya ntama, Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, ntangu Jibril kulumukaka na yandi ti nsangu mosi, yo vandaka nsangu yina bo vandaka kutanga na munoko na yandi, yo vandaka kusala nde yo vanda mpasi sambu na yandi, mpi mambu yai zabanaka katuka na yandi, yo yina Allah zabisaka nde, ‘Kunikisa ve ludimi na nge sambu na -kutanga- Qur’an nswalu sambu nge ta zola. Yau kele kisalu na Beto na kuvukisa yau -na ntulu na nge- ye -kukumisa mayele- na kutanga yau'. I salu kieto mu lunda zo -mu ntulu zaku- ye -kukumisa mayele- mu tanga zo, mpasi vo ngeye lenda zo tanga. 'Ntangu Beto me manisa kutanga yo na nima landa kutanga'. Yandi tubaka nde, '-Ntendula- ntangu Beto me kulumusa yandi ebuna beno widikila yandi'. Mukumba na beto kele ntendula. E diambu diamfunu i diasasila muna mvovo. Yo yina, ntangu Jibril kwisaka na yandi, yandi vandaka pima mpi vandaka kuwidikila. Mpi ntangu yandi ke kwenda, yandi -lenda- kutanga yo mutindu Allah silaka yandi'.
Imam Muslim : 680
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْله { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ } قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً كَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ } قَالَ جَمْعَهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ { فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ } قَالَ فَاسْتَمِعْ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا أَقْرَأَهُ
Me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [Abu ‘Awanah] katuka na [Musa bin Abi Aisyah] katuka na [Sa’id bin Jubair] katuka na [Ibn Abbas] na yina me tala bangogo ya Allah, ‘Kunikisa ve ludimi na nge sambu na -kutanga- Qur’an sambu nge ta -zaba yo nswalu’. Yandi tubaka nde, ‘Ntumwa saw na kizitu ya at-Tanzil -al-Qur’an- ngolo kibeni. Yandi nikisa bibeku na yandi -sambu na kutuba-'. Na nima Ibn Abbas tubaka nde: ‘Mono pusaka bo yonso zole mutindu na ntwala nde Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam pusaka bo zole’. Sa’id tubaka nde, ‘mono me katula bo yonso zole mutindu Ibn Abbas vandaka kukatula bo’. Na nima yandi nikisa bo zole, na nima Allah monisaka verse yai, ‘Kunikisa ve ludimi na nge sambu na -kutanga- Koran sambu nge ta -zaba- yo nswalu. Yau kele kisalu na Beto na kuvukisa yau -na kifu na nge- ye -kukumisa mayele- na kutanga yau'. Yandi tubaka nde, ‘Yo ke tendula kuvukisa yo na kifu na nge, na nima nge tanga yo’. Bangogo na yandi, ‘Kana Beto me manisa kutanga yo, landa kutanga’. Yandi tubaka nde, '-Disongidila nde ntangu Beto me tinda yandi na ntoto-na nima beno widikila yandi mpi beno vanda pima. Na nima yo kele mukumba ya Kamilah na kusala nde nge zaba kutanga yo mbote''. Muntu ya ke tubilaka mambu tubaka diaka nde, ‘Na ntangu ya ntama, ntangu Jibril vandaka kupusana pene-pene ya Ntumwa, yandi vandaka kuwidikila, na nima ntangu Jibril vandaka kukwenda, Ntumwa vandaka kutanga yo mutindu mono ke tanga yo ntangu yai’.